ദ്രോണപുത്രം ച കര്ണം ച ഭൂരിശ്രവസമേവ ച। ശകുനിം സൌബലം ചൈവ ബാഹ്ലീകം ച മഹാബലമ്
ദ്രോണപുത്രന്, കര്ണന്, ഭൂരിശ്രവസ്, സുബലപുത്രനായ ശകുനി, മഹാബലശാലിയായ ബാഹ്ലികന് ഇവരും,
ദിവസേ ദിവസേ തേഷാം പ്രതിവേലം ച ഭാരത। ചക്രേ സ വിവിധാഃ പൂജാഃ പ്രത്യക്ഷം ച പുനഃ പുനഃ
പ്രതിദിനവും, യോജിച്ച സമയത്തും, ഭാരതാ, അവര്ക്കായി ദുര്യോധനന് പലവിധമായ ആദരങ്ങള് വീണ്ടും വീണ്ടും, എല്ലാവര്ക്കും മുന്നില് പ്രകടമായി നടത്തി.
തഥാ വിനിയതാഃ സര്വേ യേ ച തേഷാം പദാനുഗാഃ। ബഭൂവുഃ സൈനികാ രാജ്ഞാം പ്രിയം രാജ്ഞശ്ചികീര്ഷവഃ
ഇങ്ങനെ നിയമിക്കപ്പെട്ട എല്ലാവരും, അവരുടെ അനുചരന്മാരും, രാജാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ സൈനികരായി മാറി.
തതഃ ശാന്തനവം ഭീഷ്മം പ്രാഞ്ജലിര്ധൃതരാഷ്ട്രജഃ। സഹ സര്വൈര്മഹീപാലൈരിദം വചനമബ്രവീത്
അതിനുശേഷം ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മനോട്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന് കൈകൂപ്പി, എല്ലാ രാജാക്കളോടൊപ്പം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഋതേ സേനാപ്രണേതാരം പൃതനാ സുമഹത്യപി । ദീര്യതേ യുദ്ധമാസാദ്യ പിപീലികപുടം യഥാ
നേതാവില്ലാതെ, വലിയ സൈന്യമായിരുന്നാലും, യുദ്ധം തുടങ്ങുമ്പോള് അതു പുഴുവണ്ടിപ്പോലെ പടര്ന്നു പോകുന്നു.
നഹി ജാതു ദ്വയോര്ബുദ്ധിഃ സമാ ഭവതി കര്ഹിചിത് । ശൌര്യം ച വലനേതൄണാം സ്പര്ധതേ ച പരസ്പരമ്
രണ്ടുപേര്ക്കും ഒരുപോലെയുള്ള ബുദ്ധി ഒരിക്കലും ഉണ്ടാവില്ല; നേതാക്കളുടെ ധൈര്യവും പരസ്പരം മത്സരിക്കാറാണ് പതിവ്.
ശ്രൂയതേ ച മഹാപ്രാജ്ഞ ഹൈഹയാനമിതൌജസഃ । അഭ്യയുര്ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ സമുച്ഛ്രിതകുശധ്വജാഃ
മഹാപ്രജ്ഞനായവനേ, ശക്തിയുള്ള ഹൈഹയന്മാരെ, ഉയർന്ന കുശധ്വജങ്ങള് കയ്യില് പിടിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാര് ഒരിക്കല് സമീപിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു.
താനഭ്യയുസ്തദാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവ പിതാമഹ । ഏകതസ്തു ത്രയോ വര്ണാ ഏകതഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
അപ്പോള് വൈശ്യരും ശൂദ്രന്മാരും, പിതാമഹാ, അവരെ സമീപിച്ചു; മൂന്ന് വർഗ്ഗങ്ങള് ഒരു വശത്തും, ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാര് മറുവശത്തുമായിരുന്നു.
തേ സ്മ യുദ്ധേ പ്രഭജ്യന്തേ ത്രയോ വര്ണാഃ പുനഃ പുനഃ । ക്ഷത്രിയാശ്ച ജയന്ത്യേവ ബഹുലം ചൈകതോ ബലമ്
യുദ്ധത്തില് ആ മൂന്ന് വർഗ്ഗങ്ങള് വീണ്ടും വീണ്ടും തകർന്ന് പോയി; ക്ഷത്രിയന്മാര് എപ്പോഴും ജയിച്ചു, അവരുടെ ശക്തി ഒരുമിച്ച് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തതസ്തേ ക്ഷത്രിയാനേവ പപ്രച്ഛുര്ദ്വിചസത്തമാഃ । തേഭ്യഃ ശശംസുര്ധര്മജ്ഞാ യാഥാതഥ്യം പിതാമഹ
അതിനുശേഷം ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാര് ക്ഷത്രിയന്മാരോട് ചോദിച്ചു; ധർമ്മജ്ഞരായ ക്ഷത്രിയന്മാര് അവർക്കു സത്യാവസ്ഥ പറഞ്ഞുതന്നു, പിതാമഹാ.
വയമേകസ്യ ശ്രൃണുമോ മഹാബുദ്ധിമതോ രണേ । ഭവന്തസ്തു പൃഥക്സര്വേ സ്വബുദ്ധിവശവര്തിനഃ
'ഞങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ മഹാബുദ്ധിമാനായ ഒരാളുടെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ബുദ്ധി പ്രകാരം വേർതിരിഞ്ഞ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.'
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാശ്ചക്രുരേകം സേനാപതിം ദ്വിജമ്। നയേ സുകുശലം ശൂരമജയന്ക്ഷത്രിയാംസ്തതഃ
അതിനുശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, നല്ല നേതൃത്വം അറിയുന്ന ധൈര്യശാലിയായ ഒരു ദ്വിജനെ സൈന്യാധിപതിയായി നിയമിച്ചു; പിന്നെ അവർ ക്ഷത്രിയന്മാരെ ജയിച്ചു.
ഏവം യേ കുശലം ശൂരം ഹിതേപ്സിതമകല്പഷമ്। സേനാപതിം പ്രകുര്വന്തി തേ ജയന്തി രണേ രിപൂന്
ഇങ്ങനെ, നല്ല നേതൃത്വം അറിയുന്ന, ധൈര്യവാനായ, ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, കുറ്റമില്ലാത്തവനെ സൈന്യാധിപതിയായി നിയമിക്കുന്നവർ, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നു.
ഭവാനുശനസാ തുല്യോ ഹിതൈഷീ ച സദാ മമ। അസംഹാര്ഥഃ സ്ഥിതോ ധര്മേ സ നഃ സേനാപതിര്ഭവ
നിന്റെ ബുദ്ധി ഉശനസ്സിനോടു തുല്യമാണ്; നീ എപ്പോഴും എന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും ജയിക്കാനാവാത്തവനും ആണു—നീ ഞങ്ങളുടെ സൈന്യാധിപതിയായിരിക്കുക.
രശ്മീവതാമിവാദിത്യോ വീരുധാമിവ ചന്ദ്രമാഃ । കുബേര ഇവ യക്ഷാണാം ദേവാനാമിവ വാസവഃ
രശ്മികളിൽ സൂര്യൻപോലെയും, ചെടികളിൽ ചന്ദ്രൻപോലെയും, യക്ഷന്മാരിൽ കുബേരൻപോലെയും, ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെയും,
പര്വതാനാം യഥാ മേരുഃ സുപര്ണഃ പക്ഷിണാം യഥാ। കുമാര ഇവ ദേവാനാം വസൂനാമിവ ഹവ്യവാട്
പർവതങ്ങളിൽ മേരു പർവതംപോലെയും, പക്ഷികളിൽ ഗരുഡൻപോലെയും, ദേവന്മാരിൽ കുമാരൻപോലെയും, വസുക്കളിൽ അഗ്നിദേവൻപോലെയും,
ഭവതാ ഹി വയം ഗുപ്താഃ ശത്രേണേവ ദിവൌകസഃ । അനാധൃഷ്യാ ഭവിഷ്യാമസ്ത്രിദശാനാമപി ധ്രുവമ്
നിങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾ രക്ഷിതരാകുന്നു, ശത്രുക്കളാൽ സ്വർഗവാസികൾക്ക് പോലെയാണ്. ദേവന്മാരിൽ പോലും ഞങ്ങൾ ജയിക്കാനാകുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
പ്രയാതു നോ ഭവാനഗ്രേ ദേവാനാമിവ പാവകിഃ । വയം ത്വാമനുയാസ്യാമഃ സൌരഭേയാ ഇവര്ഷഭമ്
ദേവന്മാരിൽ അഗ്നിദേവൻ മുന്നോട്ട് പോകുന്നതുപോലെ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പോകട്ടെ. ഞങ്ങൾ പശുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കാളയെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ നിങ്ങളെ പിന്തുടരും.
ഏവമേതന്മഹാബാഹോ യഥാ വദസി ഭാരത। യഥൈവ ഹി ഭവന്തോ മേ തഥൈവ മമ പാണ്ഡവാഃ
മഹാബാഹുവായ ഭാരതാ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്. നിങ്ങൾ എങ്ങനെ എനിക്ക് പ്രിയമാണോ, അതുപോലെ തന്നെ പാണ്ഡവരും എനിക്ക് പ്രിയരാണ്.
അപി ചൈവ മയാ ശ്രോയോ വാച്യം തേഷാം നരാധിപ । സംയോദ്ധവ്യം തവാര്ഥായ യഥാ മേ സമയഃ കൃതഃ
കൂടാതെ, രാജാക്കന്മാർക്ക് ഏറ്റവും നല്ലത് ഞാൻ പറയണം. ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്, ഞാൻ അതിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ന തു പശ്യാമി യോദ്ധാരമാത്മനഃ സദൃശം ഭുവി । ഋതേ തസ്മാന്നരവ്യാഘ്രാത്കുന്തീപുത്രാദ്ധനഞ്ജയാത്
എനിക്ക് തുല്യനായ യോദ്ധാവിനെ ഭൂമിയിൽ ഞാൻ കാണുന്നില്ല, കുന്തിദേവിയുടെ മകനായ അർജുനനെ ഒഴികെ.
സ ഹി വേദ മഹാബുദ്ധിര്ദിവ്യാന്യസ്ത്രാണ്യനേകശഃ । ന തു മാം വിവൃതോ യുദ്ധേ ജാതു യുധ്യേത പാണ്ഡവഃ
അവൻ വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവനും അനേകം ദിവ്യായുധങ്ങൾ അറിയുന്നവനുമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, തുറന്ന യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവൻ എന്നെ എപ്പോഴും നേരിട്ട് എതിര്ക്കില്ല.
അഹം സ ച ക്ഷണേനൈവ നിര്മനുഷ്യമിദം ജഗത്। കുര്യാവാസ്ത്രബലേനൈവ സസുരാസുരരാക്ഷസമ്
ഞാനും അവനും ഒരുമിച്ച്, ആയുധശക്തിയാൽ, ദേവന്മാരോടും അസുരന്മാരോടും രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടെ, ഈ ലോകം മനുഷ്യരില്ലാത്തതാക്കാൻ ഒരു നിമിഷം മതി.
ന ത്വേവോത്സാദനീയാ മേ പാണ്ഡോഃ പുത്രാ ജനാധിപ । തസ്മാദ്യോധാന്ഹനിഷ്യാമി പ്രയോഗേണായുതം സദാ
എന്നാൽ, രാജാവേ, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കേണ്ടതല്ല. അതിനാൽ, ഞാൻ യോദ്ധാക്കളെ യുക്തിപൂർവ്വം മാത്രം സംഹരിക്കും.
ഏവമേഷാം ഫരിഷ്യാമി നിധനം കുരുനന്ദന । ന ചേത്തേ മാം ഹനിഷ്യന്തി പൂര്വമേവ സമാഗമേ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ അവരുടെ നാശം വരുത്തും, കുരുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ, അവർ എന്നെ നേരത്തെ കൊല്ലുന്നില്ലെങ്കിൽ.
സേനാപതിസ്ത്വഹം രാജന്സമയേനാപരേണ തേ। ഭവിഷ്യാമി യഥാകാമം തന്മേ ശ്രോതുമിഹാര്ഹസി
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മറ്റൊരു സമ്മതപ്രകാരം ഞാൻ സൈന്യത്തിന് നായകനാകും. ഇത് നിങ്ങൾ ഇവിടെ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കണം.
കര്ണോ വാ യുധ്യതാം പൂര്വമഹം വാ പൃഥിവീപതേ । സ്പര്ധതേ ഹി സദാത്യര്ഥം സൂതപുത്രോ മയാ രണേ
ഭൂമിയുടെ അധിപനേ, ആദ്യം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് കർണ്ണനോ ഞാനോ ആയിരിക്കും. യുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രൻ എപ്പോഴും എന്നെ മത്സരിക്കുന്നു.
നാഹം ജീവതി ഗാങ്ഗേയേ രാജന്യോത്സ്യേ കഥംചന। ഹതേ ഭീഷ്മേ തു യോത്സ്യാമി സഹ ഗാണ്ഡീവധന്വനാ
ഗംഗാപുത്രൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല, രാജാവേ. ഭീഷ്മൻ വീണാൽ ഞാൻ ഗാണ്ഡീവധാരിയോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യും.
തതഃ സേനാപതിം ചക്രേ വിധിവദ്ഭൂരിദക്ഷിണമ്। ധൃതരാഷ്ട്രാത്മജോ ഭീഷ്മം സോഽഭിഷിക്തോ വ്യരോചത
അതിനുശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകൻ, ആചാരപ്രകാരം, വളരെ ദാനശീലനായ ഭീഷ്മനെ സൈന്യാധിപനായി നിയമിച്ചു. അങ്ങനെ അഭിഷേകമേറ്റു ഭീഷ്മൻ പ്രകാശിച്ചു.
തതോ ഭേരീശ്ച ശങ്ഖാംശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। വാദയാമാസുവ്യഗ്രാ വാദകാ രാജശാസനാത്
അതിനുശേഷം, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, സംഗീതജ്ഞർ ഉത്സാഹത്തോടെ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് മദ്ദളങ്ങളും ശംഖുകളും മുഴക്കി.