ദക്ഷിണേന തു ശ്വേതസ്യ നീലസ്യൈവോത്തരേണ തു। വര്ഷം രമണകം നാമ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
ശ്വേതപർവ്വതത്തിന്റെ തെക്കിലും നീലപർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കിലും രമണകം എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്. അവിടെ മനുഷ്യർ ജനിക്കുന്നു.
ശുക്ലാഭിജനസംപന്നാഃ സര്വേ സുപ്രിയദര്ശനാഃ। നിഃസപത്നാശ്ച തേ സര്വേ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ ജനിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഉജ്ജ്വലമായ വംശവും മനോഹരമായ രൂപവും ഉണ്ട്. അവിടെ ജനിക്കുന്നവർക്ക് എതിരാളികൾ ഇല്ല.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ശതാനി ദശ പഞ്ച ച। ജീവന്തി തേ മഹാരാജ നിത്യം മുദിതമാനസാഃ
മഹാരാജാവേ, അവിടെ ആളുകൾ പതിനായിരം അഞ്ചു നൂറ്റി അഞ്ഞൂറ് വർഷം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേ ശൃങ്ഗിണശ്ചൈവ ശ്വേതസ്യാഥോത്തരേണ തു। വര്ഷം ഹിരണ്മയം നാമ യത്ര ഹൈരണ്വതീ നദീ
ശൃംഗി പർവ്വതത്തിന്റെ തെക്കിലും ശ്വേതയുടെ വടക്കിലും ഹിരണ്മയമെന്ന പേരിലുള്ള ദേശം ഉണ്ട്, അവിടെ ഹൈരൺവതീ എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു.
യത്ര ചായം മഹാരാജ പക്ഷിരാട് പതഗോത്തമഃ। യക്ഷാനുഗാ മഹാരാജ ധനിനഃ പ്രിയദര്ശനാഃ
മഹാരാജാവേ, അവിടെ ഈ പക്ഷിരാജാവും, ഉത്തമമായ പറക്കുന്ന ജീവിയും, ധനികരും മനോഹരരായ യക്ഷന്മാരും പാർക്കുന്നു.
മഹാബലാസ്തത്ര ജനാ രാജന്മുദിതമാനസാഃ। ഏകാദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ജനാധിപ
അവിടെ ശക്തരായ ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു, മഹാരാജാവേ, അവർ പതിനൊന്നായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.
ആയുഃപ്രമാണം ജീവന്തി ശതാനി ദശ പഞ്ച ച। ശ്രൃങ്ഗാണി വൈ ശ്രൃങ്ഗവതസ്ത്രീണ്യേവ മനുജാധിപ
അവരുടെ ആയുസ്സ് പതിനായിരം അഞ്ചു നൂറ്റി അഞ്ഞൂറ് വർഷമാണ്; ശൃംഗവത് പർവ്വതത്തിന് മൂന്നു കൊടുമുടികളുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
ഏകം മണിമയം തത്ര തഥൈകം രൌക്മമദ്ഭുതമ് । സര്വരത്നമയം ചൈകം ഭവനൈരുപശോഭിതമ് । തത്ര സ്വയംപ്രഭാ ദേവീ നിത്യം വസതി ശാണ്ഡിലീ
അവിടെ ഒരു മണിക്കല്ലുകൊണ്ടുള്ള കൊട്ടാരം, ഒരു അത്ഭുതകരമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൊട്ടാരം, ഒറ്റയടി എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച കൊട്ടാരം ഉണ്ട്; അവിടെ സ്വയം പ്രകാശമുള്ള ശാണ്ഡിലി ദേവി എപ്പോഴും പാർക്കുന്നു.
ഉത്തരേണ തു ശ്രൃങ്ഗസ്യ സമുദ്രാന്തേ ജനാധിപ । വര്ഷമൈരാവതം നാമ തസ്മാച്ഛൃങ്ഗവതഃ പരമ്
ശൃംഗ പർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കിലും കടലിന്റെ അതിരിലും ശൃംഗവതിനെ കടന്ന് എയിരാവതം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
ന തത്ര സൂര്യസ്തപതി ന ജീര്യന്തേ ച മാനവാഃ । ചന്ദ്രമാശ്ച സനക്ഷത്രോ ജ്യോതിര്ഭൂത ഇവാവൃതഃ
അവിടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കാറില്ല, ആളുകൾക്ക് വയസ്സാകാറുമില്ല; ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
പദ്മപ്രഭാഃ പദ്മവര്ണാഃ പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണാഃ । പദ്മപത്രസുഗന്ധാശ്ച ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ ജനങ്ങൾ താമരപോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും, താമര നിറമുള്ളവരും, താമരയില്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ളവരും, താമരയിലിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളവരുമാണ്.
അനിഷ്പന്ദാ ഇഷ്ടഗന്ധാ നിരാഹാരാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ । ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ തഥാ വിരജസോ നൃപ
അവരെല്ലാം അശാന്തരായും ഇഷ്ടഗന്ധമുള്ളവരുമായും ഭക്ഷണമില്ലാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവരുമായും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരുമായും ആസക്തിയില്ലാത്തവരുമാണ്, മഹാരാജാവേ.
ത്രയോദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ജനാധിപ । ആയുഃപ്രമാണം ജീവന്തി നരാ ഭരതസത്തമ
അവിടെ, ഭാരതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ആളുകൾ പതിമൂന്നായിരം വർഷം ആയുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യ തഥൈവോത്തരതഃ പ്രഭുഃ । ഹരിര്വസതി വൈകുണ്ഠഃ ശകടേ കനകോഞ്ജ്വലേ
പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മഹാപ്രഭുവായ ഹരി, വൈകുണ്ഠത്തിൽ പൊന്നുപോലുള്ള രഥത്തിൽ പാർക്കുന്നു.
അഷ്ടചക്രം ഹി തദ്യാനം ഭൂതയുക്തം മനോജവമ് । അഗ്നിവര്ണം മഹാതേജോ ജാമ്ബൂനദവിഭൂഷിതമ്
ആ രഥം എട്ടു ചക്രങ്ങളുള്ളതും, ജീവികൾ നിറഞ്ഞതും, ചിന്തപോലെ വേഗമുള്ളതും, അഗ്നിവർണ്ണമുള്ളതും, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളതും, ജാംബൂനദപൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.
സ പ്രഭുഃ സര്വഭൂതാനാം വിഭുശ്ച ഭരതര്ഷഭ । സംക്ഷേപോ വിസ്തരശ്ചൈവ കര്താ കാരയിതാ തഥാ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രഭുവും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവനും, സംക്ഷേപവും വികസനവും ചെയ്യുന്നവനും, പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും ഉടമയുമാണ്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
പൃഥിവ്യാപസ്തഥാഽഽകാശം വായുസ്തേജശ്ച പാര്ഥിവ । സ യജ്ഞഃ സര്വഭൂതനാമാസ്യം തസ്യ ഹുതാശനഃ
ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, അഗ്നി — ഇവയെല്ലാം അവനാണ്, മഹാരാജാവേ; എല്ലാ ജീവികളുടെയും യജ്ഞവും, അവന്റെ വായാണ് ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്ന അഗ്നിയും.
ഏവമുക്തഃ സംജയേന ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹാമനാഃ। ധ്യാനമന്വഗമദ്രാജാ പുത്രാന്പ്രതി ജനാധിപ
ഇങ്ങനെ സംജയൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമനസ്സുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ പുത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
സ വിചിന്ത്യ മഹാതേജാഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ। അസംശയം സൂതപുത്ര കാലഃ സംക്ഷിപതേ ജഗത്
അങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാതേജസ്വി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'സംശയമില്ല, സാരഥിയുടെ മകനേ, കാലം ലോകത്തെ ചുരുക്കുന്നു.'
സൃജതേ ച പുനഃ സര്വം നേഹ വിദ്യതി ശാശ്വതമ് । നരോ നാരായണശ്ചൈവ സര്വജ്ഞഃ സര്വഭൂതഹൃത്
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഇവിടെ ഒന്നും ശാശ്വതമല്ല; നരനും നാരായണനും എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയവുമാണ്.
ദേവാ വൈകുണ്ഠ ഇത്യാദ്ദുര്വേദാ വിഷ്ണുരിതി പ്രഭുമ്
ദേവന്മാർ അവനെ വൈകുണ്ഠൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; പണ്ഡിതന്മാർ അവനെ വിഷ്ണു എന്നും, പ്രഭു എന്നും അറിയുന്നു.
ഭാരതസ്യാസ്യ വര്ഷസ്യ തഥാ ഹൈമവതസ്യ ച। പ്രമാണമായുഷഃ സൂത ബലം ചാപി ശുഭാശുഭമ്
ഭാരതഭൂമിയുടെയും ഹിമാലയപ്രദേശത്തിന്റെയും ആയുസ്സും ശക്തിയും, നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള കാര്യങ്ങളും എത്രയാണെന്ന് നീ എന്നോട് പറയണം, സൂത.
അനാഗതമതിക്രാന്തം വര്തമാനം ച സംജയ । ആചക്ഷ്വ മേ വിസ്തരേണ ഹരിവര്ഷം തഥൈവ ച
സഞ്ജയ, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും, ഹരിവർഷംപോലും, നീ എനിക്ക് വിശദമായി വിവരിക്കണം.
ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാനി ഭരതര്ഷഭ। കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച തിഷ്യം ച കുരുവര്ധന
ഭാരതഭൂമിയിൽ നാലു യുഗങ്ങൾ ഉണ്ട്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ; കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, തിഷ്യയുഗം എന്നിങ്ങനെ, കുരുവംശത്തെ ഉയർത്തുന്നവനേ.
പൂര്വം കൃതയുഗം നാമ തതസ്രേതായുഗം പ്രഭോ । സംക്ഷേപാദ്ദ്വാപരസ്യാഥ തതസ്തിഷ്യം പ്രവര്തതേ
ആദ്യത്തിൽ കൃതയുഗം എന്ന യുഗം വരുന്നു; അതിന് ശേഷം ത്രേതായുഗം, പിന്നെ ദ്വാപരയുഗം, പിന്നെ തിഷ്യയുഗം തുടങ്ങുന്നു.
ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം കുരുസത്തമ। ആയുഃസംഖ്യാ കൃതയുഗേ സംഖ്യാതാ രാജസത്തമ
കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, കൃതയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് നാലായിരം വർഷമാണ്, രാജാവേ.
തഥാ ത്രീണി സഹസ്രാണി ത്രേതായാം മനുജാധിപ । ദ്വേ സഹസ്രേ ദ്വാപരേ തു ഭുവി തിഷ്ഠന്തി സാംപ്രതമ്
അതുപോലെ, ത്രേതായുഗത്തിൽ ആയുസ്സ് മൂവായിരം വർഷമാണ്, മനുഷ്യാധിപനേ; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ രണ്ടായിരം വർഷമാണ് ഭൂമിയിൽ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നത്.
ന പ്രമാണസ്ഥിതിര്ഹ്യസ്തി തിഷ്യേഽസ്മിന്ഭരതര്ഷഭ । ഗര്ഭസ്ഥാശ്ച മ്രിയന്തേഽത്ര തഥാ ജാതാ മ്രിയന്തി ച
ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, തിഷ്യയുഗത്തിൽ ആയുസ്സിന് സ്ഥിരമായ അളവ് ഇല്ല; ചിലർ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ മരിക്കുന്നു, ചിലർ ജനിച്ച ശേഷം മരിക്കുന്നു.
മഹാബലാ മഹാസത്വാഃ പ്രജ്ഞാഗുണസമന്വിതാഃ। പ്രജായന്തേ ച ജാതാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അകാലങ്ങളിൽ വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ജനിക്കുന്നു; നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ആളുകൾ ജനിക്കുന്നു.
ജാതാഃ കൃതയുഗേ രാജന്ധനിനഃ പ്രയദര്ശനാഃ । പ്രജായന്തേ ച ജാതാശ്ച മുനയോ വൈ തപോധനാഃ
രാജാവേ, കൃതയുഗത്തിൽ ജനിക്കുന്നവർ സമ്പന്നരും മനോഹരരൂപവും ഉള്ളവരും ആകുന്നു; അപ്പോൾ ജനിക്കുന്നവർ തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ മുനികളും ആകുന്നു.