യസ്യ ചൈവാത്മജോ ബ്രഹ്മാ സര്വസ്യ ജഗതഃ പിതാ । കഥം ന വാസുദേവോഽയമര്ച്യശ്ചേജ്യശ്ച മാനവൈഃ
അവന്റെ മകനാണ് ബ്രഹ്മാവ്, സകല സൃഷ്ടിക്കും പിതാവായവൻ. അങ്ങനെയുള്ള വാസുദേവൻ മനുഷ്യർക്ക് ആരാധ്യനും ആദരണീയനുമാകാതെ എങ്ങനെയാകും?
വാരിതോഽസി മയാ താത മുനിര്ഭിര്വേദപാരഗൈഃ । മാ ഗച്ഛ സംയുഗം തേന വാസുദേവേന ധന്വിനാ
പ്രിയനായവനേ, ഞാൻയും വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മഹർഷിമാരും നിന്നെ തടഞ്ഞു; വാസുദേവൻ എന്ന വില്ലാളിയുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നീ പോകരുത്.
മാ പാണ്ഡവൈഃ സാര്ധമിതി തത്ത്വം മോഹാന്ന ബുധ്യസേ। മന്യേ ത്വാം രാക്ഷസം ക്രൂരം തഥാ ചാസി തമോവൃതഃ
പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം പോകരുതെന്ന സത്യം നീ മോഹത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല; ഞാൻ കരുതുന്നത്, നീ ക്രൂരനായ ഒരു രാക്ഷസനാണ്, നീ അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
യസ്മാദ്ദ്വിഷസി ഗോവിന്ദം പാണ്ഡവം തം ധനഞ്ജയമ് । നരനാരായണൌ ദേവീ കോഽന്യോ ദ്വിഷ്യാദ്ധി മാനവഃ
നീ ഗോവിന്ദനെയും ആ പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനെയും വെറുക്കുന്നു—അവർ നരനും നാരായണനും തന്നെയാണ്—മറ്റെന്ത് മനുഷ്യൻ ഇവരെ വെറുക്കാൻ കഴിയും?
തസ്മാദ്ബ്രവീമി തേ രാജന്നേഷ വൈ ശാശ്വതോഽവ്യയഃ । സര്കവലോകമയോ നിത്യഃ ശാസ്താ ധാതാ ധരോ ധ്രുവഃ
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു രാജാവേ, അവൻ ശാശ്വതനും അവിനാശിയുമാണ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, സദാകാലം അധിപതിയും സൃഷ്ടാവും നിലനിൽപ്പിനും കാരണം ആകുന്നവനും മാറ്റമില്ലാത്തവനും ആണ്.
യോ ധാരയതി ലോകാംസ്ത്രീംശ്ചരാചരഗുരുഃ പ്രഭുഃ । യോദ്ധാ ജയശ്ച ജേതാ ച സര്വപ്രകൃതിരീശ്വരഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും താങ്ങി നിൽക്കുന്നവൻ, ചലനമില്ലാത്തതിന്റെ ഗുരുവും പ്രഭുവും, യോദ്ധാവും വിജയിയും ജയിച്ചവനും, എല്ലാ പ്രകൃതികളുടെയും ഇശ്വരനുമാണ്.
രാജന്സര്വമയോ ഹ്യേഷ തമോരാഗവിവര്ജിതഃ । യതഃ കൃഷ്ണസ്തതോ ധര്മോ യതോ ധര്മസ്തതോ ജയഃ
രാജാവേ, അവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, അന്ധകാരവും ആസക്തിയും ഇല്ലാത്തവൻ; കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ ധർമ്മം ഉണ്ട്, ധർമ്മം ഉള്ളിടത്ത് വിജയവും ഉണ്ടാകും.
തസ്യ മാഹാത്മ്യയോഗേന യോഗേനാത്മമയേന ച । ധൃതാഃ പാണ്ഡുസുതാ രാജഞ്ജയശ്ചൈഷാം ഭവിഷ്യതി
അവന്റെ മഹത്വത്താൽ, ആത്മാവുമായി ഏകത്വം കൊണ്ടു, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾ നിലനിൽക്കുന്നു രാജാവേ; വിജയവും അവർക്കാണ് ലഭിക്കുക.
ശ്രേയോയുക്താം സദാ ബുദ്ധിം പാണ്ഡവാനാം ദധാതി യഃ। ബലം ചൈവ രണേ നിത്യം ഭയേഭ്യശ്ചൈവ രക്ഷതി
പാണ്ഡവന്മാർക്ക് എപ്പോഴും നല്ല ബുദ്ധി നൽകുന്നവൻ, യുദ്ധത്തിൽ അവർക്കു ശക്തിയും നൽകുന്നു, എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും അവരെ രക്ഷിക്കുന്നു.
സ ഏഷ ശാശ്വതോ ദേവാഃ സര്വഗുഹ്യമയഃ ശിവഃ । വാസുദേവ ഇതി ജ്ഞേയോ യന്മാം പൃച്ഛസി ഭാരത
അവൻ ശാശ്വതനാണ്, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും രഹസ്യമായവനും, ശിവനും, വാസുദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ—നീ എന്നോട് ചോദിച്ചവൻ, ഭാരത.
ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രികയൈര്വൈശ്യൈഃ ശൂദ്രൈശ്ച കൃതലക്ഷണൈഃ । സേവ്യതേഽഭ്യര്ച്യതേ ചൈവ നിത്യയുക്തൈഃ സ്വകര്മഭിഃക
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ—തങ്ങളുടേതായ കര്മ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ—അവനെ സേവിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്വാപരസ്യ യുഗസ്യാന്തേ ആദൌ കലിയുഗസ്യ ച। സാത്വതം വിധിമാസ്ഥായ ഗീതഃ സംകര്ഷണേന വൈ
ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, കലിയുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സാത്വതരീതിപ്രകാരം, ഈ ഉപദേശം സംകർഷണൻ പാടി.
സ ഏഷ സര്വം സുരമര്ത്യലോകം സമുദ്രകക്ഷ്യാന്തരിതാം പുരീം ച। യുഗേയുഗേ മാനുഷം ചൈവ വാസം പുനഃപുനഃ സൃജതേ വാസുദേവാഃക
വാസുദേവൻ എല്ലാ ദേവലോകങ്ങളെയും മനുഷ്യലോകങ്ങളെയും, സമുദ്രം ചുറ്റിയ നഗരത്തെയും, ഓരോ യുഗത്തിലും മനുഷ്യരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളെയും വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
വാസുദേവോ മഹദ്ഭൂതം സര്വലോകേഷു കഥ്യതേ। തസ്യാഗമം പ്രതിഷ്ഠാം ച ജ്ഞാതുമിച്ഛേ പിതാമഹ
വാസുദേവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും അത്ഭുതമായി പറയപ്പെടുന്നു. അവന്റെ ഉത്ഭവവും അടിസ്ഥാനവും അറിയാൻ പിതാമഹൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വാസുദേവോ മഹദ്ഭൂതം സര്വദൈവതദൈവതമ് । ന പരം പുണ്ഡരീകാക്ഷാദ്ദൃശ്യതേ ഭരതര്ഷഭ
വാസുദേവൻ അത്ഭുതകരനും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ദേവനുമാണ്. കമലനയനനേക്കാൾ ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
ശ്രുതം മേ താത രാമസ്യ ജാമദഗ്ന്യസ്യ ജല്പതഃ। നാരദസ്യ ച ദേവര്ഷേഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനസ്യ ച। അസിതോ ദേവലശ്ചാപി വാലഖില്യാസ്തപോധനാഃ
രാമൻ ജമദഗ്നിപുത്രൻ, ദേവർഷി നാരദൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, അസിതൻ, ദേവലൻ, വാലഖില്യർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള തപസ്സുകാരിൽ നിന്നുമാണ് ഞാൻ കേട്ടത്, പ്രിയനേ.
മാര്കണ്ഡേയശ്ച ഗോവിന്ദേ കഥയത്യദ്ഭുതം മഹത്। സര്വഭൂതാദിഭൂതാത്മാ മഹാത്മാ പുരുഷോത്തമഃ
മാർക്കണ്ടേയൻ ഗോവിന്ദന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വം പറയുന്നു. അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും മൂലാത്മാവും മഹാത്മാവും പരമപുരുഷനുമാണ്.
ആപോ വായുശ്ച തേജശ്ച ത്രയമേതദകല്പയത്। സ സൃഷ്ട്വാ പൃഥിവീം ദേവീം സര്വലോകേശ്വരഃ പ്രഭുഃ
അവൻ ജലം, വായു, അഗ്നി ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഭൂമി സൃഷ്ടിച്ചവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിയും പ്രഭുവുമാണ്.
അപ്സു വൈ ശയനം ചക്രേ മഹാത്മാ പുരുഷോത്തമഃ । സര്വദേവമയോ ദേവഃ ശയാനഃ ശയനേ സുഖമ്
മഹാത്മാവായ പരമപുരുഷൻ ജലത്തിൽ തന്നെ കിടക്ക ഒരുക്കി. എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദേവൻ ആ കിടക്കയിൽ സന്തോഷത്തോടെ വിശ്രമിച്ചു.
മുഖതഃ സോഽഗ്നിമസൃജത്പ്രാണാദ്വായുമഥാപി ച। സരസ്വതീം ച വേദാംശ്ച മനസഃ സസൃജേഽച്യുത
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നിയും, ശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് വായുവും, മനസ്സിൽ നിന്ന് സരസ്വതിയും വേദങ്ങളും അച്യുതൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏഷക ലോകാന്സസര്ജാദൌ ദേവാംശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ। അമൃതം ചൈവ മൃത്യും ച പ്രജാനാം പ്രഭവാപ്യയൌ
ആദിയിൽ അവൻ ലോകങ്ങളെയും ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരോടൊപ്പം സൃഷ്ടിച്ചു. അമൃതവും മരണവും, സകല ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏഷ ധര്മശ്ച ധര്മജ്ഞോ വരദഃ സര്വകാമദഃ । ഏഷ കര്താ ച കാര്യം ച ആദേരാദിഃ സ്വയം പ്രഭുഃ
അവൻ തന്നെ ധർമ്മവും ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും അനുഗ്രഹദായകനും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനും. അവൻ തന്നെ കര്ത്താവും കര്മ്മവും, എല്ലാ ആരംഭങ്ങളുടെ ആരംഭവും സ്വയം പ്രഭുവുമാണ്.
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യച്ച പൂര്വമേതദകല്പയത് । ഉഭേ സന്ധ്യേ ദിവഃ ഖം ച നിയമാംശ്ച ജനാര്ദനഃ
ഭൂതകാലം, വർത്തമാനം, ഭാവി എന്നിവ ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാണ്. ഇരുപാട് സന്ധ്യകളും ദിവസത്തിന്റെ ആകാശവും നിയമങ്ങളും ജനാർദ്ദനൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഋഷീംശ്ചൈവ ഹി ഗോവിന്ദസ്തപശ്ചൈവാഭ്യകല്പയത് । സ്രഷ്ടാരം ജഗതശ്ചാപി മഹാത്മാ പ്രഭുരവ്യയഃ
ഗോവിന്ദൻ ഋഷിമാരെയും തപസ്സിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു. മഹാത്മാവായ, അക്ഷരനായ പ്രഭു ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവാണ്.
അഗ്രജം സര്വഭൂതാനാം സംകര്ഷണമകല്പയത്। ശേഷം ചാകല്പയദ്ദേവമനന്തമിതി തം വിദുഃ
അവൻ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെയും മൂത്തവനായ സംകർഷണനെയും അനന്തനെന്നറിയപ്പെടുന്ന ശേഷദേവനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
യോ ധാരയതി ഭൂതാനി ധരാം ചേമാം സപര്വതാമ്। ധ്യാനയോഗേന വിപ്രാശ്ച തം വിദന്തി മഹൌജസമ്। കര്ണസ്രോതോഭവം ചാപി മധും നാമ മഹാസുരമ്
അവൻ എല്ലാ ജീവികളെയും ഈ പർവ്വതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയെയും താങ്ങുന്നു. ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ മഹാശക്തിയുള്ളവനെന്നു ഋഷിമാർ അവനെ അറിയുന്നു. കാതിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാസുരനായ മധുവും അവനാണ്.
തമുഗ്രമുഗ്രകര്മാണമുഗ്രാം ബുദ്ധഇം സമാസ്ഥിതമ് । ഹരന്തം ബ്രഹ്മണോ വേദാഞ്ജഘാന ബ്രഹ്മണഃ പിതാ। ബ്രഹ്മണോപചിതിം കുര്വന്മഹാത്മാ പുരുഷോത്തമഃ
ഭയങ്കരനായ, ഭയങ്കരപ്രവൃത്തികളുള്ള, ഭയങ്കരബുദ്ധിമാന്മാരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വേദങ്ങൾ അപഹരിച്ചു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പിതാവായ മഹാത്മാവും പരമപുരുഷനുമായവൻ ബ്രഹ്മാവിന് അർപ്പണം നടത്തി അവനെ സംഹരിച്ചു.
തസ്യ താത വധാദേവ ദേവദാനവമാനവാഃ । മധുസൂദനമിത്യാഹുര്ഋഷയശ്ച ജനാര്ദനമ്
അവന്റെ വധം കൊണ്ടാണ് ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മനുഷ്യർ, ഋഷിമാർ എന്നിവർ അവനെ മധുസൂദനനും ജനാർദ്ദനനും എന്ന് വിളിക്കുന്നത്, പ്രിയനേ.
വരാഹം നാരസിംഹം ച ത്രിവിക്രമമിതി പ്രഭുമ് । ഏഷ ധാതാ വിധാതാ ച സര്വേഷാം പ്രാമിനാം ഹരിഃ
വരാഹം, നരസിംഹം, ത്രിവിക്രമം ഇവയാണ് അവന്റെ മഹത്വമുള്ള രൂപങ്ങൾ. അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ പോഷകനും സ്രഷ്ടാവും ഹരിയും ആണ്.
പരം ഹി പുണ്ഡരീകാക്ഷാന്ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി। മുഖതഃ സോസൃജദ്വിപ്രാന്ബാഹുഭ്യാം ക്ഷത്രിയാംസ്തഥാ
കമലനയനനേക്കാൾ ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല, ഉണ്ടായതുമില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല. അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയന്മാരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.