പാരാവതാശ്വഃ സ രഥമാസ്ഥായ പരവീരഹാ' ധനുര്വിഷ്ഫാര്യ സംക്രുദ്ധോ നോദയിത്വാ ച വാഹിനീമ് । യയൌ തം മദ്രകാനീകം കേകയാംശ്ച പരംതപ
പാരാവതവർണ്ണമായ കുതിരകളിൽ കയറി, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അമ്പു വലിച്ച് കോപത്തോടെ തന്റെ സൈന്യത്തെ ഉണർത്തി, മദ്രകരും കേകയരും ഉള്ള വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മുന്നേറി.
തേന കീര്തിമതാ ഗുപ്തമനീകം ദൃഢധന്വനാ। സംരബ്ധരഥനാഗാശ്വം യോത്സ്യമാനമശോഭത
പ്രശസ്തനും ദൃഢമായ ധനുസ്സുള്ളവനും ആയ അവൻ, തന്റെ വിഭാഗത്തെ സംരക്ഷിച്ച്, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായ രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും ഒപ്പം തിളങ്ങി നിന്നു.
സോഽര്ജുനപ്രമുഖേ യാന്തം പാഞ്ചാലകുലവര്ധനഃ । ത്രിഭിഃ ശാരദ്വതം ബാണൈര്ജത്രദേശേ സമാര്പയത്
അർജുനന്റെ മുമ്പിൽ പാഞ്ചാലവംശത്തിന്റെ മഹിമയായവൻ മുന്നേറുമ്പോൾ, ശാരദ്വതന്റെ മകനെ മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കഴുത്തിന് സമീപം വെട്ടി.
തതഃ സ മദ്രകാന്ഹത്വാ ദശൈവ ദശഭിഃ ശരൈഃ । പൃഷ്ഠരക്ഷം ജഘാനാശു ഭല്ലേന കൃതവര്മണഃ
അതിനുശേഷം, പത്ത് മദ്രയോദ്ധാക്കളെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു, ഉടനെ കൃതവർമയുടെ പിൻരക്ഷകരെ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
ദമനം ചാപി ദായാദം പൌരവസ്യ മഹാത്മനഃ । ജഘാന വിമലാഗ്നേണ നാരാചേന പരംതപഃ
ശക്തനായ പൗരവന്റെ ഉത്തമപുത്രനായ ദമനനെയും, തീപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഇരുമ്പ് അമ്പുകൊണ്ട് സംഹാരകൻ കൊല്ലി.
തതഃ സാംയമനേഃ പുത്രഃ പാഞ്ചാല്യം യുദ്ധദുര്മദമ് । അവിധ്യത്രിംശതാ ബാണൈര്ദശഭിശ്ചാസ്യ സാരഥിമ്
അതിനുശേഷം, സംയമനിയുടെ മകൻ, യുദ്ധത്തിൽ ക്രുദ്ധനായി, പാഞ്ചാല്യനായ സേനാനായകനെ മുപ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും അവന്റെ സാരഥിയെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും തുളച്ചു.
സോഽതിവിദ്ധോ മഹേഷ്വാസഃ സൃക്കിണീ പരിസംലിഹന്। ഭല്ലേന ഭൃശതീക്ഷ്ണേന നിചകര്താസ്യ കാര്മുകമ്
വളരെ വേദനയോടെ, ആ മഹാശരധനുര്ധാരിയായവൻ, വായ് ചുറ്റും നക്കിക്കൊണ്ട്, ശക്തിയേറിയ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് എതിരാളിയുടെ ധനുസ്സു വെട്ടി.
അഥൈനം പഞ്ചവിംശത്യാ ക്ഷിപ്രമേവ സമാര്പയത് । അശ്വാംശ്ചാസ്യാവധീദ്രാജന്നുഭൌ തൌ പാര്ഷ്ണിസാരഥീ
അതിനുശേഷം, ഉടനെ ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, രാജാവേ, അവന്റെ കുതിരകളെയും രണ്ട് സാരഥികളെയും കൊല്ലി.
സ ഹതാശ്വേ രതേ തിഷ്ഠന്ദദര്ശ ഭരതര്ഷഭ । പുത്രഃ സാംയമനേഃ പുത്രം പാഞ്ചാല്യസ്യ മഹാത്മനഃ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ട രഥത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, സംയമനിയുടെ മകൻ, മഹാത്മാവായ പാഞ്ചാല്യന്റെ മകനെ കണ്ടു, ഭാരതവംശത്തിലെ ഉത്തമനേ.
സ പ്രഗൃഹ്യ മഹാഘോരം നിസ്ത്രിംശവരമായസമ് । പദാതിസ്തൂര്ണമാനര്ച്ഛദ്രഥസ്യം പുരുഷര്ഷഭഃ
അവൻ ഭയങ്കരവും ഉത്തമവുമായ ഇരുമ്പ് വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത്, കാലതാമസം കൂടാതെ, കാലിൽ നിന്ന് രഥത്തിലേക്ക് ചാടിപ്പോയി.
തം മഹൌഘമിവായാന്തം സ്വാത്പതന്തമിവോരഗമ് । ഭ്രാന്താവരണനിസ്ത്രിംശം കാലോത്സൃഷ്ടമിവാന്തകമ്
അവൻ വലിയ പ്രളയമെന്നപോലെ, ഇരയിലേക്കു വീഴുന്ന പാമ്പുപോലെയും, വാൾ ചുറ്റി കയ്യിൽ കത്തിച്ചുകൊണ്ടു, കാലം വിട്ടുവിട്ട യമനെപ്പോലെയും മുന്നോട്ട് വന്നു.
ദീപ്യമാനമിവാദിത്യം മത്തവാരണവിക്രമമ് । അപശ്യന്പാണ്ഡവാസ്തത്ര ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചും, മദ്യപാനിയായ ആനയുടെ ശക്തിയോടെ, അവിടെ പാണ്ഡവരും പൃശ്യതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അവനെ കണ്ടു.
തസ്യ പാഞ്ചാലദായാദഃ പ്രതീപമഭിധാവതഃ। ശിതനിസ്ത്രിംശഹസ്തസ്യ ശരാവരണധാരിണഃ
അവൻ വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് അമ്പുകളുടെ കവചം ധരിച്ച് നേരെ വരുമ്പോൾ, പാഞ്ചാലവംശത്തിന്റെ അവകാശിയും നേരെ എതിരാളിയെ നേരിട്ടു.
ബാണവേഗമതീതസ്യ തഥാഭ്യാശമുപേയുഷഃ । ത്വരന്സേനാപതിഃ ക്രുദ്ധോ ബിഭേദ ഗദയാ ശിരഃ
അമ്പുകളുടെ വേഗതയെ മറികടന്ന് അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, കോപത്തോടെ സേനാനായകൻ ഉടനടി തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
തസ്യ രാജന്സനിസ്ത്രിംശം സുപ്രഭം ച ശരാവരമ് । ഹതസ്യ പതതോ ഹസ്താദ്വേഗേന ന്യപതദ്ഭുവി
രാജാവേ, അവൻ വീണു മരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കയ്യിൽ നിന്നു പ്രകാശമുള്ള വാളും മനോഹരമായ അമ്പുകവചവും വേഗത്തിൽ നിലത്തുവീണു.
തം നിഹത്യ ഗദാഗ്രേണ സ ലേഭേ പരമാം മുദമ്। പുത്രഃ പാഞ്ചാലരാജസ്യ മഹാത്മാ ഭീമവിക്രമഃ
ഗദയുടെ അഗ്രംകൊണ്ട് അവനെ സംഹരിച്ച്, ഭീമന്റെ ശക്തിയുള്ള പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മഹാത്മാവായ മകൻ അത്യന്തം സന്തോഷം നേടി.
തസ്മിന്ഹതേ മഹേഷ്വാസേ ശല്യപുത്രേ മഹാരഥേ । ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീത്തവ സൈന്യസ്യ മാരിഷ
ശല്യന്റെ മകനായ മഹാശക്തനായ ധനുര്വ്വീരന് വീണപ്പോള്, മാരിഷ, നിന്റെ സൈന്യത്തില് വലിയൊരു ആഹാകാരവും വിലാപവും ഉയർന്നു.
തതഃ സാംയമനിഃ ക്രുദ്ധോ ദൃഷ്ട്വാ നിഹതാമാത്മജമ് । അഭിദുദ്രാവ വേഗേന പാഞ്ചാല്യം യുദ്ധദുര്മദമ്
അപ്പോള് തന്റെ മകന് കൊല്ലപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ് ക്രുദ്ധനായ സാംയമനി അതിവേഗം പാഞ്ചാലരുടെ യുദ്ധവീരനായവനെതിരെ ഓടിയെത്തി.
തൌ തത്ര സമരേ ശൂരൌ സമേതൌ യുദ്ധദുര്മദൌ । ദദൃശുഃ സര്വരാജാനഃ കുരവഃ പാണ്ഡവാസ്തഥാ
അവിടെ ആ ഇരുവരും, യുദ്ധം കൊണ്ടു ഉന്മാദരായ വീരന്മാര്, സമരഭൂമിയില് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടി. കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും ഉള്പ്പെടെ എല്ലാ രാജാക്കളും അവരെ നോക്കി നിന്നു.
തതഃ സാംയമനിഃ ക്രുദ്ധഃ പാര്ഷതം പരവീരഹാ। ആജഘാന ത്രിഭിര്ബാണൈസ്തോത്രൈരിവ മഹാദ്വിപമ്
അതിനുശേഷം, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന പാര്ഷതനെ സാംയമനി ക്രോധത്തോടെ മൂന്നു അമ്പുകള് കൊണ്ട്, വലിയാനയെ അങ്കുഷംകൊണ്ട് തൊടുന്നതുപോലെ, ആക്രമിച്ചു.
തഥൈവ പാര്ഷതം ശൂരം ശല്യഃ സമിതിശോഭനഃ। ആജഘാനോരസി ക്രുദ്ധസ്തതോ യുദ്ധമവര്തത
അതുപോലെ തന്നെ, സമരഭൂമിയുടെ ആഭരണമായ ശല്യനും ക്രുദ്ധനായി ധൈര്യശാലിയായ പാര്ഷതനെ നെഞ്ചില് അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടി. പിന്നെയും യുദ്ധം തുടർന്നു.
ദൈവമേവ പരം മന്യേ പൌരുഷാദപി സഞ്ജയ। യത്സൈന്യം മമ പുത്രസ്യ പാണ്ഡുപുത്രേണ വധ്യതേ
സഞ്ജയ, മനുഷ്യശ്രമത്തേക്കാള് ദൈവം തന്നെയാണ് പ്രധാനമെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. എന്റെ മകന്റെ സൈന്യം പാണ്ഡുപുത്രന് tarafından നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതു കൊണ്ടാണ് ഈ വിശ്വാസം.
നിത്യം ഹി മാമകാംസ്താത ഹതാനേവ ഹി ശംസസി। അവ്യഗ്രാംശ്ച പ്രഹൃഷ്ടാംശ്ച നിത്യം ശംശസി പാണ്ഡവാന്
എന്റെ സൈനികര് എല്ലായ്പ്പോഴും കൊല്ലപ്പെടുന്നവരാണെന്നു നീ പറയുന്നു, പാണ്ഡവന്മാര് എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെയും ഭയമില്ലാതെയും ഇരിക്കുന്നു എന്നും നീ പറയുന്നു.
വിഭഗ്നാംശ്ച പ്രനഷ്ടാംശ്ച നിത്യം ശംസസി മാമകാന്।' ഹീനാന്പുരുഷകാരേണ മാമകാനദ്യ സഞ്ജയ । പാതിതാന്പാത്യമാനാംശ്ച ഹതാനേവ ച ശംസസി
എന്റെ സൈനികര് എല്ലായ്പ്പോഴും തകർന്ന് പോയവരും നശിച്ചവരുമാണെന്ന് നീ പറയുന്നു, ധൈര്യം കുറവുള്ളവരും വീണുപോകുന്നവരുമായാണ് അവരെ നീ വിവരിക്കുന്നത്, കൊല്ലപ്പെട്ടവരെന്നപോലെയാണ് നീ പറയുന്നത്.
യുധ്യമാനാന്യഥാശക്തി ഘടമാനാഞ്ജയം പ്രതി। പാണ്ഡവാ ഹി ജയന്ത്യേവ ജീയന്തേ ചൈവ മാമകാഃ
അവര് കഴിയുന്നത്ര ശക്തിയോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോഴും വിജയത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുമ്പോഴും, പാണ്ഡവന്മാര് എപ്പോഴും ജയിക്കുന്നു, എന്റെവരാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും തോൽക്കുന്നത്.
സോഽഹം തീവ്രാണി ദുഃസ്വാനി ദുര്യോധനകൃതാനി ച। ശ്രോഷ്യാമി സതതം താത ദുഃസഹാനി ബഹൂനി ച
ഇനി ഞാൻ ദുര്യോധനന് ഉണ്ടാക്കുന്ന കടുത്ത ദു:ഖത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളും, സഹിക്കാനാവാത്ത വിലാപങ്ങളും എപ്പോഴും കേൾക്കേണ്ടി വരും.
തമുപായം ന പശ്യാമി ജീയേരന്യേന പാണ്ഡവാന് । മാമകാ വിജയം യുദ്ധേ പ്രാപ്നുയുര്യേന സഞ്ജയ
എന്ത് വഴി കൊണ്ടാണ് എന്റെ സൈന്യം പാണ്ഡവരെ ജയിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കാനാവുക എന്ന് എനിക്ക് കാണാനാവുന്നില്ല, സഞ്ജയ.
ക്ഷയം മനുഷ്യദേഹാനാം ഗജവാജിരഥക്ഷയമ്। ശ്രൃണു രാജന്സ്ഥിരോ ഭൂത്വാ തവൈവാപനയോ മഹാന്
രാജാവേ, മനുഷ്യമാരുടെയും ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും വലിയ നാശം നിന്റെ പക്ഷത്ത് സംഭവിച്ചതായി നീ ധൈര്യത്തോടെ കേൾക്കണം.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്തു ശല്യേന പീഡിതോ നവഭിഃ ശരൈഃ। പീഡയാമാസ സംക്രുദ്ധോ മദ്രാധിപതിമായസൈഃക
ശല്യന് ഒൻപതു അമ്പുകള് കൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ വേദനിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് ക്രോധത്തോടെ മദ്രരാജാവിനെ തന്റേതായ തന്ത്രങ്ങളാൽ ഉപദ്രവിച്ചു.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ പാര്ഷസ്യ പരാക്രമമ് । ന്യവാരയത യസ്തൂര്ണം ശല്യം സമിതിശോഭനമ്
അവിടെ പാര്ഷതന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീരത്വം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; സമരഭൂമിയുടെ ആഭരണമായ ശല്യനെ അവൻ അതിവേഗം തടഞ്ഞു.