ന തു മാം ശക്ഷ്യസേ ദ്രഷ്ടുമനേനൈവ സ്വചക്ഷുഷാ । ദിവ്യം ദദാമി തേ ചക്ഷുഃ പശ്യ മേ യോഗമൈശ്വരമ്
നിന്റെ ഈ കണുകളാൽ എന്നെ കാണാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ല; അതിനാൽ ഞാൻ നിനക്ക് ദൈവിക ദൃഷ്ടി നൽകുന്നു. എന്റെ അതുല്യമായ യോഗശക്തി നീ കാണുക.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ രാജന്മഹായോഗേശ്വരോ ഹരിഃ। ദര്ശയാമാസ പാര്ഥായ മരമം രൂപമൈശ്വരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹായോഗേശ്വരനായ ഹരിച്ഛൻ പാർത്ഥനു തന്റെ ദിവ്യമായ രൂപം കാണിച്ചു.
അനേകവക്രനയനമനേകാദ്ഭുതദര്ശനമ് । അനേകദിവ്യാഭാരണം ദിവ്യാനേകോദ്യതായുധമ്
അനേകം വായുകളും കണ്ണുകളും, അത്ഭുതകരമായ ദൃശ്യങ്ങളും, അനേകം ദൈവികാഭരണങ്ങളും, ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച അനേകം ദൈവായുധങ്ങളും അണിഞ്ഞു.
ദിവ്യമാല്യാമ്ബരധരം ദിവ്യഗന്ധാനുലേപനമ് । സര്വാശ്ചര്യമയം ദേവമനന്തം വിശ്വതോമുഖമ്
ദൈവികമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയ, അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, അനന്തനായ, എല്ലാ ദിക്കിലും മുഖമുള്ള ദേവനായി.
ദിവി സൂര്യസഹസ്രസ്യ ഭവേദ്യുഗപദുത്ഥിതാ । യദി ഭാഃ സദൃശീ സാ സ്യാദ്ഭാസസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
ആകാശത്ത് ആയിരം സൂര്യന്മാർ ഒരേസമയം ഉദിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രകാശം പോലെ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ തേജസ്സാണ്.
തത്രൈകസ്ഥം ജഗത്കൃത്സ്നം പ്രവിഭക്തമനേകധാ । അപശ്യദ്ദേവദേവസ്യ ശരീരേ പാണ്ഡവസ്തദാ
അപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ദേവദേവന്റെ ശരീരത്തിൽ മുഴുവൻ ലോകവും അനേകം വിധത്തിൽ വിഭജിച്ച നിലയിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.
തതഃ സ വിസ്മയാവിഷ്ടോ ഹൃഷ്ടരോമാ ധऩഞ്ജയഃ । പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവം കൃതാഞ്ജലിരഭാഷത
അപ്പോൾ അത്ഭുതത്തിൽ മുങ്ങി, രോമാഞ്ചത്തോടെ, ധനഞ്ജയൻ തലകുനിഞ്ഞ് ദേവനോട് കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു.
പശ്യാമി ദേവാംസ്തവ ദേവ ദേഹേ സര്വാംസ്തഥാ ഭൂതവിശേഷസങ്ഘാന് । ബ്രഹ്മാണമീശം കമലാസനസ്ഥ- മൃഷീംശ്ച സര്വാനുരഗാംശ്ച ദിവ്യാന്
ദേവാ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും, കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെയും, എല്ലാ മഹർഷിമാരെയും, ദിവ്യസർപ്പങ്ങളെയും കാണുന്നു.
അനേകബാഹൂദരവക്രനേത്രം പശ്യാമി ത്വാം സര്വതോഽനന്തരൂപമ് । നാന്തം ന മധ്യം ന പുനസ്തവാദിം പശ്യാമി വിശ്വേശ്വര വിശ്വരൂപ
നിന്റെ അനേകം കൈകളും വയറുകളും വായുകളും കണ്ണുകളും എല്ലായിടത്തും കാണുന്നു. വിശ്വനാഥാ, വിശ്വരൂപാ, നിനക്കു അവസാനം, മധ്യം, ആദി ഒന്നും കാണുന്നില്ല.
കിരീടിനം ഗദിനം ചക്രിണം ച തേജോരാശിം സര്വതോ ദീപ്തിമന്തമ് । പശ്യാമി ത്വാം ദുര്നിരീക്ഷ്യം സമന്താ- ദ്ദീപ്താനലാര്കദ്യുതിമപ്രമേയയമ്
കിരീടം ധരിച്ച്, ഗദയും ചക്രവും കൈവശം വച്ച, എല്ലാ ദിക്കിലും പ്രകാശം പകർന്ന, തീയും സൂര്യനും പോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന, അളവുകിട്ടാത്ത തേജസ്സോടെ നിന്നെ ഞാൻ കാണുന്നു.
ത്വമക്ഷരം പരമം വേദിതവ്യം ത്വമസ്യ വിശ്വസ്യ പരം നിധാനമ് । ത്വമവ്യയഃ ശാശ്വതധര്മഗോപ്താ സനാതനസ്ത്വം പുരുഷോ മതോ മേ
നീ അക്ഷരവും പരമവുമാണ്, അറിയേണ്ടതിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതം. ഈ വിശ്വത്തിന്റെ അന്തിമാശ്രയവും, ശാശ്വതധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനും, അനശ്വരനും, പ്രാചീനപുരുഷനുമാണ് നീ എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
അനാദിമധ്യാന്തമനന്തവീര്യ- മനന്തബാഹും ശശിസൂര്യനേത്രമ് । പശ്യാമി ത്വാം ദീപ്തഹുതാശവക്രം സ്വതേജസാ വിശ്വമിദം തപന്തമ്
ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, അനന്തശക്തിയുള്ള, അനേകം കൈകളുള്ള, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കണ്ണുകളായ, തീപോലുള്ള വായ് കൊണ്ട്, നിന്റെ തേജസ്സാൽ ഈ ലോകം ദഹിപ്പിക്കുന്നവനായി നിന്നെ ഞാൻ കാണുന്നു.
ദ്യാവാപൃഥിവ്യോരിദമന്തരം ഹി വ്യാപ്തം ത്വയൈകേന ദിശശ്ച സര്വാഃ । ദൃഷ്ട്വാദ്ഭുതം രൂപമുഗ്രം തദേവം ലോകത്രയം പ്രവ്യഥിതം മഹാത്മന്
സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും ഇടയിലും എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നീ മാത്രം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ഈ അത്ഭുതകരമായ ഭയങ്കരമായ രൂപം കണ്ടു മൂന്നു ലോകവും ഭയത്താൽ വിറക്കുന്നു മഹാത്മാ.
അമീ ഹി ത്വാ സുരസങ്ഘാ വിശന്തി കേചിദ്ഭീതാഃ പ്രാഞ്ജലയോ ഗൃണാന്തി। സ്വസ്തീത്യുക്ത്വാ മഹര്ഷിസിദ്ധസങ്ഘാഃ സ്തുവന്തി ത്വാം സ്തുതിഭിഃ പുഷ്കലാഭിഃ
ദേവതാസമൂഹങ്ങൾ നിന്നിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു; ചിലർ ഭയത്തോടെ കയ്യുകൂപ്പി നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും 'ശാന്തി' എന്ന് പറഞ്ഞ് സമൃദ്ധമായ സ്തുതികളാൽ നിന്നെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
രുദ്രാദിത്യാ വസവോ യേ ച സാധ്യാ വിശ്വേഽശ്വിനൌ മരുതശ്ചോഷ്മപാശ്ച । ഗന്ധര്വയക്ഷാസുരസിദ്ധസങ്ഘാ വീക്ഷന്തേ ത്വാം വിസ്മിതാശ്ചൈവ സര്വേ
രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, സാദ്ധ്യർ, വിശ്വദേവന്മാർ, അശ്വിനികൾ, മറുതുകൾ, പിതൃകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, അസുരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ—എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നെ നോക്കുന്നു.
രൂപം മഹത്തേ ബഹുവക്രനേത്രം മഹാബാഹോ ബഹുബാഹൂരുപാദമ്। ബഹൂദരം ബഹുദംഷ്ട്രാകരാലം ദൃഷ്ട്വാ ലോകാഃ പ്രവ്യഥിതാസ്തഥാഹമ്
നിന്റെ വലിയ രൂപം, അനേകം വായുകളും കണ്ണുകളും, ശക്തമായ കൈകളും കാലുകളും, അനേകം വയറുകളും ഭയാനകമായ പല്ലുകളും കണ്ടു ലോകങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു; ഞാനും അങ്ങനെ തന്നെ ഭയക്കുന്നു.
നഭഃസ്പൃശം ദീപ്തമനേകവര്ണം വ്യാത്താനനം ദീപ്തവിശാലനേത്രമ് । ദൃഷ്ട്വാ ഹി ത്വാ പ്രവ്യഥിതാന്തരാത്മാ ധൃതിം ന വിന്ദാമി ശമം ച വിഷ്ണോ
ആകാശം തൊടുന്ന, പ്രകാശം പകർന്ന, അനേകം വർണങ്ങളുള്ള, വലിയ തുറന്ന വായുകളും ദീപ്തമായ വലിയ കണ്ണുകളും ഉള്ള നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ഉള്ള് വിറച്ചു; വിഷ്ണോ, എനിക്ക് ധൈര്യവും സമാധാനവും ഇല്ല.
ദംഷ്ട്രാകരാലാനി ച തേ സുഖാനി ദൃഷ്ട്വൈവ കാലാനലസന്നിഭാനി। ദിശോ ന ജാനേ ന ലഭേ ച ശര്മ പ്രസീദ ദേവേശ ജഗന്നിവാസ
നിന്റെ ഭയാനകമായ പല്ലുകൾ ഉള്ള വായുകൾ, കാലാഗ്നിപോലെയുള്ളവ, കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ദിക്കുകൾ അറിയാനാവുന്നില്ല, ആശ്വാസവും ഇല്ല; ദേവേശാ, ലോകാശ്രയമായവാ, ദയചെയ്യണം.
അമീ ച ത്വാം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രാഃ സര്വേ സഹൈവാവനിപാലസങ്ഘൈഃ । ഭീഷ്മോ ദ്രോണഃ സൂതപുത്രസ്തഥാസൌ സഹാസ്മദീയൈരപി യോധമുഖ്യൈഃ
ഇവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളെയും, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെയും, ഭീഷ്മനും ദ്രോണമും സൂതപുത്രനുമായ കർണനെയും, ഞങ്ങളുടെ പ്രധാന യോദ്ധാക്കളെയും കൂടി നോക്കൂ.
വക്രാണി തേ ത്വരമാണാ വിശന്തി ദംഷ്ട്രാകരാലാനി ഭയാനകാനി। കേചിദ്വിലഗ്നാ ദശനാന്തരേഷു സംദൃശ്യന്തേ ചൂര്ണിതൈരുത്തമാങ്ഗൈഃ
അവരൊക്കെയും ഭയാനകമായ, വലിയ പല്ലുകളുള്ള നിന്റെ വായിലേക്ക് വേഗത്തിൽ കയറി പോവുന്നു; ചിലരെയോ നിന്റെ പല്ലുകൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങി, തലകൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന നിലയിൽ കാണാം.
യഥാ നദീനാം ബഹവോഽമ്ബുവേഗാഃ സമുദ്രമേവാഭിമുഖാ ദ്രവന്തി। തഥാ തവാമീ നരലോകവീരാ വിശന്തി വക്രാണ്യഭിവിജ്വലന്തി
നദികളുടെ അനേകം ഒഴുക്കുകൾ സമുദ്രത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിലെ വീരന്മാർ നിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന വായിലേക്ക് കയറി പോവുന്നു.
യഥാ പ്രദീപ്തം ജ്വലനം പതങ്ഗാ വിശന്തി നാശായ സമൃദ്ധവേഗാഃ । തഥൈവ നാശായ വിശന്തി ലോകാ- സ്തവാപി വക്രാണി സമൃദ്ധവേഗാഃ
പ്രകാശം നിറഞ്ഞ തീയിൽ വണ്ടുകൾ വേഗത്തിൽ ചാടിപ്പോകുന്നതുപോലെ, ലോകങ്ങൾ നിന്റെ വായിലേക്ക് വൻ വേഗത്തിൽ കയറി നശിക്കുന്നു.
ലേലിഹ്യസേ ഗ്രസമാനഃ സമന്താ- ല്ലോകാന്സമഗ്രാന്വദനൈര്ജ്വലദ്ഭിഃക । തേജോഭിരാപൂര്യ ജഗത്സമഗ്രം ഭാസസ്തവോഗ്രാഃ പ്രതപന്തി വിഷ്ണോ
നിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന വായുകൾകൊണ്ട് നീ ലോകങ്ങളെ എല്ലാടും വിഴുങ്ങുന്നു; നിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് സർവ്വജഗതും നിറഞ്ഞു, നിന്റെ ശക്തമായ കിരണങ്ങൾ എല്ലാം കത്തിക്കുന്നു, വിഷ്ണുവേ.
ആഖ്യാഹി മേ കോ ഭവാനുഗ്രരൂപോ നമോഽസ്തു തേ ദേവവര പ്രസീദ । വിജ്ഞാതുമിച്ഛാമി ഭവന്തമാദ്യം ന ഹി പ്രജാനാമി തവ പ്രവൃത്തിമ്
ഈ ഭയങ്കര രൂപത്തിൽ നീ ആരാണെന്ന് എന്നോട് പറയണമേ; ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നമസ്കാരം, ദയവായി കൃപചെയ്യണം. ആദിമനായ നിന്നെ ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ ലക്ഷ്യം എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
കാലോഽസ്മി ലോകക്ഷയകൃത്പ്രവൃദ്ധോ ലോകാന്സമാഹര്തുമിഹ പ്രവൃത്തഃ। ഋതേഽപി ത്വാ ന ഭവിഷ്യന്തി സര്വേ യേഽവസ്ഥിതാഃ പ്രത്യനീകേഷു യോധാഃ
ഞാൻ കാലം, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തൻ; എല്ലാം സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ഇടപെടലില്ലാതെയും, ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന യോദ്ധാക്കൾ ഒരുവനും രക്ഷപ്പെടില്ല.
തസ്മാത്ത്വമുത്തിഷ്ഠ യശോ ലഭസ്വ ജിത്വാ ശത്രൂന്ഭുങ്ക്ഷ്വ രാജ്യം സമൃദ്ധമ്। മയൈവൈതേ നിഹതാഃ പൂര്വമേവ നിമിത്തമാത്രം ഭവ സവ്യസാചിന്
അതിനാൽ നീ എഴുന്നേറ്റ്, കീർത്തി നേടുക; ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് സമൃദ്ധമായ രാജ്യം അനുഭവിക്കൂ. ഇവരെ ഞാൻ ഇതിനകം തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരാക്കിയത്; നീ കാരണം മാത്രം, ധനുര്ധരനേ.
ദ്രോണം ച ഭീഷ്മം ച ജയദ്രഥം ച കര്ണം തഥാന്യാനപി യോധവീരാന്। മയാ ഹതാംസ്ത്വം ജഹി മാവ്യഥിഷ്ഠാ യുദ്ധ്യസ്വ ജേതാനി രണേ സപത്നാന്
ദ്രോണമേയും ഭീഷ്മനേയും ജയദ്രഥനേയും കർണനേയും മറ്റു വീരന്മാരെയും ഞാൻ ഇതിനകം തന്നെ സംഹരിച്ചു; നീ അവരെ കൊല്ലൂ, ഭയപ്പെടേണ്ട. യുദ്ധം ചെയ്യൂ, ശത്രുക്കളെ നീ ജയിക്കും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചനം കേശവസ്യ കൃതാഞ്ജലിര്വേപമാനഃ കിരീടീ। നമസ്കൃത്വാ ഭൂയ ഏവാഹ കൃഷ്ണം സഗദ്ഗദം ഭീതഭീതഃ പ്രണമ്യ
കേശവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട കിരീടധാരിയായ അർജുനൻ കയ്യുകൂടി വിറയച്ച് നമസ്കരിച്ചു; വീണ്ടും കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ച് ഭയത്താൽ വാക്ക് തളരുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ തവ പ്രകീര്ത്യാ ജഗത്പ്രഹൃഷ്യത്യനുരജ്യതേ ച। രക്ഷാംസി ഭീതാനി ദിശോ ദ്രവന്തി സര്വേ നമസ്യന്തി ച സിദ്ധസങ്ഘാഃ
ഹൃഷീകേശാ, നിന്റെ മഹത്വം കേട്ട് ലോകം സന്തോഷിക്കുകയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഭീതിയാൽ ദാനവന്മാർ എല്ലാടും ഓടിപ്പോകുന്നു, സിദ്ധന്മാരൊക്കെയും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
കസ്മാച്ച തേ ന നമേരന്മഹാത്മന് ഗരീയസേ ബ്രഹ്മണോഽപ്യാദികര്ത്രേ। അനന്ത ദേവേശ ജഗന്നിവാസ ത്വമക്ഷരം സദസത്തത്പരം യത്
മഹാത്മാവേ, ബ്രഹ്മാവിനേക്കാൾ മഹത്വമുള്ള ആദികാരണനായ നിന്നെ ആരും നമസ്കരിക്കാതിരിക്കുമോ? അനന്തനേ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, ജഗതിന്റെ ആധാരമേ, നീ അക്ഷരവും, സതും അസതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതുമാണ്.