മയാ തതമിദം സര്വം ജഗദവ്യക്തമൂര്തിനാ । മത്സ്ഥാനി സര്വഭൂതാനി ന ചാഹം തേഷ്വവസ്ഥിതഃക
എന്റെ അവ്യക്തമായ രൂപത്തിൽ ഞാൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികളും എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ അവരിൽ നിലകൊള്ളുന്നില്ല.
ന ച മത്സ്ഥാനി ഭൂതാനി പശ്യ മേ യോഗമൈശ്വരമ് । ഭൂതഭൃന്ന ച ഭൂതസ്ഥോ മമാത്മാ ഭൂതഭാവനഃ
എന്നിൽ ജീവികൾ നിലകൊള്ളുന്നില്ല എന്നതും സത്യമാണ്—എന്റെ ദിവ്യമായ യോഗം കാണൂ. ഞാൻ എല്ലാ ജീവികളെ നിലനിര്ത്തുന്നു, എന്നാൽ എന്റെ ആത്മാവ് അവരിൽ ഇല്ല; ഞാൻ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവമാണ്.
യഥാഽഽകാശസ്ഥിതോ നിത്യം വായുഃ സര്വത്രഗോ മഹാന് । തഥാ സര്വാണി ഭൂതാനി മത്സ്ഥാനീത്യുപധാരയ
വായു എപ്പോഴും ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ജീവികളും എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
സര്വഭൂതാനി കൌന്തേയ പ്രകൃതിം യാന്തി മാമികാമ് । കല്പക്ഷയേ പുനസ്താനി കല്പാദൌ വിസൃജാമ്യഹമ്
കൗന്തേയാ, എല്ലാ ജീവികളും ഒരു കല്പം അവസാനിക്കുമ്പോൾ എന്റെ പ്രകൃതിയിൽ ലയിക്കുന്നു; കല്പം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവയെ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
പ്രകൃതിം സ്വാമവഷ്ടഭ്യ വിസൃജാമി പുനഃ പുനഃ । ഭൂതഗ്രാമമിമം കൃത്സ്നമവശം പ്രകൃതേര്വശാത്
എന്റെ സ്വന്തം പ്രകൃതിയെ ആശ്രയിച്ച്, ഞാൻ ഈ ജീവസമൂഹം വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവരെല്ലാവരും പ്രകൃതിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ അശക്തരായിരിക്കുന്നു.
ന ച മാം താനി കര്മാണി നിബധ്നന്തി ധനംജയ । ഉദാസീനവദാസീനമസക്തം തേഷു കര്മസു
ധനഞ്ജയാ, ഈ പ്രവർത്തികൾ എന്നെ ബന്ധിക്കാറില്ല, കാരണം ഞാൻ അവയിൽ അകപ്പെട്ടതോ ആസക്തനോ അല്ല; ഞാൻ നിരപേക്ഷനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
മയാഽഽധ്യക്ഷേണ പ്രകൃതിഃ സൂയതേ സചരാചരമ് । ഹേതുനാഽനേന കൌന്തേയ ജഗദ്വിപരിവര്തതേ
എന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ പ്രകൃതി ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ കാരണത്താൽ, കൗന്തേയാ, ലോകം സദാ പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.
അവജാനന്തി മാം മൂഢാ മാനുഷീം തനുമാശ്രിതമ് । പരം ഭാവമജാനന്തോ മമ ഭൂതമഹേശ്വരമ്
മാനുഷരൂപം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന എന്നെ, എന്റെ പരമസ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാതെ, മൂഢന്മാർ അവഗണിക്കുന്നു; ഞാൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ മഹേശ്വരനാണ്.
മോഘാശാ മോഘകര്മാണോ മോഘജ്ഞാനാ വിചേതസഃ । രാക്ഷസീമാസുരീം ചൈവ പ്രകൃതിം മോഹിനീം ശ്രിതാഃ
ആശകളും പ്രവൃത്തികളും അറിവും എല്ലാം വ്യർത്ഥമാകുന്നു, മനസ്സ് അശാന്തരായവർ മോഹിപ്പിക്കുന്ന അസുരസ്വഭാവവും രാക്ഷസസ്വഭാവവും സ്വീകരിച്ചാൽ.
മഹാത്മാനസ്തു മാം പാര്ഥ ദൈവീം പ്രകൃതിമാശ്രിതാഃ । ഭജന്ത്യനന്യമനസോ ജ്ഞാത്വാ ഭൂതാദിമവ്യയമ്
പാർത്താ, മഹാത്മാക്കൾ ദൈവസ്വഭാവം സ്വീകരിച്ച്, എനിക്ക് മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നും ഇല്ലാതെ, എല്ലായ്പ്പോഴും എന്നെ അറിയുന്നവരായി ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
സതതം കീര്തയന്തോ മാം യതന്തശ്ച ദൃഢവ്രതാഃ । നമസ്യന്തശ്ച മാം ഭക്ത്യാ നിത്യയുക്താ ഉപാസതേ
എന്നെ സ്മരിച്ച് പാടുകയും, ഉറച്ച പ്രതിജ്ഞയോടെ പരിശ്രമിക്കുകയും, ഭക്തിയോടെ വന്ദനം ചെയ്യുകയും, എല്ലായ്പ്പോഴും എന്നെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജ്ഞാനയജ്ഞേന ചാപ്യന്തേ യജന്തോ മാമുപാസതേ। ഏകത്വേന പൃഥക്ത്കവേന ബഹുധാ വിശ്വതോമുമ്
മറ്റുള്ളവർ ജ്ഞാനയജ്ഞം നടത്തി, ഒരുവൻ എന്നെ ഏകത്വത്തിൽ കാണുന്നു, മറ്റൊരുവൻ പലവിധത്തിൽ, എല്ലായിടത്തും എന്നെ കാണുന്നു.
അഹം ക്രതുരഹം യജ്ഞഃ സ്വധാഽഹമഹമൌഷധമ്। മന്ത്രോഽഹമഹമേവാജ്യമഹമഗ്നിരഹം ഹുതമ്
ഞാനാണ് യജ്ഞം, ഞാനാണ് ഹോമം, ഞാനാണ് പിതൃകർമ്മയിലെ അർപ്പണം, ഞാനാണ് ഔഷധം, ഞാനാണ് മന്ത്രം, ഞാനാണ് നെയ്, ഞാനാണ് അഗ്നി, ഞാനാണ് ഹവിസ്സ്.
പിതാഽഹമസ്യ ജഗതോ മാതാ ധാതാ പിതാമഹഃ । വേദ്യം പവിത്രമോംകാര ഋക് സാമ യജുരേവ ച
ഈ ലോകത്തിന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും പോഷകനും പിതാമഹനും ഞാനാണ്. അറിയേണ്ടതും ശുദ്ധിയുമാണ് ഞാൻ, ഓംകാരവും ഋഗ്, സാമ, യജുർവേദങ്ങളും ഞാനാണ്.
ഗതിര്ഭര്താ പ്രഭുഃ സാക്ഷീ നിവാസഃ ശരണം സുഹൃത്। പ്രഭവഃ പ്രലയഃ സ്ഥാനം നിധാനം ബീജമവ്യയമ്
ലക്ഷ്യവും രക്ഷയും രക്ഷകനും സാക്ഷിയും വാസസ്ഥലവും അഭയം സുഹൃത്തും ഞാനാണ്. ഉത്ഭവവും ലയവും നിലനില്പും നിധിയും അക്ഷയമായ വിത്തും ഞാനാണ്.
തപാമ്യഹമഹം വര്ഷം നിഗൃഹ്ണാമ്യുത്സൃജാമി ച । അമൃതം ചൈവ മൃത്യുശ്ച സദസച്ചാഹമര്ജുന
ഞാൻ ചൂട് നൽകുന്നു, മഴ പിടിച്ചു വിടുകയും പെയ്യിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതവും മരണമുമാണ് ഞാൻ, സതും അസതും അർജ്ജുനാ, ഞാനാണ്.
ത്രൈവിദ്യാ മാം സോമപാഃ പൂതപാപാ യജ്ഞേരിഷ്ട്വാ സ്വര്ഗതിം പ്രാര്ഥയന്തേ। തേ പുണ്യമാസാദ്യ സുരേന്ദ്രലോക- മശ്രന്തി ദിവ്യാന്ദിവി ദേവഭോഗാന്
മൂന്നു വേദങ്ങളും അറിയുന്നവർ, സോമപാനം ചെയ്ത് പാപങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ച്, യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ എന്നെ ആരാധിച്ച് സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവർ പുണ്യം നേടി ദേവേന്ദ്രലോകത്തിൽ ദൈവസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
തേ തം ഭുക്ത്വാ സ്വര്ഗലോകം വിശാലം ക്ഷീണോ പുണ്യേ പര്ത്യലോകം വിശന്തി। ഏവം ത്രയീധര്മമനുപ്രപന്നാ ഗതാഗതം കാമകാമാ ലഭന്തേ
അവർ ആ വിശാലമായ സ്വർഗ്ഗലോകം അനുഭവിച്ച ശേഷം, പുണ്യം തീർന്നാൽ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്ക് വരുന്നു. ഇങ്ങനെ മൂന്നു വേദങ്ങളുടെ മാർഗം പിന്തുടർന്ന്, ഇഷ്ടങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച്, വരവോ പോകലോ അനുഭവിക്കുന്നു.
അനന്യാശ്ചിന്തയന്തോ മാം യേ ജനാഃ പര്യുപാസതേ। തേഷാം നിത്യാഭിയുക്താനാം യോഗക്ഷേമം വഹാമ്യഹമ്
എന്നെ മാത്രം ചിന്തിച്ച്, ഏകഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു, എല്ലായ്പ്പോഴും അർപ്പിതരായവർക്കു, ഞാൻ അവർക്കു വേണ്ടതെല്ലാം നൽകുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യേഽപ്യന്യദേവതാഭക്താ യജന്തേ ശ്രദ്ധയാന്വിതാഃ। തേഽപി മാമേവ കൌന്തേയ യജന്ത്യവിധിപൂര്വകമ്
മറ്റു ദേവന്മാരെ ഭക്തിയോടെ വിശ്വസിച്ച് ആരാധിക്കുന്നവരും, കുന്തീപുത്രാ, അവർ പോലും എന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, പക്ഷേ ശരിയായ മാർഗ്ഗത്തിൽ അല്ല.
അഹം ഹി സര്വയജ്ഞാനാം ഭോക്താ ച പ്രഭുരേവ ച। ന തു മാമഭിജാനന്തി തത്ത്വേനാതശ്ച്യവന്തി തേ
എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും അനുഭവിക്കുന്നവനും അധിപതിയും ഞാനാണ്. എന്നാൽ അവർ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് അവർ വീഴുന്നു.
യാന്തി ദേവവ്രതാ ദേവാന്പിതൄന്യാന്തി പിതൃവ്രതാഃ। ഭൂതാനി യാന്തി ഭൂതേജ്യാ യാന്തി മദ്യാജിനോപി മാമ്
ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവർ ദേവന്മാരുടെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു, പിതൃകളെ ആരാധിക്കുന്നവർ പിതൃലോകത്തേക്ക്, ഭൂതങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നവർ അവിടേക്ക്, എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർ എനിക്ക് സമീപം വരുന്നു.
പത്രം പുഷ്പം ഫലം തോയം യോ മേ ഭക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി। തദഹം ഭക്ത്യുപഹൃതമശ്നാമി പ്രയതാത്മനഃ
ആർക്കും ഭക്തിയോടെ ഒരു ഇല, ഒരു പൂവ്, ഒരു പഴം, ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും സമർപ്പിച്ചാൽ, ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ അർപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കും.
യത്കരോഷി യദശ്രാസി യജ്ജുഹോഷി ദദാസി യത്। യത്തപസ്യസി കൌന്തേയ തത്കുരുഷ്വ മദര്പണമ്
നീ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം, തിന്നുന്നതെല്ലാം, ഹോമം ചെയ്യുന്നതും, ദാനം ചെയ്യുന്നതും, കഠിനതപസ്സും, കുന്തീപുത്രാ, അതെല്ലാം എനിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
ശുഭാശുഭഫലൈരേവം മോക്ഷ്യസേ കര്മബന്ധനൈഃ । സംന്യാസയോഗയുക്താത്മാ വിമുക്തോ മാമുപൈഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, നല്ലതും ചീത്തയുമായ ഫലങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന കർമ്മബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു നീ മോചിതനാകും. ത്യാഗയോഗത്തിൽ മനസ്സു ചേർത്ത്, മോചിതനായി എനിക്ക് സമീപം വരും.
സമോഽഹം സര്വഭൂതേഷു ന മേ ദ്വേഷ്യോഽസ്തി ന പ്രിയഃ । യേ ഭജന്തി തു മാം ഭക്ത്യാ മയി തേ തേഷു ചാപ്യഹമ്
എല്ലാ ജീവികളോടും ഞാൻ സമദർശിയാണു; എനിക്ക് ആരും വെറുപ്പുള്ളവരില്ല, ആരും പ്രിയവരില്ല. എന്നാൽ ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർ എനിക്ക് അകത്തും ഞാൻ അവർക്കും അകത്തുമാണ്.
അപി ചേത്സുദുരാചാരോ ഭജതേ മാമനന്യഭാക്। സാധുരേവ സ മന്തവ്യഃ സമ്യഗ്വ്യവസിതോ ഹി സഃ
ഏതെങ്കിലും ഒരാൾ വളരെ ദുഷ്പ്രവർത്തിയുള്ളവനാണെങ്കിലും, അവൻ എനിക്ക് ഏകാഗ്രതയോടെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, അവനെ സദാചാരിയെന്നു തന്നെ കരുതണം. കാരണം അവൻ ശരിയായ തീരുമാനത്തിലാണല്ലോ.
ക്ഷിപ്രം ഭവതി ധര്മാത്മാ ശശ്വച്ഛാന്തിം നിഗച്ഛതി। കൌന്തേയ പ്രതിജാനീഹി ന മേ ഭക്തഃ പ്രണശ്യതി
അവൻ ഉടൻ തന്നെ ധാർമ്മികനാവുകയും ശാശ്വതമായ സമാധാനം നേടുകയും ചെയ്യും. കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, എന്റെ ഭക്തൻ ഒരിക്കലും നശിക്കില്ലെന്ന് നീ ഉറപ്പോടെ അറിയണം.
മാം ഹി പാര്ഥ വ്യപാശ്രിത്യ യേഽപി സ്യുഃ പാപയോനയഃ । സ്ത്രിയോ വൈശ്യാസ്തഥാ ശൂദ്രാസ്തേഽപി യാന്തി പരാം ഗതിം
പാപജന്മമുള്ളവരും, സ്ത്രീകളും, വ്യാപാരികളും, ശൂദ്രന്മാരും എനിക്ക് ആശ്രയം പ്രാപിച്ചാൽ, അവർക്കും അത്യുത്തമമായ ലക്ഷ്യം നേടാൻ സാധിക്കും.
കിം പുനര്ബ്രാഹ്മണാഃ പുണ്യാ ഭക്താ രാജര്ഷയസ്തഥാ । അനിത്യമസുഖം ലോകമിമം പ്രാപ്യ ഭജസ്വ മാമ്
പുണ്യശാലിയായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഭക്തരായ രാജർഷിമാരും എത്രയോ കൂടുതൽ! ഈ അനിത്യതയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ ലോകത്ത് ജനിച്ചിട്ടുള്ള നീ, എന്നെ ഭജിക്കണം.