പസ്പര്ശ ചാപി പാണിഭ്യാം സുതാം ശ്രീമിവരൂപിണീമ്
അവൻ തന്റെ മകളെ, അതുല്യമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ തിളങ്ങുന്നവളെ, കൈകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തൊട്ടു.
അദ്യപ്രഭൃതി ദേവീ ത്വം ദുഷ്യന്തസ്യ മഹാത്മനഃ। പതിവ്രതാനാം യാ വൃത്തിസ്താം വൃത്തിമനുപാലയ
ഇന്ന് മുതൽ നീ മഹാത്മാവായ ദുഷ്യന്തന്റെ ഭാര്യയാണ്, മഹിളേ. ഭർത്താവിനോടുള്ള സത്യനിഷ്ഠയുള്ള സ്ത്രീകൾ പാലിക്കേണ്ട ആചാരങ്ങൾ നീയും നന്നായി പാലിക്കണം.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ധര്മാത്മാ താം വിശുദ്ധ്യര്ഥമസ്പൃശത്। സ്പൃഷ്ടമാത്രേ ശരീരേ തു പരം ഹര്ഷമവാപ സാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ ശുദ്ധിക്കായി അവളെ വീണ്ടും തൊടാതിരുത്തു. എന്നാൽ അവളുടെ ശരീരത്തിൽ അവൻ നേരത്തെ തൊട്ടതിൽ അവൾക്ക് അതിയായ സന്തോഷം ഉണ്ടായി.
പ്രതിജ്ഞായ ച ദുഷ്യന്തേ പ്രതിയാതേ ദിനേ ദിനേ। `ഗര്ഭശ്ച വവൃധേ തസ്യാം രാജപുത്ര്യാം മഹാത്മനഃ
ദുഷ്യന്തൻ വാഗ്ദാനം നൽകി തിരികെ പോയ ശേഷം, ആ രാജകുമാരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ആ മഹാത്മാവിന്റെ മകൻ ദിവസേന വളർന്നു.
ശകുന്തലാ ചിന്തയന്തീ രാജാനം കാര്യഗൌരവാത്। ദിവാരാത്രമനിദ്രൈവ സ്നാനഭോജനവര്ജിതാ
ശകുന്തള, തന്റെ സ്ഥിതിയുടെ ഗുരുതരത്വം കാരണം രാജാവിനെ നിരന്തരം ഓർത്തുകൊണ്ട്, പകലും രാത്രിയും ഉറക്കംകൂടാതെ, കുളിയും ഭക്ഷണവും ഉപേക്ഷിച്ചവളായി തുടര്ന്നു.
രാജപ്രേഷണികാ വിപ്രാശ്ചതുരങ്ഗബലാന്വിതാഃ। അദ്യ ശ്വോ വാ പരശ്വോ വാ സമായാന്തീതി നിസ്ചിതാ
രാജാവിന്റെ ദൂതന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും സൈന്യവും ഇന്ന്, നാളെ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ വരുമെന്ന് ഉറപ്പോടെ അവൾ കാത്തുനിന്നു.
ദിനാന്പക്ഷാനൃതൂന്മാസാനയനാനി ച സര്വശഃ। ഗണ്യമാനാനി വര്ഷാണി വ്യതീയുസ്ത്രീണി ഭാരത
ദിവസങ്ങൾ, പക്വങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ എല്ലാം അവൾ എണ്ണിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, മൂന്നു വർഷം പിന്നിട്ടു, ഭാരത.
ത്രിഷു വര്ഷേഷു പൂര്ണേഷു ഋഷേര്വചനഗൌരവാത്। ഋഷിപത്ന്യഃ സുബഹുശോ ഹേതുമദ്വാക്യമബ്രുവന്
മൂന്നു വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ഋഷിയുടെ വാക്കുകൾക്ക് ആദരം നൽകി, ഋഷിയുടെ ഭാര്യമാർ അവളോടു പലതവണ കാരണപൂർവമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശൃണു ഭദ്രേ ലോകവൃത്തം ശ്രുത്വാ യദ്രോചതേ തവ। തത്കുരുഷ്വ ഹിതം ദേവി നാവമാന്യം ഗുരോര്വചഃ
ശ്രദ്ധിക്കൂ, സ്നേഹിതേ, ലോകത്തിൽ നടക്കുന്നത് കേട്ടശേഷം നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നതു ചെയ്യൂ. ദേവീ, ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് അവഗണിക്കരുത്; നിനക്ക് ഉത്തമമായത് ചെയ്യുക.
ദേവാനാം ദൈവതം വിഷ്ണുര്വിപ്രാണാമഗ്നിര്ബ്രഹ്മ ച। നാരീണാം ദൈവതം ഭര്താ ലോകാനാം ബ്രാഹ്മണോ ഗുരുഃ
ദേവന്മാരുടെ ദൈവം വിഷ്ണുവാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ദൈവം അഗ്നിയും ബ്രഹ്മാവുമാണ്; സ്ത്രീകൾക്കു ഭർത്താവാണ് ദൈവം, ലോകങ്ങൾക്കു ബ്രാഹ്മണനാണ് ഗുരു.
സൂതികാലേ പ്രസൂഷ്വേതി ഭഗവാംസ്തേ പിതാഽബ്രവീത്। കരിഷ്യാമീതി കര്തവ്യം തദാ തേ സുകൃതം ഭവേത്
പ്രസവസമയത്ത്, ഭഗവാൻ നിന്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞത്: 'ഞാൻ പറയുന്നതു ചെയ്യണം.' അതു നിർവഹിക്കണം; അപ്പോൾ നിനക്ക് നല്ല ഫലം ലഭിക്കും.
പത്നീനാം വചനം ശ്രുത്വാ സാധു സാധ്വിത്യചിന്തയത്।' ഗര്ഭം സുഷാവ വാമോരൂഃ കുമാരമമിതൌജസമ്
ഭാര്യമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, അവൾ മനസ്സിൽ 'ശരി, അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു വിചാരിച്ചു. പിന്നെ സുന്ദരമായ ഉരുവുള്ള അവൾ അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ള ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു.
ത്രിഷു വര്ഷേഷു പൂര്ണേഷു പ്രാജായത ശകുന്തലാ। രൂപൌദാര്യഗുണോപേതം ദൌഷ്യന്തിം ജനമേജയ
മൂന്നു വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ശകുന്തള ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു; അവൻ സൗന്ദര്യവും ഉദാരതയും ഗുണവും നിറഞ്ഞ ദുഷ്യന്തന്റെ മകനായിരുന്നു, ജനമേജയ.
ജാതേ' തസ്മിന്നന്തരിക്ഷാത്പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ പപാത ഹ। ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുര്നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പവർഷം പെയ്തു; ദൈവീയമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, അപ്സരസ്മാർ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഗായദ്ഭിര്മധുരം തത്ര ദേവൈഃ ശക്രോഽഭ്യുവാച ഹ। ശകുന്തലേ തവ സുതശ്ചക്രവര്തീ ഭവിഷ്യതി
അവിടെ ദേവന്മാർ മധുരമായി പാടുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ശകുന്തളേ, നിന്റെ മകൻ ലോകവിജയിയായ രാജാവാകും.'
ബലം തേജശ്ച രൂപം ച ന സമം ഭുവി കേനചിത്। ആഹര്താ വാജിമേധസ്യ ശതസങ്ഖ്യസ്യ പൌരവഃ
അവന്റെ ബലം, തേജസ്, സൗന്ദര്യം ഭൂമിയിൽ ആരാലും തുല്യമായിരിക്കില്ല; അവൻ, പൗരവൻ, നൂറു അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തും.
അനേകാരപി സാഹസ്രൈ രാജസൂയാദിഭിര്മഖൈഃ। സ്വാര്ഥം ബ്രാഹ്മണസാത്കൃത്വാ ദക്ഷിണാമമിതാം ദദത്
അനേകം രാജസൂയാദിയാഗങ്ങൾ നടത്തി, അനവധി ദാനങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, തന്റെ ലക്ഷ്യം അവൻ നിറവേറ്റും.
ദേവതാനാം വചഃ ശ്രുത്വാ കണ്വാശ്രമനിവാസിനഃ। സഭാജയന്തഃ കണ്വസ്യ സുതാം സര്വേ മഹര്ഷയഃ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, കണ്വാശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും കണ്വന്റെ മകളെ ആദരപൂർവം ആദരിച്ചു.
ശകുന്തലാ ച തച്ഛ്രുത്വാ പരം ഹര്ഷമവാപ സാ। ദ്വിജാനാഹൂയ മുനിഭിഃ സത്കൃത്യ ച മഹായശാഃ
ശകുന്തളാ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു. അവൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു, മഹാശ്രേഷ്ഠന്മാരായ മുനിമാർ അവരെ ആദരപൂർവം സ്വീകരിച്ചു.
ജാതകര്മാദിസംസ്കാരം കണ്വഃ പുണ്യവതാം വരഃ। തസ്യാഥ കാരയാമാസ വര്ധമാനസ്യ ചാസകൃത്
പുണ്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കണ്വൻ ആ കുഞ്ഞിന് ജനനസംസ്കാരം തുടങ്ങി എല്ലാ ചടങ്ങുകളും നിർവഹിച്ചു, കുട്ടി വളർന്നതോടെ അവയെ ആവർത്തിച്ചു.
യഥാവിധി യഥാന്യായം ക്രിയാഃ സര്വാസ്ത്വകാരയത്। ദന്തൈഃ ശുക്ലൈഃ ശിഖരിഭിഃസിംഹസംഹനനോഽഭവത്
യഥാവിധിയും യഥാന്യായവും എല്ലാ കർമങ്ങളും കണ്വൻ നിർവഹിച്ചു. ആ ബാലന്റെ പല്ലുകൾ ദന്തത്തോളം വെളുപ്പും, ശരീരം സിംഹത്തിന്റെ രൂപവും പോലെയായിരുന്നു.
ചക്രാങ്കിതകരഃ ശ്രീമാന്സ്വയം വിഷ്ണുരിവാപരഃ। `ചതുഷ്കിഷ്കുര്മഹാതേജാ മഹാമൂര്ധാ മഹാബലഃ
അവന്റെ കൈയിൽ ചക്രത്തിന്റെ അടയാളം ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൻ പ്രകാശവാനായി, സ്വയം വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ തേജസ്സും വീര്യവും ഉള്ളവനായി വളർന്നു.
കുമാരോ ദേവഗര്ഭാഭഃ സ തത്രാശു വ്യവര്ധത। `ഋഷേര്ഭയാത്തു ദുഷ്യന്തഃ സ്മരന്നൈവാഹ്വയത്തദാ
ദേവപുത്രനെപ്പോലെയുള്ള ആ ബാലൻ അവിടെ വേഗത്തിൽ വളർന്നു. എന്നാൽ, മുനിയുടെ ഭയത്താൽ ദുശ്യന്തൻ അവനെ ഓർത്തെങ്കിലും വിളിച്ചില്ല.
ഗതേ കാലേ തു മഹതി ന സസ്മാര തപോധനാമ്।' ഷഡ്വര്ഷേഷു തതോ ബാലഃ കണ്വാശ്രമപദം പ്രതി
വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ആ തപസ്സുകാരനെ ഓർത്തില്ല. ആറുവർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ ബാലൻ കണ്വാശ്രമത്തേക്കു തിരിഞ്ഞു.
വ്യാഘ്രാന്സിംഹാന്വരാഹാംശ്ച വൃകാംശ്ച മഹിഷാംസ്തഥാ। `ഋക്ഷാംശ്ചാഭ്യഹനദ്വ്യാലാന്പദ്ഭ്യാമാശ്രമപീഡകാന്
വന്യജീവികളായ കടുവ, സിംഹം, പന്നി, ചെന്നായ, കാട്ടുപോത്ത്, കരടി എന്നിവയെ അവൻ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു, അശ്രമത്തെ ഉപദ്രവിച്ച മൃഗങ്ങളെ കീഴടക്കി.
ബലാദ്ഭുജാഭ്യാം സംഗൃഹ്യ ബലവാന്സംനിയമ്യ ച।' ബദ്ധ്വാ വൃക്ഷേഷു ദൌഷ്യന്തിരാശ്രമസ്യ സമന്തതഃ
ശക്തിയാൽ അവൻ അവയെ കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചു, വശീകരിച്ചു, അശ്രമത്തിന്റെ ചുറ്റും മരങ്ങളിൽ കെട്ടി വെച്ചു.
ആരുരോഹ ദ്രുമാംശ്ചൈവ ക്രീഡന്സ്മ പരിധാവതി। `വനം ച ലോഡയാമാസ സിംഹവ്യാഘ്രഗണൈര്വൃതമ്
അവൻ മരങ്ങളിൽ കയറി കളിച്ചു, ഓടി നടന്നു, സിംഹങ്ങളും കടുവകളും നിറഞ്ഞ കാടിൽ സുഖമായി സഞ്ചരിച്ചു.
തതശ്ച രാക്ഷസാന്സര്വാന്പിശാചാംശ്ച രിപൂന്രണേ। മുഷ്ടിയുദ്ധേന താന്ഹത്വാ ഋഷീനാരാധയത്തദാ
ശേഷം, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും പിശാചുകളെയും കൈകൊണ്ടു തോൽപ്പിച്ചു, അതിലൂടെ മുനിമാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
കശ്ചിദ്ദിതിസുതസ്തം തു ഹന്തുകാമോ മഹാബലഃ। വധ്യമാനാംസ്തു ദൈതേയാനമര്ഷീ തം സമഭ്യയാത്
ദിതിയുടെ ഒരു ശക്തനായ പുത്രൻ, ദൈത്യന്മാർ കൊല്ലപ്പെടുന്നതിൽ കോപത്തോടെ, അവനെ കൊല്ലാൻ സമീപിച്ചു.
തമാഗതം പ്രഹസ്യൈവ ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ ച। ദൃഢം ചാബധ്യ ബാഹുഭ്യാം പീഡയാമാസ തം തദാ
അവൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ ബാലൻ ചിരിച്ചു, കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചു, ഭംഗിയായി കെട്ടി, ശക്തിയായി അമർത്താൻ തുടങ്ങി.