ന്യമന്ത്രയത ചാപ്യേനാം സാ ചാപ്യൈച്ഛദനിന്ദിതാ। തൌ തത്ര സുചിരം കാലമുഭൌ വ്യവഹരതാം തദാ
അവളവനെ ക്ഷണിച്ചു; അവളും കുറ്റമില്ലാതെ അവനെ ആഗ്രഹിച്ചു. അങ്ങനെ ഇരുവരും അവിടെ വളരെ കാലം ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചു.
രമമാണൌ യഥാകാമം യതൈകദിവസം തഥാ। `ഏവം വര്ഷസഹസ്രാണാമതീതം നാന്വചിന്തയത്
ഇരുവരും ഇഷ്ടം പോലെ പരസ്പരം ആസ്വദിച്ചു; ഒരു ദിവസം പോലെ ആയിരുന്നു അവർക്കു. അങ്ങനെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയത് അവർക്കു മനസ്സിലായില്ല.
കാമക്രോധാവജിതവാന്മുനിര്നിത്യം സമാഹിതഃ। ചിരാര്ജിതസ്യ തപസഃ ക്ഷയം സ കൃതവാന്മുനിഃ
ആ മুনি എപ്പോഴും മനസ്സു ശാന്തനായി, ആഗ്രഹവും കോപവും ജയിച്ചവനായിരുന്നു. എങ്കിലും, ദീർഘകാലം സമ്പാദിച്ച തപസ്സിന്റെ ഫലം അവൻ നഷ്ടമാക്കി.
തപസഃ സംക്ഷയാദേവ മുനിര്മോഹം സമാവിശത്। മോഹാഭിഭൂതഃ ക്രോധാത്മാ ഗ്രസന്മൂലഫലാന്മുനിഃ
തപസ്സിന്റെ ശക്തി കുറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ആ മുനിക്ക് മനസ്സു മൂടലായി. അങ്ങനെ അവൻ ഭ്രമവും കോപവും പിടിച്ചവനായി, വേരുകളും പഴങ്ങളും തിന്നു.
പാദൈര്ജലരവം കൃത്വാ അന്തര്ദ്വീപേ കുടീം ഗതഃ। മേനകാ ഗന്തുകാമാ തു ശുശ്രാവ ജലനിസ്വനമ്
കാൽ വെള്ളത്തിൽ ഇടിച്ച് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, അവൻ ദ്വീപിനകത്തെ കുടിലിലേക്ക് പോയി. പോവാൻ ആഗ്രഹിച്ച മേനകാ ആ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടു.
തപസാ ദീപ്തവീര്യോഽസാവാകാശാദേതി യാതി ച। അദ്യ സംജ്ഞാം വിജാനാമി യയാഽദ്യ തപസഃ ക്ഷയഃ
തപസ്സിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ടു അവന്റെ ശക്തി ആകാശത്തിൽ വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്നാണ് തപസ്സിന്റെ അവസാന സൂചന ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നത്.
ഗന്തും ന യുക്തമിത്യുക്ത്വാ ഋതുസ്നാതാഥ മേനകാ। കാമരാഗാഭിഭൂതസ്യ മുനേഃ പാര്സ്വം ജഗാമ ഹ
'ഇപ്പോൾ പോകുന്നത് ശരിയല്ല' എന്നു പറഞ്ഞ്, കാലവൃത്തശുദ്ധിയായ മേനകാ, ആഗ്രഹവും മോഹവും പിടിച്ച മുനിയുടെ അടുക്കൽ എത്തി.
ജനയാമാസ സ മുനിര്മേനകായാം ശകുന്തലാമ്। പ്രസ്ഥേ ഹിമവതോ രമ്യേ മാലിനീമഭിതോ നദീമ്
ആ മുനി മേനകയിൽ ശകുന്തളയെ ജനിപ്പിച്ചു; മനോഹരമായ ഹിമവാൻ പർവ്വതത്തിന്റെ ചാരലിൽ, മാലിനി നദിയുടെ സമീപം.
ദേവഗര്ഭോപമാം ബാലാം സര്വാഭരണഭൂഷിതാമ്। ശയാനാം ശയനേ രമ്യേ മേനകാ വാക്യമബ്രവീത്
ദേവതകളുടെ കുഞ്ഞിനെപ്പോലെയുള്ള, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഒരു ബാലിക മനോഹരമായ കിടക്കയിൽ കിടന്നിരുന്നു. അവളോടു മേനകാ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഹര്ഷേരുഗ്രതപസസ്തേജസ്ത്വമസി ഭാമിനി। തസ്മാത്സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യാമി ദേവകാര്യാര്ഥമാഗതാ
'പ്രഭയുള്ളവളേ, മഹർഷിയുടെ കഠിനതപസ്സിന്റെ ശക്തി നിന്നിൽ ഉണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ദേവതകളുടെ കാര്യത്തിനായി ഞാൻ ഇവിടെ വന്നതാണ്.'
ജാതമുത്സൃജ്യ തം ഗര്ഭം മേനകാ മാലിനീമനു। കൃതകാര്യാ തതസ്തൂര്ണമഗച്ഛച്ഛക്രസംസദമ്
ജനിച്ച കുഞ്ഞിനെ മാലിനി നദിക്കരയിൽ വിട്ട്, മേനകാ തന്റെ ജോലി തീർന്നതോടെ ഉടൻ ഇന്ദ്രന്റെ സഭയിലേക്ക് പോയി.
തം വനേ വിജനേ ഗര്ഭം സിംഹവ്യാഘ്രസമാകുലേ। ദൃഷ്ട്വാ ശയാനം ശകുനാഃ സമന്താത്പര്യവാരയന്। നേമാം ഹിംസ്യുര്വനേ ബാലാം ക്രവ്യാദാ മാംസഗൃദ്ധിനഃ
സിംഹങ്ങളും കടുവകളും നിറഞ്ഞ കാട്ടിൽ, ആ കുഞ്ഞ് ഒറ്റക്കായി കിടക്കുന്നത് കണ്ടു, പക്ഷികൾ ചുറ്റും കൂടി അവളെ സംരക്ഷിച്ചു; മാംസം തേടുന്ന മൃഗങ്ങൾ അവളെ തിന്നാതിരിക്കാൻ.
പര്യരക്ഷന്ത താം തത്ര ശകുന്താ മേനകാത്മജാമ്। ഉപസ്പ്രഷ്ടും ഗതശ്ചാഹമപശ്യം ശയിതാമിമാമ്
അവിടെ പക്ഷികൾ മേനകയുടെ മകളെ കാത്തു. ഞാൻ കുളിക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവളെ അവിടെ കിടക്കുന്നത് കണ്ടു.
നിര്ജനേ വിപിനേ രമ്യേ ശകുന്തൈഃ പരിവാരിതാമ്। `മാം ദൃഷ്ട്വൈവാഭ്യപദ്യന്ത പാദയോഃ പതിതാ ദ്വിജാഃ। അബ്രുഞ്ശകുനാഃ സര്വേ കലം മധുരഭാഷിണഃ
നിര്ജനമായ മനോഹരമായ കാട്ടിൽ, പക്ഷികൾ ചുറ്റും കൂടിയ അവളെ ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ, അവ രണ്ടാമതായ ജനിച്ച പക്ഷികൾ എന്റെ കാലിൽ വീണു. എല്ലാ പക്ഷികളും മധുരമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിച്ചു.
വിശ്വാമിത്രസുതാം ബ്രഹ്മന്ന്യാസഭൂതാം ഭരസ്വ വൈ। കാമക്രോധാവജിതവാന്സഖാ തേ കൌശികീം ഗതഃ
'ബ്രാഹ്മണനേ, വിഷ്വാമിത്രന്റെ മകളെ നിന്നെ ഏൽപ്പിക്കുന്നു; ആഗ്രഹവും കോപവും ജയിച്ച നിന്റെ സുഹൃത്ത് കൌശികിയിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.'
തസ്മാത്പോഷയ തത്പുത്രീം ദയാവാനിതി തേഽബ്രുവന്। സര്വഭൂതരുതജ്ഞോഽഹം ദയാവാന്സര്വജന്തുഷു
അതിനാൽ, 'ഈ മകളെ കരുണയോടെ വളർത്തണം' എന്നു അവർ പറഞ്ഞു. എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഭാഷ അറിയുന്നവനും, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണയുള്ളവനുമാണ് ഞാൻ.
ആനയിത്വാ തതശ്ചൈനാം ദുഹിതൃത്വേ ന്യവേശയമ്
അതിനുശേഷം, അവളെ കൊണ്ടുവന്ന്, ഞാൻ എന്റെ മകളായി സ്വീകരിച്ചു.
ശരീരകൃത്പ്രാണദാതാ യസ്യ ചാന്നാനി ഭുഞ്ജതേ। ക്രമേണൈതേ ത്രയോഽപ്യുക്താഃ പിതരോ ധര്മശാസനേ
ശരീരം നൽകുന്നവനും, ജീവൻ നൽകുന്നവനും, ആഹാരം നൽകുന്നവനും—ഇവരെയാണ് ധർമ്മശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് മൂന്നു പിതാക്കളെന്ന് പറയുന്നത്.
നിര്ജനേ തു വനേ യസ്മാച്ഛകുന്തൈഃ പരിവാരിതാ। ശകുന്തലേതി നാമാസ്യാഃ കൃതം ചാപി തതോ മയാ
അകലെയുള്ള കാട്ടിൽ പക്ഷികൾ ചുറ്റി നിന്നതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ അവളെ ശകുന്തള എന്ന് പേരിട്ടത്.
ഏവം ദുഹിതരം വിദ്ധി മമ വിപ്ര ശകുന്തലാമ്। ശകുന്തലാ ച പിതരം മന്യതേ മാമനിന്ദിതാ
ബ്രാഹ്മണാ, ശകുന്തള എന്റെ മകളാണെന്ന് നീ അറിയണം. അവളും, കുറ്റമില്ലാത്തവളായ ശകുന്തള, എന്നെ തന്നെ തന്റെ അച്ഛനായി കരുതുന്നു.
ഏതദാചഷ്ട പൃഷ്ടഃ സന്മമ ജന്മ മഹര്ഷയേ। സുതാം കണ്വസ്യ മാമേവം വിദ്ധി ത്വം മനുജാധിപ
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ ആ മഹർഷിക്കു എന്റെ ജനനകഥ പറഞ്ഞു. മനുഷ്യരിൽ രാജാവേ, നീ എന്നെ കണ്വന്റെ മകളായി അറിയണം.
കണ്വം ഹി പിതരം മന്യേ പിതരം സ്വമജാനതീ। ഇതി തേ കഥിതം രാജന്യഥാവൃത്തം ശ്രുതം മയാ
തന്റെ യഥാർത്ഥ അച്ഛനെ അറിയാതെ ശകുന്തള കണ്വനെ അച്ഛനായി കരുതുന്നു. രാജാവേ, സംഭവിച്ചതു പോലെ ഞാൻ കേട്ടതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
സുവ്യക്തം രാജപുത്രീ ത്വം യഥാ കല്യാണി ഭാഷസേ। ഭാര്യാ മേ ഭവ സുശ്രോണി ബ്രൂഹി കിം കരവാണി തേ
നിന്റെ സംസാരത്തിൽ നിന്നു തന്നെ നീ രാജകുമാരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു, ഭദ്രേ. മനോഹരിയായ്, നീ എന്റെ ഭാര്യയാകൂ. ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.
സുവര്ണമാലാം വാസാംസി കുണ്ഡലേ പരിഹാടകേ। നാനാപത്തനജേ ശുഭ്രേ മണിരത്നേ ച ശോഭനേ
സുന്ദരിയായ്, ഞാൻ നിനക്കു പൊന്നുമാല, വസ്ത്രങ്ങൾ, കുണ്ദലങ്ങൾ, വളകൾ, പല നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മനോഹരമായ രത്നങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ കൊണ്ടുവരാം.
ആഹരാമി തവാദ്യാഹം നിഷ്കാദീന്യജിനാനി ച। സര്വം രാജ്യം തവാദ്യാസ്തു ഭാര്യാ മേ ഭവ ശോഭനേ
ഇന്ന് തന്നെ ഞാൻ നിനക്കു മാലകളും മാൻതോലുകളും കൊണ്ടുവരാം. മനോഹരിയായ്, ഇന്ന് മുതൽ രാജ്യം മുഴുവൻ നിന്റെതാകട്ടെ. നീ എന്റെ ഭാര്യയാകൂ.
ഗാന്ധര്വേണ ച മാം ഭീരു വിവാഹേനൈഹി സുന്ദരി। വിവാഹാനാം ഹി രമ്ഭോരു ഗാന്ധര്വഃ ശ്രേഷ്ഠ ഉച്യതേ
ഭയങ്കരിയായ്, സുന്ദരിയായ്, ഗന്ധർവ്വരീതിയിൽ എന്നെ വിവാഹം കഴിക്കൂ. സുന്ദരിയായ്, വിവാഹരീതികളിൽ ഗന്ധർവ്വം ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു.
ഫലാഹാരോ ഗതോ രാജന്പിതാ മേ ഇത ആശ്രമാത്। മുഹൂര്തം സംപ്രതീക്ഷസ്വ സ മാം തുഭ്യം പ്രദാസ്യതി
രാജാവേ, എന്റെ അച്ഛൻ ഫലങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പോയിരിക്കുന്നു. കുറച്ചുകാലം കാത്തിരിക്കൂ, അച്ഛൻ വന്നാൽ എന്നെ നിനക്കു നൽകും.
പിതാ ഹി മേ പ്രഭുര്നിത്യം ദൈവതം പരമം മമ। യസ്മൈ മാം ദാസ്യതി പിതാ സ മേ ഭര്താ ഭവിഷ്യതി
എന്റെ അച്ഛൻ എപ്പോഴും എന്റെ പ്രഭുവും പരമദൈവവുമാണ്. അച്ഛൻ എന്നെ ആര്ക്ക് നൽകുമോ, അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ ഭർത്താവാകുക.
പിതാ രക്ഷതി കൌമാരേ ഭര്താ രക്ഷതി യൌവനേ। പുത്രസ്തു സ്ഥാവിരേ ഭാവേ ന സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യമര്ഹതി
കുഞ്ഞായിരിക്കുമ്പോൾ അച്ഛൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു, യൗവനത്തിൽ ഭർത്താവ് സംരക്ഷിക്കുന്നു, വയസ്സായപ്പോൾ മകൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം അനുയോജ്യമല്ല.
സമന്യമാനാ രാജേന്ദ്ര പിതരം മേ തപസ്വിനമ്। അധര്മേണ ഹി ധര്മിഷ്ഠ കഥം വരമുപാസ്മഹേ
രാജാവേ, ഞാൻ എന്റെ തപസ്സുകാരനായ അച്ഛനെ ആദരിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവളായ ഞാൻ അധർമ്മമായി വരനെ തേടാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?