ഹന്യാദേകരഥേനൈവ ദേവഗന്ധര്വമാനുഷാന് । ഏകീഭൂതാനപി രണേ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈഃ പ്രതാപവാന്
ഒരു രഥത്തിൽ മാത്രം കയറി, ദൈവങ്ങൾക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഒരുമിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്താലും, ദിവ്യായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ സംഹരിക്കാൻ അവൻ കഴിയും.
പൌരവോ രാജശാര്ദൂലസ്തവ രാജന്മഹാരഥഃ । മതോ മമ രഥോദാരഃ പരവീരരഥാരുജഃ
പൗരവൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹം, രാജാവേ, നിന്റെ മഹാരഥിയായ ഈ വീരൻ എനിക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമനായ രഥസാരഥിയാണെന്നും ശത്രുവീറന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനാണെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.
സ്വേന സൈന്യേന മഹതാ പ്രതപഞ്ശത്രുവാഹിനീമ്। പ്രധക്ഷ്യതി സ പാഞ്ചാലാന്കക്ഷമഗ്നിഗതിര്യഥാ
സ്വന്തം വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവൻ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ചുട്ടുതകർക്കും; പാഞ്ചാലന്മാരെ ഉണങ്ങിയ കട്ടിലുപോലെ അഗ്നി ചുട്ടുപോകുന്നതുപോലെ അവൻ നശിപ്പിക്കും.
സത്യശ്രവാ രഥസ്ത്വേകോ രാജപുത്രോ ബൃഹദ്ബലഃ। തവ രാജന്രിപുബലേ കാലവത്പ്രചരിഷ്യതി
സത്യശ്രവൻ എന്ന രഥസാരഥിയും രാജകുമാരനായ ബൃഹദ്ബലനും, രാജാവേ, ശത്രുസൈന്യത്തിൽ കാലംപോലെ സഞ്ചരിക്കും.
ഏതസ്യ യോധാ രാജേന്ദ്ര വിചിത്രകവചായുധാഃ । വിചരിഷ്യന്തി സങ്ഗ്രാമേ നിന്ഘന്തഃ ശാസ്ത്രവാംസ്തവ
രാജാധിരാജാ, ഇതിന്റെ സൈനികർ വിവിധ കവർച്ചയും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ശത്രുക്കളെ ആയുധവിദ്യയാൽ സംഹരിക്കാൻ സജ്ജരാകും.
വൃഷസേനോ രഥസ്തേഽഗ്ര്യഃ കര്ണപുത്രോ മഹാരഥഃ । പ്രധക്ഷ്യതി രിപൂണാം തേ ബലം തു ബലിനാം വരഃ
കർണ്ണന്റെ മകനായ വൃഷസേനൻ, നിന്റെ പ്രധാന രഥസാരഥിയും ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനുമാണ്; അവൻ നിന്റെ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തിയെ ചുട്ടുതകർക്കും.
ജഘസന്ധോ മഹാതേജാ രാജന്രഥവരസ്തവ । ത്യക്ഷ്യതേ സമരേ പ്രാണാന്മാധവഃ പരവീരഹാ
ജഘസന്ധൻ, മഹാശക്തിയുള്ളവനും നിന്റെ ഉത്തമ രഥസാരഥിയും, സമരത്തിൽ ജീവൻ ത്യജിക്കും, മാധവാ, ശത്രുവീറന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ്.
ഏഷ യോത്സ്യതി സങ്ഗ്രാമേ ഗജസ്കന്ധവിശാരദഃ । രഥേന വാ മാഹബാഹുഃ ക്ഷപയഞ്ശത്രുവാഹിനീമ്
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ, ആനപ്പുറത്തോ രഥത്തിലോ, പ്രാവീണ്യത്തോടെ യുദ്ധം നടത്തും; ശക്തമായ ഭുജങ്ങളോടെ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും.
രഥ ഏഷ മഹാരാജ മതോ മേ രാജസത്തമ। ത്വദര്ഥേ ത്യക്ഷ്യതേ പ്രാണാന്സഹസൈന്യോ മഹാരണേ
ഈ രഥസാരഥി, മഹാരാജാവേ, എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമനാണ്; നിന്റെ خاطرത്തിൽ, മഹാസമരത്തിൽ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ജീവൻ ത്യജിക്കും.
ഏഷ വിക്രാന്തയോധീ ച ചിത്രയോധീ ച സംഗരേ । വീതഭീശ്ചാപി തേ രാജഞ്ശത്രുഭിഃ സഹ യോത്സ്യതേ
അവൻ ധൈര്യശാലിയും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനായ യോദ്ധാവുമാണ്; ഭയമില്ലാതെ, രാജാവേ, നിന്റെ ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ അവൻ തയ്യാറാകും.
ബാഹ്ലീകോഽതിരഥശ്ചൈവ സമരേ ചാനിവര്തനഃ । മമ രാജന്മതോ യുദ്ധേ ശൂരോ വൈവസ്വതോപമഃ
ബാഹ്ലീകൻ അതിരഥിയും യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങാത്തവനും ആണ്; രാജാവേ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ വൈവസ്വതനോടു തുല്യനായ വീരനാണ്.
ന ഹ്യേഷ സമരം പ്രാപ്യ നിവര്തേത കഥഞ്ചന। യഥാ സതതഗോ രാജന്സ ഹി ഹന്യാത്പരാന്രണേ
അവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തിയാൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങില്ല, രാജാവേ; സതതഗൻ പോലെ അവൻ ശത്രുക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കും.
സേനാപതിര്മഹാരാജ സത്യവാംസ്തേ മഹാരഥഃ । രണേഷ്വദ്ഭുതകര്മാ ച രഥീ പരരഥാരുജഃ
മഹാരാജാവേ, സേനാപതിയായ സത്യവാൻ മഹാരഥിയും യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനും ശത്രുരഥങ്ങളെ തകർക്കുന്നവനും ആണ്.
ഏതസ്യ സമരം ദൃഷ്ട്വാ ന വ്യഥാസ്തി കഥഞ്ചന । ഉത്സ്മയന്നുത്പതത്യേഷ പരാന്രഥപഥേ സ്ഥിതാന്
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ കണ്ടാൽ ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ മുന്നോട്ട് ചാടിയും, ശത്രുരഥപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരെ തകർക്കും.
ഏഷ ചാരിഷു വിക്രാന്തഃ കര്മ സത്പുരുഷോചിതമ് । കര്താ വിമര്ദേ സുമഹത്ത്വദര്ഥേ പുരുഷോത്തമഃ
അവൻ യോദ്ധാക്കളിൽ ധൈര്യശാലിയാണ്; മഹാനായ പുരുഷന്മാർ ചെയ്യുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കും; കഠിനമായ സമരത്തിൽ നിന്റെ خاطرത്തിൽ വലിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യും, പുരുഷോത്തമാ.
അലമ്ബുസോ രാക്ഷസേന്ദ്രഃ ക്രൂരകര്മാ മഹാരഥഃ । ഹനിഷ്യതി പരാന്രാജന്പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
അലമ്പുസൻ, രാക്ഷസാധിപനും ക്രൂരപ്രവർത്തികളും ചെയ്യുന്ന മഹാരഥിയും, പഴയ വൈരം ഓർത്ത് നിന്റെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കും, രാജാവേ.
ഏഷ രാക്ഷസസൈന്യാനം സര്വേഷാം രഥസത്തമഃ । മായാവീ ദൃഢവൈരശ്ച സമരേ വിചരിഷ്യതി
രാക്ഷസസൈന്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ഈ രഥസാരഥി, മായാവിയും ഉറച്ച വൈരമുള്ളവനും, യുദ്ധഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപോ വീരോ ഭഗദത്തഃ പ്രതാപവാന് । ഗജാങ്കുശധരശ്രേഷ്ഠോ രഥേ ചൈവ വിശാരദഃ
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷരാജാവായ ഭഗദത്തൻ, ധൈര്യശാലിയും ശക്തിയുള്ളവനും ആനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനും രഥയുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആണ്.
ഏതേന യുദ്ധമഭവത്പുരാ ഗാണ്ഡീവധന്വനഃ । ദിവസാന്സുബഹൂന്രാജന്നുഭയോര്ജയഗൃദ്ധിനോഃ
പഴയകാലത്ത്, രാജാവേ, ഗാണ്ഡീവം വലിക്കുന്നവനും അവന്റെ എതിരാളിയും, ഇരുവരും ജയത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, അനേകം ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടു പോന്ന ഒരു യുദ്ധം നടത്തിയിരുന്നു.
തതഃ സഖായം ഗാന്ധാരേ മാനയന്പാകശാസനമ് । അകരോത്സംവിദം തേന പാണ്ഡവേന മഹാത്മനാ
അതിനുശേഷം, ഗന്ധാരരാജാവിനെ സ്നേഹിതനായി ആദരിച്ച്, മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ അവനുമായി ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി.
ഏഷ യോത്സ്യതി സങ്ഗ്രാമേ ഗജസ്കന്ധവിശാരദഃ । ഐരാവതഗതോ രാജാ ദേവാനാമിവ വാസവഃ
യുദ്ധത്തിൽ ആനപ്പുറത്ത് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിൽ നിപുണനായ ഈ രാജാവ്, ഐരാവതം എന്ന ആനപ്പുറത്ത് കയറി, ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രനുപോലെ പോരാടും.
അചലോ വൃഷകശ്ചൈവ സഹിതൌ ഭ്രാതരാവുഭൌ । രഥൌ തവ ദുരാധര്ഷൌ ശത്രൂന്വിധ്വംസയിഷ്യതഃ
അചലനും വൃഷകനും എന്ന രണ്ടു സഹോദരന്മാർ, നിന്റെ രഥസാരഥികൾ ആയി, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർ, ശത്രുക്കളെ തകർക്കാൻ തയ്യാറാണ്.
ബലവന്തൌ നരവ്യാഘ്രൌ ദൃഢക്രോധൌ പ്രഹാരിണൌ। ഗാന്ധാരമുഖ്യൌ തരുണൌ ദര്ശനീയൌ മഹാബലൌ
മനുഷ്യരിൽ കടുവകളെപ്പോലെ ശക്തരായ, ഉഗ്രകോപവും പോരാട്ടത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള, ഗന്ധാരന്മാരിൽ പ്രധാനികളായ, യുവാക്കളും മനോഹരരും മഹാബലശാലികളും ആണവർ.
സഖാ തേ ദയിതോ നിത്യം യ ഏഷ രണകര്കശഃ । ഉത്സാഹയതി രാജംസ്ത്വാം വിഗ്രഹേ പാണ്ഡവൈഃ സഹ
നിന്റെ പ്രിയസ്നേഹിതനായ ഈയാൾ, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും കടുപ്പമുള്ളവൻ, പാണ്ഡവരോടൊപ്പം നടക്കുന്ന സംഘർഷത്തിൽ നിന്നെ ഉത്സാഹപ്പെടുത്തുന്നു, രാജാവേ.
പരുഷഃ കത്ഥനോ നീചഃ കര്ണോ വൈകര്തനസ്ത്രവ । മന്ത്രീ നേതാ ച ബന്ധുശ്ച മാനീ ചാത്യന്തമുച്ഛ്രിതഃ
വൈകർത്തനന്റെ മകനായ കർണ്ണൻ, കടുപ്പമുള്ളവനും, അധികം പുകഴ്ത്തുന്നവനും, താഴ്ന്നവനും, എന്നാൽ ഉപദേശകനും, നേതാവും, ബന്ധുവും, അത്യന്തം അഭിമാനിയുമാണ്.
ഏഷ നൈവ രഥഃ പൂര്ണോ ന ചാപ്യതിരഥോ രണേ । വിയുക്തഃ കവചേനൈഷ സഹജേന വിചേതനഃ
യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ ഒരു പൂർണ്ണരഥിയല്ല, അതുപോലെ അതിരഥിയുമല്ല; സ്വാഭാവികമായ കവർച്ചയില്ലാതെ, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു.
കുണ്ഡലാഭ്യാം ച ദിവ്യാഭ്യാം വിയുക്തഃ സതതം ഘൃണീ । അഭിശാപാച്ച രാമസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യ ച ഭാഷണാത്
ദിവ്യമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ഇല്ലാതെ എപ്പോഴും ദയയുള്ളവനാണ്; രാമന്റെ ശാപത്താലും ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകളാലും അകറ്റപ്പെട്ടവൻ.
കരണാനാം വിയോഗാച്ച തേന മേഽര്ഥരഥോ മതഃ। നൈഷ ഫാല്ഗുനമാസാദ്യ പുനര്ജീവന്വിമോക്ഷ്യതേ
അവന്റെ ആയുധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ, ഞാൻ അവനെ അർദ്ധരഥിയെന്നു കരുതുന്നു; ഫാൽഗുനനെ നേരിടുമ്പോൾ, ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല.
തതോഽബ്രവീത്പുനര്ദ്രോണഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ഏവമേതദ്യഥാഽഽത്ഥ ത്വം ന മിഥ്യാസ്തി കദാചന
അതിനുശേഷം, ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ദ്രോണൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; നിന്നിൽ ഒരിക്കലും അസത്യം ഉണ്ടാവില്ല.'
രണേരണേഽഭിമാനീ ച വിമുഖശ്ചാപി ദൃശ്യതേ। ഘൃണീ കര്ണഃ പ്രമാദീ ച തേന മേഽര്ധരഥോ മതഃ
യുദ്ധം യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ അഭിമാനിയാണെങ്കിലും പലപ്പോഴും പിൻവാങ്ങുന്നവനാണ്; ദയയും അശ്രദ്ധയും ഉള്ളതിനാൽ ഞാൻ അവനെ അർദ്ധരഥിയെന്നു കരുതുന്നു.