നാന്തരം ദൃശ്യതേ തത്ര തയോശ്ച രഥിനോസ്തദാ। മുഹൂര്തമിവ തദ്യുദ്ധം തയോഃ സമമിവാഭവത്
ആ സമയത്ത് ആ ഇരുവരും രഥികളായതിനാൽ തമ്മിൽ ഒരു ഇടവേള പോലും കാണാനായില്ല; ആ യുദ്ധം ഒരു നിമിഷം പോലും സമം ആയിരുന്നു.
തതഃ ശല്യോ മഹാരാജ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ സംയുഗേ। ധനുശ്ചിച്ഛേദ ഭല്ലേന പീതേന നിശിതേന ച
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ശല്യന് യുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വില്ല് പൊൻതൂവല് അണിയിച്ചിരിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടി.
അഥൈനം ശരവര്ഷേണ ച്ഛാദയാമാസ സംയുഗേ। ഗിരിം ജലാഗമേ യദ്വഞ്ജലദാ ജലവൃഷ്ടിഭിഃ
പിന്നീട്, യുദ്ധഭൂമിയില് ശല്യന് അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ച് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മറച്ചു; മഴക്കാലം തുടങ്ങുമ്പോള് മേഘങ്ങള് പർവ്വതത്തെ മഴകൊണ്ട് മൂടുന്നതുപോലെ.
അഭിമന്യുസ്തതഃ ക്രുദ്ധോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നേ ച പീഡിതേ । അഭിദുദ്രാവ വേഗേന മദ്രരാജരഥം പ്രതി
അതിനുശേഷം, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് വേദനിച്ചപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ അഭിമന്യു അതിവേഗം മദ്രരാജാവിന്റെ രഥത്തേക്കു ഓടിയെത്തി.
തതോ മദ്രാധിപസ്ഥം കാര്ഷ്ണിഃ പ്രാപ്യാതികോപനഃ । ആര്തായനിമമേയാത്മാ വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ശരൈഃ
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണന്റെ മകൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ മദ്രരാജാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി, ഉറച്ച മനസ്സുള്ള ആർതായനിയെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
തതസ്തു താവകാ രാജന്പരീപ്സന്തോഽര്ജുനം രണേ। മദ്രരാജരഥം തൂര്ണം പരിവാര്യാവതസ്ഥിരേ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അർജുനനെ ആക്രമിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച നിങ്ങളുടെ സൈനികർ വേഗത്തിൽ മദ്രരാജാവിന്റെ രഥം ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ദുര്യോധനോ വികര്ണശ്ച ദുഃശാസനവിവിംശതീ। ദുര്മര്ഷണോ ദുഃസഹശ്ച ചിത്രസേനോഽഥ ദുര്മുഖഃ
ദുര്യോധനൻ, വികർണ്ണൻ, ദുഃശാസനൻ, വിവിംശതി, ദുര്മർഷണൻ, ദുഃസഹൻ, ചിത്രസേനൻ, ദുര്മുഖൻ,
സത്യവ്രതശ്ച ഭദ്രം തേ പുരുമിത്രശ്ച ഭാരത। ഏതേ മദ്രാധിപരഥം പാലയന്തഃ സ്ഥിതാ രണേ
സത്യവ്രതനും പുരുമിത്രനും, ഭാരത, ഇവർ എല്ലാവരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ മദ്രരാജാവിന്റെ രഥത്തെ കാത്തു നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
താന്ഭീമസേനഃ സംക്രുദ്ധോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ । ദ്രൌപദേയാഭിമന്യുശ്ച മാദ്രീപുത്രൌ ച പാണ്ഡവൌ
അവർക്കെതിരെ കോപത്തോടെ ഭീമസേനനും പൃഷ്ടപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളും, അഭിമന്യുവും, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും മുന്നോട്ട് വന്നു.
ധാര്തരാഷ്ട്രാന്ദശ രഥാന്ദശൈവ പ്രത്യവാരയന് । നാനാരൂപാണി ശസ്ത്രാണി വിസൃജന്തോ വിശാംപതേ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ പത്തു രഥികളെ പത്തു വീരന്മാർ വിവിധ ആയുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് തടഞ്ഞു.
അഭ്യവര്തന്തം സംഹൃഷ്ടാഃ പരസ്പരവധൈഷിണഃ। തേ വൈ സമേയുഃ സംഗ്രാമേ രാജന്ദുര്മന്ത്രിതേ തവ
ഒരേമുന്നിൽ പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവർ സന്തോഷത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു; രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ തെറ്റായ ഉപദേശത്താൽ അവർ തമ്മിൽ യുദ്ധം തുടങ്ങി.
തസ്മിന്ദശരഥേ ക്രുദ്ധേ വര്തമാനേ മഹാഭയേ। താവകാനാം പരേഷാം വാ പ്രേക്ഷകാ രഥിനോഽഭവന്
അത് പോലെ പത്തു രഥങ്ങൾ തമ്മിൽ മഹാഭയകരമായ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിലും എതിര് പക്ഷത്തിലും രഥികർ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കാൻ മാത്രം നിന്നു.
ശസ്ത്രാണ്യനേകരൂപാണി വിസൃജന്തോ മഹാരഥാഃ। അന്യോന്യമഭിനര്ദന്തഃ സംപ്രഹാരം പ്രചക്രിരേ
വലിയ രഥികർ പലതരം ആയുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് പരസ്പരം ഗർജിച്ച് കനത്ത യുദ്ധം നടത്തി.
തേ തദാ ജാതസംരമ്ഭാഃ സര്വേഽന്യോന്യം ജിഘാംസവഃ । അന്യോന്യമഭിമര്ദന്തഃ സ്പര്ധമാനാഃ പരസ്പരമ്
അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും കോപത്താൽ നിറഞ്ഞ് പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് തമ്മിൽ മത്സരിച്ചു ആക്രമിച്ചു.
അന്യോന്യസ്പര്ധയാ രാജഞ്ജ്ഞാതയഃ സംഗതാ മിഥഃ । മഹാസ്രാണി വിമുഞ്ചന്തഃ സമാപേതുരമര്ഷിണഃ
രാജാവേ, ബന്ധുക്കൾ തമ്മിൽ മത്സരിച്ച് വലിയ ആയുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് കോപത്തോടെ ഏറ്റുമുട്ടി.
ദുര്യോധനസ്തു സംക്രുദ്ധോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം മഹാരണേ । വിവ്യാധ നിശിതൈര്ബാണൈശ്ചതുര്ഭിഃ സമരേ ദ്രുതമ്
പിന്നീട് കോപത്തോടെ ദുര്യോധനൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നാലു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ തുളച്ചു.
ദുര്മര്ഷണശ്ച വിംശത്യാ ചിത്രസേനശ്ച പ?ഞ്ചഭിഃ । ദുര്മുഖോ നവഭിര്ബാണൈര്ദുഃസഹശ്ചാപി സപ്തഭിഃ
ദുര്മർഷണൻ ഇരുപത് അമ്പുകളും, ചിത്രസേനൻ അഞ്ചും, ദുര്മുഖൻ ഒൻപതും, ദുഃസഹൻ ഏഴും അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു.
വിവിംശതിഃ പഞ്ചഭിശ്ച ത്രിഭിര്ദുഃശാസനസ്തഥാ। താന്പ്രത്യവിധ്യദ്രാജേന്ദ്ര പാര്ഷതഃ ശത്രുതാപനഃ
വിവിംശതി അഞ്ചു അമ്പുകളും, ദുഃശാസനൻ മൂന്നു അമ്പുകളും പ്രയോഗിച്ചു; പക്ഷേ, പൃഷ്ടപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ അവരെല്ലാവരെയും തിരിച്ചടിച്ചു, രാജേന്ദ്ര.
ഏകൈകം പഞ്ചവിംശത്യാ ദര്ശയന്പാണിലാഘവമ് । സത്യവ്രതം ച സമരേ പുരുമിത്രം ച ഭാരത
തന്റെ കൈകൗശലം കാണിച്ച്, ഓരോരുത്തരെയും ഇരുപത്തിയഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; സമരത്തിൽ സത്യവ്രതനെയും പുരുമിത്രനെയും കൂടി അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു, ഭാരത.
അഭിമന്യുരവിധ്യത്തു ദശഭിര്ദശഭിഃ ശരൈഃ। മാദ്രീപുത്രൌ തു സമരേ മാതുലം മാതൃനന്ദനൌ
അഭിമന്യു ഓരോരുത്തരെയും പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാർ, അമ്മയുടെ സന്തോഷം, യുദ്ധത്തിൽ അവരുടെ അമ്മാവനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
അവിധ്യേതാം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈസ്തദദ്ഭുതമിവാഭവത്। തതഃ ശല്യോ മഹാരാജ സ്വസ്ത്രീയൌ രഥിനാം വരൌ
അവർ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു; അത് അത്ഭുതകരമായതായി തോന്നി. പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, രഥികന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശല്യൻ,
ശരൈര്ബഹുഭിരാനര്ച്ഛത്കൃതപ്രതികൃതൈഷിണൌ । ഛാദ്യമാനൌ തതസ്തൌ കതു മാദ്രീപുത്രൌ ന ചേലതുഃ
അവരുടെ പ്രഹാരങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാൻ ശ്രമിച്ച് അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരെ ആദരിച്ചു; എന്നാൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിട്ടും മാദ്രിയുടെ ആ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ചലിച്ചില്ല.
അഥ ദുര്യോധനം ദൃഷ്ട്വാ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ । വിധിത്സുഃ കലഹസ്യാന്തം ഗദാം ജഗ്രാഹ പാണ്ഡവഃ
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനെ കണ്ട ഭീമസേനൻ, അതിശക്തനായ പാണ്ഡവൻ, കലഹത്തിന് അവസാനം വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ച് തന്റെ ഗദ കൈയിൽ എടുത്തു.
തമുദ്യതഗദം ദൃഷ്ട്വാ കൈലാസമിവ ശ്രൃങ്ഗിണമ്। ഭീമസേനം മഹാബാഹും പുത്രാസ്തേ പ്രാദ്രവന്ഭയാത്
ഗദ ഉയർത്തി കയിലാസശിഖരത്തെപ്പോലെ ഭീമസേനനെ കണ്ടപ്പോൾ, നീണ്ട കൈകളുള്ള ആ വീരനെ ഭയന്ന് നിന്റെ മക്കൾ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദുര്യോധനസ്തു സംക്രുദ്ധോ മാഗധം സമചോദയത്। അനീകം ദശസാഹസ്രം കുഞ്ജരാണാം തരസ്വിനാമ്
പക്ഷേ ദുര്യോധനൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ മാഗധരാജാവിനെയും പത്ത് ആയിരം വേഗമുള്ള ആനകളുടെയും സേനയെയും മുന്നോട്ട് ആജ്ഞാപിച്ചു.
ഗജാനീകേന സഹിതസ്തേന രാജാ സുയോധനാഃ । മാഗധം പുരതഃ കൃത്വാ ഭീമസേനം സമഭ്യയാത്
ആ ആനസേനയോടൊപ്പം, രാജാവായ സുയോധനൻ മാഗധരാജാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ഭീമസേനന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
ആപതന്തം ച തം ദൃഷ്ട്വാ ഗജാനീകം വൃകോദരഃ । ഗദാപാണിരവാരോഹദ്രഥാംത്സിംഹ ഇവോന്നദന്
ആ ആനസേന വേഗത്തിൽ വരുന്നത് കണ്ട വൃക്കോദരൻ, ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച് സിംഹം പോലെ കൂവിക്കൊണ്ട് രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടികിറങ്ങി.
അദ്രിസാരമയീം ഗുര്വീം പ്രഗൃഹ്യ മഹതീം ഗദാമ്। അഭ്യധാവദ്ഗജാനീകം വ്യാദിതാസ്യ ഇവാന്തകഃ
പർവ്വതത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ ഭാരംകൂടിയ വലിയ ഗദ ഉറപ്പായി പിടിച്ച്, ആനസേനയിലേക്കു വലിച്ചോടി, വായ് തുറന്ന യമനെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായി.
സ ഗജാന്ഗദയാ നിഘ്നന്വ്യചരത്സമരേ ബലീ। ഭീമസേനോ മഹാബാഹുഃ സവജ്ര ഇവ വാസവഃ
ഭീമസേനൻ, ശക്തമായ കൈകളോടെ, ഗദ ഉപയോഗിച്ച് ആനകളെ അടിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രൻ വജ്രം വീശുന്നതുപോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
തസ്യ നാദേന മഹതാ മനോഹൃദയകമ്പിനാ । വ്യത്യചേഷ്ടന്ത സംഹത്യ ഗജാ ഭിമസ്യ ഗര്ജതഃ
ഭീമന്റെ വലിയ ഹൃദയം കുലുക്കുന്ന കൂവൽ കേട്ട്, ഒരുമിച്ച് നിന്ന ആനകൾ ഭയത്താൽ അലയടിച്ചു.