പദ്മപ്രഭാഃ പദ്മവര്ണാഃ പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണാഃ । പദ്മപത്രസുഗന്ധാശ്ച ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ ജനങ്ങൾ താമരപോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും, താമര നിറമുള്ളവരും, താമരയില്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ളവരും, താമരയിലിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളവരുമാണ്.
അനിഷ്പന്ദാ ഇഷ്ടഗന്ധാ നിരാഹാരാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ । ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ തഥാ വിരജസോ നൃപ
അവരെല്ലാം അശാന്തരായും ഇഷ്ടഗന്ധമുള്ളവരുമായും ഭക്ഷണമില്ലാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവരുമായും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരുമായും ആസക്തിയില്ലാത്തവരുമാണ്, മഹാരാജാവേ.
ത്രയോദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ജനാധിപ । ആയുഃപ്രമാണം ജീവന്തി നരാ ഭരതസത്തമ
അവിടെ, ഭാരതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ആളുകൾ പതിമൂന്നായിരം വർഷം ആയുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യ തഥൈവോത്തരതഃ പ്രഭുഃ । ഹരിര്വസതി വൈകുണ്ഠഃ ശകടേ കനകോഞ്ജ്വലേ
പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മഹാപ്രഭുവായ ഹരി, വൈകുണ്ഠത്തിൽ പൊന്നുപോലുള്ള രഥത്തിൽ പാർക്കുന്നു.
അഷ്ടചക്രം ഹി തദ്യാനം ഭൂതയുക്തം മനോജവമ് । അഗ്നിവര്ണം മഹാതേജോ ജാമ്ബൂനദവിഭൂഷിതമ്
ആ രഥം എട്ടു ചക്രങ്ങളുള്ളതും, ജീവികൾ നിറഞ്ഞതും, ചിന്തപോലെ വേഗമുള്ളതും, അഗ്നിവർണ്ണമുള്ളതും, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളതും, ജാംബൂനദപൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.
സ പ്രഭുഃ സര്വഭൂതാനാം വിഭുശ്ച ഭരതര്ഷഭ । സംക്ഷേപോ വിസ്തരശ്ചൈവ കര്താ കാരയിതാ തഥാ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രഭുവും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവനും, സംക്ഷേപവും വികസനവും ചെയ്യുന്നവനും, പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും ഉടമയുമാണ്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
പൃഥിവ്യാപസ്തഥാഽഽകാശം വായുസ്തേജശ്ച പാര്ഥിവ । സ യജ്ഞഃ സര്വഭൂതനാമാസ്യം തസ്യ ഹുതാശനഃ
ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, അഗ്നി — ഇവയെല്ലാം അവനാണ്, മഹാരാജാവേ; എല്ലാ ജീവികളുടെയും യജ്ഞവും, അവന്റെ വായാണ് ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്ന അഗ്നിയും.
ഏവമുക്തഃ സംജയേന ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹാമനാഃ। ധ്യാനമന്വഗമദ്രാജാ പുത്രാന്പ്രതി ജനാധിപ
ഇങ്ങനെ സംജയൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമനസ്സുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ പുത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
സ വിചിന്ത്യ മഹാതേജാഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ। അസംശയം സൂതപുത്ര കാലഃ സംക്ഷിപതേ ജഗത്
അങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാതേജസ്വി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'സംശയമില്ല, സാരഥിയുടെ മകനേ, കാലം ലോകത്തെ ചുരുക്കുന്നു.'
സൃജതേ ച പുനഃ സര്വം നേഹ വിദ്യതി ശാശ്വതമ് । നരോ നാരായണശ്ചൈവ സര്വജ്ഞഃ സര്വഭൂതഹൃത്
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഇവിടെ ഒന്നും ശാശ്വതമല്ല; നരനും നാരായണനും എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയവുമാണ്.
ദേവാ വൈകുണ്ഠ ഇത്യാദ്ദുര്വേദാ വിഷ്ണുരിതി പ്രഭുമ്
ദേവന്മാർ അവനെ വൈകുണ്ഠൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; പണ്ഡിതന്മാർ അവനെ വിഷ്ണു എന്നും, പ്രഭു എന്നും അറിയുന്നു.
ഭാരതസ്യാസ്യ വര്ഷസ്യ തഥാ ഹൈമവതസ്യ ച। പ്രമാണമായുഷഃ സൂത ബലം ചാപി ശുഭാശുഭമ്
ഭാരതഭൂമിയുടെയും ഹിമാലയപ്രദേശത്തിന്റെയും ആയുസ്സും ശക്തിയും, നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള കാര്യങ്ങളും എത്രയാണെന്ന് നീ എന്നോട് പറയണം, സൂത.
അനാഗതമതിക്രാന്തം വര്തമാനം ച സംജയ । ആചക്ഷ്വ മേ വിസ്തരേണ ഹരിവര്ഷം തഥൈവ ച
സഞ്ജയ, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും, ഹരിവർഷംപോലും, നീ എനിക്ക് വിശദമായി വിവരിക്കണം.
ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാനി ഭരതര്ഷഭ। കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച തിഷ്യം ച കുരുവര്ധന
ഭാരതഭൂമിയിൽ നാലു യുഗങ്ങൾ ഉണ്ട്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ; കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, തിഷ്യയുഗം എന്നിങ്ങനെ, കുരുവംശത്തെ ഉയർത്തുന്നവനേ.
പൂര്വം കൃതയുഗം നാമ തതസ്രേതായുഗം പ്രഭോ । സംക്ഷേപാദ്ദ്വാപരസ്യാഥ തതസ്തിഷ്യം പ്രവര്തതേ
ആദ്യത്തിൽ കൃതയുഗം എന്ന യുഗം വരുന്നു; അതിന് ശേഷം ത്രേതായുഗം, പിന്നെ ദ്വാപരയുഗം, പിന്നെ തിഷ്യയുഗം തുടങ്ങുന്നു.
ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം കുരുസത്തമ। ആയുഃസംഖ്യാ കൃതയുഗേ സംഖ്യാതാ രാജസത്തമ
കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, കൃതയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് നാലായിരം വർഷമാണ്, രാജാവേ.
തഥാ ത്രീണി സഹസ്രാണി ത്രേതായാം മനുജാധിപ । ദ്വേ സഹസ്രേ ദ്വാപരേ തു ഭുവി തിഷ്ഠന്തി സാംപ്രതമ്
അതുപോലെ, ത്രേതായുഗത്തിൽ ആയുസ്സ് മൂവായിരം വർഷമാണ്, മനുഷ്യാധിപനേ; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ രണ്ടായിരം വർഷമാണ് ഭൂമിയിൽ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നത്.
ന പ്രമാണസ്ഥിതിര്ഹ്യസ്തി തിഷ്യേഽസ്മിന്ഭരതര്ഷഭ । ഗര്ഭസ്ഥാശ്ച മ്രിയന്തേഽത്ര തഥാ ജാതാ മ്രിയന്തി ച
ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, തിഷ്യയുഗത്തിൽ ആയുസ്സിന് സ്ഥിരമായ അളവ് ഇല്ല; ചിലർ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ മരിക്കുന്നു, ചിലർ ജനിച്ച ശേഷം മരിക്കുന്നു.
മഹാബലാ മഹാസത്വാഃ പ്രജ്ഞാഗുണസമന്വിതാഃ। പ്രജായന്തേ ച ജാതാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അകാലങ്ങളിൽ വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ജനിക്കുന്നു; നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ആളുകൾ ജനിക്കുന്നു.
ജാതാഃ കൃതയുഗേ രാജന്ധനിനഃ പ്രയദര്ശനാഃ । പ്രജായന്തേ ച ജാതാശ്ച മുനയോ വൈ തപോധനാഃ
രാജാവേ, കൃതയുഗത്തിൽ ജനിക്കുന്നവർ സമ്പന്നരും മനോഹരരൂപവും ഉള്ളവരും ആകുന്നു; അപ്പോൾ ജനിക്കുന്നവർ തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ മുനികളും ആകുന്നു.
മഹോത്സാഹാ മഹാത്മാനോ ധാര്മികാഃ സത്യവാദിനഃ। പ്രിയദര്ശനാ വപുഷ്മന്തോ മഹാവീര്യാ ധനുര്ധരാഃ
വലിയ ഉത്സാഹമുള്ളവരും മഹാത്മാക്കളും ധാർമ്മികരും സത്യവാദികളും മനോഹരരൂപവും ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവരും വില്ലിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ആകുന്നു.
വരാര്ഹാ യുധി ജായന്തേ ക്ഷത്രിയാഃ ശൂരസത്തമാഃ। ത്രേതായാം ക്ഷത്രിയാ രാജന്സര്വേ വൈ ചക്രവര്തിനഃ
യുദ്ധത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട ക്ഷത്രിയർ, അത്യുത്തമ വീരന്മാരായി ജനിക്കുന്നു; ത്രേതായുഗത്തിൽ, രാജാവേ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ചക്രവർത്തിമാരാണ്.
സര്വവര്ണാശ്ച ജായന്തേ സദാ ചൈവ ച ദ്വാപരേ । മഹോത്സാഹാ വീര്യവന്തഃ പരസ്പരജയൈഷിണഃ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ എല്ലാ വർഗ്ഗക്കാരും എപ്പോഴും ജനിക്കുന്നു; വലിയ ഉത്സാഹവും വീര്യവും ഉള്ളവർ, പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ആകുന്നു.
തേജസാല്പേന സംയുക്താഃ ക്രോധനാഃ പുരുഷാ നൃപ। ലുബ്ധാ അനൃതകാശ്ചൈവ തിഷ്യേ ജായന്തി ഭാരത
രാജാവേ, തിഷ്യയുഗത്തിൽ പുരുഷന്മാർക്ക് വലിയ തേജസില്ല; അവർ കോപമുള്ളവരും, ലാഭികളുമാണ്, ഭരത, അവർ സത്യം പറയാറില്ല.
ഈര്ഷ്യാ മാനസ്തഥാ ക്രോധോ മായാഽസൂയാ തഥൈവ ച। തിഷ്യേ ഭവതി ഭൂതാനാം രാഗോ ലോഭശ്ച ഭാരത
ഭരത, തിഷ്യയുഗത്തിൽ ജീവികൾക്ക് അസൂയ, അഭിമാനം, കോപം, കപടം, പിശുനത, രാഗം, ലാഭം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.
സംക്ഷേപോ വര്തതേ രാജന്ദ്വാപരേഽസ്മിന്നരാധിപ । ഗുണോത്തരം ഹൈമവതം ഹരിവര്ഷം തതഃ പരമ്
രാജാവേ, ഈ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ കുറവ് വരുന്നു; അതിന് ശേഷം ഹിമാലയപ്രദേശവും ഹരിവർഷവും ഗുണങ്ങളിൽ ഉന്നതമാണ്.
ജമ്ബൂഖണ്ഡസ്ത്വയാ പ്രോക്തോ യഥാവദിഹ സഞ്ജയ। വിഷ്കമ്ഭമസ്യ പ്രബ്രൂഹി പരിമാണം തു തത്ത്വതഃ
സഞ്ജയ, നീ ജംബൂഖണ്ഡത്തെ ശരിയായി വിവരിച്ചു; അതിന്റെ വീതിയും യഥാർത്ഥ അളവും എനിക്ക് പറയണം.
സമുദ്രസ്യ പ്രമാണം ച സമ്യഗച്ഛിദ്രദര്ശനമ് । ശാകദ്വീപം ച മേ ബ്രൂഹി കുശദ്വീപം ച സഞ്ജയ
സമുദ്രത്തിന്റെ അളവും യഥാർത്ഥ പരിധിയും എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം; ശാകദ്വീപത്തെയും കുശദ്വീപത്തെയും കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയണം, സഞ്ജയ.
ശാല്മലിം ചൈവ തത്ത്വേന ക്രൌഞ്ചദ്വീപം തഥൈവ ച। ബ്രൂഹി ഗാവല്ഗണേ സര്വം രാഹോഃ സോമാര്കയോസ്തഥാ
ഗാവല്ഗണേ, ശാല്മലി ദ്വീപവും കൌഞ്ച ദ്വീപവും, കൂടാതെ രാഹു, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവരെയും വിശദമായി എനിക്ക് പറയൂ.
രാജന്സുബഹവോ ദ്വീപാ യൈരിദം സന്തതം ജഗത്। സപ്ത ദ്വീപാന്പ്രവക്ഷ്യാമി ചന്ദ്രാദിത്യൌ ഗ്രഹം തഥാ
രാജാവേ, ഈ ലോകം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിട്ടുള്ള അനേകം ദ്വീപുകളുണ്ട്. ആഴ്ചു ദ്വീപുകളും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും ഞാൻ വിശദമായി പറയും.