തേ വയം വീരശയനം പ്രാപ്സ്യാമോ യദി സംയുഗേ। അപ്രണമ്യൈവ ശത്രൂണാം ന നസ്തപ്സ്യന്തി മാധവ
മാധവാ, ഞങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ വീരശയനം പ്രാപിച്ചാലും, ശത്രുക്കൾക്ക് മുന്നിൽ തലകൂാഴിയില്ല. അവർ ഞങ്ങളെ വേദനിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല.
കശ്ച ജാതു കുലേ ജാതഃ ക്ഷത്രധര്മേണ വര്തയന് । ഭയാദ്വൃത്തിം സമീക്ഷ്യൈവം പ്രണമേദിഹ കര്ഹിചിത്
ഏതെങ്കിലും ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ചും, ക്ഷത്രിയന്റെ കർത്തവ്യം അനുസരിച്ചും, ഭയത്താൽ ഇവിടെയൊരിക്കലും തലകൂാഴിയുന്നവൻ ആരാണു്?
ഉദ്യച്ഛേദേവ ന നമേദുദ്യമോ ഹ്യേവ പൌരുഷമ് । അപ്യപര്വണി ഭജ്യേത ന നമേദിഹ കര്ഹിചിത്
നമിക്കാതെ ഉയർന്ന് നില്ക്കണം; പരിശ്രമം തന്നെയാണ് പുരുഷാർത്ഥം. അനാവശ്യ സമയത്തും തകർന്നുപോയാലും, ഇവിടെയൊരിക്കലും നമിക്കരുത്.
ഇതി മാതങ്ഗവചനം പരിപ്സന്തി ഹിതേപ്സവഃ । ധര്മായ ചൈവ പ്രണമേദ്ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച മദ്വിധഃ
നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ മാത്തംഗന്റെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിക്കുന്നു; ധർമ്മത്തിനും, എന്റെ പോലുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കുമാണ് നമിക്കേണ്ടത്.
അചിന്തയന്കംചിദന്യം യാവജ്ജീവം തഥാ ചരേത്। ഏഷ ധര്മഃ ക്ഷത്രിയാണാം മതമേതച്ച മേ സദാ
മറ്റാരെയും ചിന്തിക്കാതെ, ജീവൻ മുഴുവൻ ഇങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം; ഇത് ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മവും, എനിക്ക് എപ്പോഴും ഇതാണ് അഭിപ്രായവും.
രാജ്യാംശശ്ചാഭ്യനുജ്ഞാതോ യോ മേ പിത്രാ പുരാഽഭവത്। ന സ ലഭ്യഃ പുനര്ജാതു മയി ജീവതി കേശവ
കേശവാ, പിതാവ് എനിക്ക് നേരത്തെ അനുവദിച്ചിരുന്ന രാജ്യഭാഗം, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും ലഭിക്കാനാവില്ല.
യാവച്ച രാജാ ധ്രിയതേ ധൃതരാഷ്ട്രോ ജനാര്ദന । ന്യസ്തശസ്ത്രാ വയം തേ വാഽപ്യുപജീവാമ മാധവ । അപ്രദേയം പുരാ ദത്തം രാജ്യം പരവതോ മമ
ജനാർദ്ദനാ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ രാജാവായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ആയുധം വച്ചുവെച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ അവർ, ജീവിച്ചിരിക്കും. എനിക്ക് ഒരിക്കൽ നൽകിയ രാജ്യം ഇനി മറ്റൊരാള്ക്ക് നൽകാനാവില്ല.
അജ്ഞാനാദ്വാ ഭയാദ്വാഽപി മയി ബാലേ ജനാര്ദന । ന തദദ്യ പുനര്ലഭ്യം പാണ്ഡവൈര്വൃഷ്ണിനന്ദന
ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ ബാലനായിരുന്നു കാലത്ത് അജ്ഞാനത്താലോ ഭയത്താലോ നഷ്ടമായത്, വൃഷ്ണിവംശജനായ പാണ്ഡവന്മാർക്ക് ഇന്ന് വീണ്ടും ലഭിക്കാനാവില്ല.
ധ്രിയമാണേ മഹാബാഹൌ മയി സംപ്രതി കേശവ । യാവദ്ധി തീക്ഷ്ണയാ സൂച്യാ വിദ്ധ്യേദഗ്രേണ കേശവ । താവദപ്യപരിത്യാജ്യം ഭൂമേര്നഃ പാണ്ഡവാന്പ്രതി
കേശവാ, ഞാൻ ഈശ്വരനായ കരുത്തുള്ളവനായി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, മൂർച്ചയുള്ള സൂചിയുടെ അഗ്രംകൊണ്ടു് തുളച്ചാലും, ഭൂമി പാണ്ഡവന്മാർക്കായി ഞങ്ങൾ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.
തതഃ പ്രഹസ്യ ദാശാര്ഹഃ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണഃ । ദുര്യോധനമിദം വാക്യമബ്രവീത്കുരുസംസദി
അപ്പോൾ ദാശാർഹൻ ചിരിച്ച്, കോപം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, കുരുസഭയിൽ ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ലപ്സ്യസേ വീരശയനം കാമമേതദവാപ്സ്യസി। സ്ഥിരോ ഭവ സഹാമാത്യോ വിമര്ദോ ഭവിതാ മഹാന്
നിനക്ക് വീരശയനം ലഭിക്കും; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ഇതു നേടാം. മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഉറച്ചുനിൽക്കൂ; വലിയ സംഘർഷം ഉണ്ടാകും.
യച്ചൈതന്മന്യസേ മൂഢ ന മേ കശ്ചിദ്വ്യതിക്രമഃ। പാണ്ഡവേഷ്വിതി തത്സര്വം നിബോധ ത്വം നരാധിപ
നീ വിചാരിക്കുന്നതുപോലെ, പാണ്ഡവന്മാരോടൊന്നും തെറ്റായിട്ടില്ലെന്നു നീ കരുതുന്നു—രാജാവേ, അതെല്ലാം നീ മനസ്സിലാക്കണം.
ശ്രിയാം സംതപ്യമാനേന പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ് । ത്വയാ ദുര്മന്ത്രിതം ദ്യൂതം സൌബലേന ച ഭാരത
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ഐശ്വര്യത്തിൽ നീ ദഹിക്കാതെ, ദുഷ്ട ഉപദേശത്തോടും ശകുനിയോടും ചേർന്ന്, നീ ചതിയോടെ ജൂതം നടത്തി, ഭാരതാ.
കഥം ച ജ്ഞാതയസ്താത ശ്രേയാംസഃ സാധുസംമതാഃ । തഥാഽന്യായ്യമുപസ്ഥാതും ജിഹ്മേനാജിഹ്മചാരിണഃ
പിതാവേ, നല്ലവരുടെ പ്രശംസയുള്ള ഉറ്റവർ, നേരായവരോടു വഞ്ചന കാണിച്ച്, അങ്ങനെ അന്യായം ചെയ്യാൻ എങ്ങനെ തയ്യാറാകും?
അക്ഷദ്യൂതം മഹാപ്രജ്ഞ സതാം മതിവിനാശനമ് । അസതാം തത്ര ജായന്തേ ഭേദാശ്ച വ്യസനാനി ച
മഹാപണ്ഡിതാ, ജൂതം നല്ലവർക്കു് നാശം വരുത്തുന്നു; ദുഷ്ടന്മാരിൽ അവിടെ ഭേദവും ദുരന്തങ്ങളും ഉണ്ടാകും.
തദിദം വ്യസനം ഘോരം ത്വയാ ദ്യൂതമുഖം കൃതമ് । അസമീക്ഷ്യ സദാചാരാന്സാര്ധം പാപാനുബന്ധനൈഃ
നല്ല ആചാരങ്ങൾ നോക്കാതെയും, പാപഫലങ്ങൾക്കൊപ്പം, നീ തന്നെയാണ് ഈ ഭയങ്കരമായ ദുരന്തമായ ജൂതം ഉണ്ടാക്കിയതു.
കശ്ചാന്യോ ഭ്രാതൃഭാര്യാം വൈ വിപ്രകര്തൃം തഥാര്ഹതി। ആനീയ ച സഭാം വ്യക്തം യഥോക്താ ദ്രൌപദീ ത്വയാ
മറ്റാരാണ് സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കാൻ അർഹൻ? നീ ദ്രൗപദിയെ സഭയിൽ കൊണ്ടുവന്ന്, എല്ലാവർക്കുമറിയാവുന്ന വിധം അവളെ അപമാനിച്ചു.
കുലീനാ ശീലസംപന്നാ പ്രാണേഭ്യോഽപി ഗരീയസീ । മഹിഷീ പാണ്ഡുപുത്രാണാം തഥാ വിനികൃതാ ത്വയാ
ഉയർന്ന വംശത്തിൽ ജനിച്ചും, നല്ല ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുമായ, ജീവനെക്കാൾ വിലപ്പെട്ട പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ മഹിഷിയായ ദ്രൗപദിയെ നീ അങ്ങനെ അപമാനിച്ചു.
ജാനന്തി കുരവഃ സര്വേ യഥോക്താഃ കുരുസംസദി । ദുഃശാസനേന കൌന്തേയാഃ പ്രവ്രജന്തഃ പരന്തപാഃ
കുരു സഭയില് ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരും, ദുശ്ശാസനന് കൊണ്ടാണ് കുന്തിദേവിയുടെ മക്കളെ ദേശാടനത്തിന് അയച്ചതെന്ന് നന്നായി അറിയുന്നു.
സമ്യഗ്വൃത്തേഷ്വലുബ്ധേഷു സതതം ധര്മചാരിഷു । സ്വേഷു ബന്ധുഷു കഃ സാധുശ്ചരേദേവമസാംപ്രതമ്
നല്ല സ്വഭാവമുള്ളതും, എപ്പോഴും ധര്മപാലനത്തിലുമുള്ള സ്വന്തം ബന്ധുക്കളോട് ഇങ്ങനെ അന്യായമായി പെരുമാറാന് ആരാണ് തയ്യാറാകുക?
നൃശംസാനാമനാര്യാണാം തഥാ പരുഷഭാഷണമ് । കര്ണദുഃശാസനാഭ്യാം ച ത്വയാ ച ബഹുശഃ കൃതമ്
കര്ണനും ദുശ്ശാസനനും നീയും പലപ്പോഴും ക്രൂരവും അനാചാരവുമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
സഹ മാത്രാ പ്രദഗ്ധും താന്ബാലകാന്വാരണാവതേ । ആസ്ഥിതഃ പരമോ യത്നോ ന സമൃദ്ധശ്ച തത്തവ
വാരാണാവതയില് അമ്മയോടൊപ്പം ആ ബാലന്മാരെ കത്തിക്കാന് നീ വലിയ ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും, ആ പദ്ധതിയില് വിജയിച്ചില്ല.
ഊഷുശ്ച സുചിരം കാലം പ്രച്ഛന്നാഃ പാണ്ഡവാസ്തദാ। മാത്രാ സഹൈകചക്രായാം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ
അപ്പോള് പാണ്ഡവന്മാര് അമ്മയോടൊപ്പം ദീര്ഘകാലം ഒളിച്ചിരുന്നത് ഏകചക്രയിലുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിലായിരുന്നു.
വിഷേണ സര്പബന്ധൈശ്ച യതിതാഃ പാണ്ഡവാസ്ത്വയാ । സര്വോപായൈര്വിനാശായ ന സമൃദ്ധം ച തത്തവ
വിഷം നല്കിയും പാമ്പുകള് കൊണ്ട് ബന്ധിച്ചും, എല്ലാ വഴികളും ഉപയോഗിച്ച് പാണ്ഡവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാന് നീ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അതൊന്നും ഫലിച്ചില്ല.
ഏവംബുദ്ധിഃ പാണ്ഡവേഷു മിഥ്യാവൃത്തിഃ സദാ ഭവാന് । കഥം തേ നാപരാധോഽസ്തി പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു
പാണ്ഡവന്മാരോടുള്ള നിന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും കപടവും അസത്യവുമാണ്. അങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ അവരോട് നീ കുറ്റമില്ലെന്ന് എങ്ങനെ പറയാം?
ഏവംവൃത്തഃ കഥം രാജ്യേ സ്ഥാതുമര്ഹസി പാപകൃത്। സ രാജ്യാച്ച സുഖാച്ചൈവ ഹാസ്യസേ കുലപാംസന
ഇങ്ങനെ ദുഷ്പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ചെയ്യുന്ന നീ, രാജ്യം ഭരിക്കാന് യോജ്യനല്ല. നീ രാജ്യവും സുഖവും ഇരുന്നതും നഷ്ടപ്പെടും, കുടുംബത്തിന് കളങ്കമായവനേ.
യച്ചൈഭ്യോ യാചമാനേഭ്യഃ പിത്ര്യമംശം ന ദിത്സതി । തച്ച പാപ പ്രദാതാഽസി ഭ്രഷ്ടൈശ്വര്യോ നിപാതിതഃ
അവരെ അവകാശപ്പെട്ട പിതൃഭാഗം ചോദിച്ചപ്പോള് നീ നല്കിയില്ല. അതുകൊണ്ട് നീ പാപിയും ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവനും അപ്രതിഷ്ഠയിലായവനും ആകുന്നു.
കൃത്വാ ബഹൂന്യകാര്യാണി പാണ്ഡവേഷു നൃശംസവത്। മിഥ്യാവൃത്തിരനാര്യഃ സന്നദ്യ വിപ്രതിപദ്യസേ
പാണ്ഡവന്മാരോട് നീ അനേകം ക്രൂരവും അന്യായവുമായ പ്രവൃത്തികള് ചെയ്തിട്ടും, ഇപ്പോഴും കപടവും അനാചാരവുമായ വഴി തുടരുന്നു.
മാതാപിതൃഭ്യാം ഭീഷ്മേണ ദ്രോണേന വിദുരേണ ച। ശാമ്യേതി മുഹുരുക്തോസി ന ച ശാമ്യസി പാര്ഥിവ
അമ്മയും അച്ഛനും ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും വിദുരനും പലതവണ സമാധാനം ചെയ്യണമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും, രാജാവേ, നീ അതു കേള്ക്കുന്നില്ല.
ശമേ ഹി സുമഹാഁല്ലാഭസ്തവ പാര്ഥസ്യ ചോഭയോഃ । ന ച രോചയസേ രാജന്കിമന്യദ്ബുദ്ധിലാഘവാത്
സമാധാനം ഉണ്ടെങ്കില് നിനക്കും അര്ജുനനും വലിയ ലാഭം ലഭിക്കും. പക്ഷേ രാജാവേ, നീ അതില് മനസ്സില്ല; ഇതെന്താണ്, ബുദ്ധിഹീനതയല്ലാതെ?