അഭയം സത്വസംശുദ്ധിര്ജ്ഞാനയോഗവ്യവസ്ഥിതിഃ । ദാനം ദമശ്ച യജ്ഞശ്ച സ്വാധ്യായസ്തപ ആര്ജവമ്
ഭയം ഇല്ലായ്മ, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി, ജ്ഞാനത്തിലും യോഗത്തിലും സ്ഥിരത, ദാനശീലം, ആത്മനിയന്ത്രണം, യജ്ഞം, സ്വാധ്യായം, തപസ്സ്, നേരുമൈ—
അഹിംസാ സത്യമക്രോധസ്ത്യാഗഃ ശാന്തിരപൈശുനമ് । ദയാ ഭൂതേഷ്വലോലുത്വം മാര്ദവം ഹ്രീരചാപലമ്
അഹിംസ, സത്യവാദിത്വം, കോപമില്ലായ്മ, ത്യാഗം, ശാന്തി, ദ്വേഷം ഇല്ലായ്മ, എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം, ലാഭമില്ലായ്മ, സൌമ്യത, ലജ്ജ, ചഞ്ചലത്വമില്ലായ്മ—
തേജഃ ക്ഷമാ ധൃതിഃ ശൌചമദ്രോഹോ നാതിമാനിതാ । ഭവന്തി സംപദം ദൈവീമഭിജാതസ്യ ഭാരത
തേജസ്, ക്ഷമ, ധൈര്യം, ശുദ്ധി, അസൂയ ഇല്ലായ്മ, അഹങ്കാരം ഇല്ലായ്മ—ഇവയാണ് ദൈവീക ഗുണങ്ങളോടെ ജനിച്ചവരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ, ഭാരത.
ദമ്ഭോ ദര്പോഽഭിമാനശ്ച ക്രോധഃ പാരുഷ്യമേവ ച । അജ്ഞാനം ചാഭിജാതസ്യ പാര്ഥ സംപദമാസുരീമ്
കപടത്വം, അഹംഭാവം, അഹങ്കാരം, കോപം, കഠിനത്വം, അജ്ഞാനം—ഇവയാണ് അസുരസ്വഭാവമുള്ളവരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ, പാർഥ.
ദൈവീ സംപദ്വിമോക്ഷായ നിബന്ധായാസുരീ മതാ। മാ ശുചഃ സംപദം ദൈവീമഭിജാതോഽസി പാണ്ഡവ
ദൈവീക ഗുണങ്ങൾ മോക്ഷത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്; അസുരസ്വഭാവം ബന്ധനത്തിലേക്കാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു. നീ ദൈവീക ഗുണങ്ങളോടെ ജനിച്ചവനാണ്, പാണ്ഡവ, അതിനാൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട.
ദ്വൌ ഭൂതസര്ഗൌ ലോകേഽസ്മിന്ദൈവ ആസുര ഏവ ച। ദൈവോ വിസ്തരശഃ പ്രോക്ത ആസുരം പാര്ഥ മേ ശൃണു
ഈ ലോകത്ത് രണ്ട് തരത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ട്: ദൈവീകവും അസുരവുമാണ്. ദൈവീക സ്വഭാവം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇപ്പോൾ അസുരസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കു, പാർഥ.
പ്രവൃത്തിം ച നിവൃത്തിം ച ജനാ ന വിദുരാസുരാഃ। ന ശൌചം നാപി ചാചാരോ ന സത്യം തേഷു വിദ്യതേ
അസുരസ്വഭാവമുള്ളവർക്ക് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്നും ഒഴിവാക്കേണ്ടതെന്നും അറിയില്ല; അവരിൽ ശുദ്ധിയും നല്ല പെരുമാറ്റവും സത്യവും ഇല്ല.
അസത്യമപ്രതിഷ്ഠം തേ ജഗദാഹുരനീശ്വരമ് । അപരസ്പരസംഭൂതം കിമന്യത്കാമഹൈതുകമ്
അവർ പറയുന്നു: ഈ ലോകം സത്യവുമല്ല, അടിസ്ഥാനവുമില്ല, ദൈവവുമില്ല; പരസ്പരസംബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് ജനനം, ആഗ്രഹം മാത്രമാണ് കാരണം—മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഏതാം ദൃഷ്ടിമവഷ്ടഭ്യ നഷ്ടാത്മാനോഽല്പബുദ്ധയഃ । പ്രഭവന്ത്യുഗ്രകര്മാണഃ ക്ഷയായ ജഗതോഽഹിതാഃ
ഇങ്ങനെയുള്ള ദൃഷ്ടികോണം പിടിച്ചുപിടിച്ച്, ആത്മാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട, കുറവ് ബുദ്ധിയുള്ള, ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന, ലോകത്തിന് ശത്രുക്കളായ ഇവർ നാശത്തിനായി ഉയരുന്നു.
കാമമാശ്രിത്യ ദുഷ്പൂരം ദമ്ഭമാനമദാന്വിതാഃ । മോഹാദ്ഗൃഹീത്വാഽസദ്ഗ്രാഹാന്പ്രവര്തന്തേഽശുചിവ്രതാഃ
തീരാത്ത ആഗ്രഹത്തിൽ അകപ്പെട്ട്, കപടത്വം, അഹംഭാവം, അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞ്, ഭ്രമത്തിൽ, തെറ്റായ ധാരണകൾ പിടിച്ചു, അശുദ്ധമായ വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നു.
ചിന്താമപരിമേയാം ച പ്രലയാന്താമുപാശ്രിതാഃ। കാമോപഭോഗപരമാ ഏതാവദിതി നിശ്ചിതാഃ
അവസാനത്തിൽ മരണമെത്തുംവരെ തീരാത്ത അനേകം ചിന്തകളിൽ കുടുങ്ങി, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ അനുഭവം മാത്രമാണ് പരമലക്ഷ്യം എന്ന് ഉറപ്പുള്ളവരാണ് ഇവർ.
ആശാപാശശതൈര്ബദ്ധാഃ കാമക്രോധപരായണാഃ । ഈഹന്തോ കാമഭോഗാര്ഥമന്യായേനാര്ഥസംചയാന്
നൂറുകണക്കിന് ആഗ്രഹങ്ങളുടെ കയറുകളിൽ കെട്ടപ്പെട്ട്, ആഗ്രഹത്തിലും കോപത്തിലും മുഴുകി, കാമഭോഗത്തിനായി അന്യായമായി ധനം സമ്പാദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഇദമദ്യ മയാ ലബ്ധമിമം പ്രാപ്സ്യേ മനോരഥമ് । ഇദമസ്തീദമപി മേ ഭവിഷ്യതി പുനര്ധനമ്
ഇന്ന് ഞാൻ ഇതു നേടി. ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചതു ഉടൻ നേടും. എനിക്ക് ഇതുണ്ട്, പിന്നെയും ധനം വരും.
അസൌ മയാ ഹതഃ ശത്രുര്ഹനിഷ്യേ ചാപരാനപി। ഈശ്വരോഽഹമഹം ഭോഗീ സിദ്ധോഽഹം ബലവാന്സുഖീ
അവൻ എന്റെ ശത്രുവായിരുന്നു, ഞാൻ അവനെ കൊല്ലി; ഇനി മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ കൊല്ലും. ഞാൻ സകലത്തിന്റെയും ഉടമ, ആസ്വാദകൻ, വിജയി, ശക്തൻ, സന്തോഷവാൻ.
ആഢ്യോഽഭിജനവാനസ്മി കോഽന്യോസ്തി സദൃശോ മയാ । യക്ഷ്യേ ദാസ്യാമി മോദിഷ്യ ഇത്യജ്ഞാനവിമോഹിതാഃ
ഞാൻ സമ്പന്നനും ഉന്നത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവനും ആകുന്നു; എന്നെപ്പോലുള്ളവൻ ആരുണ്ട്? ഞാൻ യാഗം ചെയ്യും, ദാനം ചെയ്യും, സന്തോഷിക്കും—ഇങ്ങനെ അവൻ അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങി ഭ്രമിക്കുന്നു.
അനേകചിത്തവിഭ്രാന്ത മോഹജാലസമാവൃതാഃ । പ്രസക്താഃ കാമഭോഗേഷു പതന്തി നരകേഽശുചൌ
നാനാതരം ചിന്തകളിൽ അകപ്പെട്ട്, മായാജാലത്തിൽ കുടുങ്ങി, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ അമിതമായി ആസ്വദിച്ച്, അവർ അശുദ്ധമായ നരകത്തിൽ വീഴുന്നു.
ആത്മസംഭാവിതാഃ സ്തബ്ധാ ധനമാനമദാന്വിതാഃ । യജന്തേ നാമയജ്ഞൈസ്തേ ദമ്ഭേനാവിധിപൂര്വകമ്
സ്വയം പ്രശംസിച്ച്, അഹങ്കാരത്തിലും ധനാഭിമാനത്തിലും നിറഞ്ഞ്, അവർ യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് പേരിനുവേണ്ടി മാത്രം, കപടതയോടും നിയമം പാലിക്കാതെ.
അഹങ്കാരം ബലം ദര്പം കാമം ക്രോധം ച സംശ്രിതാഃ । മാമത്മപരദേഹേഷു പ്രദ്വിഷന്തോഽഭ്യസൂയകാഃ
അഹങ്കാരം, ശക്തി, ഗർവ്വം, ആസക്തി, കോപം എന്നിവയിൽ ആശ്രയിച്ച്, അവർ എന്നെ തന്നെത്തിലും മറ്റുള്ളവരിലും വെറുക്കുന്നു, അസൂയയോടെ.
താനഹം ദ്വിഷതഃ ക്രൂരാന്സംസാരേഷു നരാധമാന് । ക്ഷിപാമ്യജസ്രമശുഭാനാസുരീഷ്വേവ യോനിഷു
അങ്ങനെയുള്ള വെറുപ്പും ക്രൂരതയും നിറഞ്ഞ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരെ ഞാൻ എപ്പോഴും ദുഷ്ട ജന്മങ്ങളിൽ, അസുരികളുടെ ഗർഭത്തിൽ, വീണ്ടും വീണ്ടും തള്ളുന്നു.
ആസുരീം യോനിമാപന്നാ മൂഢാ ജന്മനിജന്മനി । മാമപ്രാപ്യൈവ കൌന്തേയ തതോ യാന്ത്യധമാം ഗതിമ്
അസുരി ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച്, അജ്ഞാനത്തിൽ ജന്മംതോറും ജനിച്ച്, എന്നെ ലഭിക്കാതെ, കുന്തിയുടെ മകനേ, അവർ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് പോകുന്നു.
ത്രിവിധം നരകസ്യേദം ദ്വാരം നാശനമാത്മനഃ । കാമഃ ക്രോധസ്തഥാ ലോഭസ്തസ്മാദേതത്രയം ത്യജേത്
നരകത്തിലേക്കുള്ള മൂന്നു വാതിലുകൾ ആത്മാവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നു—ആസക്തി, കോപം, ലാലസ. അതുകൊണ്ട് ഈ മൂന്നു ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഏതൈര്വിമുക്തഃ കൌന്തേയ തമോദ്വാരൈസ്ത്രിഭിര്നരഃ । ആചരത്യാത്മനഃ ശ്രേയസ്തതോ യാതി പരാം ഗതിമ്
കുന്തിയുടെ മകനേ, ഈ മൂന്നു ഇരുണ്ട വാതിലുകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായവൻ സ്വന്തം ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ച്, പിന്നെ പരമാവധി നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
യഃ ശാസ്ത്രവിധിമുത്സൃജ്യ വര്തതേ കാമകാരതഃ। ന സ സിദ്ധിമവാപ്നോതി ന സുഖം ന പരാം ഗതിമ്
ശാസ്ത്രവിചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, തനിക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, പൂർണ്ണതയെയും സുഖവും ഉന്നതഗതിയും നേടുന്നില്ല.
തസ്മാച്ഛാസ്ത്രം പ്രമാണം തേ കാര്യാകാര്യവ്യവസ്ഥിതൌ । ജ്ഞാത്വാ ശാസ്ത്രവിധാനോക്തം കര്മ കര്തുമിഹാര്ഹസി
അതുകൊണ്ട്, എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്നതിൽ ശാസ്ത്രം തന്നെയാണ് നിന്റെ മാനദണ്ഡം. ശാസ്ത്രം പറയുന്ന വിധികൾ മനസ്സിലാക്കി, നീ അങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം.
യേ ശാസ്ത്രവിധിമുത്സൃജ്യ യജന്തേ ശ്രദ്ധയാന്വിതാ। തേഷാം നിഷ്ഠാ തു കാ കൃഷ്ണ സത്വമാഹോ സജസ്തമഃ
ശാസ്ത്രനിയമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, വിശ്വാസത്തോടെ യാഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ നില എന്താണ്, കൃഷ്ണാ? അതു സത്വം, രാജസ്, അല്ലെങ്കിൽ തമസ് ആണോ?
ത്രിവിധാ ഭവതി ശ്രദ്ധാ ദേഹിനാം സാ സ്വഭാവജാ। സാത്വികീ രാജസീ ചൈവ താമസീ ചേതി താം ശ്രൃണു
ശരീരധാരികൾക്ക് സ്വഭാവപ്രകാരം മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള വിശ്വാസം ഉണ്ടാകുന്നു—സാത്വികം, രാജസം, താമസം. അതിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കു.
സത്വാനുരൂപാ സര്വസ്യ ശ്രദ്ധാ ഭവതി ഭാരത। ശ്രദ്ധാമയോഽയം പുരുഷോ യോ യച്ഛ്രദ്ധഃ സ ഏവ സഃ
എല്ലാവർക്കും അവരുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് വിശ്വാസം ഉണ്ടാകുന്നു, ഭാരതാ. വിശ്വാസം എങ്ങനെയാണോ, ആൾ അതുപോലെയാണ്.
യജന്തേ സാത്വികാ ദേവാന്യക്ഷരക്ഷാംസി രാജസാഃ। പ്രേതാന്ഭൂതഗണാംശ്ചാന്യേ യജന്തേ താമസാ ജനാഃ
സാത്വികർ ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു; രാജസികർ യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നു; താമസികർ പ്രേതരെയും ഭൂതഗണങ്ങളെയും ആരാധിക്കുന്നു.
അശാസ്ത്രവിഹിതം ഘോരം തപ്യന്തേ യേ തപോ ജനാഃ । ദമ്ഭാഹങ്കാരസംയുക്താഃ കാമരാഗബലാന്വിതാഃ
ശാസ്ത്രം അനുമതിയില്ലാത്ത ഭയങ്കരമായ തപസ്സുകൾ, കപടതയോടും അഹങ്കാരത്തോടും കൂടെ, ആസക്തിയും ആഗ്രഹവും ശക്തിയും നിറച്ച് ചെയ്യുന്നവർ—
കര്ശയന്തഃ ശരീരസ്ഥം ഭൂതഗ്രാമമചേതസഃ। മാം ചൈവാന്തഃ ശരീരസ്ഥം താന്വിദ്ധ്യാസുരനിശ്ചയാന്
അവർ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ഭൂതങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ച്, വിവേകമില്ലാതെ, ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്ന എന്നെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവർ അസുരസ്വഭാവമുള്ളവരാണ് എന്ന് അറിയുക.