ജീവിതം പ്രിയമത്യര്ഥമായുഷ്കാമഃ സദാ ദ്വിജഃ । ന ഹ്യസ്യ സദൃശഃ കശ്ചിദുഭയോഃ സേനയോരപി
ഈ ദ്വിജന് ജീവൻ അത്യന്തം പ്രിയമാണ്, എന്നും ദീർഘായുസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഇരുവശത്തുമുള്ള സൈന്യങ്ങളിൽ അവനു തുല്യൻ ആരുമില്ല.
ഹന്യാദേകരഥേനൈവ ദേവാനാമപി വാഹിനീമ് । വപുഷ്മാംസ്തലഘോഷേണ സ്ഫോടയേദപി പര്വതാന്
ഒറ്റ രഥത്തിൽ പോലും, ദേവന്മാരുടെ സൈന്യത്തെ തകർക്കാൻ അവന് കഴിയും. അവന്റെ മഹത്തായ ശബ്ദം കൊണ്ട് പർവതങ്ങളെയും തകർക്കാൻ കഴിയും.
അസംഖ്യേയഗുണോ വീരഃ പ്രഹന്താ ദാരുണദ്യുതിഃ। ദണ്ഡപാണിരിവാസഹ്യഃ കാലവത്പ്രചരിഷ്യതി
അസംഖ്യ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ഈ വീരൻ, ഭയങ്കരമായ പ്രകാശവും ശക്തിയും ഉള്ളവൻ, ശിക്ഷയുടെ ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനുപോലെ, കാലൻപോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അപ്രതിരോധ്യനായി മുന്നേറും.
യുഗാന്താഗ്നിസമഃ ക്രോധാത്സിംഹഗ്രീവോ മഹാദ്യുതിഃ । ഏഷ ഭാരത യുദ്ധസ്യ പൃഷ്ഠം സംശയമിഷ്യതി
യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലെയുള്ള കോപവും, സിംഹത്തിന്റെ കഴുത്തും മഹത്തായ പ്രകാശവും ഉള്ളവനാണ് അവൻ, ഭാരതാ, ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലം അവൻ നിർണ്ണയിക്കും.
പിതാ ത്വസ്യ മഹാതേജാ വൃദ്ധോഽപി യുവഭിര്വരഃ । രണേ കര്മ മഹത്കര്താ അത്ര മേ നാസ്തി സംശയഃ
അവന്റെ പിതാവ്, പ്രായം ചെന്നിട്ടും മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവനാണ്, യുവാക്കളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠൻ. യുദ്ധത്തിൽ വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുമെന്നതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
അസ്ത്രവേഗാനിലോദ്ഭൂതഃ സേനാകക്ഷേന്ധനോത്ഥിതഃ । പാണ്ഡുപുത്രസ്യ സൈന്യാനി പ്രധക്ഷ്യതി രണേ ധൃതഃ
അവന്റെ ആയുധങ്ങളുടെ വേഗം കാറ്റുപോലെ ഉണർത്തി, സൈന്യങ്ങളുടെ നിരകൾ ഇന്ധനമായി, അവൻ പാണ്ഡുവിന്റെ സൈന്യങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കും.
രഥയൂഥപയൂഥാനാം യൂഥപോഽയ നരര്ഷഭഃ । ഭരദ്വാജാത്മജഃ കര്താ കര്മ തീവ്രം ഹിതം തവ
രഥസേനാപതിമാരിൽ, ഈ ഭാരദ്വാജപുത്രൻ പ്രധാനനാണ്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനേ. അവൻ നിനക്കായി കഠിനവും ഉപകാരപ്രദവുമായ പ്രവർത്തികൾ നടത്തും.
സര്വമൂര്ധാഭിഷിക്താനാമാചാര്യഃ സ്ഥവിരോ ഗുരുഃ । ഗച്ഛേദന്തം സൃഞ്ജയാനാം പ്രിയസ്ത്വസ്യ ധനഞ്ജയഃ
സകല രാജാക്കളുടെയും ഗുരുവും മുതിർന്നവനും ആചാര്യനുമാണ് അവൻ. എങ്കിലും, ശ്രിഞ്ചയന്മാരിൽ അവനു ഏറ്റവും പ്രിയൻ ധനഞ്ജയനാണ്.
നൈഷ ജാതു മഹേഷ്വാസഃ പാര്ഥമക്ലിഷ്ടകാരിണമ് । ഹന്യാദാചാര്യകം ദീപ്തം സംസ്മൃത്യ ഗുണനിര്ജിതമ്
ഈ മഹാവില്ലാളി, അർജുനനെ—കഷ്ടം അറിയാത്തവനെയും, ഗുരുവിന്റെ മഹത്വവും അർജുനന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഓർത്ത്—ഒരിക്കലും കൊല്ലില്ല.
ശ്ലാഘതേ യം സദാ വീര പാര്ഥസ്യ ഗുണവിസ്തരൈഃ । പുത്രാദഭ്യധികം ചൈനം ഭാരദ്വാജോഽനുപശ്യതി
അർജുനന്റെ അനേകം ഗുണങ്ങൾ എന്നും പ്രശംസിക്കുന്ന ആ വീരനെ, ഭാരദ്വാജൻ തന്റെ മകനേക്കാൾ കൂടുതലായി വിലയിരുത്തുന്നു.
ഹന്യാദേകരഥേനൈവ ദേവഗന്ധര്വമാനുഷാന് । ഏകീഭൂതാനപി രണേ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈഃ പ്രതാപവാന്
ഒരു രഥത്തിൽ മാത്രം കയറി, ദൈവങ്ങൾക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഒരുമിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്താലും, ദിവ്യായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ സംഹരിക്കാൻ അവൻ കഴിയും.
പൌരവോ രാജശാര്ദൂലസ്തവ രാജന്മഹാരഥഃ । മതോ മമ രഥോദാരഃ പരവീരരഥാരുജഃ
പൗരവൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹം, രാജാവേ, നിന്റെ മഹാരഥിയായ ഈ വീരൻ എനിക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമനായ രഥസാരഥിയാണെന്നും ശത്രുവീറന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനാണെന്നും ഞാൻ കരുതുന്നു.
സ്വേന സൈന്യേന മഹതാ പ്രതപഞ്ശത്രുവാഹിനീമ്। പ്രധക്ഷ്യതി സ പാഞ്ചാലാന്കക്ഷമഗ്നിഗതിര്യഥാ
സ്വന്തം വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവൻ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ചുട്ടുതകർക്കും; പാഞ്ചാലന്മാരെ ഉണങ്ങിയ കട്ടിലുപോലെ അഗ്നി ചുട്ടുപോകുന്നതുപോലെ അവൻ നശിപ്പിക്കും.
സത്യശ്രവാ രഥസ്ത്വേകോ രാജപുത്രോ ബൃഹദ്ബലഃ। തവ രാജന്രിപുബലേ കാലവത്പ്രചരിഷ്യതി
സത്യശ്രവൻ എന്ന രഥസാരഥിയും രാജകുമാരനായ ബൃഹദ്ബലനും, രാജാവേ, ശത്രുസൈന്യത്തിൽ കാലംപോലെ സഞ്ചരിക്കും.
ഏതസ്യ യോധാ രാജേന്ദ്ര വിചിത്രകവചായുധാഃ । വിചരിഷ്യന്തി സങ്ഗ്രാമേ നിന്ഘന്തഃ ശാസ്ത്രവാംസ്തവ
രാജാധിരാജാ, ഇതിന്റെ സൈനികർ വിവിധ കവർച്ചയും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ശത്രുക്കളെ ആയുധവിദ്യയാൽ സംഹരിക്കാൻ സജ്ജരാകും.
വൃഷസേനോ രഥസ്തേഽഗ്ര്യഃ കര്ണപുത്രോ മഹാരഥഃ । പ്രധക്ഷ്യതി രിപൂണാം തേ ബലം തു ബലിനാം വരഃ
കർണ്ണന്റെ മകനായ വൃഷസേനൻ, നിന്റെ പ്രധാന രഥസാരഥിയും ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനുമാണ്; അവൻ നിന്റെ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തിയെ ചുട്ടുതകർക്കും.
ജഘസന്ധോ മഹാതേജാ രാജന്രഥവരസ്തവ । ത്യക്ഷ്യതേ സമരേ പ്രാണാന്മാധവഃ പരവീരഹാ
ജഘസന്ധൻ, മഹാശക്തിയുള്ളവനും നിന്റെ ഉത്തമ രഥസാരഥിയും, സമരത്തിൽ ജീവൻ ത്യജിക്കും, മാധവാ, ശത്രുവീറന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ്.
ഏഷ യോത്സ്യതി സങ്ഗ്രാമേ ഗജസ്കന്ധവിശാരദഃ । രഥേന വാ മാഹബാഹുഃ ക്ഷപയഞ്ശത്രുവാഹിനീമ്
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ, ആനപ്പുറത്തോ രഥത്തിലോ, പ്രാവീണ്യത്തോടെ യുദ്ധം നടത്തും; ശക്തമായ ഭുജങ്ങളോടെ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും.
രഥ ഏഷ മഹാരാജ മതോ മേ രാജസത്തമ। ത്വദര്ഥേ ത്യക്ഷ്യതേ പ്രാണാന്സഹസൈന്യോ മഹാരണേ
ഈ രഥസാരഥി, മഹാരാജാവേ, എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമനാണ്; നിന്റെ خاطرത്തിൽ, മഹാസമരത്തിൽ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ജീവൻ ത്യജിക്കും.
ഏഷ വിക്രാന്തയോധീ ച ചിത്രയോധീ ച സംഗരേ । വീതഭീശ്ചാപി തേ രാജഞ്ശത്രുഭിഃ സഹ യോത്സ്യതേ
അവൻ ധൈര്യശാലിയും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനായ യോദ്ധാവുമാണ്; ഭയമില്ലാതെ, രാജാവേ, നിന്റെ ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ അവൻ തയ്യാറാകും.
ബാഹ്ലീകോഽതിരഥശ്ചൈവ സമരേ ചാനിവര്തനഃ । മമ രാജന്മതോ യുദ്ധേ ശൂരോ വൈവസ്വതോപമഃ
ബാഹ്ലീകൻ അതിരഥിയും യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങാത്തവനും ആണ്; രാജാവേ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ വൈവസ്വതനോടു തുല്യനായ വീരനാണ്.
ന ഹ്യേഷ സമരം പ്രാപ്യ നിവര്തേത കഥഞ്ചന। യഥാ സതതഗോ രാജന്സ ഹി ഹന്യാത്പരാന്രണേ
അവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തിയാൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങില്ല, രാജാവേ; സതതഗൻ പോലെ അവൻ ശത്രുക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കും.
സേനാപതിര്മഹാരാജ സത്യവാംസ്തേ മഹാരഥഃ । രണേഷ്വദ്ഭുതകര്മാ ച രഥീ പരരഥാരുജഃ
മഹാരാജാവേ, സേനാപതിയായ സത്യവാൻ മഹാരഥിയും യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനും ശത്രുരഥങ്ങളെ തകർക്കുന്നവനും ആണ്.
ഏതസ്യ സമരം ദൃഷ്ട്വാ ന വ്യഥാസ്തി കഥഞ്ചന । ഉത്സ്മയന്നുത്പതത്യേഷ പരാന്രഥപഥേ സ്ഥിതാന്
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ കണ്ടാൽ ഒരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല; അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ മുന്നോട്ട് ചാടിയും, ശത്രുരഥപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരെ തകർക്കും.
ഏഷ ചാരിഷു വിക്രാന്തഃ കര്മ സത്പുരുഷോചിതമ് । കര്താ വിമര്ദേ സുമഹത്ത്വദര്ഥേ പുരുഷോത്തമഃ
അവൻ യോദ്ധാക്കളിൽ ധൈര്യശാലിയാണ്; മഹാനായ പുരുഷന്മാർ ചെയ്യുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കും; കഠിനമായ സമരത്തിൽ നിന്റെ خاطرത്തിൽ വലിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യും, പുരുഷോത്തമാ.
അലമ്ബുസോ രാക്ഷസേന്ദ്രഃ ക്രൂരകര്മാ മഹാരഥഃ । ഹനിഷ്യതി പരാന്രാജന്പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
അലമ്പുസൻ, രാക്ഷസാധിപനും ക്രൂരപ്രവർത്തികളും ചെയ്യുന്ന മഹാരഥിയും, പഴയ വൈരം ഓർത്ത് നിന്റെ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കും, രാജാവേ.
ഏഷ രാക്ഷസസൈന്യാനം സര്വേഷാം രഥസത്തമഃ । മായാവീ ദൃഢവൈരശ്ച സമരേ വിചരിഷ്യതി
രാക്ഷസസൈന്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ഈ രഥസാരഥി, മായാവിയും ഉറച്ച വൈരമുള്ളവനും, യുദ്ധഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാധിപോ വീരോ ഭഗദത്തഃ പ്രതാപവാന് । ഗജാങ്കുശധരശ്രേഷ്ഠോ രഥേ ചൈവ വിശാരദഃ
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷരാജാവായ ഭഗദത്തൻ, ധൈര്യശാലിയും ശക്തിയുള്ളവനും ആനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനും രഥയുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആണ്.
ഏതേന യുദ്ധമഭവത്പുരാ ഗാണ്ഡീവധന്വനഃ । ദിവസാന്സുബഹൂന്രാജന്നുഭയോര്ജയഗൃദ്ധിനോഃ
പഴയകാലത്ത്, രാജാവേ, ഗാണ്ഡീവം വലിക്കുന്നവനും അവന്റെ എതിരാളിയും, ഇരുവരും ജയത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, അനേകം ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടു പോന്ന ഒരു യുദ്ധം നടത്തിയിരുന്നു.
തതഃ സഖായം ഗാന്ധാരേ മാനയന്പാകശാസനമ് । അകരോത്സംവിദം തേന പാണ്ഡവേന മഹാത്മനാ
അതിനുശേഷം, ഗന്ധാരരാജാവിനെ സ്നേഹിതനായി ആദരിച്ച്, മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ അവനുമായി ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി.