തേ സമാസാദ്യ മാം രൌദ്രാ ബഹുധാ മര്മഭേദിനഃ । അകമ്പയന്മഹാവേഗാഃ സര്പാനലവിഷോപമാഃ
ആ ഭയങ്കരമായ, പലവിധത്തിലും ശരീരത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ തുളയ്ക്കുന്ന ബാണങ്ങൾ, വലിയ വേഗത്തിൽ എനിക്ക് ഇടിച്ചുവീണു; പാമ്പുകളും അഗ്നിയും വിഷവുംപോലെയായിരുന്നു അവ.
തമഹം സമവഷ്ടഭ്യ പുനരാത്മാനമാഹവേ । ശതസംഖ്യൈഃ ശരൈഃ ക്രുദ്ധസ്തദാ രാമമവാകിരമ്
അഹം, യുദ്ധത്തിൽ ആത്മാവിനെ സ്ഥിരമാക്കി, കോപത്തോടെ നൂറുകണക്കിന് ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് രാമനെ മൂടി.
സ തൈരഗ്ന്യര്കസങ്കാശൈഃ ശരൈരാശീവിഷോപമൈഃ । ശിതൈരഭ്യര്ദിതോ രാമോ മന്ദചേതാ ഇവാഭവത്
അഗ്നിയും സൂര്യനുംപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, കൂരിയും വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള ആ ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് രാമൻ തളർന്നു, മനസ്സു മങ്ങിപ്പോയതുപോലായി.
തതോഽഹം കൃപയാഽഽവിഷ്ടോ വിനിന്ദ്യാത്മാനമാത്മനാ । ധിഗ്ധിഗിത്യബ്രുവം യുദ്ധം ക്ഷത്രധര്മം ച ഭാരത
അതിനുശേഷം, കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ ഞാൻ, യുദ്ധത്തെയും ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മത്തെയും തള്ളിക്കളയുന്നു എന്നപോലെ 'അയ്യോ, അയ്യോ' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഭാരതാ.
അസകൃച്ചാബ്രുവം രാജഞ്ശോകവേഗപരിപ്ലുതഃ । അഹോ ബത കൃതം പാപം മയേദം ക്ഷത്രധര്മം ച ഭാരത
പുനഃപുനഃ, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, 'അയ്യോ, ഞാൻ വലിയ പാപം ചെയ്തു; ഈ ക്ഷത്രിയധർമ്മം എന്ത് ദു:ഖകരം!' എന്ന് ഞാൻ വിളിച്ചു, രാജാവേ.
ഗുരുര്ദ്വിജാതിര്ധര്മാത്മാ യദേവം പീഡിതഃ ശരൈഃ। തതോ ന പ്രാഹരം ഭൂയോ ജാമദഗ്ന്യായ ഭാരത
ഗുരുവായ, ദ്വിജാതിയായ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അദേഹം ബാണങ്ങളിൽ പീഡിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ ജാമദഗ്നിയുടെ മകനോടു ഇനി യുദ്ധം നടത്താൻ മനസ്സില്ലാതായി, ഭാരതാ.
അഥാവതാപ്യ പൃഥിവീം പൂഷാ ദിവസമംക്ഷയേ। ജഗാമാസ്തം സഹസ്രാംശുസ്തതോ യുദ്ധമുപാരമത്
അതിനുശേഷം, ഭൂമി ഇരുട്ടിൽ മൂടി, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു; അപ്പോൾ യുദ്ധം അവസാനിച്ചു.
ആത്മനസ്തു തതഃ സൂതോ ഹയാനാം ച വിശാംപതേ। മമ ചാപനയാമാസ ശല്യാന്കുശലസംമതഃ
അതിനുശേഷം, വിദഗ്ധനും പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടവനുമായ എന്റെ സാരഥി, എന്റെ ശരീരത്തിലും കുതിരകളിലും കുത്തിയിരുന്ന ബാണങ്ങൾ നീക്കി, രാജാവേ.
സ്നാതാപവൃത്തൈസ്തുരഗൈര്ലബ്ധതോയൈരവിഹ്വലൈഃ। പ്രഭാതേ ചോദിതേ സൂര്യേ തതോ യുദ്ധമവര്തത
കുളിച്ചുതണുത്തു, ദാഹം തീർത്തു, മനസ്സിൽ ഭയം ഇല്ലാതെ നിന്ന കുതിരകളോടൊപ്പം, പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ഭാം തൂര്ണമായാന്തം ദംശിതം സ്യന്ദനേ സ്ഥിതമ്। അകരോദ്രഥമത്യര്ഥം രാമഃ സജ്ജം പ്രതാപവാന്
ഭീഷ്മൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ രഥത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച് അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, വീര്യശാലിയായ രാമൻ തന്റെ രഥം യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കി.
തതോഽഹം രാമമായാന്തം ദൃഷ്ട്വാ സമരകാങ്ക്ഷിണമ് । ധനുഃശ്രേഷ്ഠം സമിത്സൃജ്യ സഹസാവതരം രഥാത്
അപ്പോൾ രാമൻ യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട ഞാൻ, എന്റെ ഉത്തമ വില്ല് വച്ചുവെച്ചു, ഉടൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
അഭിവാദ്യ തഥൈവാഹം രഥമാരുഹ്യ ഭാരത । യുയുത്സുര്ജാമദഗ്ന്യസ്യ പ്രമുഖേ വീതഭീഃ സ്ഥിതഃ
അങ്ങനെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദനം നടത്തി, ഞാൻ വീണ്ടും രഥത്തിൽ കയറി, ഭയമില്ലാതെ ജമദഗ്നിയുടെ മകനോടു നേരെ യുദ്ധത്തിനായി നിന്നു, ഭാരത.
തതോഽഹം ശരവര്ഷേണ മഹതാ സമവാകിരമ് । സ ച മാം ശരവര്ഷേണ വര്ഷന്തം സമവാകിരമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അവനെ മൂടി; അവനും അതുപോലെ എനിക്ക് നേരെ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
സംക്രുദ്ധോ ജാമദഗ്ന്യസ്തു പുനരേവ സുതേജിതാന് । സംപ്രൈഷീന്മേ ശരാന്ഘോരാന്ദീപ്താസ്യാനുരഗാനിവ
കോപംകൊണ്ട ജമദഗ്നിയുടെ മകൻ വീണ്ടും ഉഗ്രമായ, ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകൾ വേഗത്തിൽ എനിക്കു നേരെ അയച്ചു, അവ അമ്പുകൾ അവനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഉണർന്നതുപോലെ തോന്നി.
തതോഽഹം നിശിതൈര്ഭല്ലൈഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ । അച്ഛിദം സഹസാ രാജന്നന്തരിക്ഷേ പുനഃ പുനഃ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ഞാൻ നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് അതിവേഗം വരുന്ന ആ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ ആകാശത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും വെട്ടിമുറിച്ചു.
തതസ്ത്വസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന് । മയി പ്രയോജയാമാസ താന്യഹം പ്രത്യഷേധയമ്
അതിനുശേഷം, ശക്തനായ ജമദഗ്നിയുടെ മകൻ ദിവ്യായുധങ്ങൾ എനിക്കെതിരെ ഉപയോഗിച്ചു; എന്നാൽ ഞാൻ അവയെല്ലാം തടഞ്ഞു.
അസ്ത്രൈരേവ മഹാബാഹോ ചികീര്ഷന്നധികാം ക്രിയാമ്। തതോ വിദി മഹാന്നാദഃ പ്രാദുരാസീത്സമന്തതഃ
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് കൂടുതൽ വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ചുറ്റും ഒരു ഭയങ്കരമായ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
തതോഽഹമസ്ത്രം വായവ്യം ജാമദഗ്ന്യേ പ്രയുക്തവാന്। പ്രത്യാജഘ്നേ ച തദ്രാമോ ഗുഹ്യകാസ്ത്രേണ ഭാരത
അപ്പോൾ ഞാൻ വാതായുധം ജമദഗ്നിയുടെ മകനോടു നേരെ ഉപയോഗിച്ചു; എന്നാൽ ഭാരത, രാമൻ ഒരു രഹസ്യായുധം കൊണ്ട് അതിനെ തടഞ്ഞു.
തതോഽഹമസ്ത്രമാഗ്നേയമനുമന്ത്ര്യ പ്രയുക്തവാന് । വാരുണേനൈവ തദ്രാമോ വാരയാമാസ മേ വിഭുഃ
അതിനുശേഷം, ഞാൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച് അഗ്നിയുധം പ്രയോഗിച്ചു; പക്ഷേ മഹാശക്തനായ രാമൻ ജലായുധം കൊണ്ട് അതിനെ തടഞ്ഞു.
ഏവമസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി രാമസ്യാഹമവാരയമ് । രാമശ്ച മമ തേജസ്വീ ദിവ്യാസ്ത്രവിദരിന്ദമഃ
അങ്ങനെ ഞാൻ രാമന്റെ ദിവ്യായുധങ്ങൾ തടഞ്ഞു; രാമനും, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന മഹാശക്തനായവനും, എന്റെ ആയുധങ്ങൾ തടഞ്ഞു.
തതോ മാം സവ്യതോ രാജന്രാമഃ കുര്വന്ദ്വിജോത്തമഃ। ഉരസ്യവിധ്യത്സംക്രുദ്ധോ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന്
അപ്പോൾ രാജാവേ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ കോപത്തോടെ എന്റെ ഇടതു ഭാഗത്ത് നെഞ്ചിൽ അമ്പുകൊണ്ട് അടി ചെയ്തു.
തതോഽഹം ഭാരതശ്രേഷ്ഠ സംന്യഷീദം രഥോത്തമേ। തതോ മാം കശ്മലാവിഷ്ടം സൂതസ്തൂര്ണമുദാവഹത്
അതിനുശേഷം, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, ഞാൻ എന്റെ ഉത്തമരഥത്തിൽ വീണു കിടന്നു; അപ്പോൾ എന്റെ രഥസാരഥി എനിക്ക് ബോധം നഷ്ടമായതുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ എന്നെ അകറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
ഗ്ലായന്തം ഭരശ്രേഷ്ഠ രാമബാണപ്രപീഡിതമ് । തതോ മാമപയാതം വൈ ഭൃശം വിദ്ധമചേതസമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, രാമന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഞാൻ ക്ഷീണിച്ചു, ഏറെ വേദനയോടെ ബോധംകെട്ട് കിടന്നു; അങ്ങനെ ഞാൻ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ് അവിടെ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
രാമസ്യാനുചരാ ഹൃഷ്ടാഃ സര്വേ ദൃഷ്ട്വാ വിചുക്രുശുഃ । അകൃതവ്രണപ്രഭൃതയഃ കാശികന്യാ ച ഭാരത
രാമന്റെ അനുചരന്മാർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ആഹ്ലാദിച്ചു വിളിച്ചു; പരിക്കേറ്റിട്ടില്ലാത്ത കാശി രാജകുമാരികളും അവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
തതസ്തു ലബ്ധസംജ്ഞോഽഹം ജ്ഞാത്വാ സൂതമഥാബ്രുവമ് । യാഹി സൂത യതോ രാമഃ സജ്ജോഽഹം ഗതവേദനഃ
അതിനുശേഷം, ബോധം തിരിച്ചെത്തിയ ഞാൻ, സാരഥിയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'സാരഥി, രാമൻ എവിടെയാണോ അവിടെ കൊണ്ടുപോ, ഞാൻ സജ്ജനാണ്, വേദന ഇല്ല.'
തതോ മാമവഹത്സൂതോ ഹയൈഃ പരമശോഭിതൈഃ । നൃത്യദ്ഭിരിവ കൌരവ്യ മാരുതപ്രതിമൈര്ഗതൌ
അപ്പോൾ എന്റെ സാരഥി അത്യന്തം മനോഹരമായ, കാറ്റുപോലെ ഓടുന്ന, നൃത്തം ചെയ്യുന്നപോലെ ചലിക്കുന്ന കുതിരകളുമായി എന്നെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി, കൌരവ്യ.
തതോഽഹം രാമമാസാദ്യ ബാണവര്ഷൈശ്ച കൌരവ । അവാകിരം സുസംരബ്ധഃ സംരബ്ധം ച ജിഗീഷയാ
അപ്പോൾ ഞാൻ രാമനെ സമീപിച്ച്, ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഉഗ്രമായി ഉണർന്ന മനസ്സോടെ, അമ്പുകളുടെ മഴയുമായി അവനെ മൂടി, കൌരവ.
താനാപതത ഏവാസൌ രാമോ ബാണാനജിഹ്മഗാന്। ബാണൈരേവാച്ഛിനത്തൂര്ണമേകൈകം ത്രിഭിരാഹവേ
അവ അമ്പുകൾ രാമന്റെ നേരെ വേഗത്തിൽ വന്നപ്പോൾ, രാമൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഓരോന്നും തൻ്റെ നേരായ മൂന്നാമ്ബുകൾ കൊണ്ട് അതിവേഗം വെട്ടി തകർത്തു.
തതസ്തേ സൂദിതാഃ സര്വേ മമ ബാണാഃ സുസംശിതാഃ । രാമബാണൈര്ദ്വിധാ ച്ഛിന്നാഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, എന്റെ അതിയായി മൂർച്ചയുള്ള എല്ലാ അമ്പുകളും രാമന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇരുപടിയായി നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് തകർത്തു പോയി.
തതഃ പുനഃ ശരം ദീപ്തം സുപ്രഭം കാലസംമിതമ് । അസൃജം ജാമദഗ്ന്യായ രാമായാഹം ജിഘാംസയാ
അതിനുശേഷം ഞാൻ വീണ്ടും, മരണത്തിന് തുല്യമായ, പ്രകാശമുള്ള ഒരു ദഹനശക്തിയുള്ള അമ്പ് ജാമദഗ്ന്യനായ രാമനെ സംഹരിക്കാനായി വിട്ടു.