വിരാടോ ഭഗദത്തം തു ശരവര്ഷണ ഭാരത। അഭ്യവര്ഷത്സുസംക്രുദ്ധോ മേഘോ വൃഷ്ട്യാ ഇവാചലമ്
വിരാടൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഭഗദത്തനു മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു, ഭാരതാ, മേഘം മലയിൽ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ.
ഭഗദത്തസ്തതസ്തൂര്ണം വിരാടം പൃഥിവീപതിമ് । ഛാദയാമാസ സമരേ മേഘഃ സൂര്യമിവോദിതമ്
അതിനുശേഷം ഭഗദത്തൻ വേഗത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ രാജാവായ വിരാടനെ മേഘം ഉദിച്ച സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മറച്ചു.
ബൃഹത്ക്ഷത്രം തു കൈകേയം കൃപഃ ശാരദ്വതോ യയൌ । തം കൃപഃ ശരവര്ഷേണ ച്ഛാദയാമാസ ഭാരത
കൈകേയനായ ബൃഹത്ഷത്രന്റെ നേരെ ശാരദ്വതപുത്രനായ കൃപൻ മുന്നേറി; കൃപൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അവനെ മറച്ചു, ഭാരതാ.
ഗൌതമം കൈകയഃ ക്രുദ്ധഃ ശരവൃഷ്ട്യാഽഭ്യപൂരയത് । താവന്യോന്യം ഹയാന്ഹത്വാ ധനുശ്ഛിത്വാ ച ഭാരത
കോപംകൊണ്ട കൈകേയൻ ഗൗതമനെ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മൂടി; ഇരുവരും പരസ്പരം കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും ധനുസ്സുകൾ തകർക്കുകയും ചെയ്തു, ഭാരതാ.
വിരഥാവസിയുദ്ധായ സമീയതുരമര്ഷണൌ । തയോസ്തദഭവദ്യുദ്ധം ഘോരരൂപം സുദാരുണമ്
രഥം ഇല്ലാതായ ഇരുവരും വാളുകൾ കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിനായി അടുത്തു; അവരുടെ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകവും ക്രൂരവുമായിരുന്നു.
ദ്രുപദസ്തു തതോ രാജന്സൈന്ധവം വൈ ജയദ്രഥമ് । അഭ്യുദ്യയൌ ഹൃഷ്ടരൂപോ ഹൃഷ്ടരൂപം പരംതപഃ
അതിനുശേഷം ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ ദ്രുപദൻ, രാജാവേ, സന്തോഷത്തോടെ സന്തോഷഭരിതനായ സൈന്ധവനായ ജയദ്രഥനോടു നേരെ മുന്നേറി.
തതഃ സൈന്ധവകോ രാജാ ദ്രുപദം വിശിഖൈസ്ത്രിഭിഃ । താജയാമാസ സമരേ സ ച തം പ്രത്യബിധ്യത
അപ്പോൾ സൈന്ധവരാജാവായ ജയദ്രഥൻ യുദ്ധത്തിൽ മൂന്നു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ദ്രുപദനെ വെട്ടി; ദ്രുപദനും അവനെ തിരിച്ചാക്രമിച്ചു.
തയോസ്തദഭവദ്യുദ്ധം ഘോരരൂപം സുദാരുണമ് । ഈക്ഷണപ്രീതിജനനം ശുക്രാങ്ഗരകയോരിവ
അവരുടെ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകവും ക്രൂരവുമായിരുന്നു; നോക്കുന്നവർക്കു സന്തോഷം പകരുന്നതായിരുന്നു, ശുക്രനും അങ്കാരകനും കൂടിച്ചേരുന്നതുപോലെ.
വികര്ണസ്തു സുതസ്തുഭ്യം സുതസോമം മഹാബലമ് । അഭ്യയാഞ്ജവനൈരശ്വൈസ്തതോ യുദ്ധമവര്തത
നിന്റെ മകനായ വികർണൻ വേഗമുള്ള കുതിരകളോടെ മഹാബലശാലിയായ സുതസോമനോടു നേരെ മുന്നേറി; പിന്നെ അവിടെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
വികര്ണഃ സുതസോമം തു വിദ്ധ്വാ നാകമ്പയച്ഛരൈഃ । സുതസോമോ വികര്ണം ച തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
വികർണൻ സുതസോമനെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വെട്ടിയെങ്കിലും അവൻ അലയാതെ നിന്നു; സുതസോമനും വികർണനെ ആക്രമിച്ചു; അതു കാണാൻ അത്ഭുതമായിരുന്നു.
സുശര്മാണം നരവ്യാഘ്രശ്ചേകിതാനോ മഹാരഥഃ । അഭ്യദ്രവത്സുസംക്രുദ്ധഃ പാണ്ഡവാര്ഥേ പരാക്രമീ
മഹാരഥിയായ മനുഷ്യസിംഹനായ ചേകിതാനൻ, പാണ്ഡവരുടെ വേണ്ടി തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച് അത്യന്തം കോപത്തോടെ സുഷർമനോടു നേരെ ചാർജ്ജ് ചെയ്തു.
ശുശര്മാ തു മഹാരാജ ചേകിതാനം മഹാരഥമ് । മഹതാ ശരവര്ഷേണ വാരയാമാസ സംയുഗേ
മഹാരാജാവേ, സുഷർമൻ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മഹാരഥിയായ ചേകിതാനനെ യുദ്ധത്തിൽ തടഞ്ഞു.
ചേകിതാനോഽപി സംരബ്ധഃ സുശര്മാണാം മഹാഹവേ । പ്രാച്ഛാദയത്തമിഷുഭിര്മഹാമേഘ ഇവാചലമ്
ചേകിതാനനും വലിയ യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ സുഷർമനെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടി; വലിയ മേഘം മലയെ മൂടുന്നതുപോലെ.
ശകുനിഃ പ്രതിവിന്ധ്യം തു പരാക്രാന്തം പരാക്രമീ । അഭ്യദ്രവത രാജേന്ദ്ര മത്തഃ സിംഹ ഇവ ദ്വിപമ്
വീരനായ ശകുനി വലിയ ശക്തിയുള്ള പ്രതിവിന്ദ്യനോടു നേരെ രാജേന്ദ്രാ, മദംപിടിച്ച സിംഹം ആനയോടു ചാടുന്നതുപോലെ മുന്നേറി.
യൌധിഷ്ഠിരസ്തു സംക്രുദ്ധഃ സൌബലം നിശിതൈഃ ശരൈഃ । വ്യദാരയത സംഗ്രാമേ മഘവാനിവ ദാനവമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ മകൻ കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് സൗബലനായ ശകുനിയെ തുളച്ചു, മഘവാൻ ദാനവനെ തുളച്ചതുപോലെ.
ശകുനിഃ പ്രതിവിന്ധ്യം തു പ്രതിവിധ്യന്തമാഹവേ। വ്യദാരയന്മഹാപ്രാജ്ഞഃ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
മഹാപണ്ഡിതനായ ശകുനി, യുദ്ധത്തിൽ തിരിച്ചാക്രമിച്ച പ്രതിവിന്ദ്യനെ വളഞ്ഞ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു.
സുദക്ഷിണം തു രാജേന്ദ്ര കാമ്ഭോജാനാം മഹാരഥമ് । ശ്രുതകര്മാ പരാക്രാന്തമഭ്യദ്രവത സംയുഗേ
രാജാവേ, കാംഭോജരുടെ മഹാരഥിയായ സുദക്ഷിണനോട് ശക്തനായ ശൃുതകർമൻ യുദ്ധത്തിൽ നേരെ ചാർജ്ജ് ചെയ്തു.
സുദക്ഷിണസ്തു സമരേ സാഹദേവിം മഹാരഥമ് । വിദ്ധ്വാ നാകമ്പയത വൈ മൈനാകമിവ പര്വതമ്
യുദ്ധത്തിൽ സുദക്ഷിണൻ സഹദേവനെ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചെങ്കിലും, മൈനാകപർവതം പോലെ അവനെ ഒട്ടും കുലുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ശ്രുതകര്മാ തതഃ ക്രുദ്ധഃ കാമ്ഭോജാനാം മഹാരഥമ് । ശരൈര്ബഹുഭിരാനര്ച്ഛദ്ദാരയന്നിവ സര്വശഃ
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ ശൃുതകർമൻ, കാംഭോജരുടെ മഹാരഥിയായ സുദക്ഷിണനെ അനേകം അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മുഴുവൻ കീറിത്തെറിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആക്രമിച്ചു.
ഇരാവാനഥ സംക്രുദ്ധഃ ശ്രുതായുഷമരിന്ദമമ് । പ്രത്യുദ്യയൌ രണേ യത്തോ യത്തരൂപം പരംതപഃ
അപ്പോൾ ഇരാവാൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ ശൃുതായുസിനെ നേരിടാൻ യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായി മുന്നേറി.
ആര്ജുനിസ്തസ്യ സമരേ ഹയാന്ഹത്വാ മഹാരഥഃ । നനാദ ബലവാന്നാദം തത്സൈന്യം പ്രത്യപൂരയത്
അർജ്ജുനൻ, മഹാരഥൻ, യുദ്ധത്തിൽ ശൃുതായുസിന്റെ കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും, അതിന്റെ ശബ്ദം ആ സൈന്യത്തിൽ മുഴുവൻ നിറയുന്ന വിധം വലിയൊരു ഘോഷം മുഴക്കുകയും ചെയ്തു.
ശ്രുതായുസ്തു തതഃ ക്രുദ്ധഃ ഫാല്ഗുനേഃ സമരേ ഹയാന്। നിജഘാന ഗദാഗ്രേണ തതോ യുദ്ധമവര്തത
അതിനുശേഷം കോപത്തോടെ ശൃുതായുസ് യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനന്റെ കുതിരകളെ ഗദയുടെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് അടിച്ചു; പിന്നെ യുദ്ധം തുടർന്നു.
വിന്ദാനിവിന്ദാവാവന്ത്യൌ കുന്തിഭോജം മഹാരഥമ് । സസേനം സസുതം വീരം സംസസ?ഞ്ജതുരാഹവേ
അവന്തിയിലെ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും ചേർന്ന് മഹാരഥനായ കുന്തിഭോജനും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും പുത്രനെയും കൂടി യുദ്ധത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ തയോര്ഘോരം പരാക്രമമ് । അയുധ്യേതാം സ്ഥിരൌ ഭൂത്വാ മഹത്യാ സേനയാ സഹ
അവിടെ ഞങ്ങൾ അത്ഭുതകരമായ കാഴ്ച കണ്ടു; ആ ഇരുവരും ഭയാനകമായ വീരത്വം കാണിച്ചു, വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഉറച്ചുനിന്ന് യുദ്ധം നടത്തി.
അനുവിന്ദസ്തു ഗദയാ കുന്തിഭോജമതാഡയത്। കുന്തിഭോജശ്ച തം തൂര്ണം ശരവ്രാതൈരവാകിരത്
അനുവിന്ദൻ ഗദകൊണ്ട് കുന്തിഭോജനെ അടിച്ചു; കുന്തിഭോജൻ അതിവേഗം അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ അവനെ മൂടി.
കുന്തിഭോജസുതശ്ചാപി വിന്ദം വിവ്യാധ സായകൈഃ । സ ച തം പ്രതിവിവ്യാധ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
കുന്തിഭോജന്റെ പുത്രനും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വിന്ദനെ തുളച്ചു; വിന്ദനും തിരിച്ചടിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.
കേകയാ ഭ്രാതരഃ പഞ്ച ഗാന്ധാരാന്പഞ്ച മാരിഷ । സസൈന്യാസ്തേ സസൈന്യാംശ്ച യോധയാമാസുരാഹവേ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, കേക്കയ ദേശത്തിലെ അഞ്ചു സഹോദരന്മാർ അവരുടെ സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം അഞ്ചു ഗന്ധാർവന്മാരെയും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെയും യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ടു.
വീരബാഹുശ്ച തേ പുത്രോ വൈരാടിം രഥസത്തമമ് । ഉത്തരം യോധയാമാസ വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ശരൈഃ
വീരബാഹു എന്ന നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ, മത്സ്യരാജ്യത്തിലെ മഹാരഥനായ ഉത്തരനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു, കൂരമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
ഉത്തരശ്ചാപി തം വീരം വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ശരൈഃ । ചേദിരാട് സമരേ രാജന്നുലൂകം സമഭിദ്രവത്
ഉത്തരനും ആ വീരനെ കൂരമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു; ചേദിരാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ഉലൂകനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തഥൈവ ശരവര്ഷേണ ഉലൂകം സമവിദ്ധ്യത । ഉലൂകശ്ചാപി തം ബാണൈര്നിശിതൈര്ലോമവാഹിഭിഃ
അതു പോലെ തന്നെ, അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ ഉലൂകനെ തുളച്ചു; ഉലൂകനും കൂരമായ, മാംസം കീറുന്ന അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തിരിച്ചാക്രമിച്ചു.