അഹം ഹി സര്വയജ്ഞാനാം ഭോക്താ ച പ്രഭുരേവ ച। ന തു മാമഭിജാനന്തി തത്ത്വേനാതശ്ച്യവന്തി തേ
എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും അനുഭവിക്കുന്നവനും അധിപതിയും ഞാനാണ്. എന്നാൽ അവർ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് അവർ വീഴുന്നു.
യാന്തി ദേവവ്രതാ ദേവാന്പിതൄന്യാന്തി പിതൃവ്രതാഃ। ഭൂതാനി യാന്തി ഭൂതേജ്യാ യാന്തി മദ്യാജിനോപി മാമ്
ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവർ ദേവന്മാരുടെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു, പിതൃകളെ ആരാധിക്കുന്നവർ പിതൃലോകത്തേക്ക്, ഭൂതങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നവർ അവിടേക്ക്, എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർ എനിക്ക് സമീപം വരുന്നു.
പത്രം പുഷ്പം ഫലം തോയം യോ മേ ഭക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി। തദഹം ഭക്ത്യുപഹൃതമശ്നാമി പ്രയതാത്മനഃ
ആർക്കും ഭക്തിയോടെ ഒരു ഇല, ഒരു പൂവ്, ഒരു പഴം, ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും സമർപ്പിച്ചാൽ, ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ അർപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കും.
യത്കരോഷി യദശ്രാസി യജ്ജുഹോഷി ദദാസി യത്। യത്തപസ്യസി കൌന്തേയ തത്കുരുഷ്വ മദര്പണമ്
നീ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം, തിന്നുന്നതെല്ലാം, ഹോമം ചെയ്യുന്നതും, ദാനം ചെയ്യുന്നതും, കഠിനതപസ്സും, കുന്തീപുത്രാ, അതെല്ലാം എനിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
ശുഭാശുഭഫലൈരേവം മോക്ഷ്യസേ കര്മബന്ധനൈഃ । സംന്യാസയോഗയുക്താത്മാ വിമുക്തോ മാമുപൈഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, നല്ലതും ചീത്തയുമായ ഫലങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു നീ മോചിതനാകും. ത്യാഗയോഗത്തിൽ മനസ്സു ചേർത്ത്, മോചിതനായി എനിക്ക് സമീപം വരും.
സമോഽഹം സര്വഭൂതേഷു ന മേ ദ്വേഷ്യോഽസ്തി ന പ്രിയഃ । യേ ഭജന്തി തു മാം ഭക്ത്യാ മയി തേ തേഷു ചാപ്യഹമ്
എല്ലാ ജീവികളോടും ഞാൻ സമദർശിയാണു; എനിക്ക് ആരും വെറുപ്പുള്ളവരില്ല, ആരും പ്രിയവരില്ല. എന്നാൽ ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർ എനിക്ക് അകത്തും ഞാൻ അവർക്കും അകത്തുമാണ്.
അപി ചേത്സുദുരാചാരോ ഭജതേ മാമനന്യഭാക്। സാധുരേവ സ മന്തവ്യഃ സമ്യഗ്വ്യവസിതോ ഹി സഃ
ഏതെങ്കിലും ഒരാൾ വളരെ ദുഷ്പ്രവർത്തിയുള്ളവനാണെങ്കിലും, അവൻ എനിക്ക് ഏകാഗ്രതയോടെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, അവനെ സദാചാരിയെന്നു തന്നെ കരുതണം. കാരണം അവൻ ശരിയായ തീരുമാനത്തിലാണല്ലോ.
ക്ഷിപ്രം ഭവതി ധര്മാത്മാ ശശ്വച്ഛാന്തിം നിഗച്ഛതി। കൌന്തേയ പ്രതിജാനീഹി ന മേ ഭക്തഃ പ്രണശ്യതി
അവൻ ഉടൻ തന്നെ ധാർമ്മികനാവുകയും ശാശ്വതമായ സമാധാനം നേടുകയും ചെയ്യും. കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, എന്റെ ഭക്തൻ ഒരിക്കലും നശിക്കില്ലെന്ന് നീ ഉറപ്പോടെ അറിയണം.
മാം ഹി പാര്ഥ വ്യപാശ്രിത്യ യേഽപി സ്യുഃ പാപയോനയഃ । സ്ത്രിയോ വൈശ്യാസ്തഥാ ശൂദ്രാസ്തേഽപി യാന്തി പരാം ഗതിം
പാപജന്മമുള്ളവരും, സ്ത്രീകളും, വ്യാപാരികളും, ശൂദ്രന്മാരും എനിക്ക് ആശ്രയം പ്രാപിച്ചാൽ, അവർക്കും അത്യുത്തമമായ ലക്ഷ്യം നേടാൻ സാധിക്കും.
കിം പുനര്ബ്രാഹ്മണാഃ പുണ്യാ ഭക്താ രാജര്ഷയസ്തഥാ । അനിത്യമസുഖം ലോകമിമം പ്രാപ്യ ഭജസ്വ മാമ്
പുണ്യശാലിയായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഭക്തരായ രാജർഷിമാരും എത്രയോ കൂടുതൽ! ഈ അനിത്യതയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ ലോകത്ത് ജനിച്ചിട്ടുള്ള നീ, എന്നെ ഭജിക്കണം.
മന്മനാ ഭവ മദ്ഭക്തോ മദ്യാജീ മാം നമസ്കുരു । മാമേവൈഷ്യസി യുക്ത്വൈവമാത്മാനം മത്പരായണഃ
എന്നിൽ മനസ്സു നിർത്തുക, എന്നെ ഭജിക്കുക, എനിക്ക് യജ്ഞം അർപ്പിക്കുക, എനിക്ക് നമസ്കരിക്കുക. ഇങ്ങനെ ആത്മാവിനെ എനിക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ, നീ എന്നിലേക്കെത്തും.
ഭൂയ ഏവ മഹാബാഹോ ശ്രൃണു മേ പരമം വചഃ। യത്തേഽഹം പ്രീയമാണായ വക്ഷ്യാമി ഹിതകാമ്യയാ
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ഞാൻ വീണ്ടും ഒരു പരമമായ വാക്ക് നിന്നോട് പറയുന്നു. നീ എനിക്ക് പ്രിയനായതിനാൽ, നിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഇത് പറയുന്നത്; കേൾക്കു.
ന മേ വിദുഃ സുരഗണാഃ പ്രഭവം ന മഹര്ഷയഃ। അഹമാദിര്ഹി ദേവാനാം മഹര്ഷീണാം ച സര്വശഃ
ദേവതകളോ മഹർഷിമാരോ എന്റെ ഉത്ഭവം അറിയുന്നില്ല. കാരണം ദേവന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും ഉറവിടം ഞാൻ തന്നെയാണ്.
യോ മാമജമനാദിം ച വേത്തി ലോകമഹേശ്വരമ് । അസംമൂഢഃ സ മര്ത്യേഷു സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ജനനമില്ലാത്തവനും ആദിയില്ലാത്തവനും ലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനുമായ എന്നെ ആരെങ്കിലും അറിയുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ മനുഷ്യരിൽ ഭ്രമരഹിതനായി എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ബുദ്ധിര്ജ്ഞാനമസംമോഹഃ ക്ഷമാ സത്യം ദമഃ ശമഃ । സുഖം ദുഃഖം ഭവോ ഭവോ ഭയം ചാഭയമേവ ച
ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, ഭ്രമരഹിതത്വം, ക്ഷമ, സത്യം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, സന്തോഷം, ദുഃഖം, ഉത്ഭവം, നാശം, ഭയം, ഭയരഹിതത്വം—
അഹിംസാ സമതാ തുഷ്ടിസ്തപോ ദാനം യശോഽയശഃ । ഭവന്തി ഭാവാ ഭൂതാനാം മത്ത ഏവ പൃഥഗ്വിധാഃ
അഹിംസ, സമത, സന്തോഷം, തപസ്സ്, ദാനം, പ്രശസ്തി, അപകീർത്തി—ഇവയൊക്കെയും ജീവികളുടെ വിവിധ സ്വഭാവങ്ങൾ, എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
മഹര്ഷയഃ സപ്ത പൂര്വേ ചത്വാരോ മനവസ്തഥാ। മദ്ഭാവ മാനസാ ജാതാ യേഷാം ലോക ഇമാഃ പ്രജാഃ
പഴയ ഏഴ് മഹർഷിമാരും നാലു മനുമാരും, എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരാണ്. ഇവരിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ സൃഷ്ടികളും ഉത്ഭവിച്ചത്.
ഏതാം വിഭൂതിം യോഗം ച മമ യോ വേത്തി തത്ത്വതഃ । സോഽവികമ്പേന യോഗേന യുജ്യതേ നാത്ര സംശയഃ
എന്റെ ഈ വൈഭവവും യോഗവും ആരെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ അചഞ്ചലമായ യോഗത്തോടെ എന്നെ പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അഹം സര്വസ്യ പ്രഭവോ മത്തഃ സര്വം പ്രവര്തതേ। ഇതി മത്വാ ഭജന്തേ മാം ബുധാ ഭാവസമന്വിതാഃ
എനിക്ക് തന്നെയാണ് എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉത്ഭവം; എല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് പുറപ്പെടുന്നത്. ഇത് മനസ്സിലാക്കി ജ്ഞാനികൾ ആഴമായ ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
മച്ചിത്താ മദ്ഗതപ്രാണാ ബോധയന്തഃ പരസ്പരമ് । കഥയന്തശ്ച മാം നിത്യം തുഷ്യന്തി ച രമന്തി ച
എന്നിൽ മനസ്സും പ്രാണനും നിർത്തി, പരസ്പരം ബോധിപ്പിക്കുകയും എന്നെ കുറിച്ച് എല്ലായ്പ്പോഴും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ സന്തോഷത്തോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും കഴിയുന്നു.
തേഷാം സതതയുക്താനാം ഭജതാം പ്രീതിപൂര്വകമ് । ദദാമി ബുദ്ധിയോഗം തം യേന മാമുപയാന്തി തേ
എന്നെ സ്നേഹത്തോടെ നിരന്തരം ഭജിക്കുന്നവർക്കു ഞാൻ അവരെ എന്നിലേക്കെത്തിക്കുന്ന ബുദ്ധിയോഗം നൽകുന്നു.
തേഷാമേവാനുകമ്പാര്ഥമഹമജ്ഞാനജം തമഃ। നാശയാമ്യാത്മഭാവസ്ഥോ ജ്ഞാനദീപേന ഭാസ്വതാ
അവർക്കു കരുണ കാണിക്കാനായി, ഞാൻ അവരുടെ ആത്മാവിൽ വസിച്ച്, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇരുണ്ടത്വം ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
പരം ബ്രഹ്മ പരം ധാമ പവിത്രം പരമം ഭവാന്। പുരുഷം ശാശ്വതം ദിവ്യമാദിദേവമജം വിഭുമ്
നീ പരബ്രഹ്മവും പരമധാമവും പരമശുദ്ധിയും ശാശ്വതദൈവസ്വരൂപനുമാണ്. ആദിദേവനും ജനനമില്ലാത്തവനും സർവ്വവ്യാപിയുമാണ് നീ.
ആഹുസ്ത്വാമൃഷയഃ സര്വേ ദേവര്ഷിര്നാരദസ്തഥാക । അസിതോ ദേവലോ വ്യാസഃ സ്വയം ചൈവ ബ്രവീഷി മേ
എല്ലാ ഋഷിമാരും, ദേവർഷിയായ നാരദനും, അസിതനും ദേവളനും വ്യാസനും, നീയുമാണ് ഇതെല്ലാം എന്നോട് പറയുന്നത്.
സര്വതേമദൃതം മന്യേ യന്മാം വദസി കേശവ । ന ഹി തേ ഭഗവന്വ്യക്തിം വിദുര്ദേവാ ന ദാനവാഃ
കേശവനേ, നീ എന്നോട് പറയുന്നതെല്ലാം ഞാൻ പരമസത്യമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും, ഭഗവാനേ, നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം അറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
സ്വയമേവാത്മനാത്മാനം വേത്ഥ ത്വം പുരുഷോത്തമ। ഭൂതഭാവന ഭൂതേശ ദേവദേവ ജഗത്പതേ
സകലഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും, സകലജീവികളുടെ നാഥനും, ദേവന്മാരുടെ ദൈവവും, ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയും ആയ പരമപുരുഷനേ, നീ മാത്രമേ നിന്നെ നിനക്ക് തന്നെ അറിയാവൂ.
വക്തുമര്ഹസ്യശേഷേണ ദിവ്യാ ഹ്യാത്മവിഭൂതയഃ । യാഭിര്വിഭൂതിഭിര്ലോകാനിമാംസ്ത്വം വ്യാപ്യ തിഷ്ഠസി
നിന്റെ ദിവ്യമായ വൈഭവങ്ങൾ മുഴുവൻ എനിക്ക് വിശദമായി പറയാൻ നീ യോഗ്യനാണ്. ആ വൈഭവങ്ങളിലൂടെ നീ ഈ ലോകങ്ങളെ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു.
കഥം വിദ്യാമഹം യോഗിംസ്ത്വാം സദാ പരിചിന്തയന്। കേഷു കേഷു ച ഭാവേഷു ചിന്ത്യോഽസി ഭഗവന്മയാ
എനിക്ക് എങ്ങനെ നിന്നെ എപ്പോഴും ധ്യാനിച്ച് അറിയാൻ കഴിയും, യോഗിയേ? ഭഗവാനേ, നീ എങ്ങനെയുള്ള രൂപങ്ങളിൽ ഞാൻ ചിന്തിക്കണം?
വിസ്തരേണാത്മനോ യോഗം വിഭൂതിം ച ജനാര്ദന । ഭൂയഃ കഥയ തൃപ്തിര്ഹി ശൃണ്വതോ നാസ്തി മേഽമൃതമ്
ജനാർദ്ദനേ, നിന്റെ യോഗവും വൈഭവങ്ങളും വീണ്ടും വിശദമായി എനിക്ക് പറയൂ. ഞാൻ നിന്റെ അമൃതസമമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു തൃപ്തനാകുന്നില്ല.
ഹന്ത തേ കഥയിഷ്യാമി ദിവ്യാ ഹ്യാത്മവിഭൂതയഃ । പ്രാധാന്യതഃ കുരുശ്രേഷ്ഠ നാസ്ത്യന്തോ വിസ്തരസ്യ മേ
കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ നിന്റെ ദിവ്യമായ വൈഭവങ്ങൾ പ്രധാനപ്പെട്ടവയായി പറയാം. എങ്കിലും എന്റെ വൈഭവങ്ങൾക്ക് ഒരു അറ്റമില്ല.