ജഹി ഭീഷ്മം രണേ രാമ മമ ചേദിച്ഛസി പ്രിയമ്। പ്രതിശ്രുതം ച യദപി തത്സത്യം കര്തുമര്ഹസി
രാമാ, നീ എനിക്ക് ഇഷ്ടം ഉണ്ടെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ കൊല്ലണം. നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതെല്ലാം സത്യമായി പാലിക്കണം.
തയോഃ സംവദതോരേവം രാജന്രാമാമ്ബയോസ്തദാ । അകൃതവ്രണോ ജാമദഗ്ന്യമിദം വചനമബ്രവീത്
രാജാവേ, അങ്ങനെ രാമനും അംബയും തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പരുക്കൊന്നുമില്ലാത്ത ഭീഷ്മൻ ജമദഗ്നിയുടെ മകനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശരണാഗതാം മഹാബാഹോ കന്യാം ന ത്യക്തുമര്ഹസി । യദി ഭീഷ്മോ രണേ രാമ സമാഹൂതസ്ത്വയാ മൃധേ
മഹാബാഹുവായ രാമാ, അഭയം തേടി എത്തിയ ഈ യുവതിയെ നീ ഉപേക്ഷിക്കരുത്. നീ ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിച്ചാൽ,
നിര്ജിതോഽസ്മീതി വാ ബ്രൂയാത്കുര്യാദ്വാ വചനം തവ । കൃതമസ്യാ ഭവേത്കാര്യം കന്യായാ ഭൃഗുനന്ദന ।। വാക്യം സത്യം ച തേ വീര ഭവിഷ്യതി കൃതം വിഭോ । ഇയം ചാപി പ്രതിജ്ഞാ തേ തദാ രാമ മഹാമുനേ
അവൻ തോറ്റു എന്നു സമ്മതിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ഈ യുവതിയുടെ കാര്യത്തിൽ വേണ്ടത് പൂർത്തിയാകും, ഭൃഗുവംശജാ. വീരനായ നിന്റെ വാഗ്ദാനം അപ്പോൾ സത്യമായും നിറവേറും, മഹാമുനിയായ രാമാ, അപ്പോൾ നിന്റെ പ്രതിജ്ഞയും പാലിക്കപ്പെടും.
ജിത്വാ വൈ ക്ഷത്രിയാന്സര്വാന്ബ്രഹ്മണേഷു പ്രതിശ്രുതാ । ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയോ വൈശ്യഃ ശൂദ്രശ്ചൈവ രണേ യദി
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തത് പോലെ, യുദ്ധത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ ആരായാലും,
ബ്രഹ്മദ്വിങ്ഭവിതാ തം വൈ ഹനിഷ്യാമീതി ഭാര്ഗവ । ശരണാര്ഥേ പ്രപന്നാനാം ഭീതാനാം ശരണാര്ഥിനാമ്
ബ്രാഹ്മണദ്വേഷിയാവുന്നവനെ ഞാൻ കൊല്ലും, ഭൃഗുവംശജാ. അഭയം തേടി ഭയത്തോടെ വന്നവർക്കും അഭയം തേടുന്നവർക്കും,
ന ശക്ഷ്യാമി പരിത്യാഗം കര്തും ജീവന്കഥംചന । യശ്ച കൃത്സ്നം രണേ ക്ഷത്രം വിജേഷ്യതി സമാഗതമ്
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവരെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചു വന്ന എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും ജയിക്കുന്നവനെയും,
ദീപ്താത്മാനമഹം തം ച ഹനിഷ്യാമീതി ഭാര്ഗവ । സ ഏവം വിജയീ രാമ ഭീഷ്മഃ കുരുകുലോദ്വഹഃ । തേന യുധ്യസ്വ സങ്ഗ്രമേ സമേത്യ ഭൃഗുനന്ദന
അതുപോലെ ആത്മാവിൽ തീപിടിച്ചവനെയും ഞാൻ കൊല്ലും, ഭൃഗുവംശജാ. അങ്ങനെ വിജയിയായ ഭീഷ്മൻ, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ, രാമാ, അവനോടാണ് നീ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത്, ഭൃഗുവംശജാ.
സ്മരാമ്യഹം പൂര്വകൃതാം പ്രതിജ്ഞാമൃഷിസത്തമ। തഥൈവ ത്ത കരിഷ്യാമി യഥാ സാമ്നൈവ ലപ്സ്യതേ
മഹർഷിയേ, ഞാൻ മുമ്പ് എടുത്ത പ്രതിജ്ഞ ഓർക്കുന്നു. സമാധാനപൂർവ്വം ലഭിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധം ഞാൻ അതു പാലിക്കും.
കാര്യമേതന്മഹദ്ബ്രഹ്മന്കാശികാന്യാമനോഗതമ്। ഗമിഷ്യാമി സ്വയം കന്യാമാദായ യത്ര സഃ
ബ്രാഹ്മണാ, കാശിദേശത്തിലെ യുവതിയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വലിയൊരു കാര്യമാണ് ഇത്. ഞാൻ തന്നെ യുവതിയെ കൂട്ടി അവൻ എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് പോകും.
യദി ഭീഷ്മോ രണശ്ലാഘീ ന കരിഷ്യതി മേ വചഃ। ഹനിഷ്യാമ്യേനമുദ്രിക്തമിതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ
യുദ്ധത്തിൽ അഭിമാനമുള്ള ഭീഷ്മൻ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കാതെ വന്നാൽ, അവന്റെ അഹങ്കാരത്തെ ഞാൻ തകർക്കും—ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം.
ന ഹി ബാണാ മയോത്സൃഷ്ടാഃ സജ്ജന്തീഹ ശരീരിണാമ്। കായേഷു വിദിതം തുഭ്യം പുരാ ക്ഷത്രിയസംഗരേ
എന്റെ അമ്പുകൾ ജീവികളുടേത് ശരീരത്തിൽ കയറി നിൽക്കാറില്ല; ക്ഷത്രിയരുടെ യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്നു നീ ഇതു നേരത്തെ അറിഞ്ഞതാണ്.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ രാമഃ സഹ തൈര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ। പ്രയാണായ മതിം കൃത്വാ സമുത്തസ്ഥൌ മഹാതപാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാമനും ബ്രാഹ്മണജ്ഞാനികളുമായി ചേർന്ന് യാത്രക്കുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു, മഹത്തായ തപസ്സോടെ എഴുന്നേറ്റു.
തതസ്തേ താമുഷിത്വാ തു രജനീം തത്ര താപസാഃ । ഹുതാഗ്നയോ ജപ്തജപ്യാഃ പ്രതസ്ഥുര്മഞ്ജിഘാംസയാ
അവിടെ ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞ്, ആ തപസ്സികൾ ഹോമം നടത്തി ജപങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, യാത്രക്കായി എഴുന്നേറ്റു.
അഭ്യഗച്ഛത്തതോ രാമഃ സഹ തൈര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ । കുരുക്ഷേത്രം മഹാരാജ കന്യയാ സഹ ഭാരത
അതിനുശേഷം, രാമൻ ബ്രാഹ്മണജ്ഞാനികളുമായി ചേർന്ന്, കന്യകയോടൊപ്പം കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്തി, മഹാരാജാവേ.
ന്യവിശന്ത തതഃ സര്വേ പരിഗൃഹ്യ സരസ്വതീമ് । താപസാസ്തേ മഹാത്മാനോ ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠപുരസ്കൃതാഃ
അവരൊക്കെയും സരസ്വതിയെ ചുറ്റി പാർക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു; ഭൃഗുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സികൾ.
തതസ്തൃതീയേ ദിവസേ സമേ ദേശേ വ്യവസ്ഥിതഃ । പ്രേഷയാമാസ മേ രാജന്പ്രാപ്തോഽസ്മീതി മഹാവ്രതഃ
അങ്ങനെ മൂന്നാം ദിവസം, അതേ സ്ഥലത്ത് എത്തിയ മഹാവ്രതധാരിയായവൻ, 'ഞാൻ എത്തി' എന്നു പറഞ്ഞ് രാജാവായ എന്നോടു ആളയച്ചു.
തമാഗതമഹം ശ്രുത്വാ വിഷയാന്തം മഹാബലമ് । അഭ്യഗച്ഛം ജവേനാശു പ്രീത്യാ തേജോനിധിം പ്രഭുമ്
അവൻ, മഹാബലശാലി, എന്റെ ദേശത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ അവിടേക്ക് പോയി, ആ തേജസ്സിന്റെ നിധിയേയും പ്രഭുവിനെയും കാണാൻ.
ഗാം പുരസ്കൃത്യ രാജേന്ദ്ര ബ്രാഹ്മണൈഃ പരിവാരിതഃ। ഋത്വിഗ്ഭിര്ദേവകല്പൈശ്ച തഥൈവ ച പുരോഹിതൈഃ
രാജേന്ദ്രാ, പശുവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദൈവസദൃശരായ യാജകർ, അതുപോലെ പുരോഹിതന്മാരും കൂടെ,
സ മാമഭിഗതം ദൃഷ്ട്വാ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന് । പ്രതിജഗ്രാഹ താം പൂജാം വചനം ചേദമബ്രവീത്
ശക്തനായ ജാമദഗ്ന്യൻ എന്നെ സമീപിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ എന്റെ ആദരം സ്വീകരിച്ചു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭീഷ്മ കാം ബുദ്ധിമാസ്ഥായ കാശിരാജസുതാ തദാ। അകാമേന ത്വയാ നീതാ പുനശ്ചൈവ വിസര്ജിതാ
ഭീഷ്മാ, നീ ആ സമയത്ത് ഉറച്ച മനസ്സോടെ കാശിരാജാവിന്റെ മകളെ അവളുടെ ഇഷ്ടമില്ലാതെ കൊണ്ടുപോയി, പിന്നെ വീണ്ടും അവളെ വിട്ടയച്ചു.
വിഭ്രംശിതാ ത്വയാ ഹീയം ധര്മാദാസ്തേ യശസ്വിനീ । പരാമൃഷ്ടാം ത്വയാ ഹീമാം കോ ഹി ഗന്തുമിഹാര്ഹതി
നീ ഈ പ്രശസ്തയായ സ്ത്രീയെ അവളുടെ ന്യായമായ വഴി നഷ്ടപ്പെടുത്തിച്ചു; നീ അവളെ സ്പർശിച്ച് പിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം ആരാണ് അവളെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകുക?
പ്രത്യാഖ്യാതാ ഹി സാല്വേന ത്വയാ നീതേതി ഭാരത। തസ്മാദിമാം മന്നിയോഗാത്പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഭാരത
ഭാരതാ, നീ അവളെ കൊണ്ടുപോയതുകൊണ്ടാണ് സാൽവൻ അവളെ നിരസിച്ചത്; അതുകൊണ്ട് എന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നീ അവളെ സ്വീകരിക്കണം.
സ്വധര്മം പുരുഷവ്യാഘ്ര രാജപുത്രീ ലഭത്വിയമ്। ന യുക്തസ്ത്വവമാനോഽയം രാജ്ഞാം കര്തും ത്വയാഽനഘ
പുരുഷസിംഹാ, ഈ രാജകുമാരി അവളുടെ യോജിച്ച കർമ്മം നേടട്ടെ; രാജാക്കന്മാരെ അപമാനിക്കുന്നത് നിന്നിൽ നിന്ന് ഉചിതമല്ല, പാപരഹിതനായവനേ.
തതസ്തം വൈ വിമനസമുദീക്ഷ്യാഹമഥാബ്രുവമ്। നാഹമേനാം പുനര്ദദ്യാം ബ്രഹ്മന്ഭ്രാത്രേ കഥഞ്ചന
അവനെ വിഷാദഭരിതനായി കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ ഒരിക്കലും അവളെ എന്റെ സഹോദരന് വീണ്ടും നൽകില്ല.'
സാല്വസ്യാഹമിതി പ്രാഹ പുരാ മാമേവ ഭാര്ഗവ। മയാ ചൈവാഭ്യനുജ്ഞാതാ ഗതേയം നഗരം പ്രതി
ഭാർഗവാ, മുമ്പ് അവൾ തന്നെയാണ് പറഞ്ഞത്: 'ഞാൻ സാൽവന്റേതാണ്' എന്ന്; ഞാൻ അനുമതി നൽകിയശേഷം അവൾ അവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ന ഭയാന്നാപ്യനുക്രോശാന്നാര്ഥലോഭാന്ന കാമ്യയാ। ക്ഷാത്രം ധര്മമഹം ജഹ്യമിതി മേ വ്രതമാഹിതമ്
ഭയത്താൽ അല്ല, ദയകൊണ്ടല്ല, സമ്പത്തിന്റെ ആഗ്രഹത്താൽ അല്ല, ഇഷ്ടം കൊണ്ടുമല്ല; ഞാൻ ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നതാണ് എന്റെ വ്രതം.
അഥ മാമബ്രവീദ്രാമഃ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണഃ। ന കരിഷ്യസി ചേദേതദ്വാക്യം മേ നരപുങ്ഗവ
അപ്പോൾ രാമൻ കോപഭരിതനായ കണ്ണുകളോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കാത്തപക്ഷം, പുരുഷോത്തമാ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെയും നിന്റെ മന്ത്രിമാരെയും കൊല്ലും.'
ഹനിഷ്യാമി സഹാമാത്യം ത്വാമദ്യേതി പുനഃ പുനഃ । സംരമ്ഭാദബ്രവീദ്രാമഃ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണഃ
രാമൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെയും നിന്റെ മന്ത്രിമാരെയും കൊല്ലും' എന്ന്.
തമഹം ഗീര്ഭിരിഷ്ടാഭി പുനഃ പുനരരിന്ദമ। അയാചം ഭൃഗുശാര്ദൂലം ന ചൈവ പ്രശശാമ സഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, ഞാൻ ഭൃഗുവംശത്തിൽ ജനിച്ച സിംഹനോടു വീണ്ടും വീണ്ടും വിനയപൂർവ്വം അപേക്ഷിച്ചു; എങ്കിലും അദ്ദേഹം ശമിച്ചില്ല.