യത്ര സാ ബൃഹതീ ശ്യാമാ സഭായാം രുദതീ തദാ। അശ്രൌഷീത്പരുഷാ വാചസ്തന്മേ ദുഃഖതരം മഹത്
പക്ഷേ, ആ ഉയരമുള്ള കറുത്ത സ്ത്രീ സഭയിൽ കരഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ ആ കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം.
സ്ത്രീധര്മിണീ വരാരോഹാ ക്ഷത്രധര്മരതാ സദാ। നാധ്യഗച്ഛത്തദാ നാഥം കൃഷ്ണാ നാഥവതീ സതീ
സ്ത്രീധർമ്മത്തിലും ക്ഷത്രധർമ്മത്തിലും എപ്പോഴും ഭക്തിയുള്ള, ഉന്നതമായ കൃഷ്ണ, രക്ഷകനുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അപ്പോൾ അവൾക്ക് രക്ഷകൻ ലഭിച്ചില്ല.
തം വൈ ബ്രൂഹി മഹാബാഹോ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരമ് । അര്ജുനം പുരുഷവ്യാഘ്രം ദ്രൌപദ്യാഃ പദവീം ചര
മഹാബാഹുവായവനേ, എല്ലാ ആയുധങ്ങളെയും കൈവശം വയ്ക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനനോട് നീ പറഞ്ഞുതരിക. പുരുഷസിംഹനായ അർജുനൻ ദ്രൗപദിയുടെ വഴിയെ പിന്തുടയണമെന്ന് പറയണം.
വിദിതം ഹി തവാത്യന്തം ക്രൂദ്ധാവിവ യമാന്തകൌ । ഭീമാര്ജുനൌ നയേതാം ഹി ദേവാനപി പരാം ഗതിമ്
നിനക്ക് നന്നായി അറിയാം, ഭീമനും അർജുനനും കോപിച്ചാൽ യമനും കാലനും പോലെയാകും; അവർ ദേവന്മാരെയും അവസാനത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ കഴിയും.
തയോശ്ചൈതദവജ്ഞാനം യത്സാ കൃഷ്ണാ സഭാഗതാ। ദുഃശാസനശ്ച യദ്ഭീമം കടുകാന്യഭ്യഭാഷത
കൃഷ്ണയെ സഭയിൽ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ അവരെ അവജ്ഞയോടെ പെരുമാറിയതും, ദുഃശാസനൻ ഭീമനോടു പറഞ്ഞ കടുത്ത വാക്കുകളും ഇവർക്കു സഹിക്കേണ്ടി വന്നു.
പശ്യതാം കുരുവീരാണാം തച്ച സംസ്മാരയേഃ പുനഃ । പാണ്ഡവാന്കുശലം പൃച്ഛേഃ സപുത്രാന്കൃഷ്ണയാ സഹ
കുരുവീരന്മാർക്കു മുന്നിൽ ഇതെല്ലാം വീണ്ടും ഓർമ്മപ്പെടുത്തണം; പാണ്ഡവന്മാരുടെയും അവരുടെ മക്കളുടെയും കൃഷ്ണയുടെയും സുഖം അന്വേഷിക്കണം.
മാം വൈ കുശലിനീം ബ്രൂയാസ്തേഷു ഭൂയോ ജനാര്ദന । അരിഷ്ടം ഗച്ഛ പന്ഥാനം പുത്രാന്മേ പ്രതിപാലയ
ജനാർദ്ദനാ, അവരോടു ഞാൻ സുഖമായിരിക്കുന്നുവെന്ന് പറയണം; നിന്റെ യാത്ര സുരക്ഷിതമായിരിക്കട്ടെ, എന്റെ മക്കളെ സംരക്ഷിക്കണം.
അഭിവാദ്യാഥ താം കൃഷ്ണഃ കൃത്വാ ചാപി പ്രദക്ഷിണമ്। നിശ്ചക്രാമ മഹാബാഹുഃ സിംഹഖേലഗതിസ്തതഃ
കൃഷ്ണൻ അവളെ വന്ദിച്ച് ചുറ്റി നടന്നു, പിന്നെ സിംഹംപോലെയുള്ള നടപ്പോടെ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
തതോ വിസര്ജയാമാസ ഭീഷ്മാദീന്കുരുപുങ്ഗവാന്। ആരോപ്യാഥ രഥേ കര്ണം പ്രായാത്സാത്യകിനാ സഹ
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണൻ ഭീഷ്മനും മറ്റു കുരുവീരന്മാരെയും വിടപറഞ്ഞു; കാർണ്ണനെ രഥത്തിൽ കയറ്റി സത്യകിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
തതഃ പ്രയാതേ ദാശാര്ഹേ കുരവഃ സങ്ഗതാ മിഥഃ । ജജല്പുര്മഹദാശ്ചര്യം കേശവേ പരമാദ്ഭുതമ്
ദാശാർഹകുലത്തിൽ ജനിച്ച കൃഷ്ണൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, കുരുക്കൾ ഒരുമിച്ചുകൂടി കേശവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികൾക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു.
പ്രമൂഢാ പൃഥിവീ സര്വാ മൃത്യുപാശവശീകൃതാ । ദുര്യോധനസ്യ ബാലിശ്യാന്നൈതദസ്തീതി ചാബ്രുവന്
ഭൂമിയിലെ എല്ലാവരും, ദുര്യോധനന്റെ മൂർഖത്വം കാരണം, മരണത്തിന്റെ പാശത്തിൽ കുടുങ്ങി, 'ഇത് അങ്ങനെയല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതോ നിര്യായ നഗരാത്പ്രയയൌ പുരുഷോത്തമഃ । മന്ത്രയാമാസ ച തദാ കര്ണേന സുചിരം സഹ
പിന്നീട് പുരുഷോത്തമൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; അവൻ കാർണ്ണനോടൊപ്പം ദീർഘമായി ആലോചിച്ചു.
വിസര്ജയിത്വാ രാധേയം സര്വയാദവനന്ദനഃ। തതോ ജവേന മഹതാ തൂര്ണമശ്വാനചോദയത്
രാധേയനോട് വിടപറഞ്ഞ ശേഷം, എല്ലാ യാദവന്മാരുടെയും പ്രിയനായ കൃഷ്ണൻ വലിയ വേഗത്തിൽ കുതിരകളെ ഓടിച്ചു.
തേ പിബന്ത ഇവാകാശം ദാരുകേണ പ്രചോദിതാഃ । ഹയാ ജഗ്മുര്മഹാവേഗാ മനോമാരുതരംഹസഃ
ദാരുകൻ കുതിരകളെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അവ കാറ്റിനും മനസ്സിനും വേഗത്തിൽ ആകാശം കുടിച്ചുപോലെയായി ഓടി.
തേ വ്യതീത്യ മഹാധ്വാനം ക്ഷിപ്രം ശ്യേനാ ഇവാശുഗാഃ । ഉച്ചൈര്ജഗ്മുരുപപ്ലാവ്യം ശാര്ങ്ഗധന്വാനമാവഹന്
അവ ശീഘ്രം വലിയ പാത കടന്ന്, പക്ഷികളെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ, ഉച്ചത്തിൽ ഉപ്പപ്ലവ്യ നഗരത്തിലേക്ക് കൃഷ്ണനെ കൊണ്ടെത്തിച്ചു.
കുന്ത്യാസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ ഭീഷ്മദ്രോണൌ മഹാരഥൌ। ദുര്യോധനമിദം വാക്യമൂചതുഃ ശാസനാതിഗമ്
കുന്തിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാരഥന്മാരായ ഭീഷ്മനും ദ്രോണമും, അവരുടെ ആജ്ഞ അവഗണിച്ച ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്രുതം തേ പുരുഷവ്യാഘ്ര കുന്ത്യാഃ കൃഷ്ണസ്യ സംനിധൌ । വാക്യമര്ഥവദത്യുഗ്രമുക്തം ധര്മ്യമനുത്തമമ്
പുരുഷസിംഹനേ, കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കുന്തി പറഞ്ഞ അത്യന്തം ഗൗരവമുള്ള, അർത്ഥവത്തായ, ധർമ്മപരമായ വാക്കുകൾ നീ കേട്ടല്ലോ.
തത്കരിഷ്യന്തി കൌന്തേയാ വാസുദേവസ്യ സംമതമ് । ന ഹി തേ ജാതു ശാമ്യേരന്നൃതേ രാജ്യേന കൌരവ
കൗരവാ, വാസുദേവൻ അംഗീകരിക്കുന്നതെല്ലാം കുന്തിയുടെ മക്കൾ നിർബന്ധമായും ചെയ്യും; രാജ്യം ലഭിക്കാതെ അവർ ഒരിക്കലും ശാന്തരാവില്ല.
ക്ലേശിതാ ഹി ത്വയാ പാര്ഥാ ധര്മപാശസിതാസ്തദാ। സഭായാം ദ്രൌപദീ ചൈവ തൈശ്ച തന്മര്ഷിതം തവ
നീ പാർത്ഥന്മാരെ ധർമ്മത്തിന്റെ ബന്ധത്തിൽ കെട്ടി ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചു; സഭയിൽ ദ്രൗപദിയെയും ഉപദ്രവിച്ചു; ഇവയെല്ലാം അവർ സഹിച്ചു.
കൃതാസ്ത്രം ഹ്യര്ജുനം പ്രാപ്യ ഭീമം ച കൃതനിശ്ചയമ് । ഗാണ്ഡീവം ചേഷുധീ ചൈവ രഥം ച ധ്വജമേവ ച
അയോധനകലയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ അർജുനനും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ള ഭീമനും, ഗാണ്ഡീവം, അമ്പുകൾ, രഥം, കൊടി എന്നിവയും ലഭിച്ച ശേഷം,
നകുലം സഹദേവം ച ബലവീര്യസമന്വിതൌ । സഹായം വാസുദേവം ച ന ക്ഷംസ്യതി യുധിഷ്ഠിരഃ
ശക്തിയും വീര്യവും നിറഞ്ഞ നകുലനും സഹദേവനും, കൂടെ വാസുദേവനും എന്നെ വിട്ടുപോകുന്നത് യുദിഷ്ഠിരന് ഒരിക്കലും സഹിക്കില്ല.
പ്രത്യക്ഷം തേ മഹാബാഹോ യഥാ പാര്ഥേന ധീമതാ । വിരാടനഗരേ പൂര്വം സര്വേ സ്മ യുധി നിര്ജിതാഃ
മഹാബാഹുവായോ, നേരിട്ട് നീ കണ്ടില്ലേ, നേരത്തെ വിരാടനഗരിയില് ധീമാനായ അര്ജുനന്റെ കൈയില് നമ്മളൊക്കെ യുദ്ധത്തില് തോറ്റു പോയത്.
ദാനവാ ഘോരകര്മാണോ നിവാതകവചാ യുധി। രൌദ്രമസ്ത്രം സമാദായ ദഗ്ധാ വാനരകേതുനാ
ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ള ദാനവന്മാരായ നിവാതകവചന്മാരെ, വാനരധ്വജം കെട്ടിയവന് കഠിനമായ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധത്തില് ദഹിപ്പിച്ചു.
കര്ണപ്രഭൃതയശ്ചേമേ ത്വം ചാപി കവചീ രഥീ। മോക്ഷിതോ ഘോഷയാത്രായാം പര്യാപ്തം തന്നിദര്ശനമ്
കര്ണനും മറ്റു വീരന്മാരും, നീയും കാവചം ധരിച്ച് രഥത്തില് ഇരുന്നവനും, പശുവെടുപ്പ് സമയത്ത് രക്ഷപെട്ടു; അതു തന്നെ തെളിവിന് മതിയാകട്ടെ.
പ്രശാമ്യ ഭരതശ്രേഷ്ഠ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പാണ്ഡവൈഃ । രക്ഷേമാം പൃഥിവീം സര്വാം മൃത്യോര്ദംഷ്ട്രാന്തരം ഗതാമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, മനസ്സ് ശമിപ്പിച്ച് സഹോദരന്മാരായ പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം ഈ ഭൂമി മുഴുവന് മരണത്തിന്റെ പല്ലിക്കുള്ളിലായതിനെ സംരക്ഷിക്കാം.
ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ ധര്മശീലോ വത്സലഃ ശ്ലക്ഷ്ണവാക്കവിഃ । തം ഗച്ഛ പുരുഷവ്യാഘ്രം വ്യപനീയേഹ കില്ബിഷമ്
നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരന് ധര്മനിഷ്ഠനും സ്നേഹപൂര്വ്വകനും മൃദുവായ വാക്കുകളുള്ളവനും ജ്ഞാനിയുമാണ്; മനുഷ്യസിംഹനായ അവനെ സമീപിച്ച് ഇവിടെ പാപം നീക്കി പോ.
ദൃഷ്ടശ്ചേത്ത്വം പാണ്ഡവേന വ്യപനീതശരാസനഃ । പ്രശാന്തഭ്രുകുടിഃ ശ്രീമാന്കൃതാ ശാന്തിഃകുലസ്യ നഃ
നീ വില്ല് വച്ചുവെച്ച് ഭ്രൂഭംഗം ശമിപ്പിച്ച് പാണ്ഡവന്റെ മുമ്പില് പ്രത്യക്ഷനായാല്, നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന് സമാധാനവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
തമഭ്യേത്യ സഹാമാത്യഃ പരിഷ്വജ്യ നൃപാത്മജമ് । അഭിവാദയ രാജാനം യഥാപൂര്വമരിന്ദമ
നിന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം അവനെ സമീപിച്ച്, രാജകുമാരനെ അണകെട്ടി, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, മുന്പുപോലെ രാജാവിനെ ആദരിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്യുക.
അഭിവാദയമാനം ത്വാം പാണിഭ്യാം ഭീമപൂര്വജഃ । പ്രതിഗൃഹ്ണാതു സൌഹാര്ദാത്കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
നീ കൈകൊണ്ട് അഭിവാദ്യം ചെയ്യുമ്പോള്, കുന്തീപുത്രനും ഭീമന്റെ മൂത്ത സഹോദരനുമായ യുദിഷ്ഠിരന് സൗഹൃദത്തോടെ നിന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
സിംഹസ്കന്ധോരുബാഹുസ്ത്വാം വൃത്തായതമഹാഭുജഃ । പരിഷ്വജതു ബാഹുഭ്യാം ഭീമഃ പ്രഹരതാം വരഃ
സിംഹസമാനമായ ഭുജങ്ങളും വിശാലവും ദീര്ഘവുമായ കൈകളും ഉള്ള ഭീമന്, പ്രഹരത്തില് ശ്രേഷ്ഠനായവന്, നിന്നെ തന്റെ കൈകളാല് അണകെട്ടട്ടെ.