തസ്യാ ജമ്ബാഃ ഫലരസോ നദീ ഭൂത്വാ ജനാധിപ । മേരും പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ സംപ്രയാത്യുത്തരാന്കുരൂന്
ആ ജമ്പൂഫലങ്ങളുടെ രസം ഒരു നദിയായി മാറി, മനുഷ്യരാജാവേ, മേരുപർവ്വതം ചുറ്റി വലതുവശത്തേക്ക് ചുറ്റി വടക്കൻ കുരുക്കളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
തത്ര തേഷാം മനഃശാന്തിര്ന പിപാസാ ജനാധിപ । തസ്മിന്ഫലരസേ പീതേ ന ജരാ ബാധതേ ച താന്
അവിടെ, മനുഷ്യരാജാവേ, അവരുടെ മനസ്സ് സമാധാനത്തിലാണ്, ദാഹം ഇല്ല, ആ ഫലരസം കുടിച്ചാൽ അവരെ വൃദ്ധാവസ്ഥ ബാധിക്കുകയുമില്ല.
തത്ര ജാമ്ബൂനദം നാമ കനകം ദേവഭൂഷണമ് । ഇന്ദ്രഗോപകസംകാശം ജായതേ ഭാസ്വരം തു തത്
അവിടെ ജാംബൂനദം എന്ന പേരിൽ ഒരു പൊന്നാണ് ഉല്പാദിക്കുന്നത്. അത് ദേവന്മാരുടെ അലങ്കാരവും ഇന്ദ്രഗോപം എന്ന പുഴുവിനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നതുമാണ്.
തരുണാദിത്യവര്ണാശ്ച ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ । തഥാ മാല്യവതഃ ശ്രൃങ്ഗേ ദൃശ്യതേ ഹവ്യവാട് സദാ
അവിടെ ജനിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് പുതുതായി ഉദിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ നിറംപോലെയാണ്. അങ്ങനെ തന്നെ, മാല്യവത്പർവ്വതത്തിന്റെ ചൂഡയിൽ ഹവ്യവാട് എന്നും കാണപ്പെടുന്നു.
നാമ്നാ സംവര്തകോ നാമ കാലാഗ്നിര്ഭരതര്ഷഭ । തഥാ മാല്യവതഃ ശ്രൃങ്ഗേ പൂര്വപൂര്വാനുഗണ്ഡികാ
അവിടെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, സംവർത്തകൻ എന്ന പേരിൽ കാലാഗ്നി നിലകൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ, മാല്യവത്പർവ്വതത്തിന്റെ ചൂഡയിൽ മുൻപുമുൻപുള്ള മലശിഖരങ്ങളും കാണാം.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി പഞ്ചഷണ്മാല്യവാനഥ । മഹാരജതസംകാശാ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
മാല്യവാൻ ആറായിരം യോജന ദൂരത്തോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ ജനിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് വലിയ വെള്ളിയുടെ തിളക്കംപോലെയാണ്.
ബ്രഹ്മലോകച്യുതാഃ സര്വേ സര്വേ സര്വേഷു സാധവഃ । തപസ്തപ്യന്തി തേ തീവ്രം ഭവന്തി ഹ്യൂര്ധ്വരേതസഃ । രക്ഷണാര്ഥം തു ഭൂതാനാം പ്രവിശ്യന്തേ ദിവാകരമ്
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും എല്ലാ വിധ സദ്ഗുണങ്ങളുമുള്ളവരും അവിടെ കഠിനമായ തപസ്സ് ആചരിക്കുന്നു. അവർ ഉർദ്ധ്വരേതസ്സായി ജീവിക്കുന്നു. ഭൂതങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ അവർ സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ഷഷ്ടിസ്താനി സഹസ്രാണി ഷഷ്ടിരേവ ശതാനി ച। അരുണസ്യാഗ്രതോ യാന്തി പരിവാര്യ ദിവാകരമ്
അറുണന്റെ മുന്നിൽ അറുപതിനായിരം ആറും അറുപത് നൂറ് പേരാണ് സൂര്യനെ ചുറ്റി സംരക്ഷിച്ച് പോകുന്നത്.
ഷഷ്ടിം വര്ഷസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിമേവ ശതാനി ച। ആദിത്യതാപതപ്താസ്തേ വിശന്തി ശശിമണ്ഡലമ്
അറുപതിനായിരം ആറും അറുപത് നൂറ് വർഷങ്ങൾ സൂര്യന്റെ ചൂടിൽ ദഹിച്ചശേഷം, അവർ ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
വര്ഷാണാം ചൈവ നാമാനി പര്വതാനാം ച സംജയ। ആചക്ഷ്വ മേ യഥാതത്ത്വം യേ ച പര്വതവാസിനഃ
സഞ്ജയ, നീ എനിക്ക് സത്യമായി ആ പ്രദേശങ്ങളുടെയും പർവ്വതങ്ങളുടെയും പേരുകളും അവിടുത്തെ പർവ്വതവാസികളുടെയും പേരുകളും പറയാമോ?
ദക്ഷിണേന തു ശ്വേതസ്യ നീലസ്യൈവോത്തരേണ തു। വര്ഷം രമണകം നാമ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
ശ്വേതപർവ്വതത്തിന്റെ തെക്കിലും നീലപർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കിലും രമണകം എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്. അവിടെ മനുഷ്യർ ജനിക്കുന്നു.
ശുക്ലാഭിജനസംപന്നാഃ സര്വേ സുപ്രിയദര്ശനാഃ। നിഃസപത്നാശ്ച തേ സര്വേ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ ജനിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഉജ്ജ്വലമായ വംശവും മനോഹരമായ രൂപവും ഉണ്ട്. അവിടെ ജനിക്കുന്നവർക്ക് എതിരാളികൾ ഇല്ല.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ശതാനി ദശ പഞ്ച ച। ജീവന്തി തേ മഹാരാജ നിത്യം മുദിതമാനസാഃ
മഹാരാജാവേ, അവിടെ ആളുകൾ പതിനായിരം അഞ്ചു നൂറ്റി അഞ്ഞൂറ് വർഷം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേ ശൃങ്ഗിണശ്ചൈവ ശ്വേതസ്യാഥോത്തരേണ തു। വര്ഷം ഹിരണ്മയം നാമ യത്ര ഹൈരണ്വതീ നദീ
ശൃംഗി പർവ്വതത്തിന്റെ തെക്കിലും ശ്വേതയുടെ വടക്കിലും ഹിരണ്മയമെന്ന പേരിലുള്ള ദേശം ഉണ്ട്, അവിടെ ഹൈരൺവതീ എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു.
യത്ര ചായം മഹാരാജ പക്ഷിരാട് പതഗോത്തമഃ। യക്ഷാനുഗാ മഹാരാജ ധനിനഃ പ്രിയദര്ശനാഃ
മഹാരാജാവേ, അവിടെ ഈ പക്ഷിരാജാവും, ഉത്തമമായ പറക്കുന്ന ജീവിയും, ധനികരും മനോഹരരായ യക്ഷന്മാരും പാർക്കുന്നു.
മഹാബലാസ്തത്ര ജനാ രാജന്മുദിതമാനസാഃ। ഏകാദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ജനാധിപ
അവിടെ ശക്തരായ ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു, മഹാരാജാവേ, അവർ പതിനൊന്നായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.
ആയുഃപ്രമാണം ജീവന്തി ശതാനി ദശ പഞ്ച ച। ശ്രൃങ്ഗാണി വൈ ശ്രൃങ്ഗവതസ്ത്രീണ്യേവ മനുജാധിപ
അവരുടെ ആയുസ്സ് പതിനായിരം അഞ്ചു നൂറ്റി അഞ്ഞൂറ് വർഷമാണ്; ശൃംഗവത് പർവ്വതത്തിന് മൂന്നു കൊടുമുടികളുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
ഏകം മണിമയം തത്ര തഥൈകം രൌക്മമദ്ഭുതമ് । സര്വരത്നമയം ചൈകം ഭവനൈരുപശോഭിതമ് । തത്ര സ്വയംപ്രഭാ ദേവീ നിത്യം വസതി ശാണ്ഡിലീ
അവിടെ ഒരു മണിക്കല്ലുകൊണ്ടുള്ള കൊട്ടാരം, ഒരു അത്ഭുതകരമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൊട്ടാരം, ഒറ്റയടി എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച കൊട്ടാരം ഉണ്ട്; അവിടെ സ്വയം പ്രകാശമുള്ള ശാണ്ഡിലി ദേവി എപ്പോഴും പാർക്കുന്നു.
ഉത്തരേണ തു ശ്രൃങ്ഗസ്യ സമുദ്രാന്തേ ജനാധിപ । വര്ഷമൈരാവതം നാമ തസ്മാച്ഛൃങ്ഗവതഃ പരമ്
ശൃംഗ പർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കിലും കടലിന്റെ അതിരിലും ശൃംഗവതിനെ കടന്ന് എയിരാവതം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
ന തത്ര സൂര്യസ്തപതി ന ജീര്യന്തേ ച മാനവാഃ । ചന്ദ്രമാശ്ച സനക്ഷത്രോ ജ്യോതിര്ഭൂത ഇവാവൃതഃ
അവിടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കാറില്ല, ആളുകൾക്ക് വയസ്സാകാറുമില്ല; ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
പദ്മപ്രഭാഃ പദ്മവര്ണാഃ പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണാഃ । പദ്മപത്രസുഗന്ധാശ്ച ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ ജനങ്ങൾ താമരപോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും, താമര നിറമുള്ളവരും, താമരയില്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ളവരും, താമരയിലിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളവരുമാണ്.
അനിഷ്പന്ദാ ഇഷ്ടഗന്ധാ നിരാഹാരാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ । ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ തഥാ വിരജസോ നൃപ
അവരെല്ലാം അശാന്തരായും ഇഷ്ടഗന്ധമുള്ളവരുമായും ഭക്ഷണമില്ലാതെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവരുമായും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരുമായും ആസക്തിയില്ലാത്തവരുമാണ്, മഹാരാജാവേ.
ത്രയോദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ജനാധിപ । ആയുഃപ്രമാണം ജീവന്തി നരാ ഭരതസത്തമ
അവിടെ, ഭാരതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ആളുകൾ പതിമൂന്നായിരം വർഷം ആയുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യ തഥൈവോത്തരതഃ പ്രഭുഃ । ഹരിര്വസതി വൈകുണ്ഠഃ ശകടേ കനകോഞ്ജ്വലേ
പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മഹാപ്രഭുവായ ഹരി, വൈകുണ്ഠത്തിൽ പൊന്നുപോലുള്ള രഥത്തിൽ പാർക്കുന്നു.
അഷ്ടചക്രം ഹി തദ്യാനം ഭൂതയുക്തം മനോജവമ് । അഗ്നിവര്ണം മഹാതേജോ ജാമ്ബൂനദവിഭൂഷിതമ്
ആ രഥം എട്ടു ചക്രങ്ങളുള്ളതും, ജീവികൾ നിറഞ്ഞതും, ചിന്തപോലെ വേഗമുള്ളതും, അഗ്നിവർണ്ണമുള്ളതും, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളതും, ജാംബൂനദപൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.
സ പ്രഭുഃ സര്വഭൂതാനാം വിഭുശ്ച ഭരതര്ഷഭ । സംക്ഷേപോ വിസ്തരശ്ചൈവ കര്താ കാരയിതാ തഥാ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രഭുവും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവനും, സംക്ഷേപവും വികസനവും ചെയ്യുന്നവനും, പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും ഉടമയുമാണ്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
പൃഥിവ്യാപസ്തഥാഽഽകാശം വായുസ്തേജശ്ച പാര്ഥിവ । സ യജ്ഞഃ സര്വഭൂതനാമാസ്യം തസ്യ ഹുതാശനഃ
ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, അഗ്നി — ഇവയെല്ലാം അവനാണ്, മഹാരാജാവേ; എല്ലാ ജീവികളുടെയും യജ്ഞവും, അവന്റെ വായാണ് ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്ന അഗ്നിയും.
ഏവമുക്തഃ സംജയേന ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹാമനാഃ। ധ്യാനമന്വഗമദ്രാജാ പുത്രാന്പ്രതി ജനാധിപ
ഇങ്ങനെ സംജയൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമനസ്സുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ പുത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
സ വിചിന്ത്യ മഹാതേജാഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ। അസംശയം സൂതപുത്ര കാലഃ സംക്ഷിപതേ ജഗത്
അങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാതേജസ്വി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'സംശയമില്ല, സാരഥിയുടെ മകനേ, കാലം ലോകത്തെ ചുരുക്കുന്നു.'
സൃജതേ ച പുനഃ സര്വം നേഹ വിദ്യതി ശാശ്വതമ് । നരോ നാരായണശ്ചൈവ സര്വജ്ഞഃ സര്വഭൂതഹൃത്
അവൻ വീണ്ടും എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഇവിടെ ഒന്നും ശാശ്വതമല്ല; നരനും നാരായണനും എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയവുമാണ്.