സര്വഥാ ഭാഗധേയാനി സ്വാനി പ്രാപ്നോതി മാനവഃ । അനയസ്യാസ്യ തു മുഖം ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ മമ
എന്തായാലും മനുഷ്യന് അവനു വിധിക്കപ്പെട്ടതേയാണ് നേടുന്നത്. എങ്കിലും എന്റെ ഈ ദുരിതത്തിന് കാരണം ഭീഷ്മന്, ശാന്തനുവിന്റെ മകനാണ്.
സാ ഭീഷ്മേ പ്രതികര്തവ്യമഹം പശ്യാമി സാംപ്രതമ് । തപസാ വാ യുധാ വാപി ദുഃഖഹേതുഃ സ മേ മതഃ
അതിനാല് ഭീഷ്മനോട് എനിക്ക് പ്രതികാരം ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന് ഇപ്പോള് ഞാന് മനസ്സിലാക്കുന്നു. തപസ്സിലൂടെയോ യുദ്ധത്തിലൂടെയോ, എങ്കിലും എന്റെ ദുഃഖത്തിന് കാരണം അവനാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു.
കോ നു ഭീഷ്മം യുധാ ജേതുമുത്സഹേത മഹീപതിഃ । ഏവം സാ പരിനിശ്ചിത്യ ജഗാമ നഗരാദ്ബഹിഃ
ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തില് ജയിക്കാന് ഏതു രാജാവിനാണ് ധൈര്യം? ഇങ്ങനെ ഉറപ്പിച്ച ശേഷം അവള് നഗരത്തില് നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
ആശ്രമം പുണ്യശീലാനാം താപസാനാം മഹാത്മനാമ് । തതസ്താമവസദ്രാത്രിം താപസൈഃ പരിവാരിതാ
പുണ്യശീലമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സുകാരുടെ ആശ്രമത്തിലേക്കാണ് അവള് പോയത്. അവിടെ തപസ്സുകാരുടെ സംരക്ഷണത്തില് ഒരു രാത്രി അവള് താമസിച്ചു.
ആചഖ്യൌ ച യഥാവൃത്തം സര്വമാത്മനി ഭാരത । വിസ്തരേണ മഹാബാഹോ നിഖിലേന ശുചിസ്മിതാ । ഹരണം ച വിസര്ഗം ച സാല്വേന ച വിസര്ജനമ്
ഭാരതാ, അവള് സംഭവിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിശദമായി ആ തപസ്സുകാര്ക്ക് പറഞ്ഞു. തനിക്കുണ്ടായ അപഹരണം, വിട്ടയക്കല്, സാല്വനാല് നിരസിക്കപ്പെട്ടതു എന്നിവ എല്ലാം അവള് സുതാര്യമായ ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു.
തതസ്തത്ര മഹാനാസീദ്ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ । ശൈഖാവത്യസ്തപോബൃദ്ധഃ ശാസ്ത്രേ ചാരണ്യകേ ഗുരുഃ
അവിടെ ഒരു മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന് ഉണ്ടായിരുന്നു. ശൈഖാവത്യരില് തപസ്സില് വളര്ന്നവനും അരണ്യകശാസ്ത്രത്തില് ഗുരുവുമായവനും.
ആര്താ താമാഹ സ മുനിഃ ശൈഖാവത്യോ മഹാതപാഃ । നിഃശ്വസന്തീം സതീം ബാലാം ദുഃഖശോകപരായണാമ്
ആ ദുഃഖിതയെയെ കണ്ടു, മഹാതപസ്സുകാരനായ ശൈഖാവത്യമുനി അവളോട് പറഞ്ഞു. ദുഃഖവും ശോകവും കൊണ്ട് ഉണങ്ങിയ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള ബാലികയായിരുന്നു അവള്.
ഏവം ഗതേ തു കിം ഭദ്രേ ശക്യം കര്തും തപസ്വിഭിഃ । ആശ്രമസ്ഥൈര്മഹാഭാഗേ തപോയുക്തൈര്മഹാത്മഭിഃ
ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചപ്പോള് ആശ്രമത്തില് താമസിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സുകാര് എന്ത് ചെയ്യാന് കഴിയും, ഭദ്രേ?
സാ ത്വേനമബ്രവീദ്രാജന്ക്രിയതാം മദനുഗ്രഹഃ । പ്രാവ്രാജ്യമഹമിച്ഛാമി തപസ്തപ്സ്യാമി ദുശ്ചരമ്
അവള് മറുപടി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ദയവായി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണം. ഞാന് സന്യാസം സ്വീകരിച്ച് കഠിനമായ തപസ് ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മയൈവ യാനി കര്മാണി പൂര്വദേഹേ തു മൂഢയാ। കൃതാനി നൂനം പാപാനി തേഷാമേതത്ഫലം ധ്രുവമ്
മുന്ജന്മത്തില് ഞാന് ചെയ്ത പാപകര്മ്മങ്ങളുടെ ഫലമാണ് ഇന്ന് എന്നെ ഇങ്ങനെ ദുരിതത്തിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
നോത്സഹേ തു പുനര്ഗന്തും സ്വജനം പ്രതി താപസാഃ । പ്രത്യാഖ്യാതാ നിരാനന്ദാ സാല്വേന ച നിരാകൃതാ
എനിക്ക് വീണ്ടും എന്റെ കുടുംബത്തിലേക്ക് മടങ്ങാന് കഴിയില്ല, തപസ്സുകാരേ. സാല്വനാല് നിരസിക്കപ്പെട്ടതും സന്തോഷം ഇല്ലാതായതും കൊണ്ടാണ്.
ഉപദിഷ്ടമിഹേച്ഛാമി താപസ്യം വീതകല്മഷാഃ । യുഷ്മാഭിര്ദേവസംകാശൈഃ കൃപാ ഭവതു വോ മയി
ദോഷം ഇല്ലാത്തവരേ, ദയവായി തപസ്സിന്റെ മാര്ഗം എന്നെ പഠിപ്പിക്കണം. ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള നിങ്ങള് എന്നോടു കരുണ കാണിക്കണം.
സ താമാശ്വാസയത്കന്യാം ദൃഷ്ടാന്താഗമഹേതുഭിഃ । സാന്ത്വയാമാസ കാര്യം ച പ്രതിജജ്ഞേ ദ്വിജൈഃ സഹ
അവളെ ഉദാഹരണങ്ങളും കാരണങ്ങളും കൊണ്ട് ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യാമെന്ന് ഉറപ്പു നല്കി.
തതസ്തേ താപസാഃ സര്വേ കാര്യവന്തോഽഭവംസ്തദാ। താം കന്യാം ചിന്തയന്തസ്തേ കിംകാര്യമിതി ധര്മിണഃ
അപ്പോള് ആ തപസ്സുകാര് എല്ലാവരും ആ പെണ്കുട്ടിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ധര്മപ്രകാരമായി ആലോചിച്ച്, അതിനായി തയ്യാറായി.
കേചിദാഹുഃ പിതുര്വേശ്മ നീയതാമിതി താപസാഃ । കേചിദസ്യദുമാലമ്ഭേ മതിം ചക്രുര്ഹി താപസാഃ
ചില സന്യാസിമാർ പറഞ്ഞു: 'അവളെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.' മറ്റുചിലർ അവളെ ആശ്രമത്തിൽ തന്നെ തുടരാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന് കരുതിച്ചു.
കേചിത്സാല്വപതിം ഗത്വാ നിയോജ്യമിതി മേനിരേ। നേതി കേചിദ്വ്യവസ്യന്തി പ്രത്യാഖ്യാതാ ഹി തേന സാ
ചിലർ അവളെ സാൽവരാജാവിന്റെ അടുക്കൽ അയക്കണമെന്ന് വിചാരിച്ചു. എന്നാൽ, അവൻ അവളെ നിരസിച്ചതിനാൽ, മറ്റുചിലർ അതിന് എതിർത്തു.
ഏവം ഗതേ തു കിം ശക്യം ഭദ്രേ കര്തും മനീഷിഭിഃ । പുനരൂചുശ്ച താം സര്വേ താപസാഃ സംശിതവ്രതാഃ
ഇങ്ങനെ കാര്യങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ, ഭദ്രേ, ജ്ഞാനികൾക്ക്还能 എന്ത് ചെയ്യാനാകും? പിന്നെ എല്ലാ സന്യാസിമാരും വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരായി അവളോട് വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
അലം പ്രവ്രജിതേനേഹ ഭദ്രേ ശ്രൃണു ഹിതം വചഃ। ഇതോ ഗച്ഛസ്വ ഭദ്രം തേ പിതുരേവ നിവേശനമ്
ഇവിടെ ഇനിയും സഞ്ചരിക്കുന്നത് മതി, ഭദ്രേ. ഈ ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ: ഇവിടെ നിന്ന് നീ യാത്രതിരിക്കൂ, നിന്റെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോവുക. നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ.
പ്രതിപസ്ത്യതി രാജാ സ പിതാ തേ യദനന്തരമ് । തത്ര വത്സ്യസി കല്യാണി സുഖം സര്വഗുണാന്വിതാ
നിന്റെ പിതാവായ രാജാവ് ഉടൻ നിന്നെ സ്വീകരിക്കും; അവിടെ നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവളായി സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കും, കല്യാണി.
ന ച തേഽന്യാ ഗതിര്ന്യായ്യാ ഭവേദ്ഭദ്രേ യഥാ പിതാ । പതിര്വാപി ഗതിര്നാര്യാഃ പിതാ വാ വരവര്ണിനി । ഗതിഃ പതിഃ സമസ്ഥായാ വിഷമേ ച പിതാ ഗതിഃ
ഭദ്രേ, നിനക്ക് പിതാവിനെക്കാൾ മറ്റൊരു ശരിയായ ആശ്രയം ഇല്ല. സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവോ അല്ലെങ്കിൽ പിതാവോ ആണ് ആശ്രയം, സുന്ദരിയേ. ഭർത്താവ് കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ അവനാണ് ആശ്രയം; കഷ്ടതയിലായാൽ പിതാവാണ് ആശ്രയം.
പ്രവ്രജ്യാ ഹി സുദുഃഖേയം സുകുമാര്യാ വിശേഷതഃ । രാജപുത്ര്യാഃ പ്രകൃത്യാ ചക കുമാര്യാസ്തവ ഭാമിനി
സുന്ദരിയേ, സുഖജീവിതത്തിൽ വളർന്ന സ്ത്രീക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് രാജകുമാരിയായ നിനക്കു, സന്യാസജീവിതം വളരെ ദുഷ്കരമാണ്.
ഭദ്രേ ദോഷാ ഹി വിദ്യന്തേ ബഹവോ വരവര്ണിനി । ആശ്രമേ വൈ വസന്ത്യാസ്തേ ന ഭവേയുഃ പിതുര്ഗൃഹേ
ഭദ്രേ, ഉത്തമവേഷമുള്ള സ്ത്രീയ്ക്ക് ആശ്രമത്തിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ പല ദോഷങ്ങളും ഉണ്ടാകും; അവ പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ ഉണ്ടാകില്ല.
തതസ്ത്വന്യേഽബ്രുവന്വാക്യം താപസാസ്താം തപസ്വിനീമ്
അതിനുശേഷം മറ്റു സന്യാസിമാർ ആ ഭക്തിയുള്ളവളോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ത്വാമിഹൈകാകിനീം ദൃഷ്ട്വാ നിര്ജനേ ഗഹനേ വനേ। പ്രാര്ഥയിഷ്യന്തിരാജാനസ്തസ്മാന്മൈവം മനഃ കൃഥാഃ
നിനക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു കാട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കു കാണുമ്പോൾ രാജാക്കന്മാർ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കും; അതിനാൽ, ഇങ്ങനെയൊരു ചിന്ത നിന്റെ മനസ്സിൽ വരുത്തരുത്.
ന ശക്യം കാശിനഗരം പുനര്ഗന്തും പിതുര്ഗൃഹാന്। അവജ്ഞാതാ ഭവിഷ്യാമി ബാന്ധവാനാം ന സംശയഃ
ഞാൻ വീണ്ടും കാശി നഗരത്തിലേക്കോ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്കോ പോകാൻ കഴിയില്ല; ബന്ധുക്കൾ എന്നെ അവഹേളിക്കും, അതിൽ സംശയമില്ല.
ഉഷിതാസ്മി തഥാ ബാല്യേ പിതുര്വേശ്മനി താപസാഃ । നാഹം ഗമിഷ്യേ ഭദ്രം വസ്തത്ര യത്ര പിതാ മമ। തപസ്തപ്തുമഭീപ്സാമി താപസൈഃ പരിരക്ഷിതാ
സന്യാസിമാരേ, ഞാൻ ബാല്യത്തിൽ പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇനി ഞാൻ അവിടെ പോകില്ല, ഭദ്രം സംഭവിക്കട്ടെ. ഞാൻ സന്യാസിമാരുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യഥാ പരേഽപി മേ ലോകേ ന സ്യാദേവം മഹാത്യയഃ । ദൌര്ഭാഗ്യം താപസശ്രേഷ്ഠാസ്തസ്മാത്തപ്സ്യാമ്യഹം തപഃ
ഇതുപോലൊരു വലിയ ദുരിതം മറ്റൊരു ജന്മത്തിലും എന്നെ ബാധിക്കാതിരിക്കാനാണ്, സന്യാസിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഞാൻ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത്.
ഇത്യേവം തേഷു വിപ്രേഷു ചിന്തയന്സു യഥാതഥമ്। രാജര്ഷിസ്തദ്വനം പ്രാപ്തസ്തപസ്വീ ഹോത്രവാഹനഃ । `താം തഥാ ഭാവിനീം ദൃഷ്ട്വാ ശ്രുത്വാ ചോദ്വിഗ്രമാനസഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇങ്ങനെ വിവിധതരത്തിൽ ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, തപസ്സിൽ ഉറച്ച രാജർഷിയായ ഹോത്രവാഹനൻ ആ വനത്തിലേക്ക് എത്തി. അവളെ അങ്ങനെ കണ്ടും, അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, അവന്റെ മനസ്സ് വിഷമമായി.
തതസ്തേ താപസാഃ സര്വേ പൂജയന്തി സ്മ തം നൃപമ് । പൂജാഭിഃ സ്വാഗതാദ്യാഭിരാസനേനോദകേന ച
അപ്പോൾ എല്ലാ സന്യാസിമാരും ആ രാജാവിനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്തു, ഇരിപ്പിടവും വെള്ളവും നൽകി ആദരിച്ചു.
തസ്യോപവിഷ്ടസ്യ സതോ വിശ്രാന്തസ്യോപശ്രൃണ്വതഃ। പുനരേവ കഥാം ചക്രുഃ കന്യാം പ്രതി വനൌകസഃ
അവൻ ഇരുന്ന് വിശ്രമിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർ വീണ്ടും ആ കന്യയെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു.