പൂജയാമാസുരവ്യഗ്രാ മധുപര്കേണ ഭാര്ഗവമ്। അര്ചിതശ്ച യഥാന്യായം നിഷസാദ സഹൈവ തൈഃ
അവർ ഉത്സാഹത്തോടെ ഭാർഗവനായ രാമനെ മധുപർക്കം കൊണ്ടു ആദരിച്ചു. യഥാവിധി പൂജയേറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹം അവരോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
തതഃ പൂര്വവ്യതീതാനി കഥയന്തൌ സ്മ താവുഭൌ । ആസാതാം ജാമദഗ്ന്യശ്ച സൃഞ്ജയശ്ചൈവ ഭാരത
അതിനുശേഷം, ഇരുവരും പഴയ സംഭവങ്ങൾക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഭരതകുലജനായ ജാമദഗ്ന്യനും സൃഞ്ജയനും ഒരുമിച്ചു ചേർന്നു.
തഥാ കഥാന്തേ രാജര്ഷിര്ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠം മഹാബലമ് । ഉവാച മധുരം കാലേ രാമം വചനമര്ഥവത്
അങ്ങനെ സംഭാഷണം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, രാജർഷിയായ സൃഞ്ജയൻ ഭൃഗുകുലത്തിലെ മഹാബലശാലിയായ രാമനോട്, സമയോചിതമായി, മധുരവും ഗൗരവവുമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
രാമേയം മമ ദൌഹിത്രീ കാശിരാജസുതാ പ്രഭോ । അസ്യാഃ ശ്രൃണു യഥാതത്ത്വം കാര്യം കാര്യവിശാരദ
രാമാ, ഇവൾ എന്റെ മകളുടെ മകൾ, കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രി. കർത്തവ്യം എന്താണെന്ന് നീ കേൾക്കണം, കര്മ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ.
പരമം കഥ്യതാം ചേതി താം രാമഃ പ്രത്യഭാഷത । തതഃ സാഭ്യവദദ്രാമം ജ്വലന്തമിവ പാവകമ്
'പരമമായത് പറയപ്പെടട്ടെ' എന്നു രാമൻ മറുപടി പറഞ്ഞു. പിന്നെ, അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന രാമനോട് അവൾ സംസാരിച്ചു.
തതോഽഭിവാദ്യ ചരണൌ രാമസ്യ ശിരസാ ശുഭൌ । സ്പൃഷ്ട്വാ പദ്മദലാഭാഭ്യാം പാണിഭ്യാമഗ്രതഃ സ്ഥിതാ
അവൾ രാമന്റെ ശുഭമായ പാദങ്ങളിൽ തലകൂവിച്ച് വന്ദനം ചെയ്തു, താമരയിലുപമമായ കൈകളാൽ സ്പർശിച്ച് അവന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
രുരോദ സാ ശോകവതീ ബാഷ്പവ്യാകുലലോചനാ। പ്രപേദേ ശരണം ചൈവ ശരണ്യം ഭൃഗുനന്ദനമ്
അവൾ ദുഃഖഭാരത്തിൽ കണ്ണുനിറഞ്ഞ് കരഞ്ഞു; ഭൃഗുനന്ദനായ ശരണ്യനായ രാമനിൽ അവൾ അഭയം തേടി.
യഥാ ത്വം സൃംജയസ്യാസ്യ തഥാ മേ ത്വം നൃപാത്മജേ । ബ്രൂഹി യത്തേ മനോദുഃഖം കരിഷ്യേ വചനം തവ
സൃഞ്ജയനോടു നീ എങ്ങനെ ആണോ, അതുപോലെ രാജകുമാരിയായ എന്നോടും നീ ആയിരിക്കണം. നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ദുഃഖം പറയൂ, ഞാൻ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും.
ഭഗവഞ്ശരണം ത്വാദ്യ പ്രപന്നാഽസ്മി മഹാവ്രതമ് । ശോകപങ്കാര്ണവാന്മഗ്നം ഘോരാദുദ്ധര മാം വിഭോ
ഭഗവൻ, മഹാവ്രതധാരിയായ അങ്ങയെ ഇന്ന് ഞാൻ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭയാനകമായ ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന എന്നെ, മഹാശക്തനേ, ഉയർത്തേണമേ.
തസ്യാശ്ച ദൃഷ്ട്വാ രൂപം ച വപുശ്ചാഭിനവം പുനഃ। സൌകുമാര്യം പരം ചൈവ രാമശ്ചിന്താപരോഽഭവത്
അവളുടെ രൂപവും എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള സൗന്ദര്യവും അതിയായ സൌമ്യതയും കണ്ട രാമൻ ആലോചനയിൽ മുഴുകി.
കിമിയം വക്ഷ്യതീത്യേവം വിമമര്ശ ഭൃഗൂദ്വഹഃ। ഇതി ദധ്യൌ ചിരം രാമഃ കൃപയാഭിപരിപ്ലുതഃ
'ഇവൾ എന്ത് പറയുമോ?' എന്ന് ഭൃഗുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ രാമൻ ദീർഘനേരം കരുണയോടെ ആലോചിച്ചു.
കഥ്യതാമിതി സാ ഭൂയോ രാമേണോക്താ ശുചിസ്മിതാ। സര്വമേവ യഥാതത്ത്വം കഥയാമാസ ഭാര്ഗവേ
പിന്നീട്, മൃദുസ്മിതയോടെ നിന്ന അവളോട് രാമൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'പറയൂ'. അവൾ സത്യസന്ധമായി എല്ലാ കാര്യവും ഭാർഗവനോട് പറഞ്ഞു.
തച്ഛുത്വാ ജാമദഗ്ര്യസ്തു രാജപുത്ര്യാ വചസ്തദാ । ഉവാച താം വരാരോഹാം നിശ്ചിത്യാര്ഥവിനിശ്ചയമ്
രാജകുമാരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ജാമദഗ്ന്യൻ, സുന്ദരനിതംബയുള്ള അവളോട് കാര്യത്തിന്റെ സാരാംശം മനസ്സിലാക്കി പറഞ്ഞു.
പ്രേഷയിഷ്യാമി ഭീഷ്മായ കുരുശ്രേഷ്ഠായ ഭാമിനി । കരിഷ്യതി വചോ മഹ്യം ശ്രുത്വാ ച സ നരാധിപഃ
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ കുരുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മനെ അയയ്ക്കും. ആ മഹാരാജാവ് എന്റെ വാക്ക് കേട്ടാൽ നിർബന്ധമായും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും.
ന ചേത്കരിഷ്യതി വചോ മയോക്തം ജാഹ്നവീസുതഃ। ധക്ഷ്യാമ്യഹം രണേ ഭദ്രേ സാമാത്യം ശസ്ത്രതേജസാ
ജാഹ്നവീയുടെ മകനെന്നു പറയുന്നവൻ ഞാൻ പറഞ്ഞ വാക്ക് പാലിക്കാതിരുന്നാൽ, സ്നേഹമേ, ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും എന്റെ ആയുധശക്തിയാൽ നശിപ്പിക്കും.
അഥവാ തേ മതിസ്തത്ര രാജപുത്രി ന വര്തതേ। യാവത്സാല്വപതിം വീരം യോജയാമ്യത്ര കര്മണി
അല്ലെങ്കിൽ രാജകുമാരിയേ, നിന്റെ മനസ്സ് അതിലേക്കില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ വീരനായ സാൽവരാജാവിനെ ഈ കാര്യത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്താം.
വിസര്ജിതാഽഹം ഭീഷ്മേണ ശ്രുത്വൈവ ഭൃഗുനന്ദന। സാല്വരാജഗതം ഭാവം മമ പൂര്വം മനീഷിതമ്
ഭൃഗുവംശജാ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട ഉടനെ ഭീഷ്മൻ എന്നെ നിരസിച്ചു. അതിനുമുമ്പ് സാൽവരാജാവിനെയാണ് എന്റെ മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്.
സൌഭരാജമുപേത്യാഹമവോചം ദുര്വചം വചഃ। ന ച മാം പ്രത്യഗൃഹ്ണാത്സ ചാരിത്ര്യപരിശങ്കിതഃ
സൗഭരാജാവിനോടു ഞാൻ ചെന്നു കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, എന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ സംശയം തോന്നിയതുകൊണ്ട് അവൻ എന്നെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
ഏതത്സര്വം വിനിശ്ചിത്യ സ്വബുദ്ധ്യാ ഭൃഗുനന്ദന । യദത്രൌപയികം കാര്യം തച്ചിന്തയിതുമര്ഹസി
ഭൃഗുവംശജാ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിച്ച്, ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടതെന്താണെന്ന് നീ തീരുമാനിക്കണം.
മമ തു വ്യസനസ്യാസ്യ ഭീഷ്മോ മൂലം മഹാവ്രതഃ। യേനാഹം വശമാനീതാ സമത്ക്ഷിപ്യ ബലാത്തദാ
എന്റെ ഈ ദു:ഖത്തിന്റെയും കഷ്ടത്തിന്റെയും കാരണം വലിയ വ്രതം പാലിക്കുന്ന ഭീഷ്മനാണ്. അന്ന് അവൻ എന്നെ ബലമായി പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
ഭീഷ്മം ജഹി മഹാബാഹോ യത്കൃതേ ദുഃഖമീദൃശമ് । പ്രാപ്താഹം ഭൃഗുശാര്ദൂല ചരാമ്യപ്രിയമുത്തമമ്
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ഭൃഗുവംശത്തിലെ സിംഹമേ, ഈ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിക്കാൻ കാരണമായ ഭീഷ്മനെ നീ കൊല്ലണം. ഞാൻ വലിയ വേദനയിലും അപമാനത്തിലും ഉഴലുകയാണ്.
സ ഹി ലുബ്ധശ്ച നീചശ്ച ജിതകാശീ ച ഭാര്ഗവ । തസ്മാത്പ്രതിക്രിയാ കര്തും യുക്താ തസ്മൈ ത്വയാഽനഘ
അവൻ ദ്രോഹിയും, ചതിയുമാണ്; കാശിരാജ്യത്തെ ജയിച്ചവനുമാണ്, ഭാർഗവാ. അതുകൊണ്ട്, പാപരഹിതനായ നീ, അവനോട് പ്രതികരണം ചെയ്യേണ്ടത് ഉചിതമാണ്.
ഏഷ മേ ഹ്രിയമാണായാ ഭാരതേന തദാ വിഭോ। അഭവദ്ധൃദി സംകല്പോ ഘാതയേദം മഹാവ്രതമ്
ഭാരതൻ എന്നെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, പ്രഭോ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമായിരുന്നു—ഈ വലിയ വ്രതം പാലിക്കുന്നവനെ നശിപ്പിക്കണം എന്ന്.
തസ്മാത്കാമം മമാദ്യേമം രാമ സംപാദയാനഘ। ജഹി ഭീഷ്മം മഹാബാഹോ യഥാ വൃത്രം പുരന്ദരഃ
അതിനാൽ, രാമാ, ഇന്നുതന്നെ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം. പാപരഹിതനായവനേ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവനേ, ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെ നശിപ്പിച്ചപോലെ ഭീഷ്മനെ നീ കൊല്ലണം.
ഏവമുക്തസ്തദാ രാമോ ജഹി ഭീഷ്മമിതി പ്രഭോ। ഉവാച രുദതീം കന്യാം ചോദയന്തീം പുനഃ പുനഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീഷ്മനെ കൊല്ലണമെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ağരുതുന്നവളായ കന്യകയുടെ കരച്ചിൽ കേട്ട് രാമൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
കാശ്യേ ന കാമം ഗൃഹ്ണാമി ശസ്ത്രം വൈ വരവര്ണിനി। ഋതേ ബ്രഹ്മവിദാം ഹേതോഃ കിമന്യത്കരവാണി തേ
നല്ല വർണ്ണമുള്ളവളേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ കാര്യം ഒഴികെ ഞാൻ കാശിയിൽ ആയുധം എടുക്കാൻ തയ്യാറല്ല. നിനക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ വേറെ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
വാചാ ഭീഷ്മശ്ച സാല്വശ്ച മമ രാജ്ഞി വശാനുഗൌ। ഭവിഷ്യതോഽനവദ്യാങ്ഗി തത്കരിഷ്യാമി മാ ശുചഃ
നിഷ്കളങ്കമായ അവളേ, വാക്കിനാൽ ഭീഷ്മനും സാൽവനും രാജാവിന് കീഴടങ്ങും. അതിനാൽ, ഞാൻ അതു ചെയ്യാം; നീ ദു:ഖിക്കേണ്ട.
ന തു ശസ്ത്രം ഗ്രഹീഷ്യാമി കഥംചിദപി ഭാമിനി । ഋതേ നിയോഗാദ്വിപ്രാണാമേഷ മേ സമയഃ കൃതഃ
എന്തായാലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ആജ്ഞയില്ലാതെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആയുധം എടുക്കില്ല, സുന്ദരിയേ. അതാണ് ഞാൻ എടുത്ത വ്രതം.
മമ ദുഃഖം ഭഗവതാ വ്യപനേയം യതസ്തതഃ। തച്ച ഭീഷ്മപ്രസൂതം മേ തം ജഹീശ്വര മാ ചിരമ്
എന്റെ ഈ ദു:ഖം ഭഗവാൻ നീക്കണം, കാരണം അതിന് കാരണം ഭീഷ്മനാണ്. അതിനാൽ, ദൈവമേ, നീ വൈകാതെ അവനെ കൊല്ലണം.
കാശികന്യേ പുനര്ബ്രൂഹി ഭീഷ്മസ്തേ ചരണാവുഭൌ। ശിരസാ വന്ദനാര്ഹോഽപി ഗ്രഹീഷ്യതി ഗിരാ മമ
കാശിക്കന്യകേ, വീണ്ടും പറയൂ—ഭീഷ്മൻ നിന്റെ ഇരുകാലും പിടിക്കണം. അവൻ തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനായവനാണെങ്കിലും, എന്റെ വാക്ക് അവൻ അംഗീകരിക്കും.