മൌസലം പര്വ ചോദ്ദിഷ്ടം തതോ ഘോരം സുദാരുണമ്। മഹാപ്രസ്ഥാനികം പര്വ സ്വര്ഗാരോഹണികം തതഃ
മൗസലപർവ്വം എന്ന ഭാഗം പിന്നീട് വരുന്നു, അതിനുശേഷം ഭയാനകവും അത്യന്തം ഭീകരവുമായ മഹാപ്രസ്ഥാനികം, പിന്നെ സ്വർഗ്ഗാരോഹണികം.
ഹരിവംശസ്തതഃ പര്വ പുരാണം ഖിലസംജ്ഞിതമ്। വിഷ്ണുപര്വ ശിശോശ്ചര്യാ വിഷ്ണോഃ കംസവധസ്തഥാ
അതിനുശേഷം ഹരിവംശം എന്ന പുരാണപൂരകഭാഗം, വിഷ്ണുപർവ്വം, ബാല്യകാലത്തിലെ അത്ഭുതകൃത്യങ്ങൾ, വിഷ്ണു കംസനെ സംഹരിക്കുന്നതും വരുന്നു.
ഭവിഷ്യം പര്വ ചാപ്യുക്തം ഖിലേഷ്വേവാദ്ഭുതം മഹത്। ഏതത്പര്വശതം പൂര്ണം വ്യാസേനോക്തം മഹാത്മനാ
ഭാവിഷ്യപർവ്വം എന്ന അത്ഭുതകരമായ വലിയ ഭാഗവും പൂരകങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ വ്യാസൻ നൂറ് ഭാഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചു.
യഥാവത്സൂതപുത്രേണ രൌമഹര്ഷണിനാ തതഃ। ഉക്താനി നൈമിശാരണ്യേ പര്വാണ്യഷ്ടാദശൈവ തു
സൂതപുത്രനായ രോമഹർഷണൻ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ ഈ പതിനെട്ടു ഭാഗങ്ങൾ യഥാവിധി പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ഇവ പറയപ്പെട്ടു.
സമാസോ ഭാരതസ്യായമത്രോക്തഃ പര്വസംഗ്രഹഃ। പൌഷ്യം പൌലോമമാസ്തീകമാദിരംശാവതാരണമ്
ഇവിടെയാണ് ഭാരതത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്തമായ ഭാഗങ്ങൾ പറയുന്നത്: പൗഷ്യം, പൗലോമം, ആസ്തീകം, ആദി, ആംശാവതാരണം.
സംഭവോ ജതുവേശ്മാഖ്യം ഹിഡിമ്ബബകയോര്വധഃ। തഥാ ചൈത്രരഥം ദേവ്യാഃ പാഞ്ചാല്യാശ്ച സ്വയംവരഃ
ഉത്ഭവം, ജതുവാസം കത്തിച്ചതും, ഹിഡിംബനും ബകനും കൊല്ലപ്പെട്ടതും, ചൈത്രരഥം, പാഞ്ചാലിയുടെ സ്വയംവരം എന്നിവയും വരുന്നു.
ക്ഷാത്രധര്മേണ നിര്ജിത്യ തതോ വൈവാഹികം സ്മൃതമ്। വിദുരാഗമനം ചൈവ രാജ്യലാഭസ്തഥൈവ ച
ക്ഷാത്രധർമ്മം പാലിച്ച് ജയിച്ചശേഷം വൈവാഹികം എന്ന ഭാഗം, വിദുരൻ എത്തുന്നതും, രാജ്യം ലഭിക്കുന്നതും വരുന്നു.
വനവാസോഽര്ജുനസ്യാപി സുഭദ്രാഹരണം തതഃ। ഹരണാഹരണം ചൈവ ദഹനം ഖാണ്ഡവസ്യ ച
അർജുനന്റെ വനവാസം, പിന്നീട് സുഭദ്രയെ അപഹരിച്ചത്, അപഹരണം തിരിച്ചുപിടിത്തം, ഖാണ്ഡവവനം കത്തിച്ചതും വരുന്നു.
പൌലോമേ ഭൃഗുവംശസ്യ വിസ്താരഃ പരികീര്തിതഃ। ആസ്തീകേ സര്വനാഗാനാം ഗരുഡസ്യ ച സംഭവഃ
പൗലോമപർവ്വത്തിൽ ഭൃഗുവംശത്തിന്റെ വിശദമായ വിവരണം ഉണ്ട്. ആസ്തീകപർവ്വത്തിൽ എല്ലാ പാമ്പുകളും ഗരുഡനും എങ്ങനെ ജനിച്ചുവെന്നതും പറയുന്നു.
ക്ഷീരോദമഥം ചൈവ ജന്മോച്ചൈഃശ്രവസസ്തഥാ। യജതഃ സര്പസത്രേണ രാജ്ഞഃ പാരിക്ഷിതസ്യ ച
പാല്പ്പാറയടിയുന്ന കഥ, ഉച്ചൈശ്രവസ് ജനിച്ചതും, രാജാവ് പാർിക്ഷിതിന്റെ സർപ്പയാഗം നടത്തിയത് എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു.
കഥേയമഭിനിര്വൃത്താ ഭാരതാനാം മഹാത്മനാമ്। വിവിധാഃ സംഭവാ രാജ്ഞാമുക്താഃ സംഭവപര്വണി
ഈ കഥ മഹാത്മാക്കളായ ഭാരതന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. വിവിധ രാജാക്കന്മാരുടെ ഉത്ഭവങ്ങൾ സംഭവപർവ്വത്തിൽ പറയുന്നു.
അന്യേഷാം ചൈവ ശൂരാണാമൃഷേര്ദ്വൈപായനസ്യ ച। അംശാവതരണം ചാത്ര ദേവാനാം പരികീര്തിതമ്
മറ്റു വീരന്മാരുടെയും ദ്വൈപായനമഹർഷിയുടെയും കഥകളും, ദേവന്മാർ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദൈത്യാനാം ദാനവാനാം ച യക്ഷാണാം ച മഹൌജസാമ്। നാഗാനാമഥ സര്പാണാം ഗന്ധര്വാണാം പതത്ത്രിണാമ്
ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുടെയും, നാഗന്മാരുടെയും പാമ്പുകളുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും പക്ഷികളുടെയും ഉത്ഭവങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു.
അന്യേഷാം ചൈവ ഭൂതാനാം വിവിധാനാം സമുദ്ഭവഃ। മഹര്ഷേരാശ്രമപദേ കണ്വസ്യ ച തപസ്വിനഃ
മറ്റു ജീവികളുടെ വിവിധ ജനനങ്ങളും, മഹർഷിയായ കണ്വന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഉണ്ടായതും പറയുന്നു.
ശകുന്തലായാം ദുഷ്യന്താദ്ഭരതശ്ചാപി ജജ്ഞിവാന്। യസ്യ ലോകേഷു നാമ്നേദം പ്രഥിതം ഭാരതം കുലമ്
ശകുന്തളയും ദുശ്യന്തനും ചേർന്ന് ഭാരതൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ പേരിലാണ് ലോകത്ത് ഭാരതവംശം എന്നത് പ്രശസ്തമായത്.
വസൂനാം പുനരുത്പത്തിര്ഭാഗീരഥ്യാം മഹാത്മനാമ്। ശന്തനോര്വേശ്മനി പുനസ്തേഷാം ചാരോഹണം ദിവി
വസുക്കളുടെ വീണ്ടും ജനനം ഭാഗീരഥിയിൽ, മഹാത്മാക്കളായ ശാന്തനുവിന്റെ വീട്ടിലും, പിന്നീട് അവരുടെ സ്വർഗ്ഗാരോഹണവും പറയുന്നു.
തേജോംശാനാം ച സംപാതോ ഭീഷ്മസ്യാപ്യത്ര സംഭവഃ। രാജ്യാന്നിവര്തനം തസ്യ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതേ സ്ഥിതിഃ
തേജസ്സിന്റെ അംശങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേരുകയും, ഇവിടെ ഭീഷ്മന്റെ ജനനവും, അവൻ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ബ്രഹ്മചര്യ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നതും വിവരിക്കുന്നു.
പ്രതിജ്ഞാപാലനം ചൈവ രക്ഷാ ചിത്രാങ്ഗദസ്യ ച। ഹതേ ചിത്രാങ്ഗദേ ചൈവ രക്ഷാ ഭ്രാതുര്യവീയസഃ
തന്റെ വാഗ്ദാനം പാലിച്ചതും, ചിത്രാംഗദനെ രക്ഷിച്ചതും, ചിത്രാംഗദൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ അവന്റെ ഇളയ സഹോദരനെ സംരക്ഷിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വിചിത്രവീര്യസ്യ തഥാ രാജ്യേ സംപ്രതിപാദനമ്। ധര്മസ്യ നൃഷു സംഭൂതിരണീമാണ്ഡവ്യശാപജാ
വിചിത്രവീര്യനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തിയതും, അനിമാണ്ഡവ്യന്റെ ശാപം മൂലം മനുഷ്യരിൽ ധർമ്മന്റെ ജനനവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
കൃഷ്ണദ്വൈപായനാച്ചൈവ പ്രസൂതിര്വരദാനജാ। ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പാണ്ഡോശ്ച പാണ്ഡവാനാം ച സംഭവഃ
കൃഷ്ണദ്വൈപായനന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ജനിച്ച ധൃതരാഷ്ട്രനും പാണ്ഡുവും പാണ്ഡവന്മാരും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
വാരണാവതയാത്രാ ച മന്ത്രോ ദുര്യോധനസ്യ ച। കൂടസ്യ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ പ്രേഷണം പാണ്ഡവാന്പ്രതി
വാരണാവതത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയും, ദുര്യോധനന്റെ കപടതന്ത്രവും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ പാണ്ഡവന്മാരെതിരേ അയച്ച വഞ്ചനയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഹിതോപദേശശ്ച പഥി ധര്മരാജസ്യ ധീമതഃ। വിദുരേണ കൃതോ യത്ര ഹിതാര്ഥം മ്ലേച്ഛഭാഷയാ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വിദുരൻ മ്ലേച്ഛഭാഷയിൽ വഴിയിൽ നൽകിയ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉപദേശവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വിദുരസ്യ ച വാക്യേന സുരുങ്ഗോപക്രമക്രിയാ। നിഷാദ്യാഃ പഞ്ചപുത്രായാഃ സുപ്തായാ ജതുവേശ്മനി
വിദുരന്റെ വാക്ക് കേട്ട് തുരങ്കം കുഴിയാനുള്ള ശ്രമവും, നിഷാദസ്ത്രിയുടെ അഞ്ചു മക്കൾ ജതു വീട്ടിൽ ഉറങ്ങിയത് എന്നിവയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പുരോചനസ്യ ചാത്രൈവ ദഹനം സംപ്രകീര്തിതമ്। പാണ്ഡവാനാം വനേ ഘോരേ ഹിഡിമ്ബായാശ്ച ദര്ശനമ്
ഇവിടെ തന്നെ പുരോചനന്റെ കത്തിക്കരിഞ്ഞതും, ഭയാനകമായ കാടിൽ പാണ്ഡവന്മാർ ഹിഡിംബയെ കണ്ടതും വിവരിക്കുന്നു.
തത്രൈവ ച ഹിഡിമ്ബസ്യ വധോ ഭീമാന്മഹാബലാത്। ഘടോത്കചസ്യ ചോത്പത്തിംരത്രൈവ പരികീര്തിതാ
അവിടെ തന്നെ ഭീമന്റെ മഹാബലത്തോടെ ഹിഡിംബനെ കൊല്ലുകയും, ഘടോത്സ്കചന്റെ ജനനം അവിടെയേയും പറയുന്നു.
മഹര്ഷേര്ദര്ശനം ചൈവ വ്യാസസ്യാമിതതേജസഃ। തദാജ്ഞയൈകചക്രായാം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ
അമിതതേജസ്സുള്ള മഹർഷി വ്യാസനെ കണ്ടതും, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഏകചക്ര നഗരത്തിലെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
അജ്ഞാതചര്യയാ വാസോ യത്ര തേഷാം പ്രകീര്തിതഃ। ബകസ്യ നിധനം ചൈവ നാഗരാണാം ച വിസ്മയഃ
അവിടെ അവർക്കു അജ്ഞാതവാസം ചെയ്തതും, ബകാസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, നഗരവാസികൾ അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു എന്നതും പറയുന്നു.
സംഭവശ്ചൈവ കൃഷ്ണായാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ ചൈവ ഹ। ബ്രാഹ്മണാത്സമുപശ്രുത്യ വ്യാസവാക്യപ്രചോദിതാഃ
കൃഷ്ണയും (ദ്രൗപദി) ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ജനിച്ചതും, ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് വ്യാസന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവർക്കു വിവരം ലഭിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദ്രൌപദീം പ്രാര്ഥയന്തസ്തേ സ്വയംവരദിദൃക്ഷയാ। പഞ്ചാലാനഭിതോ ജഗ്മുര്യത്ര കൌതൂഹലാന്വിതാഃ
സ്വയംവരദർശനം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവർ ദ്രൗപദിയെ തേടി, കൗതുകത്തോടെ പാഞ്ചാലദേശത്തേക്ക് പോയതും പറയുന്നു.
അങ്ഗാരപര്ണം നിര്ജിത്യ ഗങ്ഗാകൂലേഽര്ജുനസ്തദാ। സഖ്യം കൃത്വാ തതസ്തേന തസ്മാദേവ ച ശുശ്രുവേ
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് അങ്കാരപർണ്ണനെ ജയിച്ച ശേഷം, അർജുനൻ അവനോടു സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു, അവനിൽ നിന്ന് ചില കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞതും പറയുന്നു.