ഏഷ ദോഷോഽഭിമാനേന പുരാ പ്രാപ്തോ യയാതിനാ । നിര്ബധ്നതാഽതിമാത്രം ച ഗാലവേന മഹീപതേ
ഈ അഹങ്കാരദോഷം മുമ്പ് യയാതിക്കും അത്യധികം നിർബന്ധം കൊണ്ടു ഗാലവനും സംഭവിച്ചിരുന്നു.
ശ്രോതവ്യം ഹിതകാമാനാം സുഹൃദാം ഹിതമിച്ഛതാമ്। ന കര്തവ്യോ ഹി നിര്ബന്ധോ നിര്ബന്ധോ ഹി ക്ഷയോദയഃ
നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഉപദേശം കേൾക്കണം; നിർബന്ധം വേണ്ട, കാരണം നിർബന്ധം നഷ്ടവും ലാഭവും ഉണ്ടാക്കും.
തസ്മാത്ത്വമപി ഗാന്ധാരേ മാനം ക്രോധം ച വര്ജയ । സന്ധത്സ്വ പാണ്ഡവൈര്വീര സംരമ്ഭം ത്യജ പാര്ഥിവ
അതുകൊണ്ട് ഗന്ധാരിയുടെ മകനേ, നീ അഹങ്കാരവും കോപവും ഉപേക്ഷിച്ചുകൊൾക; പാണ്ഡവരോടു സഖ്യത സ്ഥാപിച്ച് ശത്രുത്വം വിട്ടുകളയണം.
സ ഭവാന്സുഹൃദാം പഥ്യം വചോ ഗൃഹ്ണാതു മാഽനൃതമ് । സമര്ഥൈര്വിഗ്രഹം കൃത്വാ വിഷമസ്ഥോ ഭവിഷ്യസി
സുഹൃത്തുക്കളുടെ നല്ല വാക്കുകൾ നീ സ്വീകരിക്കണം, അസത്യത്തിൽ വിശ്വസിക്കരുത്; കഴിവുള്ളവരോടു ശത്രുതയുണ്ടാക്കിയാൽ നീ ബുദ്ധിമുട്ടിൽപ്പെടും.
ദദാതി യത്പാര്ഥിവ യത്കരതി യദ്വാ തപസ്തപ്യതി യഞ്ജുഹോതി। ന തസ്യ നാശോഽസ്തി ന ചാപകര്ഷോ നാന്യസ്തദശ്നാതി സ ഏവ കര്താ
രാജാവ് എന്ത് കൊടുക്കുകയോ ചെയ്യുകയോ, എന്ത് തപസ്സ് ചെയ്യുകയോ യാഗം അർപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താലും, അതൊന്നും ഒരിക്കലും നഷ്ടമാകുകയോ കുറയുകയോ ഇല്ല; അതിന്റെ ഫലം മറ്റാരും അനുഭവിക്കില്ല, അതിന് അവൻ തന്നെയാണ് ഉത്തരവാദി.
ഇദം മഹാഖ്യാനമനുത്തമം ഹിതം ബഹുശ്രുതാനാം ഗതരോഷരാഗിണാമ്। സമീക്ഷ്യ ലോകേ ബഹുധാ പ്രധാരിതം ത്രിവര്ഗദൃഷ്ടിഃ പൃഥിവീമുപാശ്നുതേ
ഈ മഹത്തായ, അതുല്യമായ കഥ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പരിചയമുള്ളവർക്കും, കോപവും മോഹവും വിട്ടവർക്കും വളരെ ഉപകാരപ്രദമാണ്. ലോകത്ത് പലവിധം ആലോചിച്ച് പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണിത്; മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ ഭൂമിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ഏതത്പുണ്യതമം രാജന്യയാതേശ്ചരിതം മഹത്। യച്ഛ്രുത്വാ ശ്രാവയിത്വാ ച സ്വര്ഗം യാന്തീഹ മാനവാഃ
രാജാക്കന്മാരുടെ ഉത്തമമായ ജീവിതം വിവരിക്കുന്ന ഈ പുണ്യമായ കഥ ആരെങ്കിലും കേട്ടും മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിച്ചും ചെയ്താൽ, അവർ ഈ ലോകത്തുതന്നെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
ഭഗവന്നേവമേവൈതദ്യഥാ വദസി നാരദ। ഇച്ഛാമി ചാഹമപ്യേവം ന ത്വീശോ ഭഗവന്നഹമ്
ഭഗവനേ, നാരായണാ, നീ പറയുന്നതെല്ലാം ശരിയാണ്. ഞാനും അതേപോലെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഭഗവൻ, ഞാൻ എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവനല്ല.
ഏവമുക്ത്വാ തതഃ കൃഷ്ണമഭ്യഭാഷത കൌരവഃ । സ്വര്ഗ്യം ലോക്യം ച മാമാത്ഥ ധര്മ്യം ന്യായ്യം ച കേശവ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കൌരവൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'കേശവാ, നീ എന്നോട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കും ഐശ്വര്യത്തിലേക്കും ധർമ്മത്തിലേക്കും നീതിയിലേക്കും വഴിയുള്ളത് പറഞ്ഞു.'
ന ത്വഹം സ്വവശസ്താത ക്രിയമാണം ന മേ പ്രിയമ് । `ന മംസ്യന്തേ ദുരാത്മാനഃ പുത്രാ മമ ജനാര്ദന
എന്നാൽ, പ്രിയനേ, ഞാൻ എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവനല്ല; നടക്കുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ള എന്റെ മക്കൾ എന്നെ പരിഗണിക്കുകയില്ല, ജനാർദ്ദനാ.
അങ്ഗ ദുര്യോധനം കൃഷ്ണ മന്ദം ശാസ്ത്രാതിഗം മമ। അനുനേതും മഹാബാഹോ യതസ്വ പുരുഷോത്തമ
കൃഷ്ണാ, എന്റെ മകനായ ദുര്യോധനൻ മനസ്സിലാക്കാത്തവനും ശാസ്ത്രം മറന്നവനും ആണ്. മഹാബാഹുവേ, പുരുഷോത്തമാ, അവനെ നീ സ്വയം മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം.
ന ശ്രൃണോതി മഹാബാഹോ വചനം സാധു ഭാഷിതമ് । ഗാന്ധാര്യാശ്ച ഹൃഷീകേശ വിദുരസ്യ ച ധീമതഃ । അന്യേഷാം ചൈവ സുഹൃദാം ഭീഷ്മാദീനാം ഹിതൈഷിണാമ്
മഹാബാഹുവേ, ഗന്ധാരിയുടെ നല്ല ഉപദേശം, ധീരനായ വിദുരന്റെ വാക്കുകൾ, ഭീഷ്മനും മറ്റും നല്ല മനസ്സുള്ള സുഹൃത്തുക്കളും പറയുന്ന നല്ല വാക്കുകൾ അവൻ കേൾക്കുന്നില്ല, ഹൃഷീകേശാ.
സ ത്വം പാപമതിം ക്രൂരം പാപചിത്തമചേതനമ് । അനുശാധി ദുരാത്മാനം സ്വയം ദുര്യോധനം നൃപമ്
അതിനാൽ, കൃഷ്ണാ, നീ തന്നെ ദുര്യോധനനെ ഉപദേശിക്കണം; അവൻ ദുഷ്ടചിന്തയും ക്രൂരതയും മനസ്സില്ലായ്മയും ഉള്ളവൻ, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ള രാജാവാണ്.
സുഹൃത്കാര്യം തു സുമഹത്കൃതം തേ സ്യാഞ്ജനാര്ദന
ജനാർദ്ദനാ, നീ ഇതു ചെയ്താൽ, അതൊരു വലിയ സൗഹൃദം കാണിച്ച പ്രവർത്തി ആയിരിക്കും.
തതോഽഭ്യാവൃത്യ വാര്ഷ്ണേയോ ദുര്യോധനമമര്ഷണമ് । അബ്രവീന്മധുരാം വാചം സര്വധര്മാര്ഥതത്ത്വവിത്
അതിനുശേഷം വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പിറന്ന കൃഷ്ണൻ, ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ദുര്യോധനന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, എല്ലാ ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളുടെ സാരവും അറിയുന്നവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദുര്യോധന നിബോധേദം മദ്വാക്യം കുരുസത്തമ। ശര്മാര്ഥം തേ വിശേഷേണ സാനുബന്ധസ്യ ഭാരത
കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ദുര്യോധനാ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു; ഇവ പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ ഉത്തമവും കുടുംബത്തിൻറെ ക്ഷേമത്തിനും ഉദ്ദേശിച്ചവയാണ്, ഭാരതവംശജാ.
മഹാപ്രജ്ഞകുലേ ജാതഃ സാധ്വേതത്കര്തുമര്ഹസി । ശ്രുതവൃത്തോപസംപന്നഃ സര്വൈഃ സമുദിതോ ഗുണൈഃ
നീ മഹാപണ്ഡിതരായ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്; അതിനാൽ നല്ലത് ചെയ്യേണ്ടത് നിനക്കാണ്. നീ ശാസ്ത്രം പഠിച്ചവനും നല്ല സ്വഭാവവും എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനുമാണ്.
ദൌഷ്കുലേയാ ദുരാത്മാനോ നൃശംസാ നിരപത്രപാഃ । ത ഏതദീദൃശം കുര്യുര്യഥാ ത്വം താത മന്യസേ
ചീത്ത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ദുഷ്ടഹൃദയരും ക്രൂരരും ലജ്ജയില്ലാത്തവരും മാത്രമാണ് നീ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുക, പ്രിയനേ.
ധര്മാര്ഥയുക്താ ലോകേഽസ്മിന്പ്രവൃത്തിര്ലക്ഷ്യതേ സതാമ്। അസതാം വിപരീതാ തു ലക്ഷ്യതേ ഭരതര്ഷഭ । വിപരീതാ ത്വിയം വൃത്തിരസകൃല്ലക്ഷ്യതേ ത്വയി
ഈ ലോകത്ത് സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരിൽ ധർമ്മത്തോടും ലക്ഷ്യത്തോടും കൂടിയ ജീവിതമാണ് കാണുന്നത്; ദുഷ്ടരിൽ അതിന് വിപരീതമാണ്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ. എന്നാൽ ഈ തെറ്റായ പ്രവൃത്തി വീണ്ടും വീണ്ടും നിനക്കാണ് കാണുന്നത്.
അധര്മശ്ചാനുബന്ധോഽത്ര ഘോരഃ പ്രാണഹരോ മഹാന് । അനിഷ്ടശ്ചാനിമിത്തശ്ച ന ച ശക്യശ്ച ഭാരത
ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്നത് ഭയങ്കരവും ജീവൻ നഷ്ടമാക്കുന്നതും വലിയ അധർമ്മഫലവുമാണ്; അതൊരു അനിഷ്ടവും കാരണം ഇല്ലാത്തതും പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാണ്, ഭാരതാ.
തമനര്ഥം പരിഹരന്നാത്മശ്രേയഃ കരിഷ്യസി। ഭ്രാതൄണാമഥ ഭൃത്യാനാം മിത്രാണാം ച പരന്തപ
ഈ അനർത്ഥം ഒഴിവാക്കി നീ ചെയ്താൽ, നിന്റെ സ്വന്തം ഉത്തമമോ, സഹോദരന്മാരുടെയും ഭൃത്യന്മാരുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ക്ഷേമത്തിനും കാരണമാകും, ശത്രുനാശകനേ.
അധര്മ്യാദയശസ്യാച്ച കര്മണസ്ത്വം പ്രമോക്ഷ്യസേ
നീ ഈ അധർമ്മവും അപകീർത്തിയും നിറഞ്ഞ പ്രവൃത്തി വിട്ടൊഴിയാൻ കഴിയും.
പ്രാജ്ഞൈഃ ശൂരൈര്മഹോത്സാഹൈരാത്മവദ്ഭിര്ബഹുശ്രുതൈഃ। സന്ധത്സ്വ പുരുഷവ്യാഘ്ര പാണ്ഡവൈര്ഭരതര്ഷഭ। തദ്ധിതം ച പ്രിയം ചൈവ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ധീമതഃ
മനുഷ്യരിൽ പുലിയെപ്പോലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭരതവംശജ, പാണ്ഡവന്മാരെപ്പോലെ ജ്ഞാനികളും ധൈര്യശാലികളും ഉത്സാഹികളുമാണ്. ആത്മസംയമനം ഉള്ളവരും വലിയ അറിവുള്ളവരുമാണ് അവർ. ധൃതരാഷ്ട്രൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനായ രാജാവിന് പ്രിയവും ഹിതവുമായ വിധത്തിൽ പാണ്ഡവന്മാരുമായി ഐക്യമായി ജീവിക്കണം.
പിതാമഹസ്യ ദ്രോണസ്യ വിദുരസ്യ മഹാമതേഃ । കൃപസ്യ സോമദത്തസ്യ ബാഹ്ലീകസ്യ ച ധീമതഃ
ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, മഹാമതിയായ വിദ്യുരൻ, കൃപാചാര്യൻ, സോമദത്തൻ, ബാഹ്ലീകൻ ഇവരോടും ഐക്യമായി ഇരിക്കണം.
അശ്വത്ഥാമ്നോ വികര്ണസ്യ സഞ്ജയസ്യ വിവിംശതേഃ। ജ്ഞാതീനാം ചൈവ ഭൂയിഷ്ഠം മിത്രാണാം ച പരന്തപ
അശ്വത്താമൻ, വികർണൻ, സഞ്ജയൻ, വിവിംശതി, കൂടാതെ നിന്റെ ബന്ധുക്കളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും സുഹൃത്തുക്കളുമായി ചേർന്ന് നീ ഐക്യത്തിൽ നിലകൊള്ളണം, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ.
ശമേ ശര്മ ഭവേത്താത സര്വസ്യ ജഗതസ്തഥാ। ഹ്രീമാനസി കുലേ ജാതഃ ശ്രുതവാനാനൃശംസ്യവാന് । തിഷ്ഠ താത പിതുഃ ശാസ്ത്രേ മാതുശ്ച ഭരതര്ഷഭ
ലോകത്തിൽ എല്ലാവർക്കും സമാധാനവും സുരക്ഷയും ഉണ്ടാകട്ടെ, പ്രിയപ്പെട്ടവനേ. നീ ഉന്നത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, അറിവുള്ളവനും, കരുണയുള്ളവനും ആണല്ലോ. അച്ഛനും അമ്മയും പഠിപ്പിച്ച ശാസ്ത്രത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കണം, ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഏതച്ഛ്രേയോ ഹി മന്യന്തേ പിതാ യച്ഛാസ്തി ഭാരത । ഉക്തമാപദ്ഗതഃ പൂര്വം പിതുഃ സ്മരസി ശാസനമ്
നിന്റെ അച്ഛൻ ഭരതവംശജ, നിനക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്ന് കരുതുന്നത് ഇതാണ്. ദുരിതസമയങ്ങളിൽ അച്ഛൻ പറഞ്ഞ ഉപദേശം നീ ഓർക്കണം.
രോചതേ തേ പിതുസ്താത പാണ്ഡവൈഃ സഹ സങ്ഗമഃ। സാമാത്യസ്യ കുരുശ്രേഷ്ഠ തത്തുഭ്യാം താത രോചതാമ്
പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം ഐക്യപ്പെടുന്നത് നിനക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, അതും നിന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം നിനക്ക് ഇഷ്ടമായിരിക്കട്ടെ, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ശ്രുത്വാ യഃ സുഹൃദാം ശാസ്ത്രം മര്ത്യോ ന പ്രതിപദ്യതേ । വിപാകാന്തേ ദഹത്യേനം കിംപാകമിവ ഭക്ഷിതമ്
സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഉപദേശം കേട്ടിട്ടും ആൾ അതനുസരിക്കാതിരുന്നാൽ, അവസാനം അവൻ കയ്പ്പുള്ള പഴം കഴിച്ചവനെപ്പോലെ ദു:ഖത്തിൽ കത്തിപ്പോകും.
യസ്തു നിഃശ്രേയസം വാക്യം മോഹാന്ന പ്രതിപദ്യതേ। സ ദീര്ഘസൂത്രോ ഹീനാര്ഥഃ പശ്ചാത്താപേന യുജ്യതേ
എന്താണ് ഏറ്റവും നല്ലത് എന്ന് കേട്ടിട്ടും, മായയാൽ അതനുസരിക്കാത്തവൻ, ആൾ വൈകിയവനും ദു:ഖിതനും ആയി, പിന്നീടു വലിയ പശ്ചാത്താപം അനുഭവിക്കും.