സ ത്വം ഭുങ്ക്ഷ്വ മഹാരാജ സപുത്രഃ സമുഹൃഞ്ജനഃ। നാവബുധ്യസി യദ്രാജന്വാര്യമാണഃ സുഹൃജ്ജനൈഃ
അതുകൊണ്ട് മഹാരാജാവേ, നീയും നിന്റെ മക്കളും ജനങ്ങളും ചേര്ന്ന് അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കണം; സുഹൃത്തുക്കള് പലതവണ ഉപദേശിച്ചിട്ടും നീ മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
വിദുരേണാഥ ഭീഷ്മേണ ദ്രോണേന ന മഹാത്മനാ। തഥാ മയാ ചാപ്യസകൃദ്വാര്യമാണോ ന ബുധ്യസേ
വിദുരനും ഭീഷ്മനും മഹാത്മാവായ ദ്രോണനും ഞാനും പലതവണ ഉപദേശിച്ചിട്ടും നീ മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
വാക്യം ഹിതം ച പഥ്യം ച മര്ത്യഃ പഥ്യമിവൌഷധമ് । പുത്രാണാം മതമാസ്ഥായ ജിതാന്മന്യസി പാണ്ഡവാന്
നീ മക്കളുടെ ഉപദേശം, രോഗിക്ക് ഔഷധം പോലെ ഉപകാരപ്രദവും ഉചിതവും ആണെന്ന് കരുതി, സ്വീകരിച്ചു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ നീ പാണ്ഡവന്മാരെ ജയിച്ചുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു.
ശൃണു ഭൂയോ യഥാതത്ത്വം യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി। കാരണം ഭരതശ്രേഷ്ഠ പാണ്ഡവാനാം ജയം പ്രതി
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാർ വിജയിച്ച കാരണത്തെക്കുറിച്ച് നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതിന് യഥാർത്ഥം വീണ്ടും ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
തത്തേഽഹം കഥയിഷ്യാമി യഥാശ്രുതമരിന്ദമ। ദുര്യോധനേന സംപൃഷ്ട ഏതമര്ഥം പിതാമഹഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, ഈ കാര്യത്തിൽ ദുര്യോധനൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ പിതാമഹൻ പറഞ്ഞത് ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ഭ്രാതൄന്രണേ സര്വാന്നിര്ജിതാംസ്തു മഹാരഥാന് । ശോകസംമൂഢഹൃദയോ നിശാകാലേ സ്മ കൌരവഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്റെ സഹോദരന്മാരെ, മഹാരഥന്മാരെ, പരാജയപ്പെട്ടതും, ദു:ഖത്തിൽ മനസ്സ് മങ്ങിയതുമായ കൌരവൻ രാത്രിയിൽ സമീപിച്ചു.
പിതാമഹം മഹാപ്രാജ്ഞം വിനയോപഗമ്യ ഹ। യദബ്രവീത്സുതസ്തേഽസൌ തന്മേ ശൃണു ജനേശ്വര
വിനയത്തോടെ മഹാപണ്ഡിതനായ പിതാമഹനെ സമീപിച്ച്, നിന്റെ മകൻ പറഞ്ഞത് അവനോട് പറഞ്ഞു. അതു നീ കേൾക്കൂ, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ.
ഭവാന്ദ്രോണശ്ച കര്ണശ്ച കൃപോ ദ്രൌണിസ്തഥൈവ ച। കൃതവര്മാ ച ഹാര്ദിക്യഃ കാമ്ഭോജശ്ച സുദക്ഷിണഃ
നീയും ദ്രോണമാരും കർണ്ണനും കൃപനും ദ്രൗണിയും ഹാർദിക്യപുത്രനായ കൃതവർമ്മയും കാംഭോജനായ സുദക്ഷിണനും,
ഭൂരിശ്രവാ വികര്ണശ്ച ഭഗദത്തശ്ച വീര്യവാന് । മഹാരഥാഃ സമാഖ്യാതാഃ കുലപുത്രാസ്തനുത്യജഃ
ഭൂരിശ്രവാസും വികർണ്ണനും വീര്യശാലിയായ ഭഗദത്തനും—ഇവരെല്ലാം മഹാരഥന്മാരായി പ്രശസ്തരും, ഉജ്ജ്വല വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരുമാണ്.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം പര്യാപ്താ ഇതി മേ മതിഃ। പാണ്ഡവാനാം സമസ്താശ്ച ന തിഷ്ഠന്തി പരാക്രമേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ജയിക്കാൻ നിങ്ങളെല്ലാവരും ചേർന്നാൽ മതിയെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്നാലും പാണ്ഡവന്മാരുടെ വീര്യത്തിൽ ഒരാളും തുല്യനല്ല.
തത്ര മേ സംശയോ ജാതസ്തത്ത്വമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ। യം സമാശ്രിത്യ കൌന്തേയ ജയന്ത്യസ്മാന്ക്ഷണേക്ഷണേ
അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് സംശയം. കുന്തിദേവിയുടെ മക്കൾ ആരിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് നമ്മെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജയിക്കുന്നത് എന്ന സത്യം നീ പറയൂ.
ശൃണു രാജന്വചോ മഹ്യം യഥാ വക്ഷ്യാമി കൌരവ। ബഹുശശ്ച മയോക്തോഽസി ന ച മേ തത്ത്വയാ കൃതമ്
രാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ നീ കേൾക്കൂ. കൌരവാ, ഞാൻ പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടും നീ എന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചില്ല.
ക്രിയതാം പാണ്ഡവൈഃ സാര്ധ സമോ ഭരതസത്തമ। ഏതത്ക്ഷേമമഹം മന്യേ പൃഥിവ്യാസ്തവ വാ വിഭോ
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം സമാധാനം ചെയ്യുക. ഇതാണ് നിനക്കും ഭൂമിക്കും ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഭുങ്ക്ഷ്വേമാം പൃഥിവീം രാജന്ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ സുഖീ। ദുര്ഹൃദസ്താപയന്സര്വാന്നന്ദയംശ്ചാപി ബാന്ധവാന്
രാജാവേ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ഈ ഭൂമി ഭുജിക്കൂ. ശത്രുക്കൾക്ക് വേദനയും ബന്ധുക്കൾക്ക് സന്തോഷവും നൽകിക്കൊണ്ട് ജീവിക്കൂ.
ന ച മേ ക്രോശതസ്താത ശ്രുതവാനസി വൈ പുരാ। തദിദം സമനുപ്രാപ്തം യത്പാണ്ഡൂനവമന്യസേ
എന്തു ചെയ്താലും ഞാൻ മുമ്പ് കരഞ്ഞ് പറഞ്ഞപ്പോൾ നീ കേട്ടില്ല, പ്രിയനേ. പാണ്ഡവന്മാരെ കുറിച്ച് നീ അവഗണിച്ചതെല്ലാം ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.
യശ്ച ഹേതുരവധ്യത്വേ തേകഷാമക്ലിഷ്ടകര്മണാമ്। തം ശൃണുഷ്വ മഹാബാഹോ മമ കീര്തയതഃ പ്രഭോ
മഹാബാഹുവായവനേ, പാപമില്ലാത്ത ആ പാണ്ഡവന്മാരെ കൊല്ലാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കൂ.
നാസ്തി ലോകേഷു തദ്ഭൂതം ഭവിതാ നോ ഭവിഷ്യതി। യോ ജയേത്പാണ്ഡവാന്സര്വാന്പാലിതാഞ്ഛാര്ങ്ഗധന്വനാ
ശാരംഗധനുവായവൻ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ലോകങ്ങളിൽ എവിടെയും, എപ്പോഴും, പാണ്ഡവന്മാരെ മുഴുവനായി ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല.
യത്തു മേ കഥിതം താത മുനിഭിര്ഭാവിതാത്മഭിഃ। പുരാണഗീതം ധര്മജ്ഞ തച്ഛൃണുഷ്വ യഥാതഥമ്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള ഋഷിമാർ എന്നോട് പറഞ്ഞതും പുരാണങ്ങളിൽ പാടപ്പെട്ടതുമായ സത്യമായത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പുരാ കില സുരാഃ സര്വേ ഋഷയശ്ച സമാഗതാഃ । പിതാമഹമുപാസേദുഃ പര്വത ഗന്ധമാദനേ
പണ്ടൊരിക്കൽ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഒത്തുചേർന്നു ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ പിതാമഹനെ സമീപിച്ചു.
തേഷാം മധ്യേ സമാസീനഃ പ്രജാപതിരപശ്യത । വിമാനം പ്രജ്വലദ്ഭാസാ സ്ഥിതം പ്രവരമമ്ബരേ
അവരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്ന്, പ്രജാപതി ആകാശത്തിൽ പ്രകാശം പകർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ദിവ്യവിമാനം കാണുകയും ചെയ്തു.
ധ്യാനേനാവേദ്യ തദ്ബ്രഹ്മാ കൃത്വാ ച നിയതോഽഞ്ജലിമ് । നമശ്ചകാര ഹൃഷ്ടാത്മാ പുരുഷം പരമേശ്വരമ്
ധ്യാനത്തിലൂടെ ബ്രഹ്മാവ് അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മനസ്സിൽ ആനന്ദത്തോടെ, കൈകൂപ്പി, പരമേശ്വരനായ പുരുഷനെ നമസ്കരിച്ചു.
ഋഷയസ്ത്വഥ ദേവാശ്ച ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാണമുത്ഥിതമ് । സ്ഥിതാഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ പശ്യന്തോ മഹദദ്ഭുതമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനെ എഴുന്നേറ്റത് കണ്ടു, സകല ഋഷികളും ദേവന്മാരും കൈകൂപ്പി, അത്ഭുതകരമായ ആ ദൃശ്യത്തെ നോക്കി നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
യഥാവച്ച തമഭ്യര്ച്യ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ । ജഗാദ ജഗതഃ സ്രഷ്ടാ പരം പരമധര്മവിത്
അവനെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും പരമധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും ആയ ബ്രഹ്മാവ് സംസാരിച്ചു.
വിശ്വാവസുര്വിശ്വമൂര്തിര്ഹി വിശ്വേ വിഷ്വക്സേനോ വിശ്വകര്മാ വശീ ച। വിശ്വേശ്വരോ വാസുദേവോഽസി തസ്മാ- ദ്യോഗാത്മാനം ദേവതം ത്വാമുപൈമി
നീ വിശ്വാവസു, സർവ്വവിശ്വരൂപൻ, വിശ്വം, വിശ്വക്സേനൻ, വിശ്വകർമ്മ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരൻ, വാസുദേവൻ — അതുകൊണ്ട് യോഗാത്മാവായ ദൈവമായ നിന്നെ ഞാൻ അഭയാർത്ഥിക്കുന്നു.
ജയ വിശ്വമഹാദേവ ജയ ലോകഹിതേ രത। ജയ യോഗീശ്വര വിഭോ ജയ യോഗപരാവര
വിശ്വമഹാദേവാ, ലോകക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദം കാണുന്നവാ, യോഗികളുടെ നാഥാ, മഹാശക്തനേ, യോഗത്തിന്റെ ആഴവും അറ്റവും അറിയുന്നവാ, നിന്നെ ജയിക്കട്ടെ.
പദ്മഗര്ഭവിശാലാക്ഷ ജയ ലോകേശ്വരേശ്വര। ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥ ജയ സൌമ്യാത്മജാത്മജ
താമരപൂവിൽ ജനിച്ച, വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവാ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരന്മാരുടെ ഇശ്വരാ, ഭൂതകാലം, ഭാവി, വരുംകാലം എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവാ, സൌമ്യാത്മാവിന്റെ പുത്രാ, ജയിക്കട്ടെ.
അസങ്ക്യേയഗുണാധാര ജയ സര്വപരായണ। നാരായണ സുദുഷ്പാര ജയ ശാര്ങ്ഗധനുര്ധര
അനന്തമായ ഗുണങ്ങളുടെ ആധാരമായവാ, സർവ്വരുടെയും പരമാശ്രയമേ, നാരായണാ, കടക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരനായവാ, ശാരംഗം വില്ലായി ധരിക്കുന്നവാ, ജയിക്കട്ടെ.
ജയ സര്വഗുണോപേത വിശ്വമൂര്തേ നിരാമയ। വിശ്വേശ്വര മഹാബാഹോ ജയ ലോകാര്ഥതത്പര
സകല ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ വിശ്വരൂപനേ, രോഗരഹിതനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരാ, മഹാബാഹുവേ, ലോകക്ഷേമത്തിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യപ്പെടുന്നവാ, ജയിക്കട്ടെ.
മഹോരഗവരാഹാദ്യ ഹരികേശ വിഭോ ജയ। ഹരിവാസദിശാമീശ വിശ്വവാസാമിതാവ്യയ
മഹാസർപ്പൻ, വരാഹം തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച ഹരികേശനേ, മഹാശക്തനേ, ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ ഇശ്വരാ, ദിശകളുടെ അധിപൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവാ, അളവുകിട്ടാത്തവാ, നശിക്കാത്തവാ, ജയിക്കട്ടെ.
വ്യക്താവ്യക്താമിതസ്ഥാന നിയതേന്ദ്രിയ സത്ത്ക്രിയ । അസങ്ഖ്യേയാത്മഭാവജ്ഞ ജയ ഗമ്ഭീര കാമദ
പ്രകൃതമായതും അപ്രകൃതമായതും അനന്തമായ വാസസ്ഥലങ്ങളുമുള്ളവാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവാ, ഉത്തമകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവാ, അനേകം ജീവരൂപങ്ങളെ അറിയുന്നവാ, ഗൗരവമുള്ളവാ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവാ, ജയിക്കട്ടെ.