ഹയാനാം ഹേഷമാണാനാമനീകേഷു സഹസ്രശഃ । സര്വാനഭ്യഭവച്ചബ്ദാന്ഭീമസ്യ നദതഃ സ്വനഃ
പടയണികളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകൾ കുരുളുമ്പോഴും, ഭീമന്റെ മുഴക്കം അവിടെയുള്ള എല്ലാ ശബ്ദങ്ങളെയും മറികടന്നു.
തം ശ്രുത്വാ നിനദം തസ്യ സൈന്യാസ്തവ വിതത്രസുഃ । ജീമൂതസ്യേവ നദതഃ ശക്രാശനിസമസ്വനമ്
അവന്റെ ആ മുഴക്കം കേട്ടപ്പോൾ, നിന്റെ സൈന്യങ്ങൾ ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിമുഴക്കംപോലെയുള്ള മേഘത്തിന്റെ ഗർജ്ജനമെന്നു തോന്നി ഭയത്തോടെ വിറച്ചു.
വാഹനാനി ച സര്വാണി ശകൃന്മൂത്രം പ്രമുസ്രുവുഃ । ശബ്ദേന തസ്യ വീരസ്യ സിംഹസ്യേവേതരേക മൃഗാഃ
ആ വീരന്റെ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ മൃഗങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും ഭയന്ന് മൂത്രവും മലവും വിട്ടു, സിംഹം മുഴങ്ങുമ്പോൾ മറ്റ് മൃഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
ദര്ശയന്ഘോരമാത്മാനം മഹാഭ്രമിവ നാദയന്। വിഭീഷയംസ്തവ സുതാന്ഭീമസേനഃ സമഭ്യയാത്
ഭയങ്കരമായ സ്വഭാവം കാണിച്ച്, വലിയ മേഘം മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ മുഴങ്ങി, ഭീമസേനൻ നിന്റെ പുത്രന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തമായാന്തം മഹേഷ്വാസം സോദര്യാഃ പര്യവാരയന് । ഛാദയന്തഃ ശരവ്രാതൈര്മേഘാ ഇവ ദിവാകരമ്
അവൻ മുന്നോട്ട് വന്നപ്പോൾ, സഹോദരന്മാർ അവനെ ചുറ്റി, മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴയിട്ട് മറച്ചു.
ദുര്യോധനശ്ച പുത്രസ്തേ ദുര്മുഖോ ദുഃസഹഃ ശലഃ । ദുഃശാസനശ്ചാതിരഥസ്തഥാ ദുര്മര്ഷണോ നൃപഃ
നിന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനനും, ദുര്മുഖനും, ദുഃസഹനും, ശലനും, മഹാരഥിയായ ദുഃശാസനനും, രാജാവായ ദുര്മർഷണനും,
വിവിംശതിശ്ചിത്രസേനോ വികര്ണശ്ച മഹാരഥഃ । പുരുമിത്രോ ജയോ ഭോജഃ സൌമദത്തിശ്ച വീര്യവാന്
വിവിംശതി, ചിത്രസേനൻ, മഹാരഥിയായ വികർണൻ, പുരുമിത്രൻ, ജയസേനൻ, ഭോജൻ, വീരനായ സൌമദത്തിയും,
മഹാചാപാനി ധുന്വന്തോ മേഘാ ഇവ സവിദ്യുതഃ । ആദദാനാശ്ച നാരാചാന്നിര്മുക്താശീവിഷോപമാന്
വലിയ വില്ലുകൾ പിടിച്ച്, മേഘങ്ങൾ മിന്നൽപൊലിക്കുന്നതുപോലെ, അവർ വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെ കഠിനമായ അമ്പുകൾ എടുത്തു.
അഥ തേ ദ്രൌപദീപുത്രാഃ സൌഭദ്രശ്ച മഹാരഥഃ । നകുലഃ സഹദേവശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ
അപ്പോൾ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും, മഹാരഥിയായ അഭിമന്യുവും, നകുലനും സഹദേവനും, പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും,
ധാര്തരാഷ്ട്രാന്പ്രതിയയുരര്ദയന്തഃ ശിതൈഃ ശരൈഃ । വജ്രൈരിവ മഹാവേഗൈഃ ശിഖരാണി ധരാഭൃതാമ്
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു, വലിയ വേഗത്തിൽ ഇടിയടിക്കുന്ന വജ്രങ്ങൾപോലെ പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ വീഴുന്നത് പോലെ.
തസ്മിന്പ്രഥമസംഗ്രാമേ ഭീമജ്യാതലനിഃസ്വനേ। താവകാനാം പരേഷാം ച നാസീത്കശ്ചിത്പരാങ്മുഖഃ
ആ ആദ്യ പോരിൽ, ഭീമന്റെ വില്ലിന്റെ തന്തി മുഴങ്ങുമ്പോൾ, നിന്റെ ആളുകളിലും എതിരാളികളിലും ആരും പിൻവാങ്ങിയില്ല.
ലാഘവം ദ്രോണശിഷ്യാണാമപശ്യം ഭരതര്ഷഭ । നിമിത്തവേധിനാം ചൈവ ശരാനുത്സൃജതാം ഭൃശമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ദ്രോണന്റെ ശിഷ്യന്മാരുടെയും ലക്ഷണങ്ങൾ വായിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരുടെയും വേഗത ഞാൻ കണ്ടു, അവർ ഉഗ്രമായി അമ്പുകൾ വിട്ടപ്പോൾ.
നോപശാമ്യതി നിര്ഘോഷോ ധനുഷാം കൂജതാം തഥാ। വിനിശ്ചേരുഃ ശരാ ദീപ്താജ്യോതീംഷീവ നഭസ്തലാത്
വില്ലുകൾ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം ഒടുങ്ങിയില്ല, ആ അമ്പുകൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ജ്വലിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെ പുറത്ത് വന്നു.
സര്വേ ത്വന്യേ മഹീപാലാഃ പ്രേക്ഷകാ ഇവ ഭാരത। ദദൃശുര്ദര്ശനീയം തം ഭീമം ജ്ഞാതിസമാഗമമ്
മറ്റ് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും, ഭാരതാ, കാണികൾപോലെ നിന്നു, ആ അത്ഭുതമായ ഭീമനെയും ബന്ധുക്കളുടെ സംഗമവും നോക്കി.
തതസ്തേ ജാതസംരമ്ഭാഃ പരസ്പരകൃതാഗസഃ । അന്യോന്യസ്പര്ധയാ രാജന്വ്യായച്ഛന്ത മഹാരഥാഃ
അപ്പോൾ, പരസ്പരം പ്രകോപിതരായി, ഒരുമനസ്സോടെ പ്രതികാരം തേടി, മഹാരഥികൾ തമ്മിൽ മത്സരിച്ചുകൊണ്ട് ശക്തിയായി മുന്നേറി.
കുരുപാണ്ഡവസേനേ തേ ഹസ്ത്യശ്വരഥസംകുലേ । ശുശുഭാതേ രണേഽതീവ പടേ ചിത്രാര്പിതേ ഇവ
കുരുവും പാണ്ഡവരും ചേർന്ന സേനകൾ, ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞു, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അതിശയകരമായി തിളങ്ങി, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഒരു ചിതറുപോലെയായിരുന്നു.
തതസ്തേ പാര്ഥിവാഃ സര്വേ പ്രഗൃഹീതശരാസനാഃ । സഹസൈന്യാഃ സമാപേതുഃ പുത്രസ്യ തവ ശാസനാത്
അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും വില്ലും അമ്പും കൈവശം എടുത്ത്, സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം, നിന്റെ മകന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മുന്നേറി.
യുധിഷ്ഠിരേണ ചദിഷ്ടാഃ പാര്ഥിവാസ്തേ സഹസ്രശഃ । വിനദന്തഃ സമാപേതുഃ പുത്രസ്യ തവ വാഹിനീമ്
യുധിഷ്ഠിരൻ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാർ, വലിയ ശബ്ദത്തോടെ, നിന്റെ മകന്റെ സേനയിലേക്ക് മുന്നേറി.
ഉഭയോഃ സേനയോസ്തീവ്രഃ സൈന്യാനാം സ സമാഗമഃ । അന്തര്ധീയത ചാദിത്യഃ സൈന്യേന രജസാ വൃതഃ
രണ്ടു സൈന്യങ്ങളും ഏറ്റുമുട്ടിയ ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ, സൈന്യങ്ങൾ ഉയർത്തിയ പൊടിക്കാറ്റിൽ സൂര്യൻ മറഞ്ഞുപോയി.
പ്രയുദ്ധാനാം പ്രഭഗ്നാനാം പുനരാവര്തിനാമപി। നാത്ര സ്വേഷാം പരേഷാം വാ വിശേഷഃ സമദൃശ്യത
യുദ്ധം ചെയ്തും, തകർന്നും, വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തിയവരിൽ, സ്വന്തം ആളുകളെയും ശത്രുക്കളെയും വേർതിരിച്ച് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ലായിരുന്നു.
തസ്മിസ്തു തുമുലേ യുദ്ധേ വര്തമാനേ മഹാഭയേ। അതി സര്വാണ്യനീകാനി പിതാ തേഽഭിവ്യരോചത
ആ വലിയ കലഹവും ഭയാനകവുമായ യുദ്ധത്തിൽ, നിന്റെ അച്ഛൻ എല്ലാ സേനകളിലും മുകളിൽ തിളങ്ങി.
പൂര്വാഹ്ണേ തസ്യ രൌദ്രസ്യ യുദ്ധമഹ്നോ വിശാംപതേ। പ്രാവര്തത മഹാഘോരം രാജ്ഞാം ദേഹാവകര്തനമ്
ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധദിനത്തിന്റെ പൂർവ്വാഹ്ണത്തിൽ, രാജാക്കന്മാരുടെ ഭയാനകമായ കൂട്ടക്കൊല ആരംഭിച്ചു.
കുരൂണാം സൃഞ്ജയാനാം ച ജിഗീഷൂണാം പരസ്പരമ് । സിംഹാനാമിവ സംഹ്രാദോ ദിവമുര്വീ ച നാദയന്
കുരുക്കളും ശ്രീഞ്ജയന്മാരും പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സിംഹങ്ങൾപോലെ അടി മുഴക്കി, ആഹ്ലാദത്തിൽ ആകാശവും ഭൂമിയും മുഴങ്ങിച്ചു.
ആസീത്കിലകിലാശബ്ദസ്തലശങ്ഖരവൈഃ സഹ । ജഝിരേ സിംഹനാദാശ്ച ശൂരാണാം പ്രതിഗര്ജതാമ്
അവിടെ ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടിയും ശംഖനാദവും, വീരന്മാർ തമ്മിൽ പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ച സിംഹനാദവും ചേർന്ന് വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
തലത്രാഭിഹതാശ്ചൈവ ജ്യാശബ്ദാ ഭരതര്ഷഭ। പത്തീനാം പാദശബ്ദശ്ച വാജിനാം ച മഹാസ്വനഃ
വില്ലിന്റെ ദാരുണമായ താളം, പടയാളികളുടെ കാൽപടി, കുതിരകളുടെ വലിയ കുരൽ എന്നിവയും അവിടെ മുഴങ്ങി.
തോത്രാങ്കുശനിപാതശ്ച ആയുധാനാം ച നിഃസ്വനഃ। ഘണ്ടാശബ്ദശ്ച നാഗാനാമന്യോന്യമഭിധാവതാമ്
ആനകളെ ഓടിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച കൊടിയും അങ്കുശവും ഇടിച്ചുവീഴുന്ന ശബ്ദം, ആയുധങ്ങളുടെ ഘോഷം, പരസ്പരം ആക്രമിച്ച ആനകളുടെ മണിക്കുരൽ എന്നിവയും മുഴങ്ങി.
തസ്മിന്സമുദിതേ ശബ്ദേ തുഗുലേ രോമഹര്ഷണേ । ബഭൂവ രഥനിര്ഘോഷഃ പര്ജന്യനിനദോപമഃക
ആ വലിയ, ഉന്മേഷം നിറഞ്ഞ, രോമാഞ്ചം പകരുന്ന ശബ്ദത്തിൽ, രഥങ്ങളുടെ ഘോഷം ഇടിമുഴക്കുപോലെയായിരുന്നു.
തേ മനഃ ക്രൂരമാധായ സമഭിത്യക്തജീവിതാഃ । പാണ്ഡവാനഭ്യവര്തന്ത സര്വ ഏവോച്ഛ്രിതധ്വജാഃ
മനസ്സിൽ ക്രൂരത നിറച്ച്, ജീവനെ വിലകണക്കാക്കാതെ, ഉയർന്ന പതാകയുമായി എല്ലാവരും പാണ്ഡവന്മാരെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
അഥ ശാന്തനവോ രാജന്നഭ്യധാവദ്ധനഞ്ജയമ് । പ്രഗൃഹ്യ കാര്മുകം ഘോരം കാലദണ്ഡോപമം രണേ
അപ്പോൾ ഭീഷ്മൻ, ഭയങ്കരമായ, കാലദണ്ഡംപോലെയുള്ള വില്ല് പിടിച്ച്, ധനഞ്ജയനെ നേരെ യുദ്ധത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
അര്ജുനോഽപി ധനുര്ഗൃഹ്യ ഗാണ്ഡീവം ലോകവിശ്രുതമ് । അഭ്യധാവത തേജസ്വീ ഗാങ്ഗേയം രണമൂര്ധനി
അർജുനനും, പ്രശസ്തമായ ഗാണ്ഡീവം കൈവശം എടുത്ത്, തേജസ്സോടെ ഭീഷ്മനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിട്ടു.