ശ്വേതോഷ്ണീഷാശ്ച ദൃശ്യന്തേ ത്രയ ഏതേ ജനാര്ദന । ധാര്തരാഷ്ട്രേഷു സൈന്യേഷു താന്വിജാനീഹി കേശവ
ജനാർദ്ദനാ, ഈ മൂവരും ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ സൈന്യങ്ങളിൽ വെള്ള തലയണയുമായി ഞാൻ കണ്ടു; അവരെ നീ അറിയുക, കേശവാ.
അശ്വത്ഥാമാ കൃപശ്ചൈവ കൃതവര്മാ ച സാത്വതഃ । രക്തോഷ്ണീഷാശ്ച ദൃശ്യന്തേ സര്വേ മാധവ പാര്ഥിവാഃ
അശ്വത്താമാനും കൃപനും സാത്വതകുലത്തിൽ പെട്ട കൃതവർമയും, മാധവാ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ചുവപ്പു തലയണയുമായി ഞാൻ കണ്ടു.
ഉഷ്ട്രപ്രയുക്തമാരൂഢൌ ഭീഷ്മദ്രോണൌ മഹാരഥൌ । മയാ സാര്ധം മഹാബാഹോ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ വാ വിഭോ
ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും വലിയ യുദ്ധശക്തിയുള്ളവർ ഉഷ്ട്രം കയറ്റിയ രഥത്തിൽ ഞാൻ കൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടൊപ്പമോ കയറിയിരിക്കുന്നതും ഞാൻ കണ്ടു, മഹാബാഹുവേ.
അഗസ്ത്യശാസ്താം ച ദിശം പ്രയാതാഃ സ്മ ജനാര്ദന । അചിരേണൈവ കാലേന പ്രാപ്സ്യാമോ യമസാദനമ്
ജനാർദ്ദനാ, ഞങ്ങൾ അഗസ്ത്യൻ ഭരിക്കുന്ന ദിക്കിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു; വളരെ വൈകാതെ തന്നെ യമന്റെ ഭവനത്തിലെത്തും.
അഹം ചാന്യേ ച രാജാനോ യച്ച തത്ക്ഷത്രമണ്ഡലമ് । ഗാണ്ഡിവാഗ്നിം പ്രവേക്ഷ്യാമ ഇതി മേ നാസ്തി സംശയഃ
ഞാനും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ അഗ്നിയിലേക്ക് കടക്കും; ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
അപസ്ഥിതവിനാശേയം നൂനമദ്യ വസുംധരാ। യഥാ ഹി മേ വചഃ കര്ണ നോപൈതി ഹൃദയം തവ
ഇന്ന് ഭൂമി നിർബന്ധമായും നാശത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; കാരണം, കർണാ, എന്റെ വാക്കുകൾ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എത്തുന്നില്ല.
സര്വേഷാം താത ഭൂതാനാം വിനാശേ പ്രത്യുപസ്ഥിതേ। അനയോ നയസങ്കാശോ ഹൃദയാന്നാപസര്പതി
എല്ലാ ജീവികളും നശിപ്പിക്കപ്പെടാൻ പോകുമ്പോൾ, അച്ഛാ, ധർമ്മംപോലെയുള്ള അധർമ്മം ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പോകുന്നില്ല.
അപി ത്വാം കൃഷ്ണ പശ്യാമോ ജീവന്തോഽസ്മാന്മഹാരണാത്। സമുത്തീര്ണാ മഹാബാഹോ വീരക്ഷത്രവിനാശനാത്
കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹുവേ, ഈ മഹായുദ്ധവും വീരക്ഷത്രിയരുടെ നാശവും കടന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ നിന്നെ കാണാൻ ഞങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുമോ?
അഥവാ സങ്ഗമഃ കൃഷ്ണ സ്വര്ഗേ നോ ഭവിതാ ധ്രുവമ്। തത്രേദാനീം സമേഷ്യാമഃ പുനഃ സാര്ധം ത്വയാനഘ
അല്ലെങ്കിൽ, കൃഷ്ണാ, നമ്മൾ സ്വർഗത്തിൽ വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടും എന്നുറപ്പാണ്. അവിടെ, പാപമില്ലാത്തവനേ, ഞങ്ങൾ വീണ്ടും നിനക്കൊപ്പം ചേരും.
ഇത്യുക്ത്വാ മാധവം കര്ണഃ പരിഷ്വജ്യ ച പീഡിതമ്। വിസര്ജിതഃ കേശവേന രഥോപസ്ഥാദവാതരത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മാധവനോടു ദു:ഖിതനായ കര്ണ്ണന് അവനെ അണക്കി പിടിച്ചു. ശേഷം, കേശവന് വിട്ടയച്ചപ്പോൾ, അവൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
തതഃ സ്വരഥാമസ്ഥായ ജാമ്ബൂനദവിഭൂഷിതമ്। മഹാത്മാ വൈ നിവവൃതേ രാധേയോ ദീനമാനസഃ
അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ രാധേയൻ, മനസ്സിൽ ദു:ഖത്തോടെ, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞു.
തതഃ ശീഘ്രതരം പ്രായാത്കേശവഃ സഹസാത്യകിഃ। പുനരുച്ചാരയന്വാണീം യാഹി യാഹീതി സാരഥിമ്
അതിനുശേഷം, കേശവനും സത്യകിയും അതിവേഗം പുറപ്പെട്ടു. കേശവൻ തന്റെ സാരഥിയോട് വീണ്ടും വീണ്ടും, "പോകൂ, പോകൂ" എന്ന് ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അസിദ്ധാനുനയേ കൃഷ്ണേ കുരുഭ്യഃ പാണ്ഡവാന്ഗതേ। അഭിഗമ്യ പൃഥാം ക്ഷത്താ ശനൈഃ ശോചന്നിവാബ്രവീത്
കൃഷ്ണന്റെ ശ്രമം കുരുക്കളെ ഒത്തുതീർപ്പിക്കാൻ പരാജയപ്പെട്ട്, പാണ്ഡവരോടൊപ്പം തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, വിദുരൻ ദു:ഖത്തോടെ പൃഥയെ സമീപിച്ചു, മൃദുവായി പറഞ്ഞു.
ജാനാസി മേ ജീവപുത്രീ ഭാവം നിത്യമവിഗ്രഹേ । ക്രോശതോ നച ഗൃഹ്ണീതേ വചനം മേ സുയോധനഃ
നിന്റെ മക്കളോടുള്ള എന്റെ മനോഭാവം എപ്പോഴും ശാന്തമാണെന്ന് നീ അറിയുന്നു. എത്ര വിളിച്ചാലും, സുയോധനൻ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നില്ല.
ഉപപന്നോ ഹ്യസൌ രാജാ ചേദിപാഞ്ചാലകേകയൈഃ । ഭീമാര്ജുനാഭ്യാം കൃഷ്ണേന യുയുധാനയമൈരപി
അവൻ രാജാവിന് ചേദികൾ, പാഞ്ചാലർ, കേകയർ, ഭീമൻ, അർജുനൻ, കൃഷ്ണൻ, യുയുധാനൻ, യാദവർ എന്നിവരുടെ പിന്തുണയുണ്ട്.
ഉപപ്ലാവ്യേ നിവിഷ്ടോഽപി ധര്മമേവ യുധിഷ്ഠിരഃ। കാങ്ക്ഷതേ ജ്ഞാതിസൌഹാര്ദാദ്ബലവാന്ദുര്ബലോ യഥാ
ഉപപ്ലവ്യയിൽ താമസിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ശക്തനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ബന്ധുക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, ദുർബലന്മാർ പോലെ, ധർമ്മം മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
രാജാ തു ധൃതരാഷ്ട്രോഽയം വയോവൃദ്ധോ ന ശാമ്യതി। മത്തഃ പുത്രമദേനൈവ വിധര്മേ പഥി വര്തതേ
പഴക്കമുള്ള രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പോലും ശമിക്കുന്നില്ല. മകനോടുള്ള അനുരാഗത്തിൽ മയങ്ങി, അവൻ അധർമ്മത്തിന്റെ വഴിയിലാണ്.
ജയദ്രഥസ്യ കര്ണസ്യ തഥാ ദുഃശാസനസ്യ ച। സൌബലസ്യ ച ദുര്ബുദ്ധ്യാ മിഥോ ഭേദഃ പ്രപത്സ്യതേ
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ജയദ്രഥൻ, കര്ണ്ണന്, ദുഃശാസനൻ, സൗബലൻ എന്നിവരുടെ കാരണത്താൽ അവരിൽ ഭിന്നത ഉണ്ടാകും.
അധര്മേമ ഹി ധര്മിഷ്ഠം ഹ്രിയതേ രാജ്യമീദൃശമ്। യേഷാം തേഷാമയം ധര്മഃ സാനുബന്ധോ ഭവിഷ്യതി
അധർമ്മം കൊണ്ട്, ഇങ്ങനെ ഒരു രാജ്യം ധാർമ്മികരിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്കും അവരുടെ കൂട്ടുകാര്ക്കും ഇതാണ് വിധി.
ക്രിയമാണേ ബലാദ്ധര്മേ കുരുഭിഃ കോ ന സംജ്വരേത്। അസാമ്നാ കേശവേ യാതേ സമുദ്യോക്ഷ്യന്തി പാണ്ഡവാഃ
കുരുക്കൾ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് അധർമ്മം ചെയ്യുമ്പോൾ ആരാണ് ദു:ഖത്തിൽ കത്താത്തത്? കേശവൻ പരാജയപ്പെട്ട് പോയതോടെ, പാണ്ഡവർ ഉണരുന്നുണ്ട്.
തതഃ കുരൂണാമനയോ ഭവിതാ വീരനാശനഃ। ചിന്തയന്ന ലഭേ നിദ്രാമഹഃസു ച നിശാസു ച
അതിനുശേഷം, കുരുക്കൾക്ക് വിനയുണ്ടാകും; വീരന്മാർ നശിക്കും. ഇത് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, പകലും രാത്രിയും എനിക്ക് ഉറക്കം വരുന്നില്ല.
ശ്രുത്വാ തു കുന്തീ തദ്വാക്യമര്ഥകാമേന ഭാഷിതമ്। സാ നിഃശ്വസന്തീ ദുഃഖാര്താ മനസാ വിമമര്ശ ഹ
അവരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് വിദുരൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദു:ഖത്തിൽ ആഹ്വാസം വിട്ട്, കുന്തി മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
ധിഗസ്ത്വര്ഥം യത്കൃതേയം സുമഹാഞ്ജ്ഞാതിസംക്ഷയഃ। വര്ത്സ്യതേ സുഹൃദാം ചൈവ യുദ്ധേഽസ്മിന്വൈ പരാഭവഃ
എന്തിനാണ് ആ നേട്ടം, അതിനുവേണ്ടി ഇങ്ങനെ വലിയ ബന്ധുക്കളുടെ നാശവും സുഹൃത്തുക്കളുടെ പരാജയവും യുദ്ധത്തിൽ സംഭവിക്കേണ്ടത്!
പാണ്ഡവാശ്ചേദിപഞ്ചാലാ യാദവാശ്ച സമാഗതാഃ। ഭാരതൈഃ സഹ യോത്സ്യന്തി കിം നു ദുഃഖമതഃപരമ്
പാണ്ഡവർ, ചേദികൾ, പാഞ്ചാലർ, യാദവർ, ഭാരതന്മാരുമായി ചേർന്ന് യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിനേക്കാൾ വലിയ ദു:ഖം എന്താണ്?
പശ്യേ ദോഷം ധ്രുവം യുദ്ധേ തഥാഽയുദ്ധേ പരാഭവമ് । അധനസ്യ മൃതം ശ്രേയോ ന ഹി ജ്ഞാതിക്ഷയോ ജയഃ। ഇതി മേ ചിന്തയന്ത്യാ വൈ ഹൃദി ദുഃഖം പ്രവര്തതേ
ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉറപ്പായ ദോഷവും, യുദ്ധം ഒഴിവാക്കിയാൽ തോൽവിയും കാണുന്നു. ദരിദ്രർക്കു, ബന്ധുക്കളുടെ നാശം കൊണ്ടുള്ള ജയത്തെക്കാൾ മരണം നല്ലത്. ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ദു:ഖം നിറയുന്നു.
പിതാമഹഃ ശാന്തനവ ആചാര്യശ്ച യുധാം പതിഃ। കര്ണശ്ച ധാര്തരാഷ്ട്രാര്ഥം വര്ധയന്തി ഭയം മമ
ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ പിതാമഹനും, അചാര്യനും, യുദ്ധശൂരനായ കര്ണ്ണനും, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളുടെ വേണ്ടി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ എന്റെ ഭയം കൂടുന്നു.
നാചാര്യഃ കാമവാഞ്ശിഷ്യൈദ്രൌണോയുദ്ധ്യേത ജാതുചിത്। പാണ്ഡവേഷു കഥം ഹാര്ദം കുര്യാന്ന ച പിതാമഹഃ
ആചാര്യനും ദ്രോണപുത്രനും സ്വകാര്യം ഒന്നുമില്ലാത്തവർ ആയതിനാൽ, അവർ ശിഷ്യന്മാരെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. അങ്ങനെ കാണുമ്പോൾ, പിതാമഹൻ പാണ്ഡവന്മാരോടു ശത്രുത കാണിക്കുമോ?
അയം ത്വേകോ വൃഥാദൃഷ്ടിര്ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ദുര്മതേഃ। മോഹാനുവര്തീ സതതം പാപോ ദ്വേഷ്ടി ച പാണ്ഡവാന്
പക്ഷേ, ഈ ഒരാളാണ്, ദുര്യോധനന്റെ തെറ്റായ വഴികളിൽ നിന്ന് പ്രേരിതനായ്, എല്ലായ്പ്പോഴും ഭ്രമത്തിലും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയിലും ആകുന്നു; പാണ്ഡവന്മാരെ വെറുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മഹത്യനര്ഥേ നിര്ബന്ധീ ബലവാംശ്ച വിശേഷതഃ। കര്ണഃ സദാ പാണ്ഡവാനാം തന്മേ ദഹതി സംപ്രതി
ഈ വലിയ ദുരന്തത്തിൽ കര്ണൻ അത്യന്തം ഉറച്ച മനസ്സോടെ, വലിയ ശക്തിയോടെ, പാണ്ഡവന്മാരെ എപ്പോഴും എതിർക്കുന്നു. ഇതാണ് ഇപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ ദഹനം ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
ആശംസേ ത്വദ്യ കര്ണസ്യ മനോഽഹം പാണ്ഡവാന്പ്രതി । ഗ്രസാദയിതുമാസാദ്യ ദര്ശയന്തീ യഥാതഥമ്
ഇന്ന് കര്ണന്റെ മനസ്സ് പാണ്ഡവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്; അവസരം കിട്ടിയപ്പോൾ അവൻ തന്റെ ഉദ്ദേശം തുറന്നുപറയും.