യദി ഹ്യദ്യ ന ഗച്ഛേയം ദ്വൈരഥം സവ്യസാചിനാ । അകീര്തിഃ സ്യാദ്ധൃപീകേശ മമ പാര്ഥസ്യ ചോഭയോഃ
ഇന്ന് ഞാൻ അർജുനനുമായി ഏകാന്തമായി പോരാടാൻ പോകരുതെങ്കിൽ, ഹൃഷീകേശാ, അതു എനിക്കും പാർത്ഥനും ഇരുവർക്കും അപകീർത്തിയാകും.
അസംശയം ഹിതാര്ഥായ ബ്രൂയാസ്ത്വം മധുസൂദന । സര്വം ച പാണ്ഡവാഃ കുര്യുസ്ത്വദ്വശിത്വാന്ന സംശയഃ
നിസ്സംശയം, അവരുടെ ഭാവി നല്ലതാവാൻ നീ പറഞ്ഞാൽ മതി, മധുസൂദനാ; പാണ്ഡവർ നിന്റെ വാക്ക് കേട്ട് എല്ലാം ചെയ്യും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മന്ത്രസ്യ നിയമം കുര്യാസ്ത്വമത്ര മധുസൂദന । ഏതദത്ര ഹിതം മന്യേ സര്വം യാദവനന്ദന
ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ തന്നെ തീരുമാനിക്കണം, മധുസൂദനാ; യാദവകുലത്തിലെ സന്തോഷമേകുന്നവാ, ഇതാണ് എല്ലാവർക്കും ഉത്തമം എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
യദി ജാനാതി മാം രാജാ ധര്മാത്മാ സംയതേന്ദ്രിയഃ । കുന്ത്യാഃ പ്രഥമജം പുത്രം ന സ രാജ്യം ഗ്രഹീഷ്യതി
ധർമ്മനിഷ്ഠനായി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന രാജാവ് എന്നെ കുന്തിയുടെ മൂത്തമകനെന്ന് അറിയുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ആ രാജ്യം സ്വീകരിക്കില്ല.
പ്രാപ്യ ചാപി മഹദ്രാജ്യം തദഹം മധുസൂദന । സ്ഫീതം ദുര്യോധനായൈവ സംപ്രദദ്യാമരിന്ദമ
മധുസൂദനാ, എനിക്ക് വലിയ രാജ്യം ലഭിച്ചാലും, അതു സമൃദ്ധിയായി ദുര്യോധനനു ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ നൽകും, ശത്രുനാശകാ.
സ ഏവ രാജാ ധര്മാത്മാ ശാശ്വതോഽസ്തു യുധിഷ്ഠിരഃ । നേതാ യസ്യ ഹൃഷീകേശോ യോദ്ധാ യസ്യ ധനഞ്ജയഃ
ഹൃഷീകേശൻ വഴികാട്ടിയും ധനഞ്ജയൻ യോദ്ധാവുമായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്നെ എപ്പോഴും ധർമ്മപരനായ രാജാവായിരിക്കട്ടെ.
പൃഥിവീ തസ്യ രാഷ്ട്രം ച യസ്യ ഭീമോ മഹാരഥഃ । നകുലഃ സഹദേവശ്ച ദ്രൌപദേയാശ്ച മാധവ
ഭീമൻ മഹാരഥിയായുള്ളവനും, കൂടെ നകുലനും സഹദേവനും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും ഉള്ളവനാണ്, മാധവാ, ഭൂമിയും രാജ്യവും അവനാണ്.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാഞ്ചാല്യഃ സാത്യകിശ്ച മഹാരഥഃ । ഉത്തമൌജാ യുധാമന്യുഃ സത്യധര്മാ ച സൌമകിഃ
പാഞ്ചാലനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മഹാരഥിയായ സത്യകിയും ഉത്തമൗജാസും യുദ്ധാമന്യുവും സത്യധർമ്മനായ സൗമകിയും അവനോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
ചൈദ്യശ്ച ചേകിതാനശ്ച ശിഖണ്ഡീ ചാപരാജിതഃ । ഇന്ദ്രഗോപകവര്ണാശ്ച കേകയാ ഭ്രാതരസ്തഥാ। ഇന്ദ്രായുധസവര്ണശ്ച കുന്തിഭോജോ മഹാമനാഃ
ചേദിരാജാവും ചേകിതാനനും ജയിക്കാനാവാത്ത ശിഖണ്ഡിയും ഇന്ദ്രഗോപപക്ഷിയുടെ നിറമുള്ള കേകയ സഹോദരന്മാരും, ഇന്ദ്രായുധത്തിന്റെ നിറമുള്ള മഹാത്മാവായ കുന്തിഭോജനും അവിടെയുണ്ട്.
മാതുലോ ഭീമസേനസ്യ ശ്യേനജിച്ച മഹാരഥഃ । ശങ്ഖഃ പുത്രോ വിരാടസ്യ നിധിസ്ത്വം ച ജനാര്ദന
ഭീമസേനന്റെ അമ്മാവനും മഹാരഥിയായ ശ്യേനജിത്തും വിരാടകുമാരനായ ശംഖനും നീയും ജനാർദ്ദനാ, അവിടെ ഉണ്ട്.
മഹാനയം കൃഷ്ണ കൃതഃ ക്ഷത്രസ്യ സമുദാനയഃ । രാജ്യം പ്രാപ്തമിദം ദീപ്തം പ്രഥിതം സര്വരാജസു
കൃഷ്ണാ, ഈ മഹത്തായ ക്ഷത്രിയരുടെ സംഗമം നടന്നിരിക്കുന്നു; ഈ രാജ്യം എല്ലാ രാജാക്കളിലും പ്രശസ്തവും പ്രകാശവാനുമാണ്, അതു നേടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ വാര്ഷ്ണേയ ശസ്ത്രയജ്ഞോ ഭവിഷ്യതി। അസ്യ യജ്ഞസ്യ വേത്താ ത്വം ഭവിഷ്യസി ജനാര്ദന
വൃഷ്ണിവംശജനായ കൃഷ്ണാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനു ആയുധയാഗം നടക്കും; ഈ യാഗത്തിന്റെ അർത്ഥം അറിയുന്നവൻ നീ തന്നെയാകും, ജനാർദ്ദനാ.
ആധ്വര്യവം ച തേ കൃഷ്ണ ഋതാവസ്മിന്ഭവിഷ്യതി। ഹോതാ ചൈവാത്ര ബീഭത്സുഃ സന്നദ്ധഃ സ കപിധ്വജഃ
കൃഷ്ണാ, ഈ യാഗത്തിൽ നീതാനെയാണ് മുഖ്യയാജകൻ; കപിധ്വജമെന്ന പതാകയുമായി അർജുനൻ ആയുധധാരിയായി ഹോതാവായിരിക്കും.
ഗാണ്ഡീവം സ്രുക് തഥാ ചാജ്യം വീര്യം പുംസാം ഭവിഷ്യതി। ഐന്ദ്രം പാശുപതം ബ്രാഹ്മം സ്ഥൂണാകര്ണം ച മാധവ । മന്ത്രാസ്തത്ര ഭവിഷ്യന്തി പ്രയുക്താഃ സവ്യസാചിനാ
മാധവാ, ഗാണ്ഡീവം യാഗപാത്രവും, അജ്യവും, പുരുഷവീര്യവും ആയിരിക്കും; ഇന്ദ്രമന്ത്രവും പാശുപതം ബ്രാഹ്മം സ്ഥൂണാകർണം എന്നിവ സവ്യാസാചി അവിടെ ഉപയോഗിക്കും.
അനുയാതശ്ച പിതരമധികോ വാ പരാക്രമേ । ഗീതം സ്തോത്രം സ സൌഭദ്രഃ സമ്യക് തത്ര ഭവിഷ്യതി
അഭിമന്യു തന്റെ അച്ഛനോടൊപ്പം അഥവാ അതിലുമധികം വീര്യത്തിൽ മുന്നേറുന്നവനായി, അവിടെ ഗാനം പാടുകയും സ്തുതികൾ ചൊല്ലുകയും ചെയ്യും.
ഉദ്ഗാതാത്ര പുനര്ഭീമഃ പ്രസ്തോതാ സുമഹാബലഃ । വിനദന്സ നരവ്യാഘ്രോ നാഗാനീകാന്തകൃദ്രണേ
അവിടെ ഭീമൻ, മനുഷ്യസിംഹൻ, സമവേദഗാനങ്ങൾ പാടുകയും, മഹാബലശാലിയായവൻ ആനപ്പടകളെ യുദ്ധത്തിൽ തകർക്കുകയും ചെയ്യും.
സ ചൈവ തത്ര ധര്മാത്മാ ശശ്വദ്രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ । ജപൈര്ഹോമൈശ്ച സംയുക്തോ ബ്രഹ്മത്വം കാരയിഷ്യതി
അവിടെയും ധർമ്മപരനായ ശാശ്വതനായ രാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ജപങ്ങളും ഹോമങ്ങളും നടത്തി ബ്രഹ്മത്വം നേടും.
ശങ്ഖശബ്ദാഃ സമുരജാ ഭേര്യശ്ച മധുസൂദന। ഉത്കൃഷ്ടഃ സിംഹനാദശ്ച സുബ്രഹ്മണ്യോ ഭവിഷ്യതി
മധുസൂദനാ, ശംഖനാദവും മൃദംഗവും ഭേരിയും, അതിലുപരി സിംഹനാദവും, അവിടെ ഉത്തമമായ സ്തുതികളായിരിക്കും.
നകുലഃ സഹദേവശ്ച മാദ്രീപുത്രൌ യശസ്വിനൌ । ശാമിത്രം തൌ മഹാവീര്യൌ സമ്യക് തത്ര ഭവിഷ്യതഃ। `തൌ മൈത്രാവരുണാഗ്നീധ്രൌ മഹാവീര്യൌ ഭവിഷ്യതഃ
മാദ്രിയുടെ പ്രശസ്തനായ പുത്രന്മാരായ നകുലനും സഹദേവനും, മഹാശക്തിയുള്ള ആ ഇരുവരും, അവിടെ മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി യാഗപൂജാരികളായി പ്രവർത്തിക്കും.
കല്മാഷദണ്ഡാ ഗോവിന്ദ വിമലാ രഥപങ്ക്തയഃ। യൂപാഃ സമുപകല്പന്താമസ്മിന്യജ്ഞേ ജനാര്ദന
ഗോവിന്ദാ, ഈ യാഗത്തിൽ യാഗസ്തംഭങ്ങൾ കറുത്ത ദണ്ഡങ്ങൾ ആയിരിക്കട്ടെ, വണ്ടികളുടെ വൃത്തിയുള്ള നിരകൾ യാഗവേദിയായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ, ജനാർദ്ദനാ.
കര്ണിനാലീകനാരാചാ വത്സദന്തോപബൃംഹണാഃ । തോമരാഃ സോമകലശാഃ പവിത്രാണി ധനൂംഷി ച
കണ്ണുമണിയുള്ള അമ്പുകളും ഇരുമ്പ് അഗ്രങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ കുന്തങ്ങളും, കാളകുട്ടികളുടെ പല്ലുകൾ കൊണ്ടു ശക്തിപ്പെടുത്തിയ അമ്പുകളും, അവയാണ് സോമപാത്രങ്ങളും ശുദ്ധീകരണ ഉപകരണങ്ങളും വില്ലുകളും.
അസയോഽത്ര കപാലാനി പുരോഡാശാഃ ശിരാംസി ച। ഹവിസ്തു രുധിരം കൃഷ്ണ തസ്മിന്യജ്ഞേ ഭവിഷ്യതി
ഇവിടെ വാൾകൾ യാഗഹസ്തങ്ങളായിരിക്കും, കപ്പാലങ്ങൾ യാഗപാത്രങ്ങൾ, തലകൾ യാഗപിണ്ടികൾ, കൃഷ്ണാ, രക്തം ആ യാഗത്തിൽ ഹോമദ്രവ്യമായിരിക്കും.
ഇധ്മാഃ പരിധയശ്ചൈവ ശക്തയോ വിമലാ ഗദാഃ। സദസ്യാ ദ്രോണശിഷ്യാശ്ച കൃപസ്യ ച ശരദ്വതഃ
ഇവിടെ ഇന്ധനവും ചുറ്റും വെക്കുന്ന കട്ടികളും വൃത്തിയുള്ള ശൂലങ്ങളും ഗദകളും ആയിരിക്കും. ദ്രോണന്റെയും കൃപയുടെ പിതാവായ ശരദ്വതിന്റെ ശിഷ്യന്മാരാണ് സഹായികൾ.
ഇഷവോഽത്ര പരിസ്തോമാ മുക്താ ഗാണ്ഡീവധന്വനാ । മഹാരഥപ്രയുക്താശ്ച ദ്രോണദ്രൌണിപ്രചോദിതാഃ
ഗാണ്ഡീവം വെടിയുന്ന അമ്പുകൾ ഇവിടെ സ്തുതിഗാനങ്ങളായിരിക്കും. മഹാരഥന്മാർ ദ്രോണനും അവന്റെ പുത്രനും പ്രേരിപ്പിച്ച അമ്പുകൾ യാഗഹോമങ്ങൾ ആയിരിക്കും.
പ്രതിപ്രാസ്ഥാനികം കര്മ സാത്യകിസ്തു കരിഷ്യതി। ദീക്ഷിതോ ധാര്തരാഷ്ട്രോഽത്ര പത്നീ ചാസ്യ മഹാചമൂഃ
സത്യകി യാഗത്തിന്റെ ആരംഭ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കും. ഇവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രനായ ദുര്യോധനൻ യാഗദീക്ഷിതനാകും, അവന്റെ വലിയ സൈന്യമാണ് ഭാര്യ.
ഘടോത്കചോഽത്ര ശാമിത്രം കരിഷ്യതി മഹാബലഃ । അതിരാത്രേ മഹാബാഹോ വിതതേ യജ്ഞകര്മണി
വലിയ ശക്തിയുള്ള ഘടോത്സ്കചൻ, ഈ നീണ്ട രാത്രിയിലാവുന്ന യാഗത്തിൽ സഹപൂജാരിയായിരിക്കും, മഹാബാഹുവേ.
ദക്ഷിണാ ത്വസ്യ യജ്ഞസ്യ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ പ്രതാപവാന് । വൈതാനികേ കര്മമുഖേ ജാതോ യത്കൃഷ്ണ പാവകാത്
പാവകത്തിൽ ജനിച്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഈ യാഗത്തിൽ വേദി ആരംഭത്തിൽ ദക്ഷിണയായി നല്കപ്പെടും, കൃഷ്ണാ.
യദബ്രുവമഹം കൃഷ്ണ കടുകാനി സ്മ പാണ്ഡവാന്। പ്രിയാര്ഥം ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ തേന തപ്യേ ഹ്യകര്മണാ
കൃഷ്ണാ, ഞാൻ പാണ്ഡവന്മാരോട് ദുര്യോധനന്റെ ഇഷ്ടത്തിനായി പറഞ്ഞ കഠിനവാക്കുകൾ കൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ ഞാൻ വേദനിക്കുന്നത്.
യദാ ദ്രക്ഷ്യസി മാം കൃഷ്ണ നിഹതം സവ്യസാചിനാ । പുനശ്ചിതിസ്തദാ ചാസ്യ യജ്ഞസ്യാഥ ഭവിഷ്യതി
കൃഷ്ണാ, നീ എന്നെ അർജുനൻകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടുന്നത് കാണുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ആ യാഗത്തിന്റെ അന്തിമശുദ്ധീകരണം നടക്കും.
ദുഃശാസനസ്യ രുധിരം യദാ പാസ്യതി പാണ്ഡവഃ । ആനര്ദം നര്ദതഃ സമ്യക് തദാ സൂയം ഭവിഷ്യതി
ഭീമൻ ദുഃശാസനന്റെ രക്തം, അവൻ ഉറച്ചു വിളിച്ചുപറഞ്ഞതുപോലെ, ഉച്ചത്തിൽ അരിപ്പിച്ച് കുടിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ആ യാഗത്തിന്റെ ഹോമം നടക്കും.