യദര്ഥം ക്ഷത്രിയാ സൂതേ സര്വം തദിദമാഗതമ് । ബലം വീര്യം ച ശൌര്യം ച പരം ചാപ്യസ്ത്രലാഘവമ്
ക്ഷത്രിയന്മാർ ജനിക്കുന്നത് ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായാണ്; ഇപ്പോൾ അതെല്ലാം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു: ശക്തിയും, ധൈര്യവും, വീരത്വവും, ആയുധങ്ങളിൽ അതിവിശിഷ്ടമായ കഴിവും.
പൌരുഷം ദര്ശയന്യുദ്ധേ കോപസ്യ കുരു നിഷ്കൃതിമ്। പരിക്ലിഷ്ടസ്യ ദീനസ്യ ദീര്ഘകാലോഷിതസ്യ ച। ഹൃദയം കസ്യ ന സ്ഫോടേദൈശ്വര്യാദ്ധംശിതസ്യ ച
യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ പുരുഷാർത്ഥം കാണിക്കൂ; കോപത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യൂ. ദീർഘകാലം കഷ്ടപ്പെട്ടു, ദു:ഖിച്ചു, അധികാരമില്ലാതെ കഴിയുമ്പോൾ ആരുടെ ഹൃദയം പൊട്ടില്ല?
കുലേ ജാതസ്യ ശൂരസ്യ പരിവിത്തേഷ്വഗൃധ്യതഃ। ആസ്ഥിതം രാജ്യമാക്രമ്യ കോപം കസ്യ ന ദീപയേത്
ഉത്തമകുലത്തിൽ ജനിച്ച ധൈര്യശാലിയും മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിനെ ആഗ്രഹിക്കാത്തവനും ആയ ഒരാളുടെ രാജ്യം കവർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ, ആ ക്രോധം ആരുടെ മനസ്സിൽ ഉണരില്ല?
യത്തദുക്തം മഹദ്വാക്യം കര്മണാ തദ്വിഭാവ്യതാമ്। അകര്മണാ കത്ഥിതേന സന്തഃ കുപുരുഷം വിദുഃ
പറഞ്ഞ വലിയ വാക്കുകൾ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തെളിയിക്കണം. പ്രവർത്തനമില്ലാതെ വാചാലത കാണിക്കുന്നവനെ ജ്ഞാനികൾ തള്ളിപ്പറയുന്നു.
അമിത്രാണാം വശേ സ്ഥാനം രാജ്യം ച പുനരുദ്ധര। ദ്വാവര്ഥൌ യുദ്ധകാമസ്യ തസ്മാത്തത്കുരു പൌരുഷമ്
ശത്രുക്കളുടെ പിടിയിൽപ്പെട്ട രാജ്യം തിരികെ പിടിക്കണം. യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ഈ രണ്ടും ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. അതിനാൽ, നീ ധൈര്യം കാണിക്കണം.
പരാജിതോഽസി ദ്യൂതേന കൃഷ്ണാ ചാനായിതാ സഭാമ് । ശക്യോഽമര്ഷോ മനുഷ്യേണ കര്തു പുരുഷമാനിനാ
നീ ചതുരശ്രത്തിൽ തോറ്റു, കൃഷ്ണയെ സഭയിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ഇങ്ങനെ അപമാനങ്ങൾ സഹിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ് യഥാർത്ഥ പുരുഷൻ.
ദ്വാദശൈവ തു വര്ഷാണി വനേ ധിഷ്ണ്യാദ്വിവാസിതഃ। സംവത്സരം വിരാടസ്യ ദാസ്യമാസ്ഥായ ചോഷിതഃ
പന്ത്രണ്ട് വർഷം നീ കാടിൽ വാസം ചെയ്തു, ഒരു വർഷം വിരാട്ടന്റെ വീട്ടിൽ ദാസ്യജീവിതം നയിച്ചു.
രാഷ്ട്രാന്നിര്വാസനക്ലേശം വനവാസം ച പാണ്ഡവ । കൃഷ്ണായാശ്ച പരിക്ലേശം സംസ്മരന്പുരുഷോ ഭവ
രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട കഷ്ടതയും കാട്ടിൽ കഴിഞ്ഞ വേദനയും കൃഷ്ണയ്ക്ക് സംഭവിച്ച ദുരിതവും ഓർത്ത്, പാണ്ഡവാ, നീ പുരുഷനാകണം.
അപ്രിയാണാം ച വചനം പ്രബ്രുവത്സു പുനഃ പുനഃ । അമര്ഷം ദര്ശയസ്വ ത്വമമര്ഷോ ഹ്യേവ പൌരുഷമ്
വീണ്ടും വീണ്ടും അപരിചിതമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ, നീ അഹങ്കാരം കാണിക്കണം. അഹങ്കാരമാണ് യഥാർത്ഥ പുരുഷത്വം.
ക്രോധോ ബലം തഥാ വീര്യം ജ്ഞാനയോഗോഽസ്ത്രലാഘവമ്। ഇഹ തേ ദൃശ്യതാം പാര്ഥ യുദ്ധ്യസ്വ പുരുഷോ ഭവ
നിന്റെ ക്രോധവും ശക്തിയും വീര്യവും ജ്ഞാനവും ആയുധപ്രാവീണ്യവും ഇവിടെ കാണിക്കണം, പാർഥാ. നീ യുദ്ധം ചെയ്യൂ, പുരുഷനാകൂ.
ലോഹാഭിസാരോ നിര്വൃത്തഃ കുരുക്ഷേത്രമകര്ദമമ്। പുഷ്ടാസ്തേഽശ്വാ ഭൃതാ യോധാഃ ശ്വോ യുദ്ധ്യസ്വ സകേശവഃ
ഇരുമ്പ് കവർച്ചകൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്, കുരുക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാണ്. നിന്റെ കുതിരകളും സൈന്യവും ഒരുക്കത്തിലാണ്. നാളെ കേശവനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യൂ.
അസമാഗമ്യ ഭീഷ്മേണ സംയുഗേ കിം വികത്ഥസേ। ആരുരുക്ഷുര്യഥാ മന്ദഃ പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്
ഭീഷ്മനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാതെ നീ എന്തിനാണ് വാചാലത കാണിക്കുന്നത്? അതൊരു മണ്ടൻ ഗന്ധമാദനപർവതം കയറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ഏവം കത്ഥസി കൌന്തേയ അകത്ഥന്പുരുഷോ ഭവ। സൂതപുത്രം സുദുര്ധര്ഷം ശല്യം ച ബലിനാം വരമ്
ഇങ്ങനെ നീ വാചാലത കാണിക്കുന്നു, കുന്തിപുത്രാ. വാചാലതയില്ലാത്ത പുരുഷനാകൂ. സൂതപുത്രനായ ദുർജയനെയും ശക്തരിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള ശല്യനെയും നേരിടൂ.
ദ്രോണം ച ബലിനാം ശ്രേഷ്ഠം ശചീപതിസമം യുധി । അജിത്വാ സംയുഗേ പാര്ഥ രാജ്യം കഥമിഹേച്ഛസി
ശക്തരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണനെയും യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായവനെയും ജയിക്കാതെ, പാർഥാ, നീ എങ്ങനെ രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
ബ്രാഹ്മേ ധനുഷി ചാചാര്യം വേദയോരന്തഗം ദ്വയോഃ। യുധി ധുര്യമവിക്ഷോഭ്യമനീകചരമച്യുതമ്
ബ്രഹ്മവിലയിൽ പ്രാവീണ്യവും, രണ്ട് വേദങ്ങളിലും പാണ്ഡിത്യവും, യുദ്ധത്തിൽ അചഞ്ചലതയും സൈന്യത്തിനിടയിൽ അച്യുതനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നതും ഈ ഗുരുവിനുണ്ട്.
ദ്രോണം മഹാദ്യുതിം പാര്ഥ ജേതുമിച്ഛസി തന്മൃഷാ । ന ഹി ശുശ്രുമ വാതേന മേരുമുന്മഥിതം ഗിരിമ്
പാർഥാ, മഹാതേജസ്സുള്ള ദ്രോണനെ ജയിക്കാമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതു വെറുതെ. കാറ്റ് മെരു പർവതം തകർക്കുന്നതു ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ല.
അനിലോ വാ വഹേന്മേരും ദ്യൌര്വാപി നിപതേന്മഹീമ്। യുഗം വാ രിവര്തേത യദ്യേവം സ്യാദ്യഥാത്ഥ മാമ്
കാറ്റ് മെരു പർവതത്തെ കൊണ്ടുപോകാമോ, ആകാശം ഭൂമിയിലേക്ക് വീഴാമോ, കാലഘട്ടം തിരിച്ചു പോവാമോ — നീ എന്നെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത് സംഭവിക്കുമെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇതൊന്നും നടക്കൂ.
കോ ഹ്യസ്തി ജീവിതാകാങ്ക്ഷീ പരാപ്യേമമരിമര്ദനമ് । പാര്ഥോ വാ ഇതരോ വാപി കോന്യഃ സ്വസ്തി ഗൃഹാന്വ്രജേത്
ജീവിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആരാണ് ഈ മഹാശത്രുനാശം നേരിടാൻ തയ്യാറാകുന്നത്? പാർഥോ മറ്റാരോ, ആരാണ് സുരക്ഷിതമായി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയുക?
കഥമാഭ്യാമഭിധ്യാതഃ സംസ്പൃഷ്ടോ ദാരുണേന വാ। രണേ ജീവന്പ്രമുച്യേത പദാ ഭൂമിപുമസ്പൃശന്
യുദ്ധത്തിൽ ഈ രണ്ടുപേരാലും അടി കിട്ടുകയോ സ്പർശിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, ആരാണ് ജീവനോടെ ഭൂമിയിൽ കാലിടാൻ കഴിയുക?
കിം ദര്ദുരഃ കൂപശയോ യഥേമാം ന ബുധ്യസേ രാജചമൂം സമേതാമ്। ദുരാധര്ഷാം ദേവചമൂപ്രകാശാം ഗുപ്താം നരേന്ദ്രൈസ്ത്രിദശൈരിവ ദ്യാമ്
കിണറ്റിലിരിക്കുന്ന തവളപോലെ, നീ ഈ രാജസൈന്യം ഒന്നിച്ചു നിൽക്കുന്നതും, ദേവസൈന്യത്തിന് സമാനമായ ശക്തിയും രാജാക്കന്മാരാൽ കാവലുള്ളതും കാണുന്നില്ലേ?
പ്രാച്യൈഃ പ്രതീച്യൈരഥ ദാക്ഷിണാത്യൈ- രുദീച്യകാമ്ഭോജശകൈഃ ഖശൈശ്ച । സാല്വൈഃ സമത്സ്യൈഃ കുരുമധ്യദേശ്യൈ- ര്മ്ലേച്ഛൈഃ പുലിന്ദൈര്ദ്രവിഡാന്ധ്രകാഞ്ച്യൈഃ
കിഴക്കൻ, പടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ, വടക്കൻ ജനങ്ങൾ, കാംഭോജന്മാർ, ശകന്മാർ, ഖശന്മാർ, സാൽവന്മാർ, മത്സ്യന്മാർ, കുറുക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടുവിലുള്ളവർ, മ്ലേച്ഛന്മാർ, പുലിന്ദന്മാർ, ദ്രാവിഡർ, ആന്ധ്രർ, കാഞ്ചിപ്പട്ടണക്കാരൻമാർ — ഇവരൊക്കെയും
നാനാജനൌഘം യുധി സംപ്രവൃദ്ധം ഗാങ്ഗം യഥാ വേഗമപാരണീയമ്। മാം ച സ്ഥിതം നാനാബലസ്യ മധ്യേ യുയുത്സസേ മന്ദ കിമല്പബുദ്ധേ
യുദ്ധത്തിനായി പലതരത്തിലുള്ള ജനങ്ങൾ ഗംഗയുടെ പ്രളയസ്രോതസുപോലെ ഒരുമിച്ചു ചേരുന്നുണ്ട്. ഈ വിവിധ സൈന്യങ്ങളുടെ നടുവിൽ ഞാൻ നില്ക്കുന്നു, പോരാടാൻ തയ്യാറായി. നീയോ, ചെറുതായ മനസ്സുള്ളവനേ, ഇതെന്തൊരു ഭ്രമമാണു?
അക്ഷയ്യാവിഷുധീ ചൈവ അഗ്നിദത്തം ച തേ രഥമ്। ജാനീമോ ഹി രണേ പാര്ഥ കേതും ദിവ്യം ച ഭാരത
അഗ്നിദേവൻ തന്ന അക്ഷയവും വിശുദ്ധവുമായ നിന്റെ രഥം ഞങ്ങൾക്കറിയാം. ഭാരതവംശജനായ പാർത്ഥാ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ദിവ്യധ്വജവും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു.
അകത്ഥമാനോ യുദ്ധ്യസ്വ കത്ഥസേഽര്ജുന കിം ബഹു । പര്യായാത്സിദ്ധിരേതസ്യ നൈതത്സിധ്യാതി കത്ഥനാത്
കേട്ടുകൂട, അർജുനാ, നീ അധികം പറയാതെ, കത്തിക്കാതെ യുദ്ധം ചെയ്യണം. വിജയം ശ്രമത്തിലൂടെ വരുന്നതാണ്, വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അല്ല.
യദീദം കത്ഥനാല്ലോകേ സിധ്യേത്കര്മ ധനഞ്ജയ। സര്വേ ഭവേയുഃ സിദ്ധാര്ഥാഃ കത്ഥനേ കോ ഹി ദുര്ഗതഃ
ധനഞ്ജയാ, ഈ ലോകത്ത് വാക്കുകൾ കൊണ്ട് കാര്യങ്ങൾ സാധിക്കുമെങ്കിൽ എല്ലാവർക്കും ലക്ഷ്യം നേടാമായിരുന്നു. കത്തിക്കൊണ്ടു മാത്രം ആരെങ്കിലും ദുർഗതിയിൽ ആകുമോ?
ജനാമി തേ വാസുദേവം സഹായം ജാനാമി തേ ഗാണ്ഡിവം താലമാത്രമ് । ജാനാമ്യഹം ത്വാദൃശോ നാസ്തി യോദ്ധാ ജാനാനസ്തേ രാജ്യമേതദ്ധരാമി
നിനക്ക് വാസുദേവൻ കൂട്ടുകാരനാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. നിന്റെ ഗാണ്ഡീവം എത്ര ശക്തിയുള്ളതാണെന്നും ഞാൻ അറിയാം. നിനക്കു തുല്യനായ യോദ്ധാവൊരാളുമില്ലെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. ഈ രാജ്യം നിനക്ക് വേണമെന്ന് ഞാൻ അറിയാം.
ന തു പര്യായധര്മേമ സിദ്ധിം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ। മനസൈവാനുകൂലാനി ധാതൈവ കുരുതേ വശേ
എങ്കിലും, കൃത്യമായ മാർഗ്ഗം പിന്തുടരുന്നതു കൊണ്ടു മാത്രം ഒരാൾക്ക് വിജയം ലഭിക്കില്ല. മനസ്സിൽ ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം സൃഷ്ടാവ് അനുകൂലമായി നടത്തുന്നു.
ത്രയോദശസമാ ഭുക്തം രാജ്യം വിലപതസ്തവ। ഭൂയശ്ചൈവ പ്രശാസിഷ്യേ ത്വാം നിഹത്യ സബാന്ധവമ്
പതിമൂന്നു വർഷം നീ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുഃഖിച്ചു. ഇനി ഞാൻ നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും സംഹരിച്ച് വീണ്ടും നിന്നെ കീഴടക്കി ഭരിക്കും.
ക്വ തദാ ഗാണ്ഡിവം തേഽഭൂദ്യത്ത്വം ദാസപണൈര്ജിതഃ। ക്വ തദാ ഭീമസേനസ്യ ബലമാസീച്ച ഫാല്ഗുന
അപ്പോൾ, നീ ദാസ്യത്തിന്റെ പന്തിൽ തോറ്റപ്പോൾ, നിന്റെ ഗാണ്ഡീവം എവിടെയായിരുന്നു? അപ്പോൾ ഭീമസേനന്റെ ശക്തി എവിടെയായിരുന്നു, ഫാൽഗുനാ?
സഗദാദ്ഭീമസേനാദ്വാ ഫാല്ഗുനാദ്വാ സഗാണ്ഡിവാത്। ന വൈ മോക്ഷസ്തദാ യോ ഭൂദ്വിനാ കൃഷ്ണമനിന്ദിതാം
ഭീമസേനന്റെ ഗദയാലോ, ഫാൽഗുനന്റെ ഗാണ്ഡീവത്താലോ, അപ്പോൾ രക്ഷയുണ്ടായില്ല. അനിന്ദിതയായ കൃഷ്ണയാൽ മാത്രമേ മോചനം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.