ദേവവ്രതത്വം വിജ്ഞാപ്യ പൃഥിവീം സര്വരാജസു । നൈവ ഹന്യാം സ്ത്രിയം ജാതു ന സ്ത്രീപൂര്വം കദാചന
ദേവവ്രതവ്രതം ഞാൻ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ; ഒരുപോഴും ഞാൻ സ്ത്രീയെ അല്ലെങ്കിൽ മുൻകാലത്ത് സ്ത്രീയായിരുന്നവരെ കൊല്ലില്ല.
സ ഹി സ്ത്രീപൂര്വകോ രാജഞ്ശിഖണ്ഡീ യദി തേ ശ്രുതഃ । കന്യാ ഭൂത്വാ പുമാഞ്ചാതോ ന യോത്സ്യേ തേന ഭാരത
രാജാവേ, നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടാവും, ശിഖണ്ഡി സ്ത്രീജന്മം പ്രാപിച്ചവനാണ്; ആദ്യമായി പെൺകുട്ടിയായി, പിന്നീട് പുരുഷനായി മാറിയവനാണ്. അതിനാൽ ഞാൻ അവനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യില്ല, ഭാരത.
സര്വാംസ്ത്വന്യാന്ഹനിഷ്യാമി പാര്ഥിവാന്ഭരതര്ഷഭ । യാന്സമേഷ്യാമി സമരേ ന തു കുന്തീസുതാന്നൃപ
ഭാരതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കാണുന്ന മറ്റു രാജാക്കന്മാരെ ഞാൻ കൊല്ലും; എന്നാൽ കുന്തിദേവിയുടെ മക്കളെ ഞാൻ കൊല്ലില്ല.
കിമര്ഥം ഭരതശ്രേഷ്ഠ നൈവ ഹന്യാഃ ശിഖണ്ഡിനമ് । ഉദ്യതേഷുമഥോ ദൃഷ്ട്വാ സമരേഷ്വാതതായിനമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, യുദ്ധത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി നേരിട്ട് പോരാടുന്ന ശിഖണ്ഡിയെ നീ കൊല്ലാതിരിക്കാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ്?
പൂര്വമുക്ത്വാ മഹാബാഹോ പാഞ്ചാലാന്സഹ സോമകൈഃ । ഹനിഷ്യാമീതി ഗാങ്ഗേയ തന്മേ ബ്രൂഹി പിതാമഹ
ശക്തനായവനേ, ഗംഗാപുത്രനേ, മുമ്പ് നീ പാഞ്ചാലന്മാരെയും സോമകന്മാരെയും ഞാൻ കൊല്ലുമെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. അതിന്റെ കാരണം പറയൂ, പിതാമഹ.
ശ്രൃണു ദുര്യോധന കഥാം സഹൈഭിര്വസുധാധിപൈഃ । യദര്ഥം യുധി സംപ്രേക്ഷ്യ നാഹം ഹന്യാം ശിഖണ്ഡിനമ്
ദുര്യോധനേ, ഈ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം നീ കേൾക്കൂ; യുദ്ധത്തിൽ അവനെ കണ്ടിട്ടും ഞാൻ ശിഖണ്ഡിയെ കൊല്ലാതിരിക്കാൻ കാരണമുള്ള കഥ പറയാം.
മഹാരാജോ മമ പിതാ ശാന്തനുര്ലോകവിശ്രുതഃ । ദിഷ്ടാന്തമാപ ധര്മാത്മാ സമയേ ഭരതര്ഷഭ
ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ എന്റെ അച്ഛൻ, മഹാരാജാവായ ശാന്തനു, ധർമ്മനിഷ്ഠയോടെ വാഗ്ദാനം പാലിച്ച് തന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
തതോഽഹം ഭരതശ്രേഷ്ഠ പ്രതിജ്ഞാം പരിപാലയന് । ചിത്രാങ്ഗദം ഭ്രാതരം വൈ മഹാരാജ്യേഽഭ്യപേചയമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ച്, എന്റെ സഹോദരനായ ചിത്രാംഗദനെ മഹാരാജാവായി സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്തു.
തസ്മിംശ്ച നിധനം പ്രാപ്തേ സത്യവത്യാ മതേ സ്ഥിതഃ । വിചിത്രവീര്യം രാജാനമഭ്യഷിഞ്ചം യഥാവിധി
അവൻ മരിച്ചപ്പോൾ, സത്യവതിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ഞാൻ വിചിത്രവീര്യനെ യഥാവിധി രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്തു.
മയാഽഭിഷിക്തോ രാജേന്ദ്ര യവീയാനപി ധര്മതഃ । വിചിത്രവീര്യോ ധര്മാത്മാ മാമേവ സമുദൈക്ഷത
രാജേന്ദ്രനേ, വിചിത്രവീര്യൻ എങ്കിലും ചെറുപ്പക്കാരനായിരുന്നു, എന്നാൽ ധർമ്മപ്രകാരം ഞാൻ അവനെ സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്തു; അവൻ എന്നെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു.
തസ്യ ദാരക്രിയാം താത ചികീര്ഷുരഹമപ്യുത । അനുരൂപാദിവ കുലാദിത്യേവ ച മനോ ദധേ
അവന്റെ വിവാഹം നടത്തണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു, അച്ഛനേ, അനുയോജ്യമായ കുടുംബത്തിൽ നിന്നൊരു പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടെത്തണമെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ചു.
തഥാഽശ്രൌഷം മഹാബാഹോ തിസ്രഃ കന്യാഃ സ്വയംവരേ । രൂപേണാപ്രതിമാഃ സര്വാഃ കാശിരാജസുതാസ്തദാ । അമ്ബാം ചൈവാമ്ബികാം ചൈവ തഥൈവാമ്ബാലികാമപി
ശക്തനായവനേ, അപ്പോൾ ഞാൻ കേട്ടു, രൂപത്തിൽ അപരിമിതമായ കാശിരാജാവിന്റെ മൂന്നു പുത്രിമാർ സ്വയംവരത്തിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്: അംബ, അംബിക, അംബാലിക.
രാജാനശ്ച സമാഹൂതാഃ പൃഥിവ്യാം ഭരതര്ഷഭ। അമ്ബാ ജ്യേഷ്ഠാഭവത്താസാമമ്ബികാ ത്വഥ മധ്യമാ
ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാശൂരനായ രാജാവേ, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി. അവരിൽ അമ്പാ മുതിർന്നവളായിരുന്നു, അമ്പികാ ഇടത്തരം ആയിരുന്നു.
അമ്ബാലികാ ച രാജേന്ദ്ര രാജകന്യാ യവീയസീ । സോഽഹമേകരഥേനൈവ ഗതഃ കാശിപതേഃ പുരീമ്
അമ്പാലികാ രാജകുമാരികളിൽ ഏറ്റവും ഇളയവളായിരുന്നു, രാജാധിരാജാവേ. ഞാൻ ഒറ്റ രഥത്തിൽ കാശിരാജാവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
അപശ്യം താ മഹാബാഹോ തിസ്രഃ കന്യാഃ സ്വലങ്കൃതാഃ। രാജ്ഞശ്ചൈവ സമാഹൂതാന്പാര്ഥിവാന്പൃഥിവീപതേ
അവിടെ ഞാൻ ആ മൂന്ന് രാജകുമാരികളെ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു കണ്ടു, മഹാബാഹുവായവനേ. കൂടെ, വിളിച്ചു കൂട്ടിയിരുന്ന ഭൂമിയിലെ രാജാക്കളെയും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
തതോഽഹം താന്നൃപാന്സര്വാനാഹൂയ സമരേ സ്ഥിതാന്। രഥമാരോപയാഞ്ചക്രേ കന്യാസ്താ ഭരതര്ഷഭ
അതിനുശേഷം, ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാശൂരനായവനേ, സമരത്തിന് തയ്യാറായി നിന്നിരുന്ന എല്ലാ രാജാക്കളെയും ഞാൻ വിളിച്ചു. ആ രാജകുമാരികളെ എന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി.
വീര്യശുല്കാശ്ച താ ജ്ഞാത്വാ സമാരോപ്യ രഥം തദാ। അവോചം പാര്ഥിവാന്സര്വാനഹം തത്ര സമാഗതാന്। ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവഃ കന്യാ ഹരതീതി പുനഃപുനഃ
അവരെ വീര്യശൂല്കമായി നേടേണ്ടതാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, അവരെ രഥത്തിൽ കയറ്റി, അവിടെ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്ന എല്ലാ രാജാക്കളോടും ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മൻ ഈ രാജകുമാരികളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു!' എന്നത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തേ യതധ്വം പരം ശക്ത്യാ സര്വേ മോക്ഷായ പാര്ഥിവാഃ । പ്രസഹ്യ ഹി ഹരാമ്യേഷ മിഷതാം വോ നരര്ഷഭാഃ
'നിങ്ങൾക്ക് ഇവരെ മോചിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ, രാജാക്കളേ, നിങ്ങളുടെ മുഴുവൻ ശക്തിയും ഉപയോഗിക്കുക! കാരണം, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ ഇവരെ ബലം പ്രയോഗിച്ച് കൊണ്ടുപോകുകയാണ്, മഹാനുഭാവന്മാരേ!'
തതസ്തേ പൃഥിവീപാലാഃ സമുത്പതുരുദായുധാഃ । യോഗോ യോഗ ഇതി ക്രുദ്ധാഃ സാരഥീനഭ്യചോദയന്
അപ്പോൾ ആ ഭൂമിപാലകർ ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ എടുത്ത് കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, 'തയ്യാറാകൂ, തയ്യാറാകൂ' എന്ന് വിളിച്ചു, തങ്ങളുടെ സാരഥിമാരെ ഉണർത്തി.
തേ രഥൈര്ഗസങ്കാശൈര്ഗജൈശ്ച ഗജയോധിനഃ। പുഷ്ടൈശ്വാശ്വൈര്മഹീപാലാഃ സമുത്പേതുരുദായുധാഃ
മേഘങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള രഥങ്ങളിലുമാണ് അവർ വന്നത്; ഗജയോദ്ധാക്കളും, നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ച കുതിരകളിൽ കയറിയ രാജാക്കളും ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത് എഴുന്നേറ്റു.
തതസ്തേ മാം മഹീപാലാഃ സര്വ ഏവ വിശാം പതേ। രഥവ്രാതേന മഹതാ സര്വതഃ പര്യവാരയന്
അപ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയായവനേ, ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും വലിയൊരു രഥസേനയുമായി എന്നെ എല്ലാ ദിശകളിലും ചുറ്റി നിർത്തി.
താനഹം ശരവര്ഷേണ സമന്താത്പര്യവാരയമ് । സര്വാന്നൃപാംശ്ചാപ്യജയം ദേവരാഡിവ ദാനവാന്
എന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ഞാൻ അവരെ എല്ലാ ദിശകളിലും തടഞ്ഞു. ദേവരാജാവിന് ദാനവരെ തോൽപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഞാൻ എല്ലാ രാജാക്കളെയും ജയിച്ചു.
അപാതയം ശരൈര്ദീപ്തൈഃ പ്രഹസന്ഭരതര്ഷഭ । തേഷാമാപതതാം ചിത്രാന്ധ്വജാന്ഹേമപരിഷ്കൃതാന്
ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാശൂരനായവനേ, ഞാൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, എന്റെ അഗ്നിപോലുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, എന്റെ നേരെ വരുന്നവരുടെ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച പതാകകൾ തകർത്തു.
ഏകൈകേന ഹി ബാണേന ഭൂമൌ പാതിതവാനഹമ് । ഹയാംസ്തേഷാം ഗജാംശ്ചൈവ സാരഥീംശ്ചാപ്യഹം രണേ
ഒരു അമ്പ് കൊണ്ട് തന്നെ, ഞാൻ അവരുടെ കുതിരകളെയും ആനകളെയും യുദ്ധത്തിൽ സാരഥിമാരെയും നിലത്ത് വീഴ്ത്തി.
തേ നിവൃത്താശ്ച ഭഗ്നാശ്ച ദൃഷ്ട്വാ തല്ലാഘവം മമ। `പ്രണിപേതുശ്ച സര്വേ വൈ പ്രശശംസുശ്ച പാര്ഥിവാഃ
എന്റെ വേഗം കണ്ടപ്പോൾ, അവർ തോറ്റും തകർന്നും പിൻവാങ്ങി. എല്ലാ രാജാക്കളും എനിക്ക് നമസ്കരിച്ചു, എന്നെ പ്രശംസിച്ചു.
തത ആദായ താഃ കന്യാ നൃപതീംശ്ച വിസൃജ്യ താന്।' അഥാഽഹം ഹാസ്തിനപുരമായാം ജിത്വാ മഹീക്ഷിതഃ
അതിനുശേഷം, ആ രാജകുമാരികളെ എടുത്ത്, രാജാക്കളെ വിട്ടയച്ചു, ഞാൻ ജയത്തോടെ ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായവനേ.
തതോഽഹം താശ്ച കന്യാ വൈ ഭ്രാതുരര്ഥായ ഭാരത। തച്ച കര്മ മഹാബാഹോ സത്യവത്യൈ ന്യവേദയമ്
അപ്പോൾ, മഹാബാഹുവായവനേ, ആ രാജകുമാരികളെ എന്റെ സഹോദരന്റെ വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചു. ആ കാര്യം ഞാൻ സത്യവതിക്ക് അറിയിച്ചു.
തതോഽഹം ഭരതശ്രേഷ്ഠ മാതരം വീരമാതരമ് । അഭിഗമ്യോപസംഗൃഹ്യ ദാശേയീമിദമബ്രുവമ്
അതിനുശേഷം, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, വീരന്മാരുടെ അമ്മയായ എന്റെ അമ്മയെ ഞാൻ സമീപിച്ചു, അവളെ അണക്കി, ദാശേയിയുടെ മകളായ അവളോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ഇമാഃ കാശിപതേഃ കന്യാ മയാ നിര്ജിത്യ പാര്ഥിവാന് । വിചിത്രവീര്യസ്യ കൃതേ വീര്യശുല്കാ ഹൃതാ ഇതി
'കാശിരാജാവിന്റെ ഈ പുത്രിമാരെ ഞാൻ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്ന രാജാക്കളെ ജയിച്ച്, വിചിത്രവീര്യന്റെ വേണ്ടി വീര്യശൂല്കമായി നേടി.'
തതോ മൂര്ധന്യുപാഘ്രായ പര്യശ്രുനയനാ നൃപ। ആഹ സത്യവതീ ഹൃഷ്ടാ ദിഷ്ട്യാ പുത്ര ജിതം ത്വയാ
അതിനുശേഷം, സത്യവതി സന്തോഷത്തോടെ എന്റെ തലമുടി മുറുകെ പിടിച്ചു, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകനേ, നിന്റെ വിജയത്തിൽ ദൈവാനുഗ്രഹം ഉണ്ടായി.'