പുംസാ സഹ സമായോഗോ ന സ ധര്മോപഘാതകഃ। ന ഭയം വിദ്യതേ ഭദ്രേ മാ ശുചഃ സുകൃതം കൃതമ്
ഒരു പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്നതിൽ ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമൊന്നുമില്ല. ഭയപ്പെടേണ്ട, സുന്ദരിയേ, നീ നല്ലതാണു ചെയ്തതെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിക്കുന്നു.
ക്ഷത്രിയസ്യ തു ഗാന്ധര്വോ വിവാഹഃ ശ്രേഷ്ഠ ഉച്യതേ। സകാമായാഃ സകാമേന നിമന്ത്രഃ ശ്രേഷ്ഠ ഉച്യതേ
ക്ഷത്രിയർക്കു ഗന്ധർവ വിവാഹം ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഇരുവരും മനസ്സോടെ സമ്മതിച്ചാൽ അതാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
കിം പുനര്വിധിവത്കൃത്വാ സുപ്രജസ്ത്വമവാപ്സ്യസി।' ധര്മാത്മാ ച മഹാത്മാ ച ദുഷ്യന്തഃ പുരുഷോത്തമഃ
ശാസ്ത്രീയമായി ചടങ്ങുകൾ നടത്തി വിവാഹം കഴിച്ചാൽ, നല്ല സന്താനവും ലഭിക്കും. ധാർമ്മികനും മഹാത്മാവുമായ ദുഷ്യന്തൻ പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
അഭ്യാഗച്ഛത്പതിര്യസ്ത്വാം ഭജമാനാം ശകുന്തലേ। മഹാത്മാ ജനിതാ ലോകേ പുത്രസ്തവ മഹായശാഃ
ശകുന്തളേ, ഭർത്താവ് നിന്നെ സ്നേഹത്തോടെ സമീപിച്ചവൻ മഹാത്മാവാണ്. നിന്റെ മകൻ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനാകും.
സ ച സര്വാം സമുദ്രാന്താം കൃത്സ്നാം ഭോക്ഷ്യതി മേദിനീമ്। പരം ചാഭിപ്രയാതസ്യ ചക്രം തസ്യ മഹാത്മനഃ
അവൻ സമുദ്രം വരെയുള്ള ഭൂമി മുഴുവൻ ഭോഗിക്കും. അവന്റെ ചക്രം എവിടെയും തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കും.
ഭവിഷ്യത്യപ്രതിഹതം സതതം ചക്രവര്തിനഃ। പ്രസന്ന ഏവ തസ്യാഹം ത്വകൃതേ വരവര്ണിനി
അവന്റെ ചക്രവർത്തിത്വം എപ്പോഴും തടസ്സമില്ലാതെ മുന്നേറും. സുന്ദരിയേ, നിന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.
ഋതവോ ബഹവസ്തേ വൈ ഗതാ വ്യര്ഥാഃ ശുചിസ്മിതേ। സാര്ഥകം സാംപ്രതം ഹ്യേതന്ന ച പാപ്മാസ്തി തേഽനഘേ। ഗൃഹാണ ച വരം മത്തസ്തത്കൃതേ യദഭീപ്സിതമ്
പല ঋതുക്കളും വെറുതെ പോയി, മനോഹരമായി പുഞ്ചിരിയോടെ നിന്നു. ഇനി ഇത് ഫലപ്രദമായി. പാപമൊന്നുമില്ല, നിർമലയേ. ഈ കാരണത്താൽ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം എനിക്ക് നിന്നിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കൂ.
മയാ പതിര്വൃതോ യോഽസൌ ദുഷ്യന്തഃ പുരുഷോത്തമഃ। മമ ചൈവ പതിര്ദൃഷ്ടോ ദേവതാനാം സമക്ഷതഃ। തസ്മൈ സസചിവായ ത്വം പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി
ഞാൻ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ച ദുഷ്യന്തൻ പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവൻ എന്റെ ഭർത്താവാണെന്ന് ഞാൻ അംഗീകരിച്ചു. അതിനാൽ അവനും അവന്റെ മന്ത്രിമാർക്കും നീ അനുഗ്രഹം കാണിക്കണം.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ മനസാ പ്രണിധായ മനസ്വിനീ। തതോ ധര്മിഷ്ഠതാം വവ്രേ രാജ്യേ ചാസ്ഖലനം തഥാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ബുദ്ധിമതിയായ അവൾ, നീതിയും രാജ്യം നിലനിൽക്കുന്നതും വേണമെന്ന് ആശംസിച്ചു.
ശകുന്തലാം പൌരവാണാം ദുഷ്യന്തഹിതകാമ്യയാ। `ഏവമസ്ത്വിതി താം പ്രാഹ കണ്വോ ധര്മഭൃതാം വരഃ
പൗരവ വംശത്തിലെ ദുഷ്യന്തന്റെ ഭാവി ഭലത്തിനായി, ധർമ്മത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കണ്വൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരിക്കട്ടെ.'
പസ്പര്ശ ചാപി പാണിഭ്യാം സുതാം ശ്രീമിവരൂപിണീമ്
അവൻ തന്റെ മകളെ, അതുല്യമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ തിളങ്ങുന്നവളെ, കൈകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തൊട്ടു.
അദ്യപ്രഭൃതി ദേവീ ത്വം ദുഷ്യന്തസ്യ മഹാത്മനഃ। പതിവ്രതാനാം യാ വൃത്തിസ്താം വൃത്തിമനുപാലയ
ഇന്ന് മുതൽ നീ മഹാത്മാവായ ദുഷ്യന്തന്റെ ഭാര്യയാണ്, മഹിളേ. ഭർത്താവിനോടുള്ള സത്യനിഷ്ഠയുള്ള സ്ത്രീകൾ പാലിക്കേണ്ട ആചാരങ്ങൾ നീയും നന്നായി പാലിക്കണം.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ധര്മാത്മാ താം വിശുദ്ധ്യര്ഥമസ്പൃശത്। സ്പൃഷ്ടമാത്രേ ശരീരേ തു പരം ഹര്ഷമവാപ സാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ ശുദ്ധിക്കായി അവളെ വീണ്ടും തൊടാതിരുത്തു. എന്നാൽ അവളുടെ ശരീരത്തിൽ അവൻ നേരത്തെ തൊട്ടതിൽ അവൾക്ക് അതിയായ സന്തോഷം ഉണ്ടായി.
പ്രതിജ്ഞായ ച ദുഷ്യന്തേ പ്രതിയാതേ ദിനേ ദിനേ। `ഗര്ഭശ്ച വവൃധേ തസ്യാം രാജപുത്ര്യാം മഹാത്മനഃ
ദുഷ്യന്തൻ വാഗ്ദാനം നൽകി തിരികെ പോയ ശേഷം, ആ രാജകുമാരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ആ മഹാത്മാവിന്റെ മകൻ ദിവസേന വളർന്നു.
ശകുന്തലാ ചിന്തയന്തീ രാജാനം കാര്യഗൌരവാത്। ദിവാരാത്രമനിദ്രൈവ സ്നാനഭോജനവര്ജിതാ
ശകുന്തള, തന്റെ സ്ഥിതിയുടെ ഗുരുതരത്വം കാരണം രാജാവിനെ നിരന്തരം ഓർത്തുകൊണ്ട്, പകലും രാത്രിയും ഉറക്കംകൂടാതെ, കുളിയും ഭക്ഷണവും ഉപേക്ഷിച്ചവളായി തുടര്ന്നു.
രാജപ്രേഷണികാ വിപ്രാശ്ചതുരങ്ഗബലാന്വിതാഃ। അദ്യ ശ്വോ വാ പരശ്വോ വാ സമായാന്തീതി നിസ്ചിതാ
രാജാവിന്റെ ദൂതന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും സൈന്യവും ഇന്ന്, നാളെ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ വരുമെന്ന് ഉറപ്പോടെ അവൾ കാത്തുനിന്നു.
ദിനാന്പക്ഷാനൃതൂന്മാസാനയനാനി ച സര്വശഃ। ഗണ്യമാനാനി വര്ഷാണി വ്യതീയുസ്ത്രീണി ഭാരത
ദിവസങ്ങൾ, പക്വങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ എല്ലാം അവൾ എണ്ണിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, മൂന്നു വർഷം പിന്നിട്ടു, ഭാരത.
ത്രിഷു വര്ഷേഷു പൂര്ണേഷു ഋഷേര്വചനഗൌരവാത്। ഋഷിപത്ന്യഃ സുബഹുശോ ഹേതുമദ്വാക്യമബ്രുവന്
മൂന്നു വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ഋഷിയുടെ വാക്കുകൾക്ക് ആദരം നൽകി, ഋഷിയുടെ ഭാര്യമാർ അവളോടു പലതവണ കാരണപൂർവമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശൃണു ഭദ്രേ ലോകവൃത്തം ശ്രുത്വാ യദ്രോചതേ തവ। തത്കുരുഷ്വ ഹിതം ദേവി നാവമാന്യം ഗുരോര്വചഃ
ശ്രദ്ധിക്കൂ, സ്നേഹിതേ, ലോകത്തിൽ നടക്കുന്നത് കേട്ടശേഷം നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നതു ചെയ്യൂ. ദേവീ, ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് അവഗണിക്കരുത്; നിനക്ക് ഉത്തമമായത് ചെയ്യുക.
ദേവാനാം ദൈവതം വിഷ്ണുര്വിപ്രാണാമഗ്നിര്ബ്രഹ്മ ച। നാരീണാം ദൈവതം ഭര്താ ലോകാനാം ബ്രാഹ്മണോ ഗുരുഃ
ദേവന്മാരുടെ ദൈവം വിഷ്ണുവാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ദൈവം അഗ്നിയും ബ്രഹ്മാവുമാണ്; സ്ത്രീകൾക്കു ഭർത്താവാണ് ദൈവം, ലോകങ്ങൾക്കു ബ്രാഹ്മണനാണ് ഗുരു.
സൂതികാലേ പ്രസൂഷ്വേതി ഭഗവാംസ്തേ പിതാഽബ്രവീത്। കരിഷ്യാമീതി കര്തവ്യം തദാ തേ സുകൃതം ഭവേത്
പ്രസവസമയത്ത്, ഭഗവാൻ നിന്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞത്: 'ഞാൻ പറയുന്നതു ചെയ്യണം.' അതു നിർവഹിക്കണം; അപ്പോൾ നിനക്ക് നല്ല ഫലം ലഭിക്കും.
പത്നീനാം വചനം ശ്രുത്വാ സാധു സാധ്വിത്യചിന്തയത്।' ഗര്ഭം സുഷാവ വാമോരൂഃ കുമാരമമിതൌജസമ്
ഭാര്യമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, അവൾ മനസ്സിൽ 'ശരി, അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു വിചാരിച്ചു. പിന്നെ സുന്ദരമായ ഉരുവുള്ള അവൾ അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ള ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു.
ത്രിഷു വര്ഷേഷു പൂര്ണേഷു പ്രാജായത ശകുന്തലാ। രൂപൌദാര്യഗുണോപേതം ദൌഷ്യന്തിം ജനമേജയ
മൂന്നു വർഷം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, ശകുന്തള ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു; അവൻ സൗന്ദര്യവും ഉദാരതയും ഗുണവും നിറഞ്ഞ ദുഷ്യന്തന്റെ മകനായിരുന്നു, ജനമേജയ.
ജാതേ' തസ്മിന്നന്തരിക്ഷാത്പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ പപാത ഹ। ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുര്നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പവർഷം പെയ്തു; ദൈവീയമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, അപ്സരസ്മാർ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഗായദ്ഭിര്മധുരം തത്ര ദേവൈഃ ശക്രോഽഭ്യുവാച ഹ। ശകുന്തലേ തവ സുതശ്ചക്രവര്തീ ഭവിഷ്യതി
അവിടെ ദേവന്മാർ മധുരമായി പാടുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ശകുന്തളേ, നിന്റെ മകൻ ലോകവിജയിയായ രാജാവാകും.'
ബലം തേജശ്ച രൂപം ച ന സമം ഭുവി കേനചിത്। ആഹര്താ വാജിമേധസ്യ ശതസങ്ഖ്യസ്യ പൌരവഃ
അവന്റെ ബലം, തേജസ്, സൗന്ദര്യം ഭൂമിയിൽ ആരാലും തുല്യമായിരിക്കില്ല; അവൻ, പൗരവൻ, നൂറു അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തും.
അനേകാരപി സാഹസ്രൈ രാജസൂയാദിഭിര്മഖൈഃ। സ്വാര്ഥം ബ്രാഹ്മണസാത്കൃത്വാ ദക്ഷിണാമമിതാം ദദത്
അനേകം രാജസൂയാദിയാഗങ്ങൾ നടത്തി, അനവധി ദാനങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, തന്റെ ലക്ഷ്യം അവൻ നിറവേറ്റും.
ദേവതാനാം വചഃ ശ്രുത്വാ കണ്വാശ്രമനിവാസിനഃ। സഭാജയന്തഃ കണ്വസ്യ സുതാം സര്വേ മഹര്ഷയഃ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, കണ്വാശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും കണ്വന്റെ മകളെ ആദരപൂർവം ആദരിച്ചു.
ശകുന്തലാ ച തച്ഛ്രുത്വാ പരം ഹര്ഷമവാപ സാ। ദ്വിജാനാഹൂയ മുനിഭിഃ സത്കൃത്യ ച മഹായശാഃ
ശകുന്തളാ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു. അവൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു, മഹാശ്രേഷ്ഠന്മാരായ മുനിമാർ അവരെ ആദരപൂർവം സ്വീകരിച്ചു.
ജാതകര്മാദിസംസ്കാരം കണ്വഃ പുണ്യവതാം വരഃ। തസ്യാഥ കാരയാമാസ വര്ധമാനസ്യ ചാസകൃത്
പുണ്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കണ്വൻ ആ കുഞ്ഞിന് ജനനസംസ്കാരം തുടങ്ങി എല്ലാ ചടങ്ങുകളും നിർവഹിച്ചു, കുട്ടി വളർന്നതോടെ അവയെ ആവർത്തിച്ചു.