ഏകപ്രഹാരനിഹതാന്ഭീമസേനേന ദന്തിനഃ। അപശ്യാമ രണേ തസ്മിന്ഗിരീന്വജ്രഹതാനിവ
ഭീമസേനൻ ഒരൊറ്റ അടിയോടെ കുത്തിയാനകളെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്നത്, ഇടിമുഴങ്ങിയ പർവ്വതങ്ങൾപോലെ, ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
ഭഗ്നദന്താന്ഭഗ്നകരാന്ഭഗ്നസക്ഥീശ്ച വാരണാന്। ഭഗ്നപൃഷ്ഠത്രികാനന്യാന്നിഹതാന്പര്വതോപമാന്
ചുണ്ടുകൾ ഒടിഞ്ഞു, കൈകളും കാലുകളും തകർന്നു, പിന്നെ ചിലവരുടെ പുറവും കമരും തകർന്ന ആനകളെ, പർവ്വതങ്ങൾപോലെ വലുതായി, മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
നദതഃ സീദതശ്ചാന്യാന്വിമുഖാന്സമരേ ഗതാന്। വിദ്രുതാന്ഭയസംവിഗ്നാംസ്തഥാ വിശകൃതോഽപരാന്
ചില ആനകൾ കത്തിയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നു, ചിലത് തളർന്നു വീണു, മറ്റെന്തോ ഭയത്തിൽ ഓടിപ്പോയി, ചിലത് ഭയത്താൽ വലിച്ചുപൊട്ടി ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഭീമസേനസ്യ മാര്ഗേഷു പതിതാന്പര്വതോപമാന് । അപശ്യം നിഹതാന്നാഗാന്രാജന്നിഷ്ഠീവതോപരാന്
രാജാവേ, ഭീമസേനന്റെ വഴികളിൽ, പർവ്വതങ്ങൾപോലെ വലുതായി, തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന തുമ്പുകളോടെ, കൊല്ലപ്പെട്ട ആനകളെ ഞാൻ കണ്ടു.
വമന്തോ രുധിരം ചാന്യേ ഭിന്നകുമ്ഭാ മഹാഗജാഃ । വിഹ്നലന്തോ ഗതാ ഭൂമിം ശൈലാ ഇവ ധരാതലേ
ചില വലിയ ആനകൾക്ക് തലഭാഗം പിളർന്നിരുന്നു, അവ രക്തം ഊറ്റി, ക്ഷീണിച്ച് ഭൂമിയിൽ വീണു, പർവ്വതങ്ങൾ നിലത്ത് പതിക്കുന്നതുപോലെ.
മേദോരുധിരദിഗ്ധാങ്ഗോ വസാമജ്ജാസമുക്ഷിതഃ । വ്യചരത്സമരേ ഭീമോ ദണ്ഡപാണിരിവാന്തകഃ
കൊഴുപ്പ്, രക്തം, മജ്ജ എന്നിവയിൽ മുഴുവനും മുക്കിയ ശരീരത്തോടെ, ഭീമൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു, ദണ്ഡം പിടിച്ച യമൻപോലെയായിരുന്നു.
ഗജാനാം രുധിരക്ലിന്നാം ഗദാം ബിഭ്രദ്വൃകോദരഃ । ഘോരഃ പ്രതിഭയശ്ചാസീത്പിനാകീവ പിനാകഭൃത്
വൃക്കോദരൻ ആനകളുടെ രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ ഗദ പിടിച്ച് നിന്നപ്പോൾ, ഭയാനകനും ഭീഷണിയും ആയിരുന്നു, പിനാകം കൈവശമുള്ള ശിവനെപ്പോലെ.
സംമഥ്യമാനാഃ ക്രുദ്ധേന ഭീമസേനേന ദന്തിനഃ । സഹസാ പ്രാദ്രവന്ക്ലിഷ്ഠാ മൃദ്ഗന്തസ്തവ വാഹിനീമ്
കോപിച്ച ഭീമസേനൻ ആനകളെ തകർത്തപ്പോൾ, അവ വേദനയോടെ പെട്ടെന്ന് ഓടി, നിന്റെ സൈന്യത്തെ തല്ലിക്കടന്നു.
തം ഹി വീരം മഹേഷ്വാസം സൌഭദ്രപ്രമുഖാ രഥാഃ । പര്യരക്ഷന്ത യുധ്യന്തം വജ്രായുധമിവാമരാഃ
അപ്പോൾ, വീരനായ ഭീമസേനനെ, സുഭദ്രയുടെ മകനു മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന രഥങ്ങൾ ചുറ്റി സംരക്ഷിച്ചു, ഇടിമുഴങ്ങുന്ന ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാർ കാത്തുപോലെ.
ശോണിതാക്താം ഗദാം ബിഭ്രദുക്ഷിതാം ഗജശോണിതൈഃ । കൃതാന്ത ഇവ രോദ്രാത്മാ ഭീമസേനോ വ്യദൃശ്യത
ഭീമസേനൻ, ആനകളുടെ രക്തത്തിൽ മുഴുകിയ ഭയാനകമായ മനസ്സോടെ, രക്തം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഗദയുമായി, യമൻപോലെയായിരുന്നു.
വ്യായച്ഛമാനം ഗദയാ ദിക്ഷു സര്വാസു ഭാരത। അപശ്യാമ രണേ ഭീമം നൃത്യന്തമിവ ശങ്കരമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഗദ ചുറ്റി, ഭീമൻ ശിവൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
യമദണ്ഡോപമാം ഗുര്വീമിന്ദ്രാശനിസമകസ്വനാമ് । അപശ്യാമ മഹാരായ രൌദ്രാം വിശസനീം ഗദാമ്
മഹാരാജാവേ, യമന്റെ ദണ്ഡംപോലെ ഭാരവും, ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിമുഴങ്ങുപോലെ ശബ്ദവും ഉള്ള ആ ഭയാനകമായ ഗദയെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
വിമിശ്രാം കേശമഞ്ജാഭിഃ പ്രദിഗ്ധാം രുധിരേണ ച। പിനാകമിവ രുദ്രസ്യ ക്രുദ്ധസ്യാഭിഘ്നതഃ പശൂന്
മുടിയുടെയും രക്തത്തിന്റെയും പാടുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ ഗദ, കോപിച്ച രുദ്രൻ പിനാകം കൊണ്ട് മൃഗങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
യഥാ പശൂനാം സങ്ഘാതം യഷ്ട്യാ പാലഃ പ്രകാലയേത്। തഥാ ഭീമോ ഗജാനീകം ഗദയാ സമകാലയത്
കാവൽക്കാരൻ കശുവണ്ടി കൊണ്ട് പശുക്കളെ ഓടിക്കുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ ഗദയാൽ ആനകളുടെ കൂട്ടത്തെ തകർത്തു.
ഗദയാ വധ്യമാനാസ്തേ മാര്ഗണൈശ്ച സമന്തതഃ। സ്വാന്യനീകാനി മൃദ്ഗന്തഃ പ്രാദ്രവന്കുഞ്ജരാസ്തവ
ഗദയുടെ അടിയും ചുറ്റും നിന്ന് അമ്പുകൾ കൊണ്ടും തകർന്ന്, നിന്റെ ആനകൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ കൂട്ടങ്ങളെ തല്ലിക്കടന്ന് ഓടി.
മഹാവാത ഇവാഭ്രാണി വിധമിത്വാ സ വാരണാന്। അതിഷ്ഠത്തുമുലേ ഭീമഃ ശ്മശാന ഇവ ശൂലഭൃത്
വലിയ കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ പിരിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ ആനകളെ തകർത്തു, ശ്മശാനത്തിൽ കുന്തം പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നവനെപ്പോലെ ഭയാനകമായ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടു.
ഹതേ തസ്മിന്ഗജാനീകേ പുത്രോ ദുര്യോധനസ്തവ। ഭീമസേനം ധ്നതേത്യേവം സര്വസൈന്യാന്യചോദയത്
അവിടെ ആനകളുടെ കൂട്ടം നശിച്ചപ്പോൾ, നിന്റെ മകൻ ദുര്യോധനൻ എല്ലാ സൈന്യത്തെയും ഭീമസേനനെ ആക്രമിക്കാൻ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു.
തതഃ സര്വാണ്യനീകാനി തവ പുത്രസ്യ ശാസനാത്। അഭ്യദ്രവന്ഭീമസേനം നദന്തം ഭൈരവാന്രവാന്
അപ്പോൾ, നിന്റെ മകന്റെ കല്പന പ്രകാരം, എല്ലാ സൈന്യങ്ങളും ഭയാനകമായ കൂക്കിളോടെ ഭീമസേനനെതിരെ ചുമന്നു.
തം ബലൌഘമപര്യന്തം ദേവൈരപി സുദുഃസഹമ് । ആപതന്തം സുദുഷ്പാരം സമുദ്രിമിവ പര്വണി
ദേവന്മാർക്കു പോലും അതിജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത അത്യന്തം വലിയ സൈന്യക്കൂട്ടം, പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽ കത്തിയൊഴുകുന്ന സമുദ്രംപോലെ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു.
രഥനാഗാശ്വകലിലം ശങ്ഖദുന്ദുഭിനാദിതമ് । അനന്തരഥപാദാതം രജസാ സര്വതോ വൃതമ്
ആ സൈന്യം രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞു, ശംഖവും മൃദംഗവും മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ ദിശകളിലും പടയാളികളും രഥങ്ങളും കൂപ്പുകൂടി, പൊടിക്കാറ്റിൽ മറഞ്ഞുപോയിരുന്നു.
തം ഭീമസേനഃ സമരേ മഹോദധിമിവാപരമ് । സേനാസാഗരമക്ഷോഭ്യം വേലേവ സമവാരയത്
ഭീമസേനൻ ആ മഹാസമരത്തിൽ, അതിരില്ലാത്ത സമുദ്രത്തെ കരയാൽ തടയുന്നതുപോലെ, അപ്രത്യക്ഷമാക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ സൈന്യക്കടലിനെ തടഞ്ഞു.
തദാശ്ചര്യമപശ്യാമ പാണ്ഡവസ്യ മഹാത്മനഃ । ഭീമസേനസ്യ സമരേ രാജന്കര്മാതിമാനുഷമ്
അപ്പോൾ, രാജാവേ, പാണ്ഡവനായ മഹാത്മാവായ ഭീമസേനന്റെ അതിമാനുഷികമായ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തി ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
ഉദീര്ണാന്പാര്ഥിവാന്സര്വാന്സാശ്വാന്സരഥകുഞ്ജരാന് । അസംഭ്രമം ഭീമസേനോ ഗദയാ സമവാരയത്
ഭീമസേനൻ ഭയമില്ലാതെ, മുന്നോട്ട് വന്ന രാജാക്കളെയും അവരുടെ കുതിരകളെയും രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും തന്റെ ഗദയാൽ തടഞ്ഞു.
സ സംവാര്യ ബലൌഘാംസ്തന്ഗദയാ രഥിനാം വരഃ। അതിഷ്ഠത്തുമുലേ ഭീമോ ഗിരിര്മേരുരിവാചലഃ
തന്റെ ഗദയാൽ ആ സൈന്യക്കൂട്ടങ്ങളെ തുരത്തിയ ശേഷം, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ, അതികഠിനമായ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അചഞ്ചലമായ മെരു പർവതംപോലെ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടു.
തസ്മിന്സുതുമുലേ ഘോരേ കാലേ പരമദാരുണേ। ഭ്രാതരശ്ചൈവ പുത്രാശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ
അത് അത്യന്തം ഭയാനകമായ കഠിന സമയമായിരുന്നു. അപ്പോൾ അവന്റെ സഹോദരന്മാരും പുത്രന്മാരും പൃഷ്ടപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദ്രൌപദേയാഭിമന്യുശ്ച ശിഖണ്ഡീ ചാപരാജിതഃ । ന പ്രാജഹന്ഭീമസേനം ഭയേ ജാതേ മഹാബലമ്
ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും അഭിമന്യുവും ജയിക്കാനാവാത്ത ശിഖണ്ഡിയും ഭയമുണ്ടായപ്പോൾ മഹാബലനായ ഭീമസേനനെ വിട്ടുപോയില്ല.
തതഃ ശൈക്യായസീം ഗുര്വീം പ്രഗൃഹ്യ മഹതീം ഗദാമ്। അധാവത്താവകാന്യോധാന്ദണ്ഡപാണിരിവാന്തകഃ
അതിനുശേഷം, ഭീമൻ ഭാരംകൂടിയ ഇരുമ്പ് ഗദ എടുത്ത്, മരണൻ ദണ്ഡം പിടിച്ചിറങ്ങുന്നതുപോലെ, നിന്റെ സൈന്യത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
പോയയന്രഥബൃന്ദാനി വാജിബൃന്ദനി ചാഭിഭൂഃ । കര്ഷയന്രഥവൃന്ദാനി ബാഹുവേഗേന പാണ്ഡവഃ
അവൻ രഥങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ തകർത്തു, കുതിരകളുടെ സംഘം കീഴടക്കി, തന്റെ കൈവലത്തോടെ രഥക്കൂട്ടങ്ങളെ വലിച്ചിഴച്ചു.
വിനിധ്രന്യചതത്സങ്ഖ്യേ യുഗാന്തേ കാലവിദ്വിഭുഃ । ഊരുവേഗേന സംകര്ഷന്രഥജാലാനി പാണ്ഡവഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ, കാലം യുഗാന്തത്തിൽ എല്ലാം ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ തന്റെ തോളിന്റെ ശക്തിയാൽ രഥക്കൂട്ടങ്ങൾ വലിച്ചിഴച്ചു.
ബലാനി സംമമര്ദാശു നഡ്വലാനീവ കുഞ്ജരഃ । മൃദ്ഗന്രഥേഭ്യോ രഥിനോ ഗജേഭ്യോ ഗജയോധിനഃ
ആനകൾ പുല്ല് തകർക്കുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ സൈന്യങ്ങളെ വേഗത്തിൽ തകർത്തു; രഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രഥികന്മാരെയും, ആനകളിൽ നിന്നുള്ള ആനയോദ്ധാക്കളെയും കീഴടക്കി.