യദി മാം നാധിഗച്ഛേഥാ യുദ്ധായ കൃതനിശ്ചയഃ । ശപേയം ത്വാം മഹാരാജ പരീഭാവായ വൈ രണേ
മഹാരാജാവേ, നീ യുദ്ധത്തിനായി ഉറച്ച മനസ്സോടെ എന്നെ നേടാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെ അപമാനത്തിന് വിധേയനാക്കുമെന്ന് ശപതം ചെയ്യുമായിരുന്നു.
തുഷ്ടോഽസ്മി പൂജിതശ്ചാസ്മി യത്കാങ്ക്ഷസി തദസ്തു തേ । അനുജാനാമി ചൈവ ത്വാം യുധ്യസ്വ ജയമാപ്നുഹി
നീ എന്നെ ആദരിക്കുകയും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു എല്ലാം നിനക്കു ലഭിക്കട്ടെ. ഞാൻ നിന്നെ അനുമതിയോടെയാണ് വിടുന്നത് — നീ യുദ്ധം ചെയ്ത് വിജയിക്കൂ.
ബ്രൂഹി ചൈഷ പരം വീര കേനാര്ഥഃ കിം ദദാമി തേ। ഏവം ഗതേ മഹാരാജ യുദ്ധാദന്യത്കിമിച്ഛസി
വീരനേ, നിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദ്ദേശം എന്താണെന്ന് പറയൂ. ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് നൽകണം? മഹാരാജാവേ, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ യുദ്ധം ഒഴികെ നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
അര്ഥസ്യ പുരുഷോ ദാസോ ദാസസ്ത്വര്ഥോ ന കസ്യചിത്। ഇതി സത്യം മഹാരാജ ബദ്ധോസ്മ്യര്ഥേന കൌരവൈഃ
മനുഷ്യൻ സമ്പത്തിന്റെ ദാസനാണ്; സമ്പത്ത് ആരുടെയും ദാസിയല്ല. ഇതാണ് സത്യം, മഹാരാജാവേ — കൌരവരുടെ സമ്പത്തിന് ഞാൻ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കരിഷ്യാമി ഹി തേ കാമം ഭാഗിനേയ യഥേപ്സിതമ്। ബ്രവീമ്യതഃ ക്ലീബവത്ത്വാം യുദ്ധാദന്യത്കിമിച്ഛസി
എന്റെ സഹോദരിയുടെ മകനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ഞാൻ നിർവഹിക്കും. അതിനാൽ, യുദ്ധം ഒഴികെ നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്ന് തുറന്നു പറയൂ, അങ്ങനെ നീ ധൈര്യരഹിതനായി തോന്നരുത്.
മന്ത്രയസ്വ മഹാരാജ നിത്യം മദ്ധിതമുത്തമമ്। കാമം യുദ്ധ്യ പരസ്യാര്ഥേ വരമേതം വൃണോമ്യഹമ്
മഹാരാജാവേ, എപ്പോഴും എന്റെ ഉത്തമമായ നന്മക്കായി ആലോചന നടത്തുക. നീ മറ്റൊരാളുടെ വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് ഞാൻ സമ്മതം പറയുന്നു.
കിമത്ര ബ്രൂഹി സാഹ്യം തേ കരോമി നൃപസത്തമ। കാമം യോത്സ്യേ പരസ്യാര്ഥേ ബദ്ധോഽസ്മ്യര്ഥേന കൌരവൈഃ
ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്കു സഹായം ചെയ്യാൻ എന്ത് കഴിയും എന്ന് പറയൂ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. മറ്റൊരാളുടെ വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്; കൌരവരുടെ സമ്പത്തിന് ഞാൻ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സ ഏവ മേ വരഃ ശല്യ ഉദ്യോഗേ യസ്ത്വയാ കൃതഃ। സൂതപുത്രസ്യ സംഗ്രാമേ കാര്യസ്തേജോവധസ്ത്വയാ
ശല്യാ, നീ യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് നൽകിയ ആ വരം തന്നെയാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം. രഥികന്റെ മകന്റെ യുദ്ധശക്തി തടയുക എന്നതാണ് യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ജോലി.
സംപത്സ്യത്യേഷ തേ കാമഃ കുന്തീപുത്ര യഥേപ്സിതമ് । ഗച്ഛ യുധ്യസ്വ വിസ്രബ്ധഃ പ്രതിജാനേ വചസ്തവ
കുന്തിയുടെ മകനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ നിന്റെ ഈ ഇച്ഛ പൂർണ്ണമാകും. നീ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പോവുകയും യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്യൂ — ഞാൻ വാക്ക് നൽകുന്നു.
അനുമാന്യാഥ കൌന്തേയോ മാതുലം മദ്രകേശ്വരമ് । നിര്ജഗാമ മഹാസൈന്യാദ്ഭ്രതൃഭിഃ പരിവാരിതഃ
അതിനുശേഷം, കുന്തിയുടെ മകൻ തന്റെ അമ്മാവനായ മദ്രരാജാവിനോട് അനുമതി വാങ്ങി, സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വലിയ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
വാസുദേവസ്തു രാധേയമാഹവേഽഭിജഗാമ വൈ। തത ഏനമുവാചേദം പാണ്ഡവാര്ഥേ ഗദാഗ്രജഃ
വാസുദേവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാധേയനോടു സമീപിച്ചു; പിന്നെ ഗദയുധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുടെ മൂത്തവൻ പാണ്ഡവരുടെ വേണ്ടി അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്രുതം മേ കര്ണ ഭീഷ്മസ്യ ദ്വോഷാത്കില ന യോത്സ്യസേ। അസ്മാന്വരയ രാധേയ യാവദ്ഭീഷ്മോ ന ഹന്യതേ
കര്ണാ, ഭീഷ്മന്റെ കുറ്റപ്പെടുത്തലിനെ തുടർന്ന് നീ യുദ്ധം ചെയ്യില്ലെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, രാധേയാ, ഭീഷ്മൻ മരിക്കുന്നതുവരെ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
ഹതേ തു ഭീഷ്മേ രാധേയ പുനരേഷ്യസി സംയുഗമ് । ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ സാഹായ്യം യദി പശ്യസി ചേത്സമമ്
എന്നാൽ ഭീഷ്മൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ, രാധേയാ, നീ യുദ്ധത്തിലേക്ക് തിരികെ വരാം; ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനു സഹായം ചെയ്യണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
ന വിപ്രിയം കരിഷ്യാമി ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ കേശവ । ത്യക്തപ്രാണം ഹി മാം വിദ്ധി ദുര്യോധനഹിതൈഷിണമ്
കേശവാ, ഞാൻ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നും ചെയ്യില്ല. ദുര്യോധനന്റെ നന്മക്കായി ജീവൻ പോലും ത്യജിക്കാനൊരുങ്ങിയവനാണെന്നു അറിയണം.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം കൃഷ്ണഃ സംന്യവര്തത ഭാരത । യുധിഷ്ഠിരപുരോഗൈശ്ച പാണ്ഡവൈഃ സഹ സംഗതഃ
കൃഷ്ണൻ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പിന്മാറി, ഭാരതാ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
അഥ സൈന്യസ്യ മധ്യേ തു പ്രാക്രോശത്പാണ്ഡവാഗ്രജഃ । യോഽസ്മാന്വൃണോതി തമഹം വരയേ സാഹ്യകാരണാത്
അതിനുശേഷം, സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ പാണ്ഡവന്മാരിൽ മൂത്തവൻ വിളിച്ചു: 'നമ്മെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവനെ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കും, സഖ്യതിനുവേണ്ടി.'
അഥ താന്സമഭിപ്രേക്ഷ്യ യുയുത്സുരിദമബ്രവീത് । പ്രീതാത്മാ ധര്മരാജാനം കുന്തീപുത്രം യുധിഷ്ഠിരമ്
അപ്പോൾ അവരെ നോക്കി, യുയുത്സു സന്തോഷത്തോടെ ധർമ്മരാജാവായ കുന്തിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹം യോത്സ്യാമി ഭവതഃ സംയുഗേ ധൃതരാഷ്ട്രജാന് । യുഷ്മദര്ഥം മഹാരാജ യദി മാം വൃണുഷേഽനഘ
മഹാരാജാവേ, നീ എന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളെതിരായി യുദ്ധത്തിൽ നിന്നുവേണ്ടി പോരാടും, നിന്റെ നന്മക്കായി, പാപരഹിതനേ.
ഏഹ്യേഹി സര്വേ യോത്സ്യാമസ്തവ ഭ്രാതൄനപണ്ഡിതാന്। യുയുത്സോ വാസുദേവശ്ച വയം ച ബ്രൂമ സര്വശഃ
വാ, നാം എല്ലാവരും ചേർന്ന് നിന്റെ അജ്ഞാനിയായ സഹോദരന്മാരെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാം. യുയുത്സു, വാസുദേവൻ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇതു പൂർണ്ണമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
വൃണോമി ത്വാം മഹാബാഹോ യുധ്യസ്വ മമ കാരണാത്। ത്വയി പിണ്ഡശ്ച തന്തുശ്ച ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ദൃശ്യതേ
മഹാബാഹുവായവനേ, ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; എന്റെ കാരണത്താൽ നീ യുദ്ധം ചെയ്യണം. നിൻ്റെ ഉള്ളിൽ തന്നെയാണ് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വംശവും ബന്ധവും കാണപ്പെടുന്നത്.
ഭജസ്വാസ്മാന്രാജപുത്ര ഭജമാനാന്മഹാദ്യുതേ । ന ഭവിഷ്യതി ദുര്ബുദ്ധിര്ധാര്തരാഷ്ട്രോഽത്യമര്ഷണഃ
രാജകുമാരാ, മഹാതേജസ്വിയായവനേ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ സ്വീകരിക്കുന്നപോലെ നീയും ഞങ്ങളെ സ്വീകരിക്കണം. ദുർബുദ്ധിയുള്ള, അത്യന്തം കോപമുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വിജയിക്കുകയില്ല.
തതോ യുയുത്സുഃ കൌരവ്യാന്പരിത്യജ്യ സുതാംസ്തവ। ജഗാമ പാണ്ഡുപുത്രാണാം സേനാം വിശ്രാവ്യ ദുന്ദുഭിം
അപ്പോൾ യുയുത്സു, കൌരവനായ നീയുടെ മക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ സൈന്യത്തിലേക്ക് ചെന്നു; അതിനായി പാറയോലങ്ങൾ മുഴങ്ങിച്ചു.
തതോ യുധിഷ്ഠിരോ രാജാ സംപ്രഹൃഷ്ടഃക സഹാനുജഃ । ജഗ്രാഹ കവചം ഭൂയോ ദീപ്തിമത്കനകോഞ്ജ്വലമ്
അതിനുശേഷം രാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും സഹോദരന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കവർച്ച ധരിച്ചു.
പ്രത്യപദ്യന്ത തേ സര്വേ സ്വരഥാന്പുരുഷര്ഷഭാഃ । തതോ വ്യൂഹം യഥാപൂര്വം പ്രത്യവ്യൂഹന്ത തേ പുനഃ
അവിടെ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ താന്തേതായ രഥങ്ങളിൽ കയറി. പിന്നെ അവർ മുമ്പ് ചെയ്തപോലെ തന്നെ സൈന്യത്തെ വീണ്ടും നിരത്തി.
അവാദയന്ദുന്ദുഭീംശ്ച ശതശശ്ചൈവ പുഷ്കരാന് । സിംഹനാദാംശ്ച വിവിധാന്വിനേദുഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ
അവർ നൂറുകണക്കിന് പാറയോലങ്ങളും പലവിധ തുരുത്തികളും മുഴക്കി; പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ വിവിധ സിംഹഘോഷങ്ങളും മുഴക്കിയു.
രഥസ്ഥാന്പുരുഷവ്യാഘ്രാന്പാണ്ഡവാന്പ്രേക്ഷ്യ പാര്ഥിവാഃ । ധൃഷ്ടദ്യുമ്നാദയഃ സര്വേ പുനര്ജഹൃഷിരേ തദാ
രഥങ്ങളിൽ നിന്നിരുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെ, മനുഷ്യസിംഹന്മാരെ, കണ്ടപ്പോൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മറ്റുള്ള നേതാക്കളും വീണ്ടും സന്തോഷിച്ചു.
ഗൌരവം പാണ്ഡുപുത്രാണാം മാന്യാന്മാനയതാം ച താന്। ദൃഷ്ട്വാ മഹീക്ഷിതസ്തത്ര പൂജയാംചക്രിരേ ഭൃശമ്
പാണ്ഡവന്മാരെ ആദരിക്കുകയും മാന്യന്മാർ അവരെ ആദരിക്കുന്നതും കണ്ട രാജാക്കന്മാർ അവരെ വളരെ ആദരിച്ചു.
സൌഹൃദം ച കൃപാം ചൈവ പ്രാപ്തകാലം മഹാത്മനാമ് । ദയാം ച ജ്ഞാതിഷു പരാം കഥയാംചക്രിരേ നൃപാഃ
മഹാത്മാക്കളിൽ timely ആയ സൗഹൃദവും കരുണയും, ബന്ധുക്കളിൽ പരമമായ ദയയും രാജാക്കന്മാർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
സാധുസാധ്വിതി സര്വത്ര നിശ്ചേരുഃ സ്തുതിസംഹിതാഃ। വാചഃ പുണ്യാഃ കീര്തിമതാം മനോഹൃദയഹര്ഷണാഃ
എവിടെയും 'ശഭാശ്, ശഭാശ്' എന്നുള്ള പുകഴ്ചയുടെ വാക്കുകൾ മുഴങ്ങി; പുണ്യമായ, പ്രശസ്തിയുള്ള, മനസ്സും ഹൃദയവും ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ.
മ്ലേച്ഛാശ്ചാര്യാശ്ച യേ തത്ര ദദൃശുഃ ശുശ്രുവുസ്തഥാ । വൃത്തം തത്പാണ്ഡുപുത്രാണാം രുരുദുസ്തേ സഗദ്ഗദാഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന വിദേശികളും അത്ഭുതപ്പെട്ടവരും പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ പെരുമാറ്റം കണ്ടും കേട്ടും, കണ്ണീരോടെ ദുഃഖിച്ചു.