ശ്രൃണു രാജന്സ്ഥിരോ ഭൂത്വാ യുദ്ധമേതത്സുദാരുണമ്। ന ശക്യാഃ പാണ്ഡവാ ജേതും ദേവൈരപി സവാസവൈഃ
രാജാവേ, മനസ്സുറച്ച് ഈ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം കേൾക്കൂ; ഇന്ദ്രനോടു കൂടിയ ദേവന്മാർക്കും പാണ്ഡവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ദ്രോണസ്തു നിശിതൈര്ബാണൈര്ധൃഷ്ടദ്യുമ്നമവിധ്യത। സാരഥിം ചാസ്യ ഭല്ലേന രഥനീഡാദപാതയത്
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ കൂരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ വെട്ടി, വലിയ അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ രഥസാരഥിയെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തി.
തഥാഽസ്യ ചതുരോ വാഹാംശ്ചതുര്ഭിഃ സായകോത്തമൈഃ । പീഡയാമാസ സംക്രുദ്ധോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ മാരിഷ
അതുപോലെ തന്നെ, ദ്രോണൻ കോപത്തോടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ നാലു കുതിരകളെയും നാലു ഉത്തമമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ചു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്തതോ ദ്രോണം നവത്യാ നിശിതൈഃ ശരൈഃ । വിവ്യാധ പ്രഹസന്വീരസ്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
അതിനുശേഷം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദ്രോണനെ തൊണ്ണൂറ് കൂരമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി, 'നിൽക്കു, നിൽക്കു' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതഃ പുനരമേയാത്മാ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്। ശരൈഃ പ്രച്ഛാദയാമാസ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നമമര്ഷണമ്
അപ്പോൾ വീണ്ടും മഹാത്മാവും ശക്തശാലിയുമായ ഭാരദ്വാജൻ ക്രോധത്തോടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി.
ആദദേ ച ശരം ഘോരം പാര്ഷതാന്തചികീര്ഷകയാ। ശക്രാശനിസമസ്പര്ശം കാലദണ്ഡമിവാപരമ്
അപ്പോൾ ദ്രുപദപുത്രൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു അമ്പ് എടുത്തു, ഭാരദ്വാജനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അതിന്റെ സ്പർശം ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെയും മരണദണ്ഡംപോലെയും ആയിരുന്നു.
ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീത്സര്വസൈന്യേഷു ഭാരത । തമിഷും സംധിതം ദൃഷ്ട്വാ ഭാരദ്വാജേന സംയുഗേ
ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ ഭാരദ്വാജൻ ആ അമ്പ് വില്ലിൽ കെട്ടിയപ്പോൾ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളിലും വലിയ ആഹ്ലാദം ഉയർന്നു.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ പൌരുഷമ്। യദേകഃ സമരേ വീരസ്തസ്ഥൌ ഗിരിരിവാചലഃ
അവിടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീരത്വം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; അവൻ ഒരുവൻ മാത്രം അചഞ്ചലമായ പർവ്വതംപോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
തം ച ദീപ്തം ശരം ഘോരമായാന്തം മൃത്യുമാത്മനഃ । ചിച്ഛേദ ശരവൃഷ്ടിം ച ഭാരദ്വാജേ മുമോച ഹ
അങ്ങനെ അതി ഭയങ്കരമായ, തീപിടിച്ച അമ്പ് മരണത്തോടൊപ്പം വരുമ്പോൾ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ അതിനെ വെട്ടി തകർത്തു, ഭാരദ്വാജനിലേക്ക് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
തത ഉച്ചുക്രുശുഃ സര്വേ പാഞ്ചാലാഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നേന തത്കര്മ കൃതം ദൃഷ്ട്വാ സുദുഷ്കരമ്
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലന്മാരും പാണ്ഡവരും ഒരുമിച്ച് ആ ദുർഘടമായ പ്രവർത്തി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ചെയ്തതിനെ കണ്ടു ആഹ്ലാദത്തോടെ വിളിച്ചു.
തതഃ ശക്തിം മഹാവേഗാം സ്വര്ണവൈഡൂര്യഭൂഷിതാമ് । ദ്രോണസ്യ നിധനാകാങ്ക്ഷീ ചിക്ഷേപ സ പരാക്രമീ
അതിനുശേഷം ധൈര്യശാലിയായവൻ ദ്രോണനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പൊന്നും വൈഡൂര്യരത്നവും അലങ്കരിച്ച വലിയ വേഗമുള്ള ഒരു ശക്തി എറിഞ്ഞു.
താമാപതന്തീം സഹസാ ശക്തിം കനകഭൂഷിതാമ്। ത്രിധാ ചിച്ഛേദ സമരേ ഭാരദ്വാജോ ഹസന്നിവ
അങ്ങനെ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച ആ ശക്തി വേഗത്തിൽ വരുമ്പോൾ, ഭാരദ്വാജൻ ചിരിച്ചുപോലെയായിരുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ അതിനെ മൂന്നു ഭാഗമാക്കി വെട്ടി തകർത്തു.
ശക്തിം വിനിഹതാം ദൃഷ്ട്വാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ പ്രതപവാന് । വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി ദ്രോണം പ്രതി ജനേശ്വരഃ
തന്റെ ശക്തി അകറ്റപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ധൈര്യശാലിയായ മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനൻ, ദ്രോണനെതിരെ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
ശരവര്ഷം തതസ്തത്തു സന്നിവാര്യ മഹായശാഃ। ദ്രോണോ ദ്രുപദപുത്രസ്യ മധ്യേ ചിച്ഛേദ കാര്മുകമ്
അപ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള ദ്രോണൻ ആ അമ്പുമഴ തടഞ്ഞു, യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ദ്രുപദപുത്രന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു കളഞ്ഞു.
സ ച്ഛിന്നധന്വാ സമരേ ഗദാം ഗുര്വീ മഹായശാഃ । ദ്രോണായ പ്രേഷയാമാസ ഗിരിസാരമയീം ബലീ
യുദ്ധത്തിൽ വില്ല് മുറിക്കപ്പെട്ട ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ശക്തനും പ്രശസ്തനും ആയവൻ, കനൽപാറയിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ ഭാരമുള്ള ഗദ എടുത്ത് ദ്രോണനിലേക്കു എറിഞ്ഞു.
സാ ഗദാ വേഗവന്മുക്താ പ്രായാദ്ദ്രോണജിഘാംസയാ । തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ഭാരദ്വാജസ്യ പൌരുഷമ്
വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞ ആ ഗദ, ദ്രോണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചായിരുന്നു. അപ്പോൾ ഭാരദ്വാജപുത്രന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യം അവിടെ നമ്മൾ കണ്ടു.
ലാഘവാദ്വ്യംസയാമാസ ഗദാം ഹേമവിഭൂഷിതാമ്। വ്യംസയിത്വാ ഗദാം താം ച പ്രേഷയാമാസ പാര്ഷതമ്
ദ്രോണൻ അതിവേഗത്തിൽ ആ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച ഗദ വഴുതിച്ചു മാറ്റി, പിന്നെ അതു തിരികെ പർഷതപുത്രനിലേക്കു തിരിച്ചയച്ചു.
ഭല്ലാന്സുനിശിതാന്പീതാതാന്രുക്മപുങ്ഖാന്സുദാരുണാന്। തേ തസ്യ കവചം ഭിത്ത്വാ പപുഃ ശോണിതമാഹവേ
ശക്തമായ, മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള ഇലകളും പൊൻതുമ്പും ഉള്ള കൂർച്ച അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, ദ്രോണൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ കവർച്ച തുളച്ചു, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവന്റെ രക്തം കുടിച്ചു.
അഥാന്യദ്ധനുരാദായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ മഹാരഥഃ । ദ്രോണം യുധി പരാക്രമ്യ ശരൈര്വിവ്യാധ പഞ്ചഭിഃ
അതിനുശേഷം, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു, മഹാരഥിയായവൻ ദ്രോണനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തട്ടി.
രുധിരാക്തൌ തതസ്തൌ തു ശുശുഭാതേ നരര്ഷഭൌ । വസന്തസമയേ രാജന്പുഷ്പിതാവിവ കിംശുകൌ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ആ ഇരുവരും, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ, വസന്തകാലത്ത് പൂക്കുന്ന കിംശുകവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
അമര്ഷിതസ്തതോ രാജന്പരാക്രമ്യ ചമൂമുഖേ । ദ്രോണോ ദ്രുപദപുത്രസ്യ പുനശ്ചിച്ഛേദ കാര്മുകമ്
കോപംകൊണ്ട ദ്രോണൻ, രാജാവേ, സൈന്യത്തിന്റെ മുൻവശത്ത് കടന്ന്, വീണ്ടും ദ്രുപദപുത്രന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
അഥൈനം ഛിന്നധന്വാനം ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ । അഭ്യവര്ഷദമേയാത്മാ വൃഷ്ട്യാ മേഘ ഇവാചലമ്
അപ്പോൾ, വില്ല് തകർന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ, ദ്രോണൻ വളഞ്ഞ സംയുക്തങ്ങളുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, മേഘം പർവതത്തിൽ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ, അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മൂടി.
സാരഥിം ചാസ്യ ഭല്ലേന രഥനീജാദപാതയത് । അഥാസ്യ ചതുരോ വാഹാംശ്ചതുര്ഭിര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ
ദ്രോണൻ ഒരു വിശാലതലയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ സാരഥിയെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തി, പിന്നെ നാലു കൂർച്ച അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി.
പാതയാമാസ സമരേ സിംഹനാദം നനാദ ച। തതോഽപരേണ ഭല്ലേന ഹസ്താച്ചാപമഥാച്ഛിനത്
യുദ്ധത്തിൽ അവയെല്ലാം വീഴ്ത്തി, ദ്രോണൻ സിംഹം പോലെ ഗർജിച്ചു; പിന്നെ മറ്റൊരു വിശാലതലയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ കൈയിൽ നിന്നുള്ള വില്ല് മുറിച്ചു.
സ ച്ഛിന്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ । ഗദാപാണിരവാരോഹത്സ്വ്യാപയന്പൌരുഷം മഹത്
വില്ല് മുറിക്കപ്പെട്ട്, രഥം തകർന്നു, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ട ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച്, വലിയ വീര്യം കാണിച്ചു നില്ക്കുന്നു.
താമസ്യ വിശിസ്വൈസ്തൂര്ണം പാതയാമാസ ഭാരത । രഥാദനവരൂഢസ്യ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, ദ്രോണൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് നിന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി; അതൊരു അത്ഭുതംപോലെ തോന്നി.
തതഃ സ വിപുലം ചര്മ ശതചന്ദ്രം ച ഭാനുമത്। ഖങ്ഗം ച വിപുലം ദിവ്യം പ്രഗൃഹ്യ സുഭുജോ ബലീ
അതിനുശേഷം, ശക്തമായ കൈകൾ ഉള്ള ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, നൂറു ചന്ദ്രന്മാർ ഉള്ള വിശാലവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ ഒരു കവചവും ദൈവികമായ വലിയ വാളും എടുത്തു.
അഭിദുദ്രാവ വേഗേന ദ്രോണസ്യ വധാകാങ്ക്ഷയാ। ആമിഷാര്ഥീ യഥാ സിംഹോ വനേ മത്തമിവ ദ്വിപമ്
ദ്രോണനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വേഗത്തിൽ അവനെതിരെ ഓടി, കാട്ടിൽ ഇറച്ചിക്കായി സിംഹം മദ്യാനയായാനെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ഭാരദ്വാജസ്യ പൌരുഷമ് । ലാഘവം ചാസ്ത്രയോഗം ച ബലം ബാഹ്വോശ്ച ഭാരത
അവിടെ, ഭാരദ്വാജപുത്രന്റെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യവും, വേഗവും, ആയുധനൈപുണ്യവും, കൈകളുടെ ശക്തിയും നമ്മൾ കണ്ടു, ഭാരതാ.
യദേനം ശരവര്ഷേണ വാരയാമാസ പാര്ഷതമ് । ന ശശാക തതോ ഗന്തും ബലവാനപി സംയുഗേ
ദ്രോണൻ അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് പർഷതപുത്രനെ തടഞ്ഞു; അതിനാൽ, ശക്തൻ ആയിരുന്നാലും, യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോകാൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് കഴിയില്ലായിരുന്നു.