അപി ചാപ്യവദദ്രാജന്പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതിഃ । വ്യൂഢേ ദേവാസുരേ യുദ്ധേഽഭ്യുദ്യതേഷ്വായുധേഷു ച
രാജാവേ, ദേവാസുരസമരത്തിനായി ആയുധങ്ങള് ഉയര്ത്തിയപ്പോള് പരമേശ്വരനായ പ്രജാപതി അപ്പോഴും പറഞ്ഞു.
ദ്വൈധീഭൂതേഷു ലോകേഷു വിനശ്യത്സു ച ഭാരത । അബ്രവീത്തു തദാ ദേവോ ഭഗവാഁല്ലോകഭാവനഃ
ലോകങ്ങള് രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള് ദൈവമായ ലോകസൃഷ്ടാവു അന്നു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, ഭാരതന്മാരേ.
പരാഭവിഷ്യന്ത്യസുരാ ദൈതേയാ ദാനവൈഃ സഹ । ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ ഭവിഷ്യന്തി ദിവൌസകഃ
അസുരന്മാരും ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരുമൊക്കെ പരാജയപ്പെടും; ആദിത്യന്മാരും വസുക്കളും രുദ്രന്മാരും സ്വര്ഗ്ഗത്തില് വിജയിക്കും.
ദേവാസുരമനുഷ്യാശ്ച ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । അസ്മിന്യുദ്ധേ സുസംക്രുദ്ധാ ഹനിഷ്യന്തി പരസ്പരമ്
ഈ യുദ്ധത്തില് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഗന്ധര്വ്വന്മാരും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും—all അഗ്നിപോലുള്ള കോപത്തോടെ—ഒരേമുതല് ഒരേറെ കൊല്ലും.
വര്തമാനം ജഗത്സര്വം മുഹൂര്താന്ന ഭവിഷ്യതി।' ഇതി മത്വാഽബ്രവീദ്ധര്മം പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതിഃ । വരുണായ പ്രയച്ഛൈതാന്ബദ്ധ്വാ ദൈതേയദാനവാന്
സകല ലോകവും ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പരമേശ്വരനായ പ്രജാപതി ധർമ്മനോടു പറഞ്ഞു: 'ഈ ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും കെട്ടി വരുണനു ഏൽപ്പിക്കൂ.'
ഏവമുക്തസ്തതോ ധര്മോ നിയോഗാത്പരമേഷ്ഠിനഃ। വരുണായ ദദൌ സര്വാന്ബദ്ധ്വാ ദൈതേയദാനവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന്, പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ധർമ്മൻ എല്ലാ ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും കെട്ടി വരുണനു ഏൽപ്പിച്ചു.
താന്ബദ്ധ്വാ ധര്മപാശൈശ്ച സ്വൈശ്ച പാശൈര്ജലേശ്വരഃ । വരുണഃ സാഗരേ യത്തോ നിത്യം രക്ഷതി ദാനവാന്
ധർമ്മത്തിന്റെ കയറുകളും താന്റെ കയറുകളും ഉപയോഗിച്ച് അവരെ കെട്ടിയ ശേഷം, ജലത്തിന്റെ ദൈവമായ വരുണൻ സമുദ്രത്തിൽ ദാനവന്മാരെ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
തഥാ ദുര്യോധനം കര്ണം ശകുനിം ചാപി സൌബലമ് । ബദ്ധ്വാ ദുഃശാസനം ചാപി പാണ്ഡവേഭ്യഃ പ്രയച്ഛത
അതു പോലെ തന്നെ, ദുര്യോധനനെയും കർണ്ണനെയും ശകുനിയെയും ദുഃശാസനനെയും കെട്ടി പാണ്ഡവന്മാരുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ചു.
ത്യജേത്കുലാര്ഥേ പുരുഷം ഗ്രാമസ്യാര്ഥേ കുലം ത്യജേത്। ഗ്രാമം ജനപദസ്യാര്ഥേ ആത്മാര്ഥേ പൃഥിവീം ത്യജേത്
കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി ഒരാളെ ഉപേക്ഷിക്കണം; ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി കുടുംബത്തെ ഉപേക്ഷിക്കണം; ദേശത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി ഗ്രാമത്തെ ഉപേക്ഷിക്കണം; സ്വന്തം ജീവന്റെ خاطر ഭൂമിയേയും ഉപേക്ഷിക്കണം.
രാജന്ദുര്യോധനം ബദ്ധ്വാ തതഃ സംശാമ്യ പാണ്ഡവൈഃ । ത്വത്കൃതേ ന വിനശ്യേയുഃ ക്ഷത്രിയാഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭ
രാജാവേ, ദുര്യോധനനെ കെട്ടി പാണ്ഡവന്മാരുമായി സമാധാനം ചെയ്താൽ, നിന്റെ കാരണത്താൽ ക്ഷത്രിയർ നശിക്കേണ്ടി വരില്ലായിരുന്നു.
കൃഷ്ണസ്യ തു വചഃ ശ്രുത്വാ ധൃതരാഷ്ട്രോ ജനേശ്വരഃ। വിദുരം സര്വധര്മജ്ഞം ത്വരമാണോഽഭ്യഭാഷത
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ജനങ്ങളുടെ രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്ന വിദ്യുരനോടു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ താത മഹാപ്രാജ്ഞ ഗാന്ധാരീം ദീര്ഘദര്ശിനീമ് । ആനയേഹ തയാ സാര്ധമനുനേഷ്യാമി ദുര്മതിമ്
കുഞ്ഞേ, മഹാപണ്ഡിതനായ വിദ്യുരാ, ദീർഘദർശിനിയായ ഗാന്ധാരിയെ കൊണ്ടുവരിക. അവളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഞാൻ ആ ദുർബുദ്ധിയുള്ളവനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കും.
യദി സാ ന ദുരാത്മാനം ശമയേദ്ദുഷ്ടചേതസമ്। അപി കൃഷ്ണസ്യ സുഹൃദസ്തിഷ്ഠേമ വചനേ വയമ്
അവൾ ആ ദുഷ്ടചിത്തനെയും ദുർബുദ്ധിയുള്ളവനെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, കൃഷ്ണന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ നമ്മളും അവന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് നിലകൊള്ളാം.
ദുര്ബുദ്ധേര്ദുഃസഹായസ്യ ശമാര്ഥം ബ്രുവതീ വചഃ ।। അപി നോ വ്യസനം ഘോരം ദുര്യോധനകൃതം മഹത്
അവൾ ആ ദുർബുദ്ധിയുള്ളവനോടും ദുഷ്ടസഹായികളോടും സമാധാനത്തിനായി സംസാരിച്ചാൽ, ദുര്യോധനൻ ഉണ്ടാക്കിയ ഈ മഹാ ദുരന്തം ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാമായിരുന്നു.
ശമയേച്ചിരരാത്രായ യോഗക്ഷേമവദവ്യയമ് । രാജ്ഞസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ വിദുരോ ദീര്ഘദര്ശിനീമ്
അവൾ ദീർഘകാലം സമാധാനം നിലനിർത്തി, എല്ലാവർക്കും ക്ഷേമവും സുരക്ഷയും നൽകാൻ കഴിയും. രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിദ്യുരൻ ദീർഘദർശിനിയായ ഗാന്ധാരിയെ കൊണ്ടുവന്നു.
ആനയാമാസ ഗാന്ധാരീം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ശാസനാത്
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം വിദ്യുരൻ ഗാന്ധാരിയെ കൊണ്ടുവന്നു.
ഏഷ ഗാന്ധാരി പുത്രസ്തേ ദുരാത്മാ ശാസനാതിഗഃ । ഐശ്വര്യലോഭാദൈശ്വര്യം ജീവിതം ച പ്രഹാസ്യതി
ഇവിടെ ഗാന്ധാരി, നിന്റെ മകൻ ദുഷ്ടചിത്തനും അജ്ഞാതാവുമാണ്; അധികാരലോഭം കൊണ്ടു അവൻ രാജ്യവും ജീവനും നഷ്ടപ്പെടും.
അശിഷ്ടവദമര്യാദഃ പാപൈഃ സഹ ദുരാത്മവാന്। സഭായാ നിര്ഗതോ മൂഢോ വ്യതിക്രമ്യ സുഹൃദ്വചഃ
അവൻ ശിഷ്ടം ഇല്ലാത്തവനും മര്യാദയില്ലാത്തവനും പാപികളോടൊപ്പം ചേരുന്നവനും ആണ്; സഭയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി സുഹൃത്തുക്കളുടെ വാക്ക് അവഗണിച്ച് മൂഢത്വം കാണിച്ചു.
സാ ഭര്തൃവചനം ശ്രുത്വാ രാജപുത്രീ യശസ്വിനീ । അന്വിച്ഛന്തീ മഹച്ഛ്രേയോ ഗാന്ധാരീ വാക്യമബ്രവീത്
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, മഹത്വം ആഗ്രഹിച്ച ഗാന്ധാരി, ആ മഹാരാജകുമാരി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആനായയ സുതം ക്ഷിപ്രം രാജ്യകാമുകമാതുരമ് । നഹി രാജ്യമശിഷ്ടേന ശക്യം ധര്മാര്ഥലോപിനാ । ആപ്തുമാപ്തം തഥാഽപീദമവിനീതേന സര്വഥാ
രാജ്യത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച് വിഷമിക്കുന്ന നിന്റെ മകനെ ഉടൻ കൊണ്ടുവരിക. ശിഷ്ടം ഇല്ലാത്തവനും ധർമ്മത്തെയും സമ്പത്തെയും ലംഘിക്കുന്നവനും മുഴുവൻ അച്ചടക്കമില്ലാത്തവനും രാജ്യം നേടാനോ നിലനിർത്താനോ കഴിയില്ല.
ത്വം ഹ്യേവാത്ര ഭൃശം ഗര്ഹ്യോ ധൃതരാഷ്ട്ര സുതപ്രിയഃ । യോ ജാനന്പാപതാമസ്യ തത്പ്രജ്ഞാമനുവര്തസേ
നീ തന്നെയാണ് ഇവിടെ ഏറ്റവും കുറ്റം ചെയ്യുന്നത്, ധൃതരാഷ്ട്രാ, മകനോട് അതിയായ സ്നേഹം കൊണ്ടു. അവന്റെ ദുഷ്ടത അറിയുമ്പോഴും നീ അവന്റെ ചിന്തകൾ പിന്തുടരുന്നു.
സ ഏഷ കാമമന്യുഭ്യാം പ്രലബ്ധോ ലോഭമാസ്ഥിതഃ । അശക്യോഽദ്യ ത്വയാ രാജന്വിനിവര്തയിതും ബലാത്
ആസക്തിയും കോപവും കൊണ്ടു ആൾ മുഴുവൻ ലോഭത്തിൽ ആകൃതനായി. രാജാവേ, ഇന്നിവൻറെ മനസ്സു മാറ്റാൻ നിനക്ക് ബലാൽ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
രാഷ്ട്രപ്രദാനേ മൂഢസ്യ ബാലിശസ്യ ദുരാത്മനഃ । ദുഃസഹായസ്യ ലുബ്ധസ്യ ധൃതരാഷ്ട്രോഽശ്രുതേ ഫലമ്
ഒരു മൂഢനും ബാലിശനും ദുഷ്ടനും കൂട്ടുകാരില്ലാത്തതും അത്യന്തം ലോഭിയുമായ ആളെ രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ചാൽ, ധൃതരാഷ്ട്രാ, അതിന്റെ ഫലം ഇപ്പോൾ നീ കാണുന്നതുപോലെയാണ്.
കഥം ഹി സ്വജനേ ഭേദമുപേക്ഷേത മഹീപതിഃ। ഭിന്നം ഹി സ്വജനേന ത്വാം പ്രഹരിഷ്യന്തി ശത്രവഃ
സ്വന്തം ജനങ്ങളിൽ ഭിന്നത ഉണ്ടാകുന്നത് ഒരു രാജാവിന് എങ്ങനെ അവഗണിക്കാനാകും? സ്വജനങ്ങളിൽ നിന്നു നീ വേർപെടുമ്പോൾ ശത്രുക്കൾ നിന്നെ ആക്രമിക്കും.
യാ ഹി ശക്യാ മഹാരാജ സാമ്നാ ഭേദേന വാ പുനഃ । നിസ്തര്തുമാപദഃ സ്വേഷു ദണ്ഡം കസ്തത്ര പാതയേത്
മഹാരാജാവേ, സ്വന്തം ആളുകളിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ സമാധാനത്താലോ വിഭജനത്താലോ തീർക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അവിടെ ശിക്ഷ resort ചെയ്യേണ്ടത് ആരാണ്?
ശാസനാദ്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ദുര്യോധനമമര്ഷണമ്। മാതുശ്ച വചനാത്ക്ഷത്താ സഭാം പ്രാവേശയത്പുനഃ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ദുര്യോധനൻ അതിനെ സഹിക്കാനാവാതെ, അമ്മയുടെ വാക്ക് കേട്ട്, കശേരൻ വീണ്ടും അവനെ സഭയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
സ മാതുര്വചനാകാങ്ക്ഷീ പ്രവിവേശ പുനഃ സഭാമ് । അഭിതാമ്രേക്ഷണഃ ക്രോധാന്നിശ്വസന്നിവ പന്നഗഃ
അമ്മയുടെ വാക്ക് ആഗ്രഹിച്ച് ദുര്യോധനൻ വീണ്ടും സഭയിൽ കയറി, ചുറ്റും കോപത്തോടെ നോക്കി, പാമ്പുപോലെ ശ്വാസം പുറത്തുവിട്ടു.
തം പ്രവിഷ്ടമഭിപ്രേക്ഷ്യ പുത്രമുത്പഥമാസ്ഥിതമ് । വിഗര്ഹമാണാ ഗാന്ധാരീ ശമാര്ഥം വാക്യമബ്രവീത്
തന്റെ മകൻ തെറ്റായ വഴിയിൽ കടന്നുവരുന്നത് കണ്ട ഗാന്ധാരി കുറ്റപ്പെടുത്തി, സമാധാനത്തിനായി വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദുര്യോധന നിബോധേദം വചനം മമ പുത്രക । ഹിതം തേ സാനുബന്ധസ്യ തഥാഽഽയത്യാംസുഖോദയമ്
ദുര്യോധനാ, മകനേ, എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം; ഇതൊക്കെയും നിന്റെ നന്മക്കും കുടുംബത്തിനും ഭാവിയിൽ സന്തോഷത്തിനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്.
ദുര്യോധന യദാഹ ത്വാം പിതാ ഭരതസത്തമ । ഭീഷ്മോ ദ്രോണഃ കൃപഃ ക്ഷത്താ സുഹൃദാം കുരു തദ്വചഃ
ദുര്യോധനാ, നിന്റെ അച്ഛൻ, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപാചാര്യൻ, കശേരൻ എന്നിവരും പറയുന്ന വാക്കുകൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഉപദേശം കേൾക്കണം.