വേദശ്രുതി മഹാപുണ്യേ ബ്രഹ്മണ്യേ ജാതവേദസി । ജമ്ബൂകടകചൈത്യേഷു നിത്യം സന്നിഹിതാലയേ
വേദശ്രുതിയായ മഹാപുണ്യവതിയായവളേ, ബ്രഹ്മണ്യമായവളേ, ജ്വലിക്കുന്നവളേ, ജംബൂകടകത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എപ്പോഴും സന്നിഹിതയായവളേ.
ത്വം ബ്രഹ്മവിദ്യാ വിദ്യാനാം മഹാനിദ്രാ ച ദേഹിനാമ്। സ്കന്ദമാതര്ഭഗവതി ദുര്ഗേ കാന്താരവാസിനി
വിദ്യകളിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യയായവളേ, ജീവികൾക്ക് മഹാനിദ്രയായവളേ, സ്കന്ദന്റെ മാതാവായ ഭഗവതിയായ ദുർഗ്ഗേ, കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവളേ.
സ്വാഹാകാരഃ സ്വധാ ചൈവ കലാ കാഷ്ഠാ സരസ്വതീ। സാവിത്രീ വേദമാതാ ച തഥാ വേദാന്ത ഉച്യതേ
നീ സ്വാഹാകാരവും സ്വധയും കാലാവസ്ഥകളും സരസ്വതിയും സാവിത്രിയും വേദമാതാവും, അതുപോലെ വേദാന്തവുമാണ്.
സ്തുതാസി ത്വം മഹാദേവി വിശുദ്ധേനാന്തരാത്മനാ । ജയോ ഭവതു മേ നിത്യം ത്വത്പ്രസാദാദ്രണാജിരേ
മഹാദേവിയായ നിന്നെ, ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവോടെ ഞാൻ സ്തുതിച്ചു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് യുദ്ധഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും വിജയം ഉണ്ടാകട്ടെ.
കാന്താരഭയദുര്ഗേഷു ഭക്താനാം ചാലയേഷു ച । നിത്യം വസസി പാതാലേ യുദ്ധേ ജയസി ദാനവാന്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാട്ടിലും കോട്ടകളിലും ഭക്തരുടെ വീടുകളിലും നീ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു; പാതാളത്തിൽ നീ നിലകൊള്ളുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ നീ ദാനവരെ ജയിക്കുന്നു.
ത്വം ജമ്ഭനീ മോഹിനീ ച മായാ ഹ്രീഃ ശ്രീസ്തഥൈവ ച । സംധ്യാ പ്രഭാവതീ ചൈവ സാവിത്രീ ജനനീ തഥാ
നീ ജംഭനിയും മോഹിനിയും മായയും ഹ്രീയും ശ്രീയും കൂടിയാണ്; സംധ്യയും പ്രകാശവതിയും സാവിത്രിയും അമ്മയും നീ തന്നെയാണ്.
തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിര്ധൃതിര്ദീപ്തിശ്ചന്ദ്രാദിത്യവിവര്ധിനീ । ഭൂതിര്ഭൂതിമതാം സങ്ഖ്യേ വീക്ഷ്യസേ സിദ്ധചാരണൈഃ
നീ തൃപ്തിയും പോഷണവും സ്ഥിരതയും പ്രകാശവും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വളരാൻ കാരണമാകുന്നവളാണ്; സമരഭൂമിയിൽ സമ്പന്നന്മാരിൽ സമ്പത്തായി നീ കാണപ്പെടുന്നു; സിദ്ധരും ചാരണന്മാരും നിന്നെ കാണുന്നു.
തതഃ പാര്ഥസ്യ വിജ്ഞായ ഭക്തിം മാനവവത്സലാ। അന്തരിക്ഷഗതോവാച ഗോവിന്ദസ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതാ
അപ്പോൾ, പാർത്ഥന്റെ ഭക്തി മനസ്സിലാക്കി, മനുഷ്യരോടു കരുണയുള്ളവളായി, ഗോവിന്ദന്റെ മുമ്പിൽ ആകാശത്തിൽ നിന്നു അവൾ സംസാരിച്ചു.
സ്വല്പേനൈവ തു കാലേന ശത്രൂഞ്ജേഷ്യസി പാണ്ഡവ । നരസ്ത്വമസി ദുര്ധര്ഷ നാരായണസഹായവാന്
പാണ്ടവാ, വളരെ കുറച്ച് സമയത്തിനകം നീ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും; നാരായണന്റെ സഹായത്തോടെ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല.
അജേയസ്ത്വം രണേഽരീണാമപി വജ്രഭൃതഃ സ്വയമ് । ഇത്യേവമുക്ത്വാ വരദാ ക്ഷണേനാന്തരധീയത
വജ്രം കൈവശമുള്ളവനും യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വരദായിനി ഒരു നിമിഷത്തിൽ അദൃശ്യമായി.
ലബ്ധ്വാ വരം തു കൌന്തേയോ മേനേ വിജയമാത്മനഃ । ആരുരോഹ തതഃ പാര്ഥോ രഥം പരമസംമതമ്
വരം ലഭിച്ച ശേഷം കുന്തിപുത്രൻ വിജയമെന്നത് സ്വന്തമാണെന്ന് കരുതി; പിന്നെ പാർത്ഥൻ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട രഥത്തിൽ കയറി.
കൃഷ്ണാര്ജുനാവേകരഥൌ ദിവ്യൌ ശങ്ഖൌഃ പ്രദധ്മതുഃ । യ ഇദം പഠതേ സ്തോത്രം കല്യ ഉത്ഥായ മാനവഃ
കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും ഒരേ രഥത്തിൽ ചേർന്ന് ദിവ്യശംഖങ്ങൾ ഊതി; മനുഷ്യനേ, രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ,
യക്ഷരക്ഷഃപിശാചേഭ്യോ ന ഭയം വിദ്യതേ സദാ। ന ചാപി രിപവസ്തേഭ്യഃ സര്പാദ്യാ യേ ച ദംഷ്ട്രിണഃ
അവനു യക്ഷന്മാരിൽ നിന്നും രാക്ഷസന്മാരിൽ നിന്നും പിശാചുകളിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; അവരിൽ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും പാമ്പുകളിലും കടിയുള്ള ജീവികളിലും നിന്നുമില്ല.
ന ഭയം വിദ്യതേ തസ്യ സദാ രാജകുലാദപി । വിവാദേക ജയമാപ്നോതി ബദ്ധോ മുച്യതി ബന്ധനാത്
അവനു രാജധാനിയിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; തർക്കങ്ങളിൽ വിജയിക്കും; കെട്ടിയാൽ മോചിതനാകും.
ദുര്ഗം തരതി ചാവശ്യം തഥാ ചോരൈര്വിമുച്യതേ। സംഗ്രാമേ വിജയേന്നിത്യം ലക്ഷ്മീം പ്രാപ്നോതി കേവലാമ്
അവൻ ഉറപ്പായും കോട്ടകൾ കടക്കും; കള്ളന്മാരിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ജയിക്കും; സമ്പത്ത് മാത്രം നേടും.
ആരോഗ്യബലസംപന്നോ ജീവേദ്വര്ഷശതം തഥാ । ഏതദ്ദൃഷ്ടം പ്രസാദാത്തു മയാ വ്യാസസ്യ ധീമതഃ
ആരോഗ്യവും ബലവും ഉള്ളവനായി അവൻ നൂറുവർഷം ജീവിക്കും; ധീമാനായ വ്യാസന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ഇതു കണ്ടു.
മോഹാദേതൌ ന ജാനന്തി നരനാരായണാവൃഷീ । തവ പുത്രാ ദുരാത്മാനഃ സര്വേ മന്യുവശാനുഗാഃ
മോഹം മൂലം നരനാരായണമുനികളെ നിന്റെ ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള പുത്രന്മാർ, എല്ലാവരും കോപത്തിന്റെ വശംപോയവർ, അറിയുന്നില്ല.
പ്രാപ്തകാലമിദം വാക്യം കാലപാശേന കുണ്ഠിതാഃ । ദ്വൈപായനോ നാരദശ്ച കണ്വോ രാമസ്തഥാനഘഃ । അവാരയംസ്തവ സുതം ന ചാസൌ തദ്ഗൃഹീതവാന്
സമയോചിതമായ ഈ വാക്ക് വന്നിട്ടും, അവർ കാലത്തിന്റെ പാശം കൊണ്ടു മന്ദബുദ്ധികളായിരിക്കുന്നു; ദ്വൈപായനൻ, നാരദൻ, കണ്വൻ, പാപരഹിതനായ രാമൻ ഇവർ നിന്റെ പുത്രനെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അവൻ അത് അംഗീകരിച്ചില്ല.
യത്ര ധര്മോ ദ്യുതിഃ കാന്തിര്യത്ര ഹ്രീഃ ശ്രീസ്തഥാ മതിഃ। യതോ ധര്മസ്തതഃ കൃഷ്ണോ യതഃ കൃഷ്ണസ്തതോ ജയഃ
എവിടെയാണു ധർമ്മം, പ്രകാശം, സൗന്ദര്യം, ലജ്ജ, ശ്രീ, ബുദ്ധി എന്നിവയുള്ളത്, അവിടെയാണു കൃഷ്ണൻ; കൃഷ്ണൻ ഉള്ളിടത്താണ് വിജയം.
കേഷാം പ്രഹൃഷ്ടാസ്തത്രാഗ്രേ യോധാ യുധ്യന്തി സഞ്ജയ। ഉദഗ്രമനസഃ കേ വാ കേ വാ ദീനാ വിചേതസഃ
സഞ്ജയ, മുന്നിൽ ആരൊക്കെയാണ് സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത്? ആരാണ് ഉത്സാഹത്തോടെ, ആരാണ് നിരാശയോടെ മനസ്സു കുഴഞ്ഞവരായി?
കേ പൂര്വം പ്രാഹരംസ്തത്ര യുദ്ധേ ഹൃദയകമ്പനേ । മാമകാഃ പാണ്ഡവേയാ വാ തന്മമാചക്ഷ്വ സഞ്ജയ
ആ യുദ്ധത്തിൽ ആദ്യം ആരാണ് ആക്രമിച്ചത്, ഹൃദയം വിറയിപ്പിച്ചതായി? എന്റെവരോ പാണ്ഡവന്മാരോ? അത് എനിക്കു പറയു, സഞ്ജയ.
കസ്യ സേനാസമുദയേ ഗന്ധോ മാല്യസമുദ്ഭവഃ । വായുഃ പ്രദക്ഷിണശ്ചൈവ യോധാനാമഭിഗര്ജതാമ്
ആരുടെയാണു സൈന്യത്തിൽ പൂമാലകളുടെ സുഗന്ധം പരന്നത്, യോദ്ധാക്കൾ ഗർജ്ജിച്ചപ്പോൾ കാറ്റ് ചുറ്റി വീശിയത്?
ഉഭയോഃ സേനയോസ്തത്ര യോധാ ജഹൃഷിരേ തദാ। സ്രജഃ സമാഃ സുഗന്ധാനാമുഭയത്ര സമുദ്ഭവഃ
അപ്പോള് ആ രണ്ടു സൈന്യങ്ങളിലുമുള്ള യോദ്ധാക്കള് സന്തോഷത്തോടെ ഉല്ലസിച്ചു; ഇരുവശത്തും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകള് സ്വയം ഉദിച്ചുവന്നു.
സംഹതാനാമനീകാനാം വ്യൂഢാനാം ഭരതര്ഷഭ । സംസര്ഗാത്സമുദീര്ണാനാം വിമര്ദഃ സുമഹാനഭൂത്
ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, അണിഞ്ഞുനിന്ന സൈന്യങ്ങള് തമ്മില് ചേര്ന്ന് വലിയൊരു ഏറ്റുമുട്ടല് അവിടെ ഉണ്ടായി.
വാദിത്രശബ്ദസ്തുമുലഃ ശങ്ഖഭേരീവിമിശ്രിതഃ। ശൂരാണാം രണശൂരാണാം ഗര്ജതാമിതരേതരമ്
വാദ്യങ്ങളുടെ ഗംഭീരശബ്ദം, ശംഖവും മൃദംഗവും കലർന്നതും, ധൈര്യശാലികളായ യോദ്ധാക്കള് പരസ്പരം ഗর্জിച്ചും ആകാശം മുഴുവന് മുഴങ്ങിപ്പോയി.
ഉഭയോഃ സേനയോ രാജന്മഹാന്വ്യതികരോഽഭവത്। അന്യോന്യം വീക്ഷമാണാനാം യോധാനാം ഭരതര്ഷഭ। കുഞ്ജരാണാം ച നദതാം സൈന്യാനാം ച പ്രഹൃഷ്യതാമ്
രാജാവേ, ആ രണ്ടു സൈന്യങ്ങള്ക്കിടയില് വലിയൊരു ഏറ്റുമുട്ടല് ഉണ്ടായി; യോദ്ധാക്കള് തമ്മില് നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു, ആനകള് മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു, സൈന്യം മുഴുവന് ഉല്ലസിച്ചു.
തം തഥാ കൃപയാവിഷ്ടമശ്രുപൂര്ണാകുലേക്ഷണമ് । വിഷീദന്തമിദം വാക്യമുവാച മധുസൂദനഃ
അങ്ങനെ ദു:ഖത്താല് കുഴഞ്ഞ് കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീര് നിറഞ്ഞ് വിഷാദത്തോടെ നിന്ന അവനെ കണ്ട് മധുസൂദനന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കുതസ്ത്വാ കശ്മലമിദം വിഷമേ സമുപസ്ഥിതമ് । അനാര്യജുഷ്ടമസ്വര്ഗ്യമകീര്തികരമര്ജുന
ഈ പ്രയാസ സമയത്ത് നിന്നില് ഈ ദു:ഖം എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്, അര്ജുനാ? ഇത് ഉത്തമന്മാര്ക്ക് യോജിക്കുന്നതല്ല, സ്വര്ഗ്ഗത്തിലേക്കോ പ്രശസ്തിയിലേക്കോ നയിക്കുന്നതുമല്ല.
ക്ലൈബ്യം മാ സ്മ ഗമഃ പാര്ഥ നൈതത്ത്വയ്യുപപദ്യതേ। ക്ഷുദ്രം ഹൃദയദൌര്ബല്യം ത്യക്ത്വോത്തിഷ്ഠ പരംതപ
പാര്ഥാ, നീ ദുർബലതയിലേക്ക് വീഴരുത്; അത് നിന്നെ യോജിക്കുന്നതല്ല. ഈ ചെറുതായ മനസ്സിന്റെ ദൗർബല്യം ഉപേക്ഷിച്ച് എഴുന്നേല്ക്കു, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ.
കഥം ഭീഷ്മമഹം സങ്ഖ്യേ ദ്രോണം ച മധുസൂദന । ഇഷുഭിഃ പ്രതിയോത്സ്യാമി പൂജാര്ഹാവരിസൂദന
മധുസൂദനാ, യുദ്ധത്തില് ബാണങ്ങളാല് ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും എങ്ങനെ ഞാൻ പോരാടും? അവര് ആദരിക്കേണ്ടവരാണ്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ.