അസക്തബുദ്ധിഃ സര്വത്ര ജിതാത്മാ വിഗതസ്പൃഹഃ । നൈഷ്കര്മ്യസിദ്ധിം പരമാം സംന്യാസേനാധിഗച്ഛതി
എല്ലായിടത്തും അസക്തമായ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ, ആത്മസംയമനം നേടിയവൻ, ആഗ്രഹങ്ങൾ വിട്ടവൻ — അത്തരം ഒരാൾ നിർവൃതിയിലൂടെ പരമസിദ്ധി നേടുന്നു.
സിദ്ധിം പ്രാപ്തോ യഥാ ബ്രഹ്മ തഥാഽഽപ്നേതി നിബോധ മേ । സമാസേനൈവ കൌന്തേയ നിഷ്ഠാ ജ്ഞാനസ്യ യാ പരാ
കൗന്തേയ, പൂർണ്ണത നേടിയവൻ എങ്ങനെ ബ്രഹ്മത്തിൽ എത്തുന്നു എന്ന് ഞാൻ ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്നു; അതാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പരമലക്ഷ്യം.
ബുദ്ധ്യാ വിശുദ്ധയാ യുക്തോ ധൃത്യാഽഽത്മാനം നിയമ്യ ച। ശബ്ദാദീന്വിഷയാംസ്ത്യക്ത്വാ രാഗദ്വേഷൌ വ്യുദസ്യ ച
ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയോടെ, ദൃഢമായ മനസ്സോടെ, ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, ശബ്ദം മുതലായ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആസക്തിയും ദ്വേഷവും വിട്ട്, ഒരാൾ ജീവിക്കണം.
വിവിക്തസേവീ ലധ്വാശീ യതകാക്കായമാനസഃ। ധ്യാനയോഗപരോ നിത്യം വൈരാഗ്യം സമുപാശ്രിതഃ
ഏകാന്തത്തിൽ താമസിച്ച്, അളവിൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ശരീരവും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലയിച്ച്, വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ചവനാണ്.
അഹങ്കാരം ബലം ദര്പം കാമം ക്രോധം പരിഗ്രഹമ് । വിമുച്യ നിര്മമഃ ശാന്തോ ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ
അഹങ്കാരം, ബലം, അഹംഭാവം, മോഹം, കോപം, സ്വാർത്ഥത എന്നിവയെ എല്ലാം വിട്ട്, മമതയില്ലാതെ, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ അനുഭവിക്കാൻ യോഗ്യനാകും.
ബ്രഹ്മഭൂതഃ പ്രസന്നാത്മാ ന ശോചതിക ന കാങ്ക്ഷതി । സമഃ സര്വേഷു ഭൂതേഷു മദ്തഭക്തിം ലഭതേ പരാമ്
ബ്രഹ്മാവിൽ ലയിച്ച മനസ്സോടെ, സന്തോഷത്തോടെ, ദുഃഖം കാണാതെ, ആഗ്രഹം ഇല്ലാതെ, എല്ലാ ജീവികളോടും സമദർശനം പുലർത്തുന്നവൻ, പരമമായ ഭക്തിയെ എന്നിൽ നേടും.
ഭക്ത്യാ മാമഭിജാനാതി യാവാന്യശ്ചാസ്മി തത്ത്വതഃ। തതോ മാം തത്ത്വതോ ജ്ഞാത്വാ വിശതേ തദനന്തരമ്
ഭക്തിയിലൂടെ, ഞാൻ ആരാണെന്നും എങ്ങനെയാണെന്നും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ കഴിയും; അങ്ങനെ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിഞ്ഞാൽ ഉടനെ എന്നിലേക്കു ലയിക്കും.
സര്വകര്മാണ്യപി സദാ കുര്വാണോ മദ്വ്യപാശ്രയഃ । മത്പ്രസാദാദവാപ്നോതി ശാശ്വതം പദമവ്യയമ്
എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ചെയ്യുമ്പോഴും എന്നിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽനിന്ന് ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ സ്ഥാനം നേടാം.
ചേതസാ സര്വകര്മാണി മയി സംന്യസ്യ മത്പരഃ । ബുദ്ധിയോഗമപാശ്രിത്യ മച്ചിത്തഃ സതതം ഭവ
എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും മനസ്സോടെ എന്നിൽ സമർപ്പിച്ച്, എന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി, ബുദ്ധിയോഗത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്, മനസ്സു എപ്പോഴും എന്നിലായിരിക്കട്ടെ.
മച്ചിത്തഃ സര്വദുര്ഗാണി മത്പ്രസാദാത്തരിഷ്യസി । അഥ ചേത്ത്വമഹങ്കാരാന്ന ശ്രോഷ്യസി വിനങ്ക്ഷ്യസി
മനസ്സു എന്നിലായിരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ എല്ലാ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ജയിക്കും; പക്ഷേ, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് നീ കേൾക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, നശിച്ചുപോകും.
യദഹങ്കാരമാശ്രിത്യ ന യോത്സ്യ ഇതി മന്യസേ । മിഥ്യൈഷ വ്യവസായസ്തേ പ്രകൃതിസ്ത്വാം നിയോക്ഷ്യതി
അഹങ്കാരത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് 'ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല' എന്ന് നീ കരുതുന്നു എങ്കിൽ, അതൊരു തെറ്റായ തീരുമാനമാണ്; നിന്റെ സ്വഭാവം നിന്നെ നിർബന്ധിക്കും.
സ്വഭാവജേന കൌന്തേയ നിബദ്ധഃ സ്വേന കര്മണാ । കര്തും നേച്ഛസി യന്മോഹാത്കരിഷ്യസ്യവശോപി തത്
കൗന്തേയാ, സ്വഭാവം കൊണ്ടുള്ള കർമ്മത്തിൽ നീ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മോഹത്തിൽ നിന്ന് ചെയ്യാൻ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിലും, നിർബന്ധിതനായി അതു ചെയ്യേണ്ടിവരും.
ഈശ്വരഃ സര്വഭൂതാനാം ഹൃദ്ദേശേഽര്ജുന തിഷ്ഠതി। ഭ്രാമയന്സര്വഭൂതാനി യന്ത്രാരൂഢാനി മായയാ
അർജുനാ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ ഈശ്വരൻ വസിക്കുന്നു; അവൻ മായയുടെ യന്ത്രത്തിൽ ഇരുന്ന് എല്ലാ ജീവികളെയും ചുറ്റിച്ചാടിക്കുന്നു.
തമേവ ശരണം ഗച്ഛ സര്വഭാവേന ഭാരത। തത്പ്രസാദാത്പരാം ശാന്തിം സ്ഥാനം പ്രാപ്സ്യസി ശാശ്വതം
ഭാരതാ, സമ്പൂർണ്ണ മനസ്സോടെ അവനിൽ മാത്രം അഭയം പ്രാപിക്കൂ; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ പരമശാന്തിയും ശാശ്വതമായ സ്ഥാനവും നേടും.
ഇതി തേ ജ്ഞാനമാഖ്യാതം ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം മയാ । വിമൃശ്യൈതദശേഷേണ യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
ഇങ്ങനെ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ജ്ഞാനം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇതെല്ലാം നന്നായി ആലോചിച്ച്, നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്യൂ.
സര്വഗുഹ്യതമം ഭൂയഃ ശ്രൃണു മേ പരമം വചഃ । ഇഷ്ടേഽസി മേ ദൃഢമിതി തതോ വക്ഷ്യാമി തേ ഹിതമ്
എന്റെ പരമമായ വാക്ക്, ഏറ്റവും രഹസ്യമായത്, വീണ്ടും കേൾക്കൂ; നീ എന്നെ വളരെയധികം പ്രിയങ്കരനാണ്, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിനക്ക് ഉപകാരപ്രദമായത് പറയും.
മന്മനാ ഭവ മദ്ഭക്തോ മദ്യാജീ മാം നമസ്കുരു । മാമേവൈഷ്യസി സത്യം തേ പ്രതിജാനേ പ്രിയോഽസി മേ
മനസ്സു എന്നിലാക്കൂ, എന്നെ ഭജിക്കൂ, എന്നെ ആരാധിക്കൂ, എന്നെ നമസ്കരിക്കൂ; നീ ഉറപ്പായും എന്നിലേക്കു വരും. ഇതു ഞാൻ സത്യമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, നീ എനിക്ക് പ്രിയങ്കരനാണ്.
സര്വധര്മാന്പരിത്യജ്യ മാമേകം ശരണം വ്രജ । അഹം ത്വാ സര്വപാപേഭ്യോ മോക്ഷയിഷ്യാമി മാ ശുചഃ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നിൽ മാത്രം അഭയം പ്രാപിക്കൂ; ഞാൻ നിന്നെ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കും, ദു:ഖിക്കേണ്ട.
ഇദം തേ നാതപസ്കായ നാഭക്തായ കദാചന। ന ചാശുശ്രൂഷവേ വാച്യം ന ച മാം യോഽഭ്യസൂയതി
ഇത് ഒരിക്കലും തപസ്സില്ലാത്തവർക്കും, ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, സേവിക്കാൻ തയ്യാറല്ലാത്തവർക്കും, എന്നെ ദ്വേഷിക്കുന്നവർക്കും പറയരുത്.
യ ഇദം പരമം ഗുഹ്യം മദ്ഭക്തേഷ്വഭിധാസ്യതി। ഭക്തിം മയി പരാം കൃത്വാ മാമേവൈഷ്യത്യസംശയഃ
ഈ പരമരഹസ്യം എന്റെ ഭക്തന്മാരിൽ പ്രസംഗിക്കുന്നവൻ, പരമമായ ഭക്തിയോടെ എന്നെ പ്രാപിക്കും എന്നിൽ സംശയമില്ല.
ന ച തസ്മാന്മനുഷ്യേഷു കശ്ചിന്മേ പ്രിയകൃത്തമഃ । ഭവിതാ ന ച മേ തസ്മാദന്യഃ പ്രിയതരോ ഭുവി
മനുഷ്യരിൽ ആരും എനിക്ക് ഇത്ര പ്രിയനായവൻ ഇല്ല; ഭൂമിയിൽ ആരും അവനെക്കാൾ എനിക്ക് കൂടുതൽ പ്രിയനാകുകയുമില്ല.
അധ്യേഷ്യതേ ച യ ഇമം ധര്മ്യം സംവാദമാവയോഃ । ജ്ഞാനയജ്ഞേന തേനാഹമിഷ്ടഃ സ്യാമിതി മേ മതിഃ
നമ്മുടെ ഈ ധർമ്മസംവാദം ആരെങ്കിലും പഠിച്ചാൽ, ജ്ഞാനയാഗം കൊണ്ടു അവൻ എനിക്ക് ആരാധന ചെയ്തതുപോലെയാണ് — ഇതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം.
ശ്രദ്ധാവാനനസൂയശ്ച ശ്രൃണുയാദപി യോ നരഃ। സോപി മുക്തഃ ശുഭാഁല്ലോകാന്പ്രാപ്നുയാത്പുണ്യകര്മണാം
ആർക്കെങ്കിലും വിശ്വാസത്തോടെ, അസൂയ കൂടാതെ, ഇതു കേൾക്കാനായാൽ, അവനും പുണ്യഫലത്തോടെ ശുഭലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് മോക്ഷം നേടും.
കച്ചിദേതച്ഛ്രുതം പാര്ഥ ത്വയൈകാഗ്രേണ ചേതസാ । കച്ചിദജ്ഞാനസംമോഹഃ പ്രനഷ്ടസ്തേ ധനംജയ
പാർത്താ, നീ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഇതെല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ചു കേട്ടോ? ധനഞ്ജയ, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള സംശയം നശിച്ചോ?
നഷ്ടോ മോഹഃ സ്മൃതിര്ലബ്ധാ ത്വത്പ്രസാദാന്മയാഽച്യുത । സ്ഥിതോഽസ്മി ഗതസംദേഹഃ കരിഷ്യേ വചനം തവ
അച്യുതാ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ മോഹം മാറി, സ്മരണം തിരിച്ചു കിട്ടി; ഇനി ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ ഉറപ്പോടെ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കും.
ഇത്യഹം വാസുദേവസ്യ പാര്ഥസ്യ ച മഹാത്മനഃ। സംവാദമിമമശ്രൌഷമദ്ഭുതം രോമഹര്ഷണമ്
വാസുദേവനും മഹാത്മാവായ പാർത്തനും തമ്മിലുള്ള ഈ അത്ഭുതകരമായ, രോമാഞ്ചം പകരുന്ന സംഭാഷണം ഞാൻ കേട്ടു.
വ്യാസപ്രസാദാച്ഛ്രുതവാനേതദ്ഗുഹ്യമഹം പരമ്। യോഗം യോഗേശ്വരാത്കൃഷ്ണാത്സാക്ഷാത്കഥയതഃ സ്വയമ്
വ്യാസന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ തന്നെ നേരിട്ട് പറഞ്ഞ ഈ പരമഗുഹ്യമായ യോഗം ഞാൻ കേട്ടു.
രാജന്സംസ്മൃത്യ സംസ്മൃത്യ സംവാദമിമമദ്ഭുതമ് । കേശവാര്ജുവയോഃ പുണ്യം ഹൃഷ്യാമി ച മുഹുര്മുഹുഃ
രാജാവേ, കേശവനും അർജുനനും തമ്മിലുള്ള ഈ അത്ഭുതകരമായ പുണ്യസംവാദം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും ആനന്ദം തോന്നുന്നു.
തച്ച സംസ്മൃത്യ സംസ്മൃത്യ രൂപമത്യദ്ഭുതം ഹരേഃ। വിസ്മയോ മേ മഹാന്രാജന്ഹൃഷ്യാമി ച പുനഃ പുനഃ
ഹരിയുടെ അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായ രൂപം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ അത്ഭുതവും ആവേശവും നിറയുന്നു, രാജാവേ.
യത്ര യോഗേശ്വരഃ കൃഷ്ണോ യത്ര പാര്ഥോ ധനുര്ധരഃ । തത്ര ശ്രീര്വിജയോ ഭൂതിര്ധ്രുവാ നീതിര്മതിര്മമ
യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണനും ധനുര്ധാരിയായ പാർത്തനും എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ തന്നെ ഐശ്വര്യവും വിജയവും സമൃദ്ധിയും സ്ഥിരമായ ധർമ്മവും ഉണ്ടാകും — ഇതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം.