ഏതാന്യനീകാനി മഹാനുഭാവം ഗൂഹന്തി മേഘാ ഇവ രശ്മിമന്തമ്। ഏതാനി ഹത്വാ പുരുഷപ്രവീര കാങ്ക്ഷസ്വ യുദ്ധം ഭരതര്ഷഭേണ
ഈ സൈന്യവിഭാഗങ്ങൾ ആ മഹാത്മാവിനെ, മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ മറയ്ക്കുന്നു. പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരെ ജയിച്ച്, ഭാരതവംശത്തിലെ കാളനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കൂ.
ധാര്തരാഷ്ട്രബലം ദൃഷ്ട്വാ യുദ്ധായ സമുപസ്ഥിതമ്। അര്ജുനസ്യ ഹിതാര്ഥായ കൃഷ്ണോ വചനമബ്രവീത്
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ സൈന്യം യുദ്ധത്തിനായി ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു, അർജുനന്റെ ഭാവിയ്ക്ക് വേണ്ടി കൃഷ്ണൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശുചിര്ഭൂത്വാ മഹാബാഹോ സംഗ്രാമാഭിമുഖേ സ്ഥിതഃ। പരാജയായ ശ്ത്രുണാം ദുര്ഗാസ്തോത്രമുദീരയ
മഹാബാഹുവായ നീ, ശുദ്ധനായ് യുദ്ധത്തിനായി നില്ക്കുമ്പോൾ, ശത്രുക്കളുടെ പരാജയത്തിനായി ദുർഗ്ഗാസ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യണം.
ഏവമുക്തോഽര്ജുനഃ സങ്ഖ്യേ വാസുദേവേന ധീമതാ। അവതീര്യ രഥാത്പാര്ഥഃ സ്തോത്രമാഹ കൃതാഞ്ജലിഃ
വാസുദേവൻ അങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, പാർത്ഥൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, കയ്യുകൂപ്പി സ്തോത്രം ആരംഭിച്ചു.
നമസ്തേ സിദ്ധസേനാനി ആര്യേ മന്ദരവാസിനി । കുമാരി കാലി കാപാലി കപിലേ കൃഷ്ണപിങ്ഗലേ
സിദ്ധരുടെ സേനാനായികേ, മഹനീയളേ, മന്ദരപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്നവളേ, കന്യകേ, കാളിയേ, കപാലധാരിണിയേ, കപിലവണ്ണളേ, കൃഷ്ണപിംഗളനയനളേ, നമസ്കാരം.
ഭദ്രകാലി നമസ്തുഭ്യം മഹാകാലി നമോഽസ്തു തേ । ചണ്ഡി ചണ്ഡേ നമസ്തുഭ്യം താരിണി വരവര്ണിനി
ഭദ്രകാളിയേ, നിനക്കു വന്ദനം. മഹാകാളിയേ, നിനക്കു വന്ദനം. ചണ്ഡിയേ, ഭയങ്കരളേ, നിനക്കു വന്ദനം. രക്ഷയുള്ളവളേ, മനോഹരവണ്ണളേ, നിനക്കു വന്ദനം.
കാത്യായനി മഹാഭാഗേ കരാലി വിജയേ ജയേ। ശിഖിപിച്ഛധ്വജധരേ നാനാഭരണഭൂഷിതേ
കാത്യായനിയായ മഹാഭാഗ്യശാലിനിയേ, ഭയങ്കരരൂപിണിയേ, ജയവും വിജയവും ഉള്ളവളേ, മയില്പൊക്കിന്റെ പതാകയേന്തുന്നവളേ, പലഭൂഷണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവളേ.
അട്ടശൂലപ്രഹരണേ സ്വങ്ഗഖേടകധാരിണി । ഗോപേന്ദ്രസ്യാനുജേ ജ്യേഷ്ഠേ നന്ദഗോപകുലോദ്ഭവേ
വലിയ ത്രിശൂലം ആയുധമായി വഹിക്കുന്നവളേ, സ്വന്തം കെട്ടിയും ശൂലവും കൈവശമുള്ളവളേ, ഗോവിന്ദന്റെ അനിയത്തിയേ, ജ്യേഷ്ഠയായവളേ, നന്ദഗോപന്റെ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവളേ.
മഹിഷാസൃക്പ്രിയേ നിത്യം കൌശികി പീതവാസിനി । അട്ടഹാസേ കോകമുഖേ നമസ്തേഽസ്തു രണപ്രിയേ
മഹിഷാസുരന്റെ രക്തം സദാ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളേ, കൗശികിയായവളേ, മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ചവളേ, ഉച്ചത്തിൽ ചിരിക്കുന്നവളേ, താമരമുഖിയായവളേ, യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളേ, നമസ്കാരം.
ഉഭേ ശാകമ്ഭരി ശ്വേതേ കൃഷ്ണേ കൈടഭനാശിനി । ഹിരണ്യാശ്ചി വിരൂപാക്ഷി സുധൂമ്രാക്ഷി നമോഽസ്തു തേ
ശാകംഭരിയായ നീ, വെള്ളയും കറുപ്പും നിറങ്ങളുള്ളവളേ, കൈടഭനെ സംഹരിച്ചവളേ, പൊന്നുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവളേ, അനേകരൂപങ്ങളുള്ളവളേ, കഠിനവും ധൂമവണ്ണവും കണ്ണുകളുള്ളവളേ, നിനക്കു വന്ദനം.
വേദശ്രുതി മഹാപുണ്യേ ബ്രഹ്മണ്യേ ജാതവേദസി । ജമ്ബൂകടകചൈത്യേഷു നിത്യം സന്നിഹിതാലയേ
വേദശ്രുതിയായ മഹാപുണ്യവതിയായവളേ, ബ്രഹ്മണ്യമായവളേ, ജ്വലിക്കുന്നവളേ, ജംബൂകടകത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എപ്പോഴും സന്നിഹിതയായവളേ.
ത്വം ബ്രഹ്മവിദ്യാ വിദ്യാനാം മഹാനിദ്രാ ച ദേഹിനാമ്। സ്കന്ദമാതര്ഭഗവതി ദുര്ഗേ കാന്താരവാസിനി
വിദ്യകളിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യയായവളേ, ജീവികൾക്ക് മഹാനിദ്രയായവളേ, സ്കന്ദന്റെ മാതാവായ ഭഗവതിയായ ദുർഗ്ഗേ, കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവളേ.
സ്വാഹാകാരഃ സ്വധാ ചൈവ കലാ കാഷ്ഠാ സരസ്വതീ। സാവിത്രീ വേദമാതാ ച തഥാ വേദാന്ത ഉച്യതേ
നീ സ്വാഹാകാരവും സ്വധയും കാലാവസ്ഥകളും സരസ്വതിയും സാവിത്രിയും വേദമാതാവും, അതുപോലെ വേദാന്തവുമാണ്.
സ്തുതാസി ത്വം മഹാദേവി വിശുദ്ധേനാന്തരാത്മനാ । ജയോ ഭവതു മേ നിത്യം ത്വത്പ്രസാദാദ്രണാജിരേ
മഹാദേവിയായ നിന്നെ, ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവോടെ ഞാൻ സ്തുതിച്ചു. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് യുദ്ധഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും വിജയം ഉണ്ടാകട്ടെ.
കാന്താരഭയദുര്ഗേഷു ഭക്താനാം ചാലയേഷു ച । നിത്യം വസസി പാതാലേ യുദ്ധേ ജയസി ദാനവാന്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാട്ടിലും കോട്ടകളിലും ഭക്തരുടെ വീടുകളിലും നീ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു; പാതാളത്തിൽ നീ നിലകൊള്ളുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ നീ ദാനവരെ ജയിക്കുന്നു.
ത്വം ജമ്ഭനീ മോഹിനീ ച മായാ ഹ്രീഃ ശ്രീസ്തഥൈവ ച । സംധ്യാ പ്രഭാവതീ ചൈവ സാവിത്രീ ജനനീ തഥാ
നീ ജംഭനിയും മോഹിനിയും മായയും ഹ്രീയും ശ്രീയും കൂടിയാണ്; സംധ്യയും പ്രകാശവതിയും സാവിത്രിയും അമ്മയും നീ തന്നെയാണ്.
തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിര്ധൃതിര്ദീപ്തിശ്ചന്ദ്രാദിത്യവിവര്ധിനീ । ഭൂതിര്ഭൂതിമതാം സങ്ഖ്യേ വീക്ഷ്യസേ സിദ്ധചാരണൈഃ
നീ തൃപ്തിയും പോഷണവും സ്ഥിരതയും പ്രകാശവും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വളരാൻ കാരണമാകുന്നവളാണ്; സമരഭൂമിയിൽ സമ്പന്നന്മാരിൽ സമ്പത്തായി നീ കാണപ്പെടുന്നു; സിദ്ധരും ചാരണന്മാരും നിന്നെ കാണുന്നു.
തതഃ പാര്ഥസ്യ വിജ്ഞായ ഭക്തിം മാനവവത്സലാ। അന്തരിക്ഷഗതോവാച ഗോവിന്ദസ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതാ
അപ്പോൾ, പാർത്ഥന്റെ ഭക്തി മനസ്സിലാക്കി, മനുഷ്യരോടു കരുണയുള്ളവളായി, ഗോവിന്ദന്റെ മുമ്പിൽ ആകാശത്തിൽ നിന്നു അവൾ സംസാരിച്ചു.
സ്വല്പേനൈവ തു കാലേന ശത്രൂഞ്ജേഷ്യസി പാണ്ഡവ । നരസ്ത്വമസി ദുര്ധര്ഷ നാരായണസഹായവാന്
പാണ്ടവാ, വളരെ കുറച്ച് സമയത്തിനകം നീ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും; നാരായണന്റെ സഹായത്തോടെ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല.
അജേയസ്ത്വം രണേഽരീണാമപി വജ്രഭൃതഃ സ്വയമ് । ഇത്യേവമുക്ത്വാ വരദാ ക്ഷണേനാന്തരധീയത
വജ്രം കൈവശമുള്ളവനും യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വരദായിനി ഒരു നിമിഷത്തിൽ അദൃശ്യമായി.
ലബ്ധ്വാ വരം തു കൌന്തേയോ മേനേ വിജയമാത്മനഃ । ആരുരോഹ തതഃ പാര്ഥോ രഥം പരമസംമതമ്
വരം ലഭിച്ച ശേഷം കുന്തിപുത്രൻ വിജയമെന്നത് സ്വന്തമാണെന്ന് കരുതി; പിന്നെ പാർത്ഥൻ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട രഥത്തിൽ കയറി.
കൃഷ്ണാര്ജുനാവേകരഥൌ ദിവ്യൌ ശങ്ഖൌഃ പ്രദധ്മതുഃ । യ ഇദം പഠതേ സ്തോത്രം കല്യ ഉത്ഥായ മാനവഃ
കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും ഒരേ രഥത്തിൽ ചേർന്ന് ദിവ്യശംഖങ്ങൾ ഊതി; മനുഷ്യനേ, രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ,
യക്ഷരക്ഷഃപിശാചേഭ്യോ ന ഭയം വിദ്യതേ സദാ। ന ചാപി രിപവസ്തേഭ്യഃ സര്പാദ്യാ യേ ച ദംഷ്ട്രിണഃ
അവനു യക്ഷന്മാരിൽ നിന്നും രാക്ഷസന്മാരിൽ നിന്നും പിശാചുകളിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; അവരിൽ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും പാമ്പുകളിലും കടിയുള്ള ജീവികളിലും നിന്നുമില്ല.
ന ഭയം വിദ്യതേ തസ്യ സദാ രാജകുലാദപി । വിവാദേക ജയമാപ്നോതി ബദ്ധോ മുച്യതി ബന്ധനാത്
അവനു രാജധാനിയിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; തർക്കങ്ങളിൽ വിജയിക്കും; കെട്ടിയാൽ മോചിതനാകും.
ദുര്ഗം തരതി ചാവശ്യം തഥാ ചോരൈര്വിമുച്യതേ। സംഗ്രാമേ വിജയേന്നിത്യം ലക്ഷ്മീം പ്രാപ്നോതി കേവലാമ്
അവൻ ഉറപ്പായും കോട്ടകൾ കടക്കും; കള്ളന്മാരിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ജയിക്കും; സമ്പത്ത് മാത്രം നേടും.
ആരോഗ്യബലസംപന്നോ ജീവേദ്വര്ഷശതം തഥാ । ഏതദ്ദൃഷ്ടം പ്രസാദാത്തു മയാ വ്യാസസ്യ ധീമതഃ
ആരോഗ്യവും ബലവും ഉള്ളവനായി അവൻ നൂറുവർഷം ജീവിക്കും; ധീമാനായ വ്യാസന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ഇതു കണ്ടു.
മോഹാദേതൌ ന ജാനന്തി നരനാരായണാവൃഷീ । തവ പുത്രാ ദുരാത്മാനഃ സര്വേ മന്യുവശാനുഗാഃ
മോഹം മൂലം നരനാരായണമുനികളെ നിന്റെ ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള പുത്രന്മാർ, എല്ലാവരും കോപത്തിന്റെ വശംപോയവർ, അറിയുന്നില്ല.
പ്രാപ്തകാലമിദം വാക്യം കാലപാശേന കുണ്ഠിതാഃ । ദ്വൈപായനോ നാരദശ്ച കണ്വോ രാമസ്തഥാനഘഃ । അവാരയംസ്തവ സുതം ന ചാസൌ തദ്ഗൃഹീതവാന്
സമയോചിതമായ ഈ വാക്ക് വന്നിട്ടും, അവർ കാലത്തിന്റെ പാശം കൊണ്ടു മന്ദബുദ്ധികളായിരിക്കുന്നു; ദ്വൈപായനൻ, നാരദൻ, കണ്വൻ, പാപരഹിതനായ രാമൻ ഇവർ നിന്റെ പുത്രനെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അവൻ അത് അംഗീകരിച്ചില്ല.
യത്ര ധര്മോ ദ്യുതിഃ കാന്തിര്യത്ര ഹ്രീഃ ശ്രീസ്തഥാ മതിഃ। യതോ ധര്മസ്തതഃ കൃഷ്ണോ യതഃ കൃഷ്ണസ്തതോ ജയഃ
എവിടെയാണു ധർമ്മം, പ്രകാശം, സൗന്ദര്യം, ലജ്ജ, ശ്രീ, ബുദ്ധി എന്നിവയുള്ളത്, അവിടെയാണു കൃഷ്ണൻ; കൃഷ്ണൻ ഉള്ളിടത്താണ് വിജയം.
കേഷാം പ്രഹൃഷ്ടാസ്തത്രാഗ്രേ യോധാ യുധ്യന്തി സഞ്ജയ। ഉദഗ്രമനസഃ കേ വാ കേ വാ ദീനാ വിചേതസഃ
സഞ്ജയ, മുന്നിൽ ആരൊക്കെയാണ് സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത്? ആരാണ് ഉത്സാഹത്തോടെ, ആരാണ് നിരാശയോടെ മനസ്സു കുഴഞ്ഞവരായി?