യഥാ നദീനാം ബഹവോഽമ്ബുവേഗാഃ സമുദ്രമേവാഭിമുഖാ ദ്രവന്തി। തഥാ തവാമീ നരലോകവീരാ വിശന്തി വക്രാണ്യഭിവിജ്വലന്തി
നദികളുടെ അനേകം ഒഴുക്കുകൾ സമുദ്രത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിലെ വീരന്മാർ നിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന വായിലേക്ക് കയറി പോവുന്നു.
യഥാ പ്രദീപ്തം ജ്വലനം പതങ്ഗാ വിശന്തി നാശായ സമൃദ്ധവേഗാഃ । തഥൈവ നാശായ വിശന്തി ലോകാ- സ്തവാപി വക്രാണി സമൃദ്ധവേഗാഃ
പ്രകാശം നിറഞ്ഞ തീയിൽ വണ്ടുകൾ വേഗത്തിൽ ചാടിപ്പോകുന്നതുപോലെ, ലോകങ്ങൾ നിന്റെ വായിലേക്ക് വൻ വേഗത്തിൽ കയറി നശിക്കുന്നു.
ലേലിഹ്യസേ ഗ്രസമാനഃ സമന്താ- ല്ലോകാന്സമഗ്രാന്വദനൈര്ജ്വലദ്ഭിഃക । തേജോഭിരാപൂര്യ ജഗത്സമഗ്രം ഭാസസ്തവോഗ്രാഃ പ്രതപന്തി വിഷ്ണോ
നിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന വായുകൾകൊണ്ട് നീ ലോകങ്ങളെ എല്ലാടും വിഴുങ്ങുന്നു; നിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് സർവ്വജഗതും നിറഞ്ഞു, നിന്റെ ശക്തമായ കിരണങ്ങൾ എല്ലാം കത്തിക്കുന്നു, വിഷ്ണുവേ.
ആഖ്യാഹി മേ കോ ഭവാനുഗ്രരൂപോ നമോഽസ്തു തേ ദേവവര പ്രസീദ । വിജ്ഞാതുമിച്ഛാമി ഭവന്തമാദ്യം ന ഹി പ്രജാനാമി തവ പ്രവൃത്തിമ്
ഈ ഭയങ്കര രൂപത്തിൽ നീ ആരാണെന്ന് എന്നോട് പറയണമേ; ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നമസ്കാരം, ദയവായി കൃപചെയ്യണം. ആദിമനായ നിന്നെ ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ ലക്ഷ്യം എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
കാലോഽസ്മി ലോകക്ഷയകൃത്പ്രവൃദ്ധോ ലോകാന്സമാഹര്തുമിഹ പ്രവൃത്തഃ। ഋതേഽപി ത്വാ ന ഭവിഷ്യന്തി സര്വേ യേഽവസ്ഥിതാഃ പ്രത്യനീകേഷു യോധാഃ
ഞാൻ കാലം, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തൻ; എല്ലാം സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ഇടപെടലില്ലാതെയും, ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന യോദ്ധാക്കൾ ഒരുവനും രക്ഷപ്പെടില്ല.
തസ്മാത്ത്വമുത്തിഷ്ഠ യശോ ലഭസ്വ ജിത്വാ ശത്രൂന്ഭുങ്ക്ഷ്വ രാജ്യം സമൃദ്ധമ്। മയൈവൈതേ നിഹതാഃ പൂര്വമേവ നിമിത്തമാത്രം ഭവ സവ്യസാചിന്
അതിനാൽ നീ എഴുന്നേറ്റ്, കീർത്തി നേടുക; ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് സമൃദ്ധമായ രാജ്യം അനുഭവിക്കൂ. ഇവരെ ഞാൻ ഇതിനകം തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരാക്കിയത്; നീ കാരണം മാത്രം, ധനുര്ധരനേ.
ദ്രോണം ച ഭീഷ്മം ച ജയദ്രഥം ച കര്ണം തഥാന്യാനപി യോധവീരാന്। മയാ ഹതാംസ്ത്വം ജഹി മാവ്യഥിഷ്ഠാ യുദ്ധ്യസ്വ ജേതാനി രണേ സപത്നാന്
ദ്രോണമേയും ഭീഷ്മനേയും ജയദ്രഥനേയും കർണനേയും മറ്റു വീരന്മാരെയും ഞാൻ ഇതിനകം തന്നെ സംഹരിച്ചു; നീ അവരെ കൊല്ലൂ, ഭയപ്പെടേണ്ട. യുദ്ധം ചെയ്യൂ, ശത്രുക്കളെ നീ ജയിക്കും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചനം കേശവസ്യ കൃതാഞ്ജലിര്വേപമാനഃ കിരീടീ। നമസ്കൃത്വാ ഭൂയ ഏവാഹ കൃഷ്ണം സഗദ്ഗദം ഭീതഭീതഃ പ്രണമ്യ
കേശവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട കിരീടധാരിയായ അർജുനൻ കയ്യുകൂടി വിറയച്ച് നമസ്കരിച്ചു; വീണ്ടും കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ച് ഭയത്താൽ വാക്ക് തളരുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ തവ പ്രകീര്ത്യാ ജഗത്പ്രഹൃഷ്യത്യനുരജ്യതേ ച। രക്ഷാംസി ഭീതാനി ദിശോ ദ്രവന്തി സര്വേ നമസ്യന്തി ച സിദ്ധസങ്ഘാഃ
ഹൃഷീകേശാ, നിന്റെ മഹത്വം കേട്ട് ലോകം സന്തോഷിക്കുകയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഭീതിയാൽ ദാനവന്മാർ എല്ലാടും ഓടിപ്പോകുന്നു, സിദ്ധന്മാരൊക്കെയും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
കസ്മാച്ച തേ ന നമേരന്മഹാത്മന് ഗരീയസേ ബ്രഹ്മണോഽപ്യാദികര്ത്രേ। അനന്ത ദേവേശ ജഗന്നിവാസ ത്വമക്ഷരം സദസത്തത്പരം യത്
മഹാത്മാവേ, ബ്രഹ്മാവിനേക്കാൾ മഹത്വമുള്ള ആദികാരണനായ നിന്നെ ആരും നമസ്കരിക്കാതിരിക്കുമോ? അനന്തനേ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, ജഗതിന്റെ ആധാരമേ, നീ അക്ഷരവും, സതും അസതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതുമാണ്.
ത്വമാദിദേവഃ പുരുഷഃ പുരാണ- സ്ത്വമസ്യ വിശ്വസ്യ പരം നിധാനമ് । വേത്താഽസി വേദ്യം ച പരം ച ധാമ ത്വയാ തതം വിശ്വമനന്തരൂപ
നീ ആദിദേവനും പുരാതനപുരുഷനും, ഈ വിശ്വത്തിന്റെ പരമാശ്രയവുമാണ്; നീ അറിയുന്നവനും അറിയേണ്ടതും പരമധാമവും; അനന്തരൂപനേ, വിശ്വം മുഴുവൻ നിന്നാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വായുര്യമോഽഗ്നിര്വരുണഃ ശശാങ്കഃ പ്രജാപതിസ്ത്വം പ്രപിതാമഹശ്ച। നമോ നമസ്തേഽതു സഹസ്രകൃത്വഃ പുനശ്ച ഭൂയോഽപി നമോ നമസ്തേ
നീ വായുവും യമനും അഗ്നിയും വരുണനും ചന്ദ്രനും പ്രജാപതിയും പ്രപിതാമഹനും; ആയിരം പ്രാവശ്യം ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
നമഃ പുരസ്താദഥ പൃഷ്ഠതസ്തേ നമോഽസ്തു തേ സര്വത ഏവ സര്വ। അനന്തവീര്യാമിതവിക്രമസ്ത്വം സര്വം സമാപ്നോഷി തതോഽസി സര്വഃ
മുൻപിലും പിന്നിലും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു; എല്ലാടും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു, സർവ്വശക്തനേ. അനന്തശക്തിയുള്ളവനേ, അളവറ്റ വീര്യവാനേ, നീ എല്ലാം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടു നീ എല്ലാം തന്നെയാണ്.
സഖേതി മത്വാ പ്രസഭം യദുക്തം ഹേ കൃഷ്ണ ഹേ യാദവ ഹേ സഖേതി। അജാനതാ മഹിമാനം തവേദം മയാ പ്രമാദാത്പ്രണയേന വാഽപി
സുഹൃത്ത് എന്നു കരുതി, കൃഷ്ണാ, യാദവാ, സുഹൃത്ത് എന്നിങ്ങനെ ഞാൻ നിർഭാഗ്യമായി പറഞ്ഞതും, നിന്റെ മഹത്വം അറിയാതെ അശ്രദ്ധയാലോ സ്നേഹത്താലോ പറഞ്ഞതും,
യച്ചാപഹാസാര്ഥമസത്കൃതോഽസി വിഹാരശയ്യാസനഭോജനേഷു । ഏകോഽഥവാപ്യച്യുത തത്സമക്ഷം തത്ക്ഷാമയേ ത്വാമഹമപ്രമേയമ്
കളിയിൽ, വിശ്രമത്തിൽ, ഇരിപ്പിൽ, ഭക്ഷണത്തിൽ, ഒറ്റയ്ക്കോ കൂട്ടത്തിൽക്കൊയോ, അച്യുതാ, ഞാൻ തമാശയ്ക്കായി നിന്നെ അപമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന് ക്ഷമിക്കണമേ, അളവറ്റവനേ.
പിതാസി ലോകസ്യ ചരാചരസ്യ ത്വമസ്യ പൂജ്യശ് ഗുരുര്ഗരീയാന്। ന ത്വത്സമോഽസ്ത്യഭ്യധികഃ കുതോഽന്യോ ലോകത്രയേഽപ്യപ്രതിമപ്രഭാവഃ
നീ ചലനശീലവും അചലവുമായ ലോകത്തിന്റെ പിതാവാണ്; നീ ഏറ്റവും ആരാധ്യനും ഗുരുവും മഹത്വവാനുമാണ്. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും നിനക്ക് തുല്യനോ അതിലധികനോ ആരുമില്ല, അപരിമിതശക്തിയുള്ളവനേ.
തസ്മാത്പ്രണമ്യ പ്രണിധായ കായം പ്രസാദയേ ത്വാമഹമീശമീഡ്യമ് । പിതേവ പുത്രസ്യ സഖേവ സഖ്യുഃ പ്രിയഃ പ്രിയായാര്ഹസി ദേവ സോഢുമ്
അതിനാൽ, ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്ത് ശരീരം നമിച്ച്, മഹത്വമുള്ള ദൈവമേ, നിന്നോടു കൃപ ചോദിക്കുന്നു. അച്ഛൻ മകനോട് ക്ഷമിക്കുന്നതുപോലെയും, സ്നേഹിതൻ സ്നേഹിതനോട് ക്ഷമിക്കുന്നതുപോലെയും, പ്രിയപ്പെട്ടവൻ പ്രിയപ്പെട്ടവളോട് ക്ഷമിക്കുന്നതുപോലെയും, ദൈവമേ, നീയും എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.
അദൃഷ്ടപൂര്വം ഹൃഷിതോഽസ്മി ദൃഷ്ട്വാ ഭയേന ച പ്രവ്യഥിതം മനോ മേ। തദേവ മേ ദര്ശയ ദേവ രൂപം പ്രസീദ ദേവേശ ജഗന്നിവാസ
ഇതുവരെ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത രൂപം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ആനന്ദിതനായി, എന്നാൽ ഭയത്താൽ എന്റെ മനസ്സ് അലയുന്നു. ദൈവമേ, ആ പഴയ രൂപം തന്നേ വീണ്ടും കാണിക്കാൻ ദയവായി; ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, ലോകത്തിന്റെ ആശ്രയമേ, ദയചെയ്യണം.
കിരീടിനം ഗദിനം ചക്രഹസ്ത- മിച്ഛാമി ത്വാം ദ്രഷ്ടുമഹം തഥൈവ। തേനൈവ രൂപേണ ചതുര്ഭുജേന സഹസ്രബാഹോ ഭവ വിശ്വമൂര്തേ
കിരീടം ധരിച്ച്, ഗദയും ചക്രവും കൈവശമുള്ള നാലു കൈകളുള്ള രൂപത്തിൽ നിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആയിരം കൈകളുള്ള ലോകരൂപമേ, ആ നാലുകൈകളുള്ള രൂപത്തിൽ ദയവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടണം.
മയാ പ്രസന്നേന തവാര്ജുനേദം രൂപം പരം ദര്ശിതമാത്മയോഗാത്। തേജോമയം വിശ്വമനന്തമാദ്യം യന്മേ ത്വദന്യേന ന ദൃഷ്ടപൂര്വമ്
അർജുനാ, എന്റെ കൃപയാൽ, എന്റെ ശക്തിയാൽ, ഈ പരമമായ, പ്രകാശമുള്ള, അനന്തമായ, ആദിമമായ ലോകരൂപം ഞാൻ നിന്നെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റാരും ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതാണ് ഇത്.
ന വേദ യജ്ഞാധ്യയനൈര്ന ദാനൈ- ര്ന ച ക്രിയാഭിര്ന തപോഭിരുഗ്രൈഃ । ഏവംരൂപഃ ശക്യ അഹം നൃലോകേ ദ്രഷ്ടും ത്വദന്യേന കുരുപ്രവീര
വേദപഠനത്തിലൂടെയും, യാഗങ്ങളാലും, ദാനങ്ങളാലും, കർമ്മങ്ങളാലും, കഠിനമായ തപസ്സുകളാലും, മനുഷ്യരിൽ മറ്റാരും ഈ രൂപത്തിൽ എന്നെ കാണാൻ കഴിയില്ല, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
മാ തേ വ്യഥാ മാ ച വിമൂഢഭാവോ ദൃഷ്ട്വാ രൂപം ഘോരമീദൃങ്ഭമേദമ് । വ്യപേതഭീഃ പ്രീതമനാഃ പുനസ്ത്വം തദേവ മേ രൂപമിദം പ്രപശ്യ
നിന്റെ മനസ്സിൽ ഭയമോ ആശങ്കയോ ഉണ്ടാകരുത്, ഈ ഭയാനകമായ രൂപം കണ്ടിട്ടു. ഭയം മാറി, സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ, ആ പഴയ രൂപം തന്നേ വീണ്ടും കാണുക.
ഇത്യര്ജുനം വാസുദേവസ്തഥോക്ത്വാ സ്വകം രൂപം ദര്ശയാമാസ ഭൂയഃ। ആശ്വാസയാമാസ ച ഭീതമേനം ഭൂത്വാ പുനഃ സൌമ്യവപുര്മഹാത്മാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം വാസുദേവൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം വീണ്ടും കാണിച്ചു. മഹാത്മാവായ അവൻ, ഭയപ്പെട്ട അർജുനനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ, സൗമ്യമായ രൂപം ധരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വേദം മാനുഷം രൂപം തവ സൌമ്യം ജനാര്ദന । ഇദാനീമസ്മി സംവൃത്തഃ സചേതാഃ പ്രകൃതിം ഗതഃ
ജനാർദ്ദനാ, നിന്റെ ഈ മാനുഷരൂപം, സൗമ്യമായത്, ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ ഇപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിച്ചു; ഞാൻ വീണ്ടും സ്വാഭാവിക നിലയിലായി.
സുദുര്ദര്ശമിദം രൂപം ദൃഷ്ടവാനസി യന്മമ। ദേവാ അപ്യസ്യ രൂപസ്യ നിത്യം ദര്ശനകാങ്ക്ഷിണഃ
നീ കണ്ട ഈ രൂപം വളരെ ദുർലഭമാണ്; ദേവന്മാരും ഈ രൂപം കാണാൻ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നാഹം വേദൈര്ന തപസാ ന ദാനേന ന ചേജ്യയാ। ശക്യ ഏവംവിധോ ദ്രഷ്ടും ദൃഷ്ടവാനസി മാം യഥാ
വേദങ്ങളാലോ, തപസ്സാലോ, ദാനങ്ങളാലോ, യാഗങ്ങളാലോ, ഈ രൂപത്തിൽ എന്നെ കാണാൻ കഴിയില്ല; നീ കണ്ടതുപോലെ എന്നെ കാണാൻ മറ്റാർക്കും സാധ്യമല്ല.
ഭക്ത്യാ ത്വനന്യയാ ശക്യ അഹമേവംവിധോഽര്ജുന। ജ്ഞാതും ദ്രഷ്ടും ച തത്ത്വേന പ്രവേഷ്ടും ച പരംതപ
എന്നാൽ, അനന്യഭക്തിയാൽ മാത്രം എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാനും, കാണാനും, എന്നിൽ ലയിക്കാനുമാണ് കഴിയുക, അർജുനാ, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം നൽകുന്നവനേ.
മത്കര്മകൃന്മത്പരമോ മദ്ഭക്തഃ സങ്ഗവര്ജിതഃ । നിര്വൈരഃ സര്വഭൂതേഷു യഃ സ മാമേതി പാണ്ഡവ
എന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, എന്നെ പരമമായതായും, എന്നിൽ ഭക്തിയുള്ളവനും, ആസക്തി ഇല്ലാത്തവനും, എല്ലാ ജീവികളോടും വൈരമില്ലാത്തവനും, പാണ്ഡവാ, അവൻ എന്നെ പ്രാപിക്കും.
ഏവം സതതയുക്താ യേ ഭക്താസ്ത്വാം പര്യുപാസതേ। യേ ചാപ്യക്ഷരമവ്യക്തം തേഷാം കേ യോഗവിത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും ഏകാഗ്രതയോടെ നിന്നെ ഭജിക്കുന്ന ഭക്തന്മാരും, അക്ഷരവും അവ്യക്തവുമായതിനെ ആരാധിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ഇവരിൽ യോഗത്തിൽ ഏറ്റവും നിപുണർ ആരാണ്?
മയ്യാവേശ്യ മനോ യേ മാം നിത്യയുക്താ ഉപാസതേ। ശ്രദ്ധയാ പരയോപേതാസ്തേ മേ യുക്തതമാ മതാഃ
മനസ്സ് എന്നിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, എപ്പോഴും ഏകാഗ്രതയോടെ, പരമമായ വിശ്വാസത്തോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരും, ഏറ്റവും യുക്തരായവരും.