തത്ര ത്വം നിഹതോ രാമ മയാ ശരശതാര്ദിതഃ । പ്രാപ്സ്യസേ നിര്ജിതാഁല്ലോകാഞ്ശസ്ത്രപൂതോ മഹാരണേ
അവിടെ, രാമാ, ഞാൻ നിന്റെ മേൽ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ച് നിന്നെ വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, നീ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച ലോകങ്ങൾ ആയുധശുദ്ധിയോടെ നേടും.
സ ഗച്ഛ വിനിവര്തസ്വ കുരുക്ഷോത്രം രണപ്രിയ । തത്രൈഷ്യാമി മഹാബാഹോ യുദ്ധായ ത്വാംതപോധന
അതിനാൽ, യുദ്ധം ഇഷ്ടമുള്ളവനേ, കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവൂ. മഹാബാഹുവായ തപസ്സുകാരാ, അവിടെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിനായി നിന്റെ അടുക്കൽ വരും.
അപി യത്ര ത്വയാ രാമ കൃതം ശൌചം പുരാ പിതുഃ । തത്രാഹമപി ഹത്വാ ത്വാം ശൌചം കര്താസ്മി ഭാര്ഗവ
രാമാ, നീ ഒരിക്കൽ നിന്റെ അച്ഛനുവേണ്ടി ശൗചം ചെയ്ത സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ്, ഭാർഗവാ, നിന്നെ കൊല്ലുന്നതിന് ശേഷം ഞാനും ശൗചം നടത്തും.
തത്ര രാമ സമാഗച്ഛ ത്വരിതം യുദ്ധദുര്മദ । വ്യപനേഷ്യാമി തേ ദര്പം പൌരാണം ബ്രാഹ്മണബ്രുവ
അവിടെ, രാമാ, യുദ്ധം കൊണ്ടുള്ള മദത്തിൽ വേഗത്തിൽ വരിക. ഞാൻ നിന്റെ പുരാതന ബ്രാഹ്മണ ഗർവ്വം അകറ്റും.
യച്ചാപി കത്ഥസേ രാമ ബഹുശഃ പരിവത്സരേ । നിര്ജിതാഃ ക്ഷത്രിയാ ലോകേ മയൈകേനേതി തച്ഛ്രുണു
രാമാ, നീ വർഷങ്ങളോളം പലതവണ പറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന, 'ലോകത്തിലെ ക്ഷത്രിയന്മാരെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ജയിച്ചു' എന്നത്— അതിന്റെ സത്യം കേൾക്കു.
ന തദാ ജാതവാന്ഭീഷ്മഃ ക്ഷത്രിയോ വാപി മദ്വിധഃ । പഞ്ചാഞ്ചാതാനി തേജാംസി തൃണേഷു ജ്വലിതം ത്വയാ
അപ്പോൾ ഭീഷ്മനും എന്റെ പോലെയുള്ള ക്ഷത്രിയരും ജനിച്ചിരുന്നില്ല. നീ കത്തിച്ച അഞ്ചു അഗ്നികളും ഉണങ്ങിയ പുല്ലിനിടയിൽ മാത്രം ജ്വലിച്ചു.
യസ്തേ യുദ്ധമയം ദര്പം കാമം ച വ്യപനാശയേത്। സോഽഹം ജാതോ മഹാബാഹോ ഭീഷ്മഃ പരപുരംജയഃ। വ്യപനേഷ്യാമി തേ ദര്പം യുദ്ധേ രാമ ന സംശയഃ
മഹാബാഹുവായ രാമാ, ഞാൻ ഭീഷ്മൻ, ശത്രുക്കളുടെ നഗരങ്ങൾ കീഴടക്കിയവൻ, നിന്റെ യുദ്ധഗർവ്വവും യുദ്ധാശയും അകറ്റാൻ ജനിച്ചവൻ. യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കും, ഇതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
തതോ മാമബ്രവീദ്രാമഃ പ്രഹസന്നിവ ഭാരത। ദിഷ്ട്യാ ഭീഷ്മ മയാ സാര്ധം യോദ്ധുമിച്ഛസി സംഗരേ
അതിനുശേഷം രാമൻ, ചിരിച്ചുപോലെ, എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഭീഷ്മാ, നീ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഭാഗ്യമാണ്.'
അയം ഗച്ഛാമി കൌരവ്യ കുരുക്ഷേത്രം ത്വയാ സഹ। ഭാഷിതം തേ കരിഷ്യാമി തത്രാഗച്ഛ പരംതപ
കൗരവകുലജനായ ഭീഷ്മാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നോടൊപ്പം കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ അവിടെ ചെയ്യാം, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, അവിടെ വാ.
തത്ര ത്വാം നിഹതം മാതാ മയാ ശരശതാചിതമ് । ജാഹ്നവീ പശ്യതാം ഭീഷ്മ ഗൃധ്രകങ്കബലാശനമ്
അവിടെ, ഭീഷ്മാ, നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, നിന്റെ അമ്മയും ഗംഗയും നിന്നെ കാക്കകളും കഴുകനും ഭക്ഷ്യമായതായി കാണും.
കൃപണം ത്വാമഭിപ്രേക്ഷ്യ സിദ്ധചാരണസേവിതാ । മയാ വിനിഹതം ദേവീ രോദതാമദ്യ പാര്ഥിവ
സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ ദുർഭാഗ്യാവസ്ഥയിൽ നിന്നെ ഞാൻ കൊല്ലുമ്പോൾ, രാജാവേ, ദേവി ഇന്ന് കരയുന്നതാണ്.
അതദര്ഹാ മഹാഭാഗാ ഭഗീരഥസുതാഽനഘാ । യാ ത്വാമജീജനന്മന്ദം യുദ്ധകാമുകമാതുരമ്
മഹാഭാഗയായ, പാപരഹിതയായ ഭഗീരഥപുത്രി, യുദ്ധത്തിൽ മാത്രം മനസ്സുള്ള, മന്ദബുദ്ധിയായ നിന്നെ പ്രസവിച്ച ദേവി, അർഹിക്കാത്ത ദുഃഖം അനുഭവിച്ച് വിലപിക്കും.
ഏഹി ഗച്ഛ മയാ ഭീഷ്മ യുദ്ധകാമുക ദുര്മദ । ഗൃഹാണ സര്വം കൌരവ്യ രഥാദി ഭരതര്ഷഭ
ഭീഷ്മാ, യുദ്ധത്തിനായി ഉന്മാദമായ ദർപ്പശാലിയായവനേ, വാ, പോ. കൗരവാ, നീ എല്ലാം എടുക്കൂ, രഥവും മറ്റും, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഇതി ബ്രുവാണം തമഹം രാമം പരപുരംജയമക് । പ്രണമ്യക ശിരസാ രാമമേവമസ്ത്വിത്യഥാബ്രവമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ രാമന് ഞാൻ തലകുനിച്ച് വന്ദിച്ച്, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നുപറഞ്ഞു.
ഏവമുക്ത്വാ യയൌ രാമഃ കുരുക്ഷേത്രം യുയുത്സയാ । പ്രവിശ്യ നഗരം ചാഹം സത്യവത്യൈ ന്യവേദയമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം രാമൻ യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച് കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി. ഞാൻ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്ന് സത്യവതിക്ക് എല്ലാം അറിയിച്ചു.
തതഃ കൃതസ്വസ്ത്യയനോ മാത്രാ ച പ്രതിനന്ദിതഃ। ദ്വിജാതീന്വാച്യ പുണ്യാഹം സ്വസ്തി ചൈവ മഹാദ്യുതേ
ശുഭകാര്യങ്ങൾ നടത്തി, അമ്മയുടെ ആശംസകൾ സ്വീകരിച്ച്, മഹാതേജസ്വിയായവനേ, ഞാൻ ദ്വിജന്മാരോട് പുണ്യദിനവും ആശംസകളും ഉച്ചരിക്കാൻ പറഞ്ഞു.
രഥമാസ്ഥായ രുചിരം രാജതം പാണ്ഡുരൈര്ഹയൈഃ। സൂപസ്കരം സ്വധിഷ്ഠാനം വൈയാഘ്രപരിവാരണമ്
വെള്ളയകുതിരകൾ കയറ്റിയ, വെള്ളി നിറമുള്ള മനോഹരമായ, എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളുമുള്ള, കടുവചിഹ്നങ്ങളുള്ള രക്ഷകരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രഥത്തിൽ ഞാൻ കയറി.
ഉപപന്നം മഹാശസ്ത്രൈഃ സര്വോപകരണാന്വിതമ് । തത്കുലീനേന വീരേണ ഹയശാസ്ത്രവിദാ രണേ
ശക്തമായ ആയുധങ്ങളാലും എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ, ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ച, കുതിരകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രാവീണ്യമുള്ള വീരൻ രഥം ഓടിച്ചു.
യത്തം സൂതേന ശിഷ്ടേന ബഹുശോ ദൃഷ്ടകര്മണാ । ദംശിതഃ പാണ്ഡുരേണാഹം കവചേന വപുഷ്മതാ
അനവധി കാര്യങ്ങളിൽ പരിചയസമ്പന്നനായ, പ്രാവീണ്യമുള്ള സാരഥി എന്നെ കൂട്ടി, ഞാൻ വെളുത്ത തിളക്കമുള്ള കവചം ധരിച്ചു.
പാണ്ഡുരം കാര്മുകം ഗൃഹ്യ പ്രായാം ഭരതസത്തമ । പാണ്ഡുരേണാതപത്രേണ ധ്രിയമാണേന മൂര്ധനി
വെള്ള നിറമുള്ള വില്ലെടുത്ത്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, വെളുത്ത കുടയുമായി ഞാൻ യാത്ര തിരിച്ചു.
പാണ്ഡുരൈശ്ചാപി വ്യജനൈര്വീജ്യമാനോ നരാധിപ । ശുക്ലവാസാഃ സിതോഷ്ണീഷഃ സര്വശുക്ലവിഭൂഷണഃ
വെള്ള ചാമരികളാൽ വീശിക്കൊണ്ട്, രാജാവേ, ഞാൻ വെള്ള വസ്ത്രവും വെള്ള പാവാടയും എല്ലാം വെള്ളാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചു.
സ്തൂയമാനോ ജയാശീര്ഭിര്നിഷ്ക്രമ്യ ഗജസാഹ്വയാത്। കുരുക്ഷേത്രം രണക്ഷേത്രമുപായാം ഭരതര്ഷഭ
വിജയാശംസകളോടെ ഞാൻ ആനപടിപ്പുര വഴി പുറത്ത് കടന്ന്, യുദ്ധഭൂമിയായ കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ചെന്നു, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
തേ ഹയാശ്ചോദിതാസ്തേന സൂതേന പരമാഹവേ । അവഹന്മാം ഭൃശം രാജന്മനോമാരുതരംഹസഃ
മഹായുദ്ധത്തിൽ സാരഥി ആ കുതിരകളെ ഉണർത്തി, അവ മനസ്സിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും വേഗത്തിൽ എന്നെ കൊണ്ടുപോയി, രാജാവേ.
ഗത്വാഽഹം തത്കുരുക്ഷേത്രം സ ച രാമഃ പ്രതാപവാന് । യുദ്ധായ സഹസാ രാജന്പരാക്രാന്തൌ പരസ്പരമ്
അങ്ങനെ ഞാൻ കുരുക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ശക്തശാലിയായ രാമനും ഞാൻ തമ്മിൽ വലിയ ധൈര്യത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി, രാജാവേ.
തതഃ സദര്ശനേഽതിഷ്ഠം രാമസ്യാതിതപസ്വിനഃ । പ്രഗൃഹ്യ ശങ്ഖപ്രവരംക തതഃ പ്രാധമമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം, അത്യന്തം വ്രതശീലനായ രാമന്റെ മുമ്പിൽ ഞാൻ നിന്നു, അതിലെത്തിയശേഷം ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശംഖം കൈവശം എടുത്ത് അതു മുഴക്കി, അതിന്റെ ഉത്തമമായ ശബ്ദം മുഴക്കിച്ചു.
തതസ്തത്ര ദ്വിജാ രാജംസ്താപസാശ്ച വനൌകസഃ। അപശ്യന്ത രണം ദിവ്യം ദേവാഃ സേന്ദ്രഗണാസ്തദാ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അപ്പൊൾ അങ്ങോട്ട് വന്നിരുന്ന ദ്വിജന്മാരും കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന തപസ്സുകാരും, ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രന്റെ കൂട്ടരും ആ ദിവ്യമായ യുദ്ധം കണ്ടു.
തതോ ദിവ്യാനി മാല്യാനി പ്രാദുരാസംസ്തതസ്തതഃ। വാദിത്രാണി ച ദിവ്യാനി മേഘവൃന്ദാനി ചൈവ ഹ
അതിനുശേഷം, എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും, ദൈവീയമായ വാദ്യോപകരണങ്ങളും, മേഘങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതസ്തേ താപസാഃ സര്വേ ഭാര്ഗവസ്യാനുയായിനഃ । പ്രേക്ഷകാഃ സമപദ്യന്ത പരിവാര്യ രണാജിരമ്
അപ്പോൾ ഭാർഗവനെ അനുഗമിച്ചിരുന്ന എല്ലാ തപസ്സുകാരും യുദ്ധഭൂമിയെ ചുറ്റി നിന്ന് കാണികൾ ആയി കൂടിയെത്തി.
തതോ മാമബ്രവീദ്ദേവീ സര്വഭൂതഹിതൈഷിണീ । മാതാ സ്വരൂപിണീ രാജന്കിമിദം തേ ചികീര്ഷിതമ്
അപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എന്റെ അമ്മയായ ദേവി എന്നോട് ചോദിച്ചു: 'രാജാവേ, നീ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്താണ്?'
ഗത്വാഽഹം ജാമദഗ്ന്യം തു പ്രയാചിഷ്യേ കുരൂദ്വഹ । ഭൂഷ്മേണ സഹ മാ യോത്സീഃ ശിഷ്യേണേതി പുനഃ പുനഃ
'ഞാൻ ജാമദഗ്ന്യനോടു പോയി, ഭീഷ്മനെന്ന ശിഷ്യനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യരുതെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും അപേക്ഷിക്കും, കുരുവംശത്തിലെ ആനന്ദമേ.'