കിമിയം വക്ഷ്യതീത്യേവം വിമമര്ശ ഭൃഗൂദ്വഹഃ। ഇതി ദധ്യൌ ചിരം രാമഃ കൃപയാഭിപരിപ്ലുതഃ
'ഇവൾ എന്ത് പറയുമോ?' എന്ന് ഭൃഗുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ രാമൻ ദീർഘനേരം കരുണയോടെ ആലോചിച്ചു.
കഥ്യതാമിതി സാ ഭൂയോ രാമേണോക്താ ശുചിസ്മിതാ। സര്വമേവ യഥാതത്ത്വം കഥയാമാസ ഭാര്ഗവേ
പിന്നീട്, മൃദുസ്മിതയോടെ നിന്ന അവളോട് രാമൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'പറയൂ'. അവൾ സത്യസന്ധമായി എല്ലാ കാര്യവും ഭാർഗവനോട് പറഞ്ഞു.
തച്ഛുത്വാ ജാമദഗ്ര്യസ്തു രാജപുത്ര്യാ വചസ്തദാ । ഉവാച താം വരാരോഹാം നിശ്ചിത്യാര്ഥവിനിശ്ചയമ്
രാജകുമാരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജാമദഗ്ന്യൻ, സുന്ദരനിതംബയുള്ള അവളോട് കാര്യത്തിന്റെ സാരാംശം മനസ്സിലാക്കി പറഞ്ഞു.
പ്രേഷയിഷ്യാമി ഭീഷ്മായ കുരുശ്രേഷ്ഠായ ഭാമിനി । കരിഷ്യതി വചോ മഹ്യം ശ്രുത്വാ ച സ നരാധിപഃ
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ കുരുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മനെ അയയ്ക്കും. ആ മഹാരാജാവ് എന്റെ വാക്ക് കേട്ടാൽ നിർബന്ധമായും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും.
ന ചേത്കരിഷ്യതി വചോ മയോക്തം ജാഹ്നവീസുതഃ। ധക്ഷ്യാമ്യഹം രണേ ഭദ്രേ സാമാത്യം ശസ്ത്രതേജസാ
ജാഹ്നവീയുടെ മകനെന്നു പറയുന്നവൻ ഞാൻ പറഞ്ഞ വാക്ക് പാലിക്കാതിരുന്നാൽ, സ്നേഹമേ, ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും എന്റെ ആയുധശക്തിയാൽ നശിപ്പിക്കും.
അഥവാ തേ മതിസ്തത്ര രാജപുത്രി ന വര്തതേ। യാവത്സാല്വപതിം വീരം യോജയാമ്യത്ര കര്മണി
അല്ലെങ്കിൽ രാജകുമാരിയേ, നിന്റെ മനസ്സ് അതിലേക്കില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ വീരനായ സാൽവരാജാവിനെ ഈ കാര്യത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്താം.
വിസര്ജിതാഽഹം ഭീഷ്മേണ ശ്രുത്വൈവ ഭൃഗുനന്ദന। സാല്വരാജഗതം ഭാവം മമ പൂര്വം മനീഷിതമ്
ഭൃഗുവംശജാ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട ഉടനെ ഭീഷ്മൻ എന്നെ നിരസിച്ചു. അതിനുമുമ്പ് സാൽവരാജാവിനെയാണ് എന്റെ മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്.
സൌഭരാജമുപേത്യാഹമവോചം ദുര്വചം വചഃ। ന ച മാം പ്രത്യഗൃഹ്ണാത്സ ചാരിത്ര്യപരിശങ്കിതഃ
സൗഭരാജാവിനോടു ഞാൻ ചെന്നു കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, എന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ സംശയം തോന്നിയതുകൊണ്ട് അവൻ എന്നെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
ഏതത്സര്വം വിനിശ്ചിത്യ സ്വബുദ്ധ്യാ ഭൃഗുനന്ദന । യദത്രൌപയികം കാര്യം തച്ചിന്തയിതുമര്ഹസി
ഭൃഗുവംശജാ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിച്ച്, ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടതെന്താണെന്ന് നീ തീരുമാനിക്കണം.
മമ തു വ്യസനസ്യാസ്യ ഭീഷ്മോ മൂലം മഹാവ്രതഃ। യേനാഹം വശമാനീതാ സമത്ക്ഷിപ്യ ബലാത്തദാ
എന്റെ ഈ ദു:ഖത്തിന്റെയും കഷ്ടത്തിന്റെയും കാരണം വലിയ വ്രതം പാലിക്കുന്ന ഭീഷ്മനാണ്. അന്ന് അവൻ എന്നെ ബലമായി പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
ഭീഷ്മം ജഹി മഹാബാഹോ യത്കൃതേ ദുഃഖമീദൃശമ് । പ്രാപ്താഹം ഭൃഗുശാര്ദൂല ചരാമ്യപ്രിയമുത്തമമ്
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ഭൃഗുവംശത്തിലെ സിംഹമേ, ഈ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിക്കാൻ കാരണമായ ഭീഷ്മനെ നീ കൊല്ലണം. ഞാൻ വലിയ വേദനയിലും അപമാനത്തിലും ഉഴലുകയാണ്.
സ ഹി ലുബ്ധശ്ച നീചശ്ച ജിതകാശീ ച ഭാര്ഗവ । തസ്മാത്പ്രതിക്രിയാ കര്തും യുക്താ തസ്മൈ ത്വയാഽനഘ
അവൻ ദ്രോഹിയും, ചതിയുമാണ്; കാശിരാജ്യത്തെ ജയിച്ചവനുമാണ്, ഭാർഗവാ. അതുകൊണ്ട്, പാപരഹിതനായ നീ, അവനോട് പ്രതികരണം ചെയ്യേണ്ടത് ഉചിതമാണ്.
ഏഷ മേ ഹ്രിയമാണായാ ഭാരതേന തദാ വിഭോ। അഭവദ്ധൃദി സംകല്പോ ഘാതയേദം മഹാവ്രതമ്
ഭാരതൻ എന്നെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, പ്രഭോ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമായിരുന്നു—ഈ വലിയ വ്രതം പാലിക്കുന്നവനെ നശിപ്പിക്കണം എന്ന്.
തസ്മാത്കാമം മമാദ്യേമം രാമ സംപാദയാനഘ। ജഹി ഭീഷ്മം മഹാബാഹോ യഥാ വൃത്രം പുരന്ദരഃ
അതിനാൽ, രാമാ, ഇന്നുതന്നെ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം. പാപരഹിതനായവനേ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെ നശിപ്പിച്ചപോലെ ഭീഷ്മനെ നീ കൊല്ലണം.
ഏവമുക്തസ്തദാ രാമോ ജഹി ഭീഷ്മമിതി പ്രഭോ। ഉവാച രുദതീം കന്യാം ചോദയന്തീം പുനഃ പുനഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീഷ്മനെ കൊല്ലണമെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ağരുതുന്നവളായ കന്യകയുടെ കരച്ചിൽ കേട്ട് രാമൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
കാശ്യേ ന കാമം ഗൃഹ്ണാമി ശസ്ത്രം വൈ വരവര്ണിനി। ഋതേ ബ്രഹ്മവിദാം ഹേതോഃ കിമന്യത്കരവാണി തേ
നല്ല വർണ്ണമുള്ളവളേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ കാര്യം ഒഴികെ ഞാൻ കാശിയിൽ ആയുധം എടുക്കാൻ തയ്യാറല്ല. നിനക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ വേറെ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
വാചാ ഭീഷ്മശ്ച സാല്വശ്ച മമ രാജ്ഞി വശാനുഗൌ। ഭവിഷ്യതോഽനവദ്യാങ്ഗി തത്കരിഷ്യാമി മാ ശുചഃ
നിഷ്കളങ്കമായ അവളേ, വാക്കിനാൽ ഭീഷ്മനും സാൽവനും രാജാവിന് കീഴടങ്ങും. അതിനാൽ, ഞാൻ അതു ചെയ്യാം; നീ ദു:ഖിക്കേണ്ട.
ന തു ശസ്ത്രം ഗ്രഹീഷ്യാമി കഥംചിദപി ഭാമിനി । ഋതേ നിയോഗാദ്വിപ്രാണാമേഷ മേ സമയഃ കൃതഃ
എന്തായാലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ആജ്ഞയില്ലാതെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആയുധം എടുക്കില്ല, സുന്ദരിയേ. അതാണ് ഞാൻ എടുത്ത വ്രതം.
മമ ദുഃഖം ഭഗവതാ വ്യപനേയം യതസ്തതഃ। തച്ച ഭീഷ്മപ്രസൂതം മേ തം ജഹീശ്വര മാ ചിരമ്
എന്റെ ഈ ദു:ഖം ഭഗവാൻ നീക്കണം, കാരണം അതിന് കാരണം ഭീഷ്മനാണ്. അതിനാൽ, ദൈവമേ, നീ വൈകാതെ അവനെ കൊല്ലണം.
കാശികന്യേ പുനര്ബ്രൂഹി ഭീഷ്മസ്തേ ചരണാവുഭൌ। ശിരസാ വന്ദനാര്ഹോഽപി ഗ്രഹീഷ്യതി ഗിരാ മമ
കാശിക്കന്യകേ, വീണ്ടും പറയൂ—ഭീഷ്മൻ നിന്റെ ഇരുകാലും പിടിക്കണം. അവൻ തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനായവനാണെങ്കിലും, എന്റെ വാക്ക് അവൻ അംഗീകരിക്കും.
ജഹി ഭീഷ്മം രണേ രാമ മമ ചേദിച്ഛസി പ്രിയമ്। പ്രതിശ്രുതം ച യദപി തത്സത്യം കര്തുമര്ഹസി
രാമാ, നീ എനിക്ക് ഇഷ്ടം ഉണ്ടെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ കൊല്ലണം. നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതെല്ലാം സത്യമായി പാലിക്കണം.
തയോഃ സംവദതോരേവം രാജന്രാമാമ്ബയോസ്തദാ । അകൃതവ്രണോ ജാമദഗ്ന്യമിദം വചനമബ്രവീത്
രാജാവേ, അങ്ങനെ രാമനും അംബയും തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പരുക്കൊന്നുമില്ലാത്ത ഭീഷ്മൻ ജമദഗ്നിയുടെ മകനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശരണാഗതാം മഹാബാഹോ കന്യാം ന ത്യക്തുമര്ഹസി । യദി ഭീഷ്മോ രണേ രാമ സമാഹൂതസ്ത്വയാ മൃധേ
മഹാബാഹുവായ രാമാ, അഭയം തേടി എത്തിയ ഈ യുവതിയെ നീ ഉപേക്ഷിക്കരുത്. നീ ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിച്ചാൽ,
നിര്ജിതോഽസ്മീതി വാ ബ്രൂയാത്കുര്യാദ്വാ വചനം തവ । കൃതമസ്യാ ഭവേത്കാര്യം കന്യായാ ഭൃഗുനന്ദന ।। വാക്യം സത്യം ച തേ വീര ഭവിഷ്യതി കൃതം വിഭോ । ഇയം ചാപി പ്രതിജ്ഞാ തേ തദാ രാമ മഹാമുനേ
അവൻ തോറ്റു എന്നു സമ്മതിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ഈ യുവതിയുടെ കാര്യത്തിൽ വേണ്ടത് പൂർത്തിയാകും, ഭൃഗുവംശജാ. വീരനായ നിന്റെ വാഗ്ദാനം അപ്പോൾ സത്യമായും നിറവേറും, മഹാമുനിയായ രാമാ, അപ്പോൾ നിന്റെ പ്രതിജ്ഞയും പാലിക്കപ്പെടും.
ജിത്വാ വൈ ക്ഷത്രിയാന്സര്വാന്ബ്രഹ്മണേഷു പ്രതിശ്രുതാ । ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയോ വൈശ്യഃ ശൂദ്രശ്ചൈവ രണേ യദി
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തത് പോലെ, യുദ്ധത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ ആരായാലും,
ബ്രഹ്മദ്വിങ്ഭവിതാ തം വൈ ഹനിഷ്യാമീതി ഭാര്ഗവ । ശരണാര്ഥേ പ്രപന്നാനാം ഭീതാനാം ശരണാര്ഥിനാമ്
ബ്രാഹ്മണദ്വേഷിയാവുന്നവനെ ഞാൻ കൊല്ലും, ഭൃഗുവംശജാ. അഭയം തേടി ഭയത്തോടെ വന്നവർക്കും അഭയം തേടുന്നവർക്കും,
ന ശക്ഷ്യാമി പരിത്യാഗം കര്തും ജീവന്കഥംചന । യശ്ച കൃത്സ്നം രണേ ക്ഷത്രം വിജേഷ്യതി സമാഗതമ്
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവരെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചു വന്ന എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും ജയിക്കുന്നവനെയും,
ദീപ്താത്മാനമഹം തം ച ഹനിഷ്യാമീതി ഭാര്ഗവ । സ ഏവം വിജയീ രാമ ഭീഷ്മഃ കുരുകുലോദ്വഹഃ । തേന യുധ്യസ്വ സങ്ഗ്രമേ സമേത്യ ഭൃഗുനന്ദന
അതുപോലെ ആത്മാവിൽ തീപിടിച്ചവനെയും ഞാൻ കൊല്ലും, ഭൃഗുവംശജാ. അങ്ങനെ വിജയിയായ ഭീഷ്മൻ, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ, രാമാ, അവനോടാണ് നീ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത്, ഭൃഗുവംശജാ.
സ്മരാമ്യഹം പൂര്വകൃതാം പ്രതിജ്ഞാമൃഷിസത്തമ। തഥൈവ ത്ത കരിഷ്യാമി യഥാ സാമ്നൈവ ലപ്സ്യതേ
മഹർഷിയേ, ഞാൻ മുമ്പ് എടുത്ത പ്രതിജ്ഞ ഓർക്കുന്നു. സമാധാനപൂർവ്വം ലഭിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധം ഞാൻ അതു പാലിക്കും.
കാര്യമേതന്മഹദ്ബ്രഹ്മന്കാശികാന്യാമനോഗതമ്। ഗമിഷ്യാമി സ്വയം കന്യാമാദായ യത്ര സഃ
ബ്രാഹ്മണാ, കാശിദേശത്തിലെ യുവതിയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വലിയൊരു കാര്യമാണ് ഇത്. ഞാൻ തന്നെ യുവതിയെ കൂട്ടി അവൻ എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് പോകും.