ധ്വജിനീം ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം ദീനശത്രുരദീനവത് । പ്രത്യുദ്യയൌ സ സൌഭദ്രസ്തേജസാ ച ബലേന ച
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സൈന്യത്തിനെതിരെ, ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നവരുടെ ശത്രുവായ, ഭയമില്ലാതെ, സൗഭദ്രൻ തേജസ്സും ശക്തിയുംകൊണ്ട് മുന്നേറി.
തസ്യ ലാഘവമാര്ഗസ്ഥമാദിത്യസദൃശപ്രഭമ് । വ്യദൃശ്യത മഹച്ചാപം സമരേ യുധ്യതഃ പരൈഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള വലിയ വില്ലുമായി, അതിവേഗത്തിൽ ശത്രുക്കളെ നേരിടുമ്പോൾ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവന്റെ വില്ല് എല്ലാവരും കണ്ടു.
സ ദ്രൌണിമിഷുണൈകേന വിദ്ധ്വാ ശല്യം ച പഞ്ചഭിഃ । ധ്വജം സാംയമനേശ്വൈവ സോഽഷ്ടാഭിശ്ചിച്ഛിദേ തതഃ
അവൻ ദ്രോണന്റെ മകനെ ഒരു അമ്പുകൊണ്ടും, ശല്യനെ അഞ്ചു അമ്പുകളുകൊണ്ടും വെട്ടി; പിന്നെ, എട്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് സൗമ്യന്റെ മകന്റെ പതാക തകർത്ത് വീഴ്ത്തി.
രുക്മദണ്ഡാം മഹാശക്തിം പ്രേഷിതാം സൌമദത്തിന । ശിതേനോരഗസംകാശാം പത്രിണാഭിജഘാന താമ്
സൗമദത്തിയുടെ സ്വർണ്ണക്കോലുള്ള വലിയ ശൂലം അവൻ എറിഞ്ഞപ്പോൾ, പാമ്പിനെപ്പോലെ മൂർച്ചയുള്ള ഈരിളിയുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അതിനെ സൗഭദ്രൻ തകർത്ത് വീഴ്ത്തി.
ശല്യസ്യ ച മഹാവേഗാനസ്യതഃ സമരേ ശരാന്। `ധനുശ്ചിച്ഛേദ ഭല്ലേന തീവ്രവേഗന ഫാല്ഗുനിഃ' ജഘാനാര്ജുനദായാദശ്ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ ഹയാന്
ശല്യൻ യുദ്ധത്തിൽ അതിവേഗം അമ്പുകൾ വിട്ടപ്പോൾ, ഫാൽഗുനിയുടെ മകൻ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ല് തകർത്തു; പിന്നെ, നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും കൊല്ലിച്ചു.
ഭൂരിശ്രവാശ്ച ശല്യശ്ച ദ്രൌണിഃ സാംയമനിഃ ശലഃ। നാഭ്യവര്തന്തം സംരബ്ധാഃ കാര്ഷ്ണേര്ബാഹുബലോദയാത്
ഭൂരിശ്രവാസും, ശല്യനും, ദ്രോണന്റെ മകനും, സൗമ്യന്റെ മകനും, ശലനും — ഇവർക്ക് കൃഷ്ണപുത്രന്റെ ഉയരുന്ന ബാഹുബലത്തെ നേരിടാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു, എത്രയോ കോപം ഉണ്ടായിരുന്നാലും.
തതസ്ത്രിഗര്താ രാജേന്ദ്ര മദ്രാശ്ച സഹ കേകയൈഃ । പഞ്ചവിംശതിസാഹസ്രാസ്തവ പുത്രേണ ചോദിതാഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ത്രിഗർത്തന്മാരും, മദ്രരാജാവും, കേകയന്മാരും — ഇരുപത്തയ്യായിരം പേർ — നിന്റെ മകന്റെ പ്രേരണയോടെ മുന്നേറി.
ധനുര്വേദവിദോ മുഖ്യാ അജേയാഃ ശത്രുഭിര്യുധി। സഹ പുത്രം ജിഘാംസന്തം പരിവവ്രുഃ കിരീടിനമ്
വില്ലിനുപറ്റിയ ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് കീഴടക്കാനാവാത്ത പ്രധാനികൾ, കിരീടധാരിയെ ചുറ്റി, നിന്റെ മകനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടു.
തൌ തു തത്ര പിതാപുത്രൌ പരിക്ഷിപ്തൌ മഹാരഥൌ । ദദര്ശ രാജന്പാഞ്ചല്യഃ സേനാപതിരരിന്ദമ
അവിടെ, മഹാരഥികളായ അച്ഛനും മകനും ചുറ്റും പടയാളികൾകൊണ്ട് വളഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ, പാഞ്ചാല്യനായ സേനാനായകൻ അവരെ കണ്ടു.
സ വാരണരഥോഘാനാം സഹസ്രൈര്ബഹുഭിര്വൃതഃ। വാജിഭിഃ പത്തിഭിശ്ചൈവ വൃതഃ ശതസഹസ്രശഃ
അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് ആനകളും രഥങ്ങളും, ലക്ഷക്കണക്കിന് കുതിരകളും പടയാളികളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു.
പാരാവതാശ്വഃ സ രഥമാസ്ഥായ പരവീരഹാ' ധനുര്വിഷ്ഫാര്യ സംക്രുദ്ധോ നോദയിത്വാ ച വാഹിനീമ് । യയൌ തം മദ്രകാനീകം കേകയാംശ്ച പരംതപ
പാരാവതവർണ്ണമായ കുതിരകളിൽ കയറി, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അമ്പു വലിച്ച് കോപത്തോടെ തന്റെ സൈന്യത്തെ ഉണർത്തി, മദ്രകരും കേകയരും ഉള്ള വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മുന്നേറി.
തേന കീര്തിമതാ ഗുപ്തമനീകം ദൃഢധന്വനാ। സംരബ്ധരഥനാഗാശ്വം യോത്സ്യമാനമശോഭത
പ്രശസ്തനും ദൃഢമായ ധനുസ്സുള്ളവനും ആയ അവൻ, തന്റെ വിഭാഗത്തെ സംരക്ഷിച്ച്, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായ രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും ഒപ്പം തിളങ്ങി നിന്നു.
സോഽര്ജുനപ്രമുഖേ യാന്തം പാഞ്ചാലകുലവര്ധനഃ । ത്രിഭിഃ ശാരദ്വതം ബാണൈര്ജത്രദേശേ സമാര്പയത്
അർജുനന്റെ മുമ്പിൽ പാഞ്ചാലവംശത്തിന്റെ മഹിമയായവൻ മുന്നേറുമ്പോൾ, ശാരദ്വതന്റെ മകനെ മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കഴുത്തിന് സമീപം വെട്ടി.
തതഃ സ മദ്രകാന്ഹത്വാ ദശൈവ ദശഭിഃ ശരൈഃ । പൃഷ്ഠരക്ഷം ജഘാനാശു ഭല്ലേന കൃതവര്മണഃ
അതിനുശേഷം, പത്ത് മദ്രയോദ്ധാക്കളെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു, ഉടനെ കൃതവർമയുടെ പിൻരക്ഷകരെ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
ദമനം ചാപി ദായാദം പൌരവസ്യ മഹാത്മനഃ । ജഘാന വിമലാഗ്നേണ നാരാചേന പരംതപഃ
ശക്തനായ പൗരവന്റെ ഉത്തമപുത്രനായ ദമനനെയും, തീപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഇരുമ്പ് അമ്പുകൊണ്ട് സംഹാരകൻ കൊല്ലി.
തതഃ സാംയമനേഃ പുത്രഃ പാഞ്ചാല്യം യുദ്ധദുര്മദമ് । അവിധ്യത്രിംശതാ ബാണൈര്ദശഭിശ്ചാസ്യ സാരഥിമ്
അതിനുശേഷം, സംയമനിയുടെ മകൻ, യുദ്ധത്തിൽ ക്രുദ്ധനായി, പാഞ്ചാല്യനായ സേനാനായകനെ മുപ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും അവന്റെ സാരഥിയെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും തുളച്ചു.
സോഽതിവിദ്ധോ മഹേഷ്വാസഃ സൃക്കിണീ പരിസംലിഹന്। ഭല്ലേന ഭൃശതീക്ഷ്ണേന നിചകര്താസ്യ കാര്മുകമ്
വളരെ വേദനയോടെ, ആ മഹാശരധനുര്ധാരിയായവൻ, വായ് ചുറ്റും നക്കിക്കൊണ്ട്, ശക്തിയേറിയ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് എതിരാളിയുടെ ധനുസ്സു വെട്ടി.
അഥൈനം പഞ്ചവിംശത്യാ ക്ഷിപ്രമേവ സമാര്പയത് । അശ്വാംശ്ചാസ്യാവധീദ്രാജന്നുഭൌ തൌ പാര്ഷ്ണിസാരഥീ
അതിനുശേഷം, ഉടനെ ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, രാജാവേ, അവന്റെ കുതിരകളെയും രണ്ട് സാരഥികളെയും കൊല്ലി.
സ ഹതാശ്വേ രതേ തിഷ്ഠന്ദദര്ശ ഭരതര്ഷഭ । പുത്രഃ സാംയമനേഃ പുത്രം പാഞ്ചാല്യസ്യ മഹാത്മനഃ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ട രഥത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, സംയമനിയുടെ മകൻ, മഹാത്മാവായ പാഞ്ചാല്യന്റെ മകനെ കണ്ടു, ഭാരതവംശത്തിലെ ഉത്തമനേ.
സ പ്രഗൃഹ്യ മഹാഘോരം നിസ്ത്രിംശവരമായസമ് । പദാതിസ്തൂര്ണമാനര്ച്ഛദ്രഥസ്യം പുരുഷര്ഷഭഃ
അവൻ ഭയങ്കരവും ഉത്തമവുമായ ഇരുമ്പ് വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത്, കാലതാമസം കൂടാതെ, കാലിൽ നിന്ന് രഥത്തിലേക്ക് ചാടിപ്പോയി.
തം മഹൌഘമിവായാന്തം സ്വാത്പതന്തമിവോരഗമ് । ഭ്രാന്താവരണനിസ്ത്രിംശം കാലോത്സൃഷ്ടമിവാന്തകമ്
അവൻ വലിയ പ്രളയമെന്നപോലെ, ഇരയിലേക്കു വീഴുന്ന പാമ്പുപോലെയും, വാൾ ചുറ്റി കയ്യിൽ കത്തിച്ചുകൊണ്ടു, കാലം വിട്ടുവിട്ട യമനെപ്പോലെയും മുന്നോട്ട് വന്നു.
ദീപ്യമാനമിവാദിത്യം മത്തവാരണവിക്രമമ് । അപശ്യന്പാണ്ഡവാസ്തത്ര ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചും, മദ്യപാനിയായ ആനയുടെ ശക്തിയോടെ, അവിടെ പാണ്ഡവരും പൃശ്യതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അവനെ കണ്ടു.
തസ്യ പാഞ്ചാലദായാദഃ പ്രതീപമഭിധാവതഃ। ശിതനിസ്ത്രിംശഹസ്തസ്യ ശരാവരണധാരിണഃ
അവൻ വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് അമ്പുകളുടെ കവചം ധരിച്ച് നേരെ വരുമ്പോൾ, പാഞ്ചാലവംശത്തിന്റെ അവകാശിയും നേരെ എതിരാളിയെ നേരിട്ടു.
ബാണവേഗമതീതസ്യ തഥാഭ്യാശമുപേയുഷഃ । ത്വരന്സേനാപതിഃ ക്രുദ്ധോ ബിഭേദ ഗദയാ ശിരഃ
അമ്പുകളുടെ വേഗതയെ മറികടന്ന് അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, കോപത്തോടെ സേനാനായകൻ ഉടനടി തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
തസ്യ രാജന്സനിസ്ത്രിംശം സുപ്രഭം ച ശരാവരമ് । ഹതസ്യ പതതോ ഹസ്താദ്വേഗേന ന്യപതദ്ഭുവി
രാജാവേ, അവൻ വീണു മരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കയ്യിൽ നിന്നു പ്രകാശമുള്ള വാളും മനോഹരമായ അമ്പുകവചവും വേഗത്തിൽ നിലത്തുവീണു.
തം നിഹത്യ ഗദാഗ്രേണ സ ലേഭേ പരമാം മുദമ്। പുത്രഃ പാഞ്ചാലരാജസ്യ മഹാത്മാ ഭീമവിക്രമഃ
ഗദയുടെ അഗ്രംകൊണ്ട് അവനെ സംഹരിച്ച്, ഭീമന്റെ ശക്തിയുള്ള പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മഹാത്മാവായ മകൻ അത്യന്തം സന്തോഷം നേടി.
തസ്മിന്ഹതേ മഹേഷ്വാസേ ശല്യപുത്രേ മഹാരഥേ । ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീത്തവ സൈന്യസ്യ മാരിഷ
ശല്യന്റെ മകനായ മഹാശക്തനായ ധനുര്വ്വീരന് വീണപ്പോള്, മാരിഷ, നിന്റെ സൈന്യത്തില് വലിയൊരു ആഹാകാരവും വിലാപവും ഉയർന്നു.
തതഃ സാംയമനിഃ ക്രുദ്ധോ ദൃഷ്ട്വാ നിഹതാമാത്മജമ് । അഭിദുദ്രാവ വേഗേന പാഞ്ചാല്യം യുദ്ധദുര്മദമ്
അപ്പോള് തന്റെ മകന് കൊല്ലപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ് ക്രുദ്ധനായ സാംയമനി അതിവേഗം പാഞ്ചാലരുടെ യുദ്ധവീരനായവനെതിരെ ഓടിയെത്തി.
തൌ തത്ര സമരേ ശൂരൌ സമേതൌ യുദ്ധദുര്മദൌ । ദദൃശുഃ സര്വരാജാനഃ കുരവഃ പാണ്ഡവാസ്തഥാ
അവിടെ ആ ഇരുവരും, യുദ്ധം കൊണ്ടു ഉന്മാദരായ വീരന്മാര്, സമരഭൂമിയില് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടി. കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും ഉള്പ്പെടെ എല്ലാ രാജാക്കളും അവരെ നോക്കി നിന്നു.
തതഃ സാംയമനിഃ ക്രുദ്ധഃ പാര്ഷതം പരവീരഹാ। ആജഘാന ത്രിഭിര്ബാണൈസ്തോത്രൈരിവ മഹാദ്വിപമ്
അതിനുശേഷം, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന പാര്ഷതനെ സാംയമനി ക്രോധത്തോടെ മൂന്നു അമ്പുകള് കൊണ്ട്, വലിയാനയെ അങ്കുഷംകൊണ്ട് തൊടുന്നതുപോലെ, ആക്രമിച്ചു.