സപ്ത ചൈവ പൃഷത്കാംശ്ച ശ്വേതസ്യോപര്യപാതയന്। തതഃ പുനരമേയാത്മാ ഭല്ലൈഃ സപ്തഭിരാശുഗൈഃ । നിചകര്ത മഹാബാഹുസ്തേഷാം ചാപാനി ധന്വിനാമ്
അവര് ഏഴ് അമ്പുകള് ശ്വേതന്റെ മേല് എറിഞ്ഞു, പിന്നെ അതിരില്ലാത്ത മനസ്സുള്ള ശ്വേതന് ഏഴ് വേഗത്തിലുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകള് വീണ്ടും വെട്ടി തകര്ത്തു.
തേ നികൃത്തമഹാചാപാസ്ത്വരമാണാ മഹാരഥാഃ । രഥശക്തീഃ പരാമൃശ്യ വിനേദുര്ഭൈരവാന്രവാന്
വലിയ വില്ലുകള് വെട്ടപ്പെട്ട മഹാരഥികള് വേഗത്തില് രഥശക്തികള് പിടിച്ചു ഭയങ്കരമായ നിലവിളി മുഴക്കി.
അന്വയുര്ഭരതശ്രേഷ്ഠ സപ്ത ശ്വേതരഥം പ്രതി। തതസ്താ ജ്വലിതാഃ സപ്ത മഹേന്ദ്രാശനിനിഃസ്വനാഃ
ഭരതശ്രേഷ്ഠനായവരേ, ഏഴ് തീപിടിച്ച അമ്പുകൾ ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിമുഴക്കത്തോട് സാമ്യമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ ശ്വേതന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് വിട്ടുവിട്ടു.
അപ്രാപ്താഃ സപ്തഭിര്ഭല്ലൈശ്ചിച്ഛേദ പരമാസ്ത്രവിത്। തതഃ സമാദായ ശരം സര്വകായവിദാരണമ്
അവ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പേ, അത്യുത്തമ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ആ ഏഴ് അമ്പുകളും വെട്ടിമുറിച്ചു; പിന്നെ, ശരീരമൊക്കെയും തുളച്ചുകയറുന്ന ശക്തിയുള്ള ഒരു അമ്പ് എടുത്തു—
പ്രാഹിണോദ്ഭരതശ്രേഷ്ഠ ശ്വേതോ രുക്മരഥം പ്രതി। തസ്യ ദേഹേ നിപതിതോ ബാണോ വജ്രാതിഗോ മഹാന്
ഭരതശ്രേഷ്ഠനായവരേ, ആ അമ്പ് ശ്വേതൻ രുക്മരഥനെ ലക്ഷ്യമാക്കി വിട്ടു; ഇടിമിന്നലിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ആ വലിയ അമ്പ് രുക്മരഥന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിച്ചു.
തതോ രുക്മരഥോ രാജന്സായകേന ദൃഢാഹതഃ । നിഷസാദ രഥോപസ്ഥേ കശ്മലം ചാവിശന്മഹത്
രാജാവേ, ആ അമ്പ് ശക്തിയായി തട്ടിയതോടെ രുക്മരഥൻ തന്റെ രഥത്തിന്റെ തറയിൽ വീണു കിടന്നു, വലിയൊരു മയക്കം പിടിച്ചു.
തം വിസംജ്ഞം വിമനസം ത്വരമാണസ്തു സാരഥിഃ । അപോവാഹ നസംഭ്രാന്തഃ സര്വലോകസ്യ പശ്യതഃ
അവൻ ബോധംകെട്ട് മനസ്സുതളർന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ സാരഥി ഒരുചിതവും ഭയമില്ലാതെ വേഗത്തിൽ അവനെ അവിടെ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി, എല്ലാവരും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കേ.
തതോഽന്യാന്ഷട് സമാദായ ശ്വേതോ ഹേമവിഭൂഷിതാന് । തേഷാം ഷണ്മാം മഹാബാഹുര്ധ്വജശീര്ഷണ്യപാതയത്
ശ്വേതൻ പിന്നെ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച മറ്റൊരു ആറു രഥങ്ങൾ പിടിച്ചു, തന്റെ ശക്തിയുള്ള കൈകളാൽ ആ ആറു രഥങ്ങളുടെ കൊടികൾ തകർത്തു.
ഹയാംശ്ച തേഷാം നിര്ഭിദ്യ സാരഥീംശ്ച പരംതപ । ശരൈശ്ചൈതാന്സമാകീര്യ പ്രായാച്ഛല്യരഥം പ്രതി
ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ശ്വേതൻ അവരുടെ കുതിരകളെയും സാരഥികളെയും അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു, പിന്നെ ആ യോദ്ധാക്കളെ അമ്പുകളാൽ മൂടി ശല്യന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് മുന്നേറി.
തതോ ഹലഹലാശബ്ദസ്തവ സൈന്യേഷു ഭാരത। ദൃഷ്ട്വാ സേനാപതിം തൂര്ണം യാന്തം ശല്യരഥം പ്രതി
ഭാരതവംശജനായവരേ, സേനാധിപൻ വേഗത്തിൽ ശല്യന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് പോവുന്നത് കണ്ടു, നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ വലിയൊരു കലഹശബ്ദം ഉയർന്നു.
തതോ ഭീഷ്മം പുരസ്കൃത്യ തവ പുത്രോ മഹാബലഃ । വൃതസ്തു സര്വസൈന്യേന പ്രായാച്ഛ്വേതരഥം പ്രതി
അതിനുശേഷം, ഭീഷ്മനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മകൻ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടും കൂടി ശ്വേതന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് മുന്നേറി.
മൃത്യോരാസ്യമനുപ്രാപ്തം മദ്രരാജമമോചയത് । തതോ യുദ്ധം സമഭവത്തുമുലം രോമഹര്ഷണമ്
മദ്രരാജാവ് മരണത്തിന്റെ വായിലേയ്ക്ക് എത്തിയപ്പോൾ അവനെ രക്ഷിച്ചു; അതിനുശേഷം ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായ ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
താവകാനാം പരേഷാം ച വ്യതിഷക്തരഥദ്വിപമ് । സൌഭദ്രേ ഭീമസേന ച സാത്യകൌ ച മഹാരഥേ
അപ്പോൾ നിന്റെ സൈന്യത്തിലും ശത്രുസൈന്യത്തിലും രഥങ്ങളും ആനകളും തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടി ഉണ്ടായി; സുബദ്രയുടെ മകനും ഭീമസേനനും സത്യകിയും അങ്ങനെ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.
കൈകേയേ ച വിരാടേ ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നേ ച പാര്ഷതേ । ഏതേഷു നരസിംഹേഷു ചേദിമത്സ്യേഷു ചൈവ ഹ । വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി കുരുവൃദ്ധഃ പിതാമഹഃ
കൈകേയന്മാർക്കും വിരാടനും പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, ചേദിമത്സ്യരാജാക്കന്മാർക്കും, ഈ സിംഹസദൃശനായ യോദ്ധാക്കളെ നേരെ, കുരുവൃദ്ധനായ പിതാമഹൻ ഭീഷ്മൻ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
ഏവം ശ്വേതേ മഹേഷ്വാസേ പ്രാപ്തേ ശല്യരഥം പ്രതി। കുരവഃ പാണ്ഡവേയാശ്ച കിമകുര്വത സഞ്ജയ
മഹേശ്വാസിയായ ശ്വേതൻ ശല്യന്റെ രഥത്തേയ്ക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും എന്ത് ചെയ്തു സഞ്ജയേ?
ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവഃ കിം വാ തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ
ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മൻ അപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്തു എന്നും എനിക്ക് പറയണം.
ശ്വേതം സേനാപതിം ശൂരം പുരസ്കൃത്യ മഹാരഥാഃ । രാജ്ഞോ ബലം ദര്ശയന്തസ്തവ പുത്രസ്യ ഭാരത
ശൂരനായ സേനാധിപനായ ശ്വേതനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, മഹാരഥന്മാർ നിന്റെ മകന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തി കാണിച്ചു.
ശിഖണ്ഡിനം പുരസ്കൃത്യ ത്രാതുമൈച്ഛന്മഹാരഥാഃ । അഭ്യവര്തന്ത ഭീഷ്മസ്യ രഥം ഹേമപരിഷ്കൃതമ്
ശിഖണ്ഡിയെ രക്ഷിക്കാനായി മഹാരഥന്മാർ ഭീഷ്മന്റെ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച രഥത്തേയ്ക്ക് മുന്നേറി.
ജിഘാംസന്തം യുധാംശ്രേഷ്ഠം തദാസീത്തുമുലം മഹത് । തത്തേഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി മഹാവൈശസമച്യുത
യുദ്ധശ്രേഷ്ഠനെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട്, വലിയൊരു ഭയങ്കരവും കലഹഭരിതവുമായ യുദ്ധം അവിടെ നടന്നു; അയ്യോ, ആ മഹാവൈശസം ഞാൻ ഇനി വിശദമായി പറയും.
താവകാനാം പരേഷാം ച യഥാ യുദ്ധമവര്തത । തത്രാകരോദ്രഥോപസ്ഥാഞ്ശൂന്യാഞ്ശാന്തനവോ ബഹൂന്
നിന്റെ സൈന്യത്തിന്റെയും ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെയും യുദ്ധം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറയാം; അവിടെ ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ പല രഥങ്ങളുടെ തറകളും ശൂന്യമാക്കി.
തത്രാദ്ഭുതം മഹച്ചക്രേ ശരൈരാര്ച്ഛദ്രഥോത്തമാന് । സമാവൃണോച്ഛരൈരര്കമര്കതുല്യപ്രതാപവാന്
അവിടെ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ദൃശ്യമായിരുന്നു; സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ വീരൻ തന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മികച്ച രഥങ്ങളെ മറച്ചു, അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ സൂര്യനെ പോലും മറച്ചു.
നുദന്സമന്താത്സമരേ രവിരുദ്യന്യഥാ തമഃ । തേനാജൌ പ്രേഷിതാ രാജഞ്ശരാഃ ശതസഹസ്രശഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചുറ്റും ഇരുണ്ടതിനെ സൂര്യൻ പോലെ തള്ളിക്കളയുന്നപോലെ, രാജാവേ, അവൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ യുദ്ധത്തിൽ വിട്ടയച്ചു.
ക്ഷത്രിയാന്തകരാഃ സങ്ഖ്യേ മഹാവേഗാ മഹാബലാഃ । ശിരാംസി പാതയാമാസുര്വീരാണാം ശതശോ രണേ
ക്ഷത്രിയരെ സംഹരിക്കുന്ന ശക്തിയും വേഗവും ഉള്ള ആ അമ്പുകൾ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ നൂറുകണക്കിന് വീരന്മാരുടെ തലകൾ വീഴ്ത്തി.
ഗജാന്കണ്ടകസന്നാഹാന്വജ്രേണേവ ശിലോച്ചയാന് । രഥാ രഥേഷു സംസക്താ വ്യദൃശ്യന്ത വിശാംപതേ
കവചം ധരിച്ച ആനകൾ, വജ്രം കൊണ്ടു അടിച്ച പാറക്കൂറ്റങ്ങൾ പോലെ, രഥങ്ങൾ തമ്മിൽ കുടുങ്ങി, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, അവിടെ കാണപ്പെട്ടു.
ഏകേ രഥം പര്യവഹംസ്തുരഗാഃ സതുരംഗമമ് । യുവാനം നിഹതം വീരം ലമ്ബമാനം സകാര്മുകമ്
ചില കുതിരകൾ നാലു വിഭാഗങ്ങളോടും കൂടിയ രഥം വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി; അവയിൽ ഒരു യുവ വീരൻ വീണു കിടക്കുമ്പോൾ, വില്ലും കൂടെ തൂങ്ങി നിന്നു.
ഉദീര്ണാശ്ച ഹയാ രാജന്വഹനക്തസ്തത്രതത്ര ഹ। ബദ്ധസ്വങ്ഗനിഷങ്ഗാശ്ച വിധ്വസ്തശിരസോ ഹതാഃ
രാജാവേ, കുതിരകൾ ഇവിടെ അവിടെ ഉണർന്ന്, കെട്ടിയ ഉപകരണങ്ങളും അമ്പച്ചില്ലുകളും ചുമന്ന്, തലയ്ക്ക് പരിക്ക് പറ്റി യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശതശഃ പതിതാ ഭൂമൌ വീരശയ്യാസു ശേരതേ । പരസ്പേരണ ധാവന്തഃ പതിതാഃ പുനരുത്ഥിതാഃ
നൂറുകണക്കിന് പേർ ഭൂമിയിൽ വീണ് വീരശയ്യകളിൽ വിശ്രമിച്ചു; ചിലർ പരസ്പരം ഓടിച്ചേർന്ന് വീണു, പിന്നെ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു.
ഉത്ഥായ ച പ്രധാവന്തോ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധമവാപ്നുവന് । പീഡിതാഃ പുനരന്യോന്യം ലുഠന്തോ രണമൂര്ധനി
എഴുന്നേറ്റവരും വീണ്ടും ഓടിച്ചേർന്നു, ഇരട്ടയുദ്ധം നടത്തി, വീണ്ടും പരസ്പരം പിടിച്ചുപിടിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വലിച്ചു.
സചാപാഃ സനിഷങ്ഗാശ്ച ജാതരൂപപരിഷ്കൃതാഃ । വിസ്രബ്ധഹതവീരാശ്ച ശതശഃ പരിപീഡിതാഃ
പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച വില്ലുകളും അമ്പച്ചില്ലുകളും ധരിച്ച്, ഭയമില്ലാതെ കൊല്ലപ്പെട്ട നൂറുകണക്കിന് വീരന്മാർ ചുറ്റും കിടന്നു.
തേനതേനാഭ്യധാവന്ത വിസൃജന്തശ്ച ഭാരത । മത്തോ ഗജഃ പര്യവര്തദ്ധയാംശ്ച ഹതസാദിനഃ
അവിടെ ഇവിടെയും, ഭാരതാ, അവർ പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു, ആയുധങ്ങൾ എറിഞ്ഞു; ഒരു മദ്യപാനായ ആന തിരിഞ്ഞോടി, കുതിരകൾ സവാരിയില്ലാതെ പോയി.