ശത്രും കൃത്വാ യഃ സഹായം വിശ്വാസമുപഗച്ഛതി। സ ന സംഭാവ്യമേവൈതദ്യദ്രാജ്യം പ്രാപ്നുയാദിതി
ശത്രുവിനെ കൂട്ടുകാരനാക്കി അവനിൽ വിശ്വാസം വെക്കുന്നവൻ, രാജ്യം നേടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.
നൈവ രാജ്ഞാ ദരഃ കാര്യോ ജാതു കസ്യാംചിദാപദി। അഥ ചേദപി ദീര്ണഃ സ്യാന്നൈവ വര്തേത ദീര്ണവത്
ഒരു രാജാവിന് യാതൊരു ദുരിതത്തിലും ഭയപ്പെടാൻ പാടില്ല; ഭയപ്പെട്ടാലും, ഭയപ്പെട്ടവനെന്നപോലെ പെരുമാറരുത്.
ദീര്ണം ഹി ദൃഷ്ട്വാ രാജാനം സര്വമേവാനുദീര്യതേ। രാഷ്ട്രം ബലമമാത്യാശ്ച പൃഥക്കുര്വന്തി തേ മതീഃ
രാജാവിനെ ഭയപ്പെട്ടവനായി കണ്ടാൽ, എല്ലാം അശാന്തിയാകും; രാജ്യം, സൈന്യം, മന്ത്രിമാർ ഇവർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ നില്ക്കും.
ശത്രുനേകേ പ്രപദ്യന്തേ പ്രജഹത്യപരേ പുനഃ । അന്യേ തു പ്രജിഹീര്ഷന്തി യേ പുരസ്താദ്വിമാനിതാഃ
ചിലർ ശത്രുവിനോടൊപ്പം ചേരും, മറ്റുചിലർ രാജാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും, മുൻകാലത്ത് അപമാനിതരായവർ ഇപ്പോൾ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ നോക്കും.
യ ഏവാത്യന്തസുഹൃദസ്ത ഏനം പര്യുപാസതേ। അശക്തയഃ സ്വസ്തികാമാ ബദ്ധവത്സാ ഇലാ ഇവ
ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായവർ മാത്രമേ അവനോടൊപ്പം നില്ക്കൂ; അവർക്കു ശക്തിയില്ലെങ്കിലും, അവൻ നന്നാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്, വയലിൽ കെട്ടിയ പശുക്കളെപ്പോലെ.
ശോചന്തമനുശോചന്തി പതിതാനിവ ബാന്ധവാന് । അപി തേ പൂജിതാഃ പൂര്വമപി തേ സുഹൃദോ മതാഃ
അവൻ ദുഃഖിക്കുമ്പോൾ, അവരും ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെപ്പോലെ ദുഃഖിക്കും; മുമ്പ് ആദരിക്കപ്പെട്ടവരും സുഹൃത്തുക്കളായി കരുതപ്പെട്ടവരും ഉൾപ്പെടെ.
യേ രാഷ്ട്രമഭിമന്യന്തേ രാജ്ഞോ വ്യസനമീയുഷഃ । മാ ദീദരസ്ത്വം സുഹൃദോ മാ ത്വാം ദീര്ണം പ്രഹാസിഷുഃ
രാജാവിന് കഷ്ടകാലം വന്നപ്പോൾ രാജ്യം നഷ്ടമായെന്ന് കരുതുന്നവർ നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കരുതേ, സുഹൃത്തേ. നീ തകർന്നുപോയപ്പോൾ നിന്റെ കൂട്ടുകാരും നിന്നെ വിട്ടുപോകരുത്.
പ്രഭാവം പൌരുഷം ബുദ്ധിം ജിജ്ഞാസന്ത്യാ മയാ തവ। വിദധത്യാ സമാശ്വാസമുക്തം തേജോവിവൃദ്ധയേ
നിന്റെ ശക്തിയും ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞത്. ഇതു കേട്ടാൽ നിന്റെ തേജസ്സ് കൂടട്ടെ എന്നുള്ളത് തന്നെയാണ് എന്റെ ഉദ്ദേശ്യം.
യദേതത്സംവിജാനാസി യദി സമ്യഗ്ബ്രവീമ്യഹമ്। കൃത്വാ സൌമ്യമിവാത്മാനം ജായായോത്തിഷ്ഠ സഞ്ജയ
നീ ഇതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ ശരിയായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, മനസ്സ് ശാന്തമാക്കി, സഞ്ജയ, ഭാര്യയ്ക്കായി എഴുന്നേൽക്കു.
അസ്തി നഃ കോശനിചയോ മഹാനവിദിതസ്തവ। തമഹം വേദ നാന്യസ്തമുപസംപാദയാമി തേ
നമുക്ക് വലിയൊരു രഹസ്യധനം ഉണ്ട്, അതിന്റെ വിവരം നിനക്ക് അറിയില്ല. അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മാത്രം അറിയുന്നു, അത് ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം.
സന്തി നൈകശതാ ഭൂയഃ സുഹൃദസ്തവ സഞ്ജയ । സുഖദുഃഖസഹാ വീര സംഗ്രാമാദനിവര്തിനഃ
സഞ്ജയ, നിനക്ക് നൂറിലധികം സ്നേഹിതന്മാർ ഉണ്ട്. സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ഒപ്പം നിൽക്കുന്ന, യുദ്ധത്തിൽ പിന്നോട്ട് പോകാത്ത വീരന്മാർ.
താദൃശാ ഹി സഹായാ വൈ പുരുഷസ്യ ബുഭൂഷതഃ। ഇഷ്ടം ജിഹീര്ഷതഃ കിംചിത്സചിവാഃ ശത്രുകര്ശന
ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും പ്രിയപ്പെട്ടതിനെ നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനും ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കാൻ നല്ല ഉപദേശകരെ അന്വേഷിക്കുന്നവനും ഇങ്ങനെയുള്ള കൂട്ടുകാരാണ് ഉചിതം.
തസ്യാസ്ത്വീദൃശകം വാക്യം ശ്രുത്വാപി സ്വല്പചേതസഃ । തമസ്ത്വപാഗമത്തസ്യ സുചിത്രാര്ഥപദാക്ഷരമ്
ബുദ്ധി കുറവുള്ളവൻ പോലും ഇങ്ങനെ മനോഹരമായ അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ കേട്ടാൽ അവന്റെ മനസ്സിലെ ഇരുണ്ടതെല്ലാം അകറ്റപ്പെടും.
ഉദകേ നൌരിയം ധാര്യാ വക്തവ്യം പ്രവണേ മയാ। യസ്യ മേ ഭവതീ നേത്രീ ഭവിഷ്യദ്ഭൂതിദര്ശിനീ
ജലത്തിൽ ഒരു തോണി പിടിച്ചുനിർത്തേണ്ടതുപോലെ, ഞാൻ ചിരുതലത്തിൽ സംസാരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഭാവിയിലെ ഭാവ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ കാണുന്നവളായ നീയാണ് എനിക്ക് വഴികാട്ടി.
അഹം ഹി വചനം ത്വത്തഃ ശുശ്രൂഷുരപരാപരമ് । കിഞ്ചിത്കിഞ്ചിത്പ്രതിവദംസ്തൂഷ്ണീമാസം മുഹുര്മുഹുഃ
നിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രദ്ധിച്ചു. ചിലപ്പോൾ കുറച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു, ചിലപ്പോൾ മൗനമായി ഇരുന്നു.
അതൃപ്യന്നമൃതസ്യേവ കൃച്ഛ്രാല്ലബ്ധസ്യ ബാന്ധവാത്। ഉദ്യച്ഛാമ്യേഷ ശത്രൂണാം നിയമാര്ഥം ജായയ ച
കഷ്ടപ്പെടിയാണ് ബന്ധുവിൽ നിന്ന് അമൃതം കിട്ടിയാലും അതിൽ തൃപ്തിയില്ലാത്തവനെപ്പോലെ, ശത്രുക്കളെ നിയന്ത്രിക്കാൻയും നിന്റെ ഭാര്യയ്ക്കുമായി ഇതെല്ലാം ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്നു.
സദശ്ച ഇവ സ ക്ഷിപ്തഃ പ്രണുന്നോ വാക്യസായകൈഃ। തച്ചകാര തഥാ സര്വം യഥാവദനുശാസനമ്
നല്ല കുതിരയെ പോലെ വാക്കുകളുടെ അണി കൊണ്ടു പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ട്, അവൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ കൃത്യമായി ചെയ്തു.
ഇദമുദ്ധര്ഷണം ഭീമം തേജോവര്ധനമുത്തമമ് । രാജാനം ശ്രാവയേന്മന്ത്രീ സീദന്തം ശത്രുപീഡിതമ്
ധൈര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉത്സാഹജനകമായ ഉത്തമമായ ഉപദേശം, ശത്രുക്കളാൽ പീഡിതനായി വിഷമിക്കുന്ന രാജാവിന് മന്ത്രിമാർ വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കണം.
ജയോ നാമേതിഹാസോഽയം ശ്രോതവ്യോ വിജിഗീഷുണാ। മഹീം വിജയതേ ക്ഷിപ്രം ശ്രുത്വാ ശത്രൂംശ്ച മര്ദതി
വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഈ വിജയകഥ കേൾക്കണം. ഇത് കേട്ടാൽ, അവൻ ഭൂമി വേഗത്തിൽ ജയിക്കുകയും ശത്രുക്കളെ തകർക്കുകയും ചെയ്യും.
ഇദം പുംസവനം ചൈവ വീരാജനനമേവ ച। അഭീക്ഷ്ണം ഗര്ഭിണീ ശ്രുത്വാ ധ്രുവം വീരം പ്രജായതേ
ഇത് പുത്രപ്രാപ്തിക്കും വീരന്മാരെ ജനിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണ്. ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ ഇത് ആവർത്തിച്ച് കേട്ടാൽ ഉറപ്പായും ഒരു വീരൻ ജനിക്കും.
വിദ്യാശൂരം തപഃശൂരം ദാനശൂരം തപസ്വിനമ് । ബ്രാഹ്മയാ ശ്രിയാ ദീപ്യമാനം സാധുവാദേ ച സംമതമ്
വിദ്യയിൽ, തപസ്സിൽ, ദാനത്തിൽ, തപസ്സിൽ വീരനായവൻ, ബ്രാഹ്മണതേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, സദ്വാക്യത്തിൽ അംഗീകാരം ലഭിച്ചവൻ—
അര്ചിഷ്മന്തം ബലോപേതം മഹാഭാഗം മഹാരഥമ് । ധൃതിമന്തമനാധൃഷ്യം ജേതാരമപരാജിതമ്
പ്രഭയോടെ, ശക്തിയോടെ, മഹാഭാഗ്യവാനായ മഹാരഥി, ധൈര്യശാലി, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, ഒരിക്കലും തോൽക്കാത്തവൻ—
നിയന്താരമസാധൂനാം ഗോപ്താരം ധര്മചാരിണാമ് । ഈദൃശം ക്ഷത്രിയാ സൂതേ വീരം സത്യപരാക്രമമ്
ദുഷ്ടരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മനിഷ്ഠരായവരെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ, ഇങ്ങനെയുള്ള സത്യപരാക്രമശാലിയായ ഒരു ക്ഷത്രിയൻ ജനിക്കുന്നു.
അര്ജുനം കേശവ ബ്രൂയാസ്ത്വയി ജാതേ സ്മ സൂതകേ। ഉപോപവിഷ്ടാ നാരീഭിരാശ്രമേ പരിവാരിതാ
കേശവ, നീ ജനിച്ചപ്പോൾ സൂതകകാലമായിരുന്നു. അപ്പോൾ ഞാൻ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആശ്രമത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു എന്ന് അർജുനനോട് പറയൂ.
അഥാന്തരിക്ഷേ വാഗാസീദ്ദിവ്യരൂപാ മനോരമാ । സഹസ്രാക്ഷസമഃ കുന്തി ഭവിഷ്യത്യേഷ തേ സുതഃ
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യസ്വരം കേട്ടു: 'കുന്തി, നിന്റെ മകൻ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനോട് തുല്യനായവനാകും.'
ഏഷ ജേഷ്യതി സങ്ഗ്രാമേ കുരൂന്സര്വാന്സമാഗതാന്। ഭീമസേനദ്വിതീയശ്ച ലോകമുദ്വര്തയിഷ്യതി
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചു വന്ന എല്ലാ കുരുക്കളെയും ജയിക്കും; ഭീമസേനൻ ഒപ്പം നിന്നു ലോകത്തെ ഉയർത്തും.
പുത്രസ്തേ പൃഥിവീം ജേതാ യശശ്ചാസ്യ ദിവം സ്പൃശേത്। ഹത്വാ കുരൂംശ്ച സങ്ഗ്രാമേ വാസുദേവസഹായവാന്
നിന്റെ മകൻ ഭൂമി ജയിക്കും, അവന്റെ കീർത്തി ആകാശത്തേക്കു എത്തും; യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കളെ തോൽപ്പിച്ച് വാസുദേവന്റെ സഹായത്തോടെ വിജയിക്കും.
പിത്ര്യമംശം പ്രനഷ്ടം ച പുനരപ്യുദ്ധരിഷ്യതി । ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ ശ്രീമാംസ്ത്രീന്മേധാനാഹരിഷ്യതി
കഴിഞ്ഞുപോയ പിതൃഭാഗം അവൻ തിരികെ നേടും; സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് മഹത്വമുള്ളവൻ മൂന്നു വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തും.
സ സത്യസന്ധോ ബീഭത്സുഃ സവ്യസാചീ യഥാച്യുത । തഥാ ത്വമേവ ജാനാസി ബലവന്തം ദുരാസദമ്
സത്യനിഷ്ഠനായ ബീഭത്സു, ഇരുകൈയും തുല്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അർജ്ജുനൻ, അച്യുതനോടു പോലെ ശക്തനും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനും ആണെന്ന് നീ അറിയുന്നു.
തഥാ തദസ്തു ദാശാര്ഹ യഥാ വാഗഭ്യഭാഷത । ധര്മശ്ചേദസ്തി വാര്ഷ്ണേയ തഥാ സത്യം ഭവിഷ്യതി
ദാശാർഹാ, ആ സ്വരം പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ എല്ലാം നടക്കട്ടെ; ധർമ്മം നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, വൃഷ്ണിവംശജാ, ഈ വാക്കുകൾ സത്യമാകും.