തസ്മാദിച്ഛന്തി ദൌഹിത്രാന്യഥാ ത്വം വസുധാധിപ
അതുകൊണ്ടാണ് മുമ്മക്കളെ എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ നീയുപോലെ തന്നെ.
അഭിവാദ്യ നമസ്കൃത്യ മാതാമഹമഥാബ്രുവന് । ഉച്ചൈരനുപമൈഃ സ്നിഗ്ധൈഃ സ്വരൈരാപൂര്യ മേദിനീമ് । മാതാമഹം നൃപതയസ്താരയന്തോ ദിവശ്ച്യുതമ്
അവർ മുത്തശ്ശനോട് അഭിവാദ്യവും നമസ്കാരവും ചെയ്തു. രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ ഉജ്ജ്വലവും സ്നേഹപൂർവ്വവുമായ ശബ്ദത്തിൽ ഭൂമി നിറച്ച് പറഞ്ഞു: 'മുത്തശ്ശാ, ഞങ്ങൾ രാജാക്കന്മാർ, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണ നിന്നെ രക്ഷിക്കും.'
രാജധര്മഗുണോപേതാഃ സത്യധര്മഗുണാന്വിതാഃ। ദൌഹിത്രാസ്തേ വയം രാജന്ദിവമാരോഹ പാര്ഥിവ
രാജധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിലും ഗുണമുള്ളവരായ ഞങ്ങൾ നിന്റെ മുമ്മക്കളാണ്, രാജാവേ. ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കയറിയിരിക്കുക.
അഥാകസ്മാദുപഗതോ ഗാലവോഽപ്യാഹ പാര്ഥിവമ് । തപസോ മേഽഷ്ടഭാഗേന സ്വര്ഗമാരോഹതാം ഭവാന്
അപ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഗാലവനും രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ വന്നു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ തപസ്സിന്റെ എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗംകൊണ്ട് നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കയറട്ടെ.'
പ്രത്യഭിജ്ഞാതമാത്രോഽഥ സദ്ഭിസ്തൈര്നരപുങ്ഗവഃ। സമാരുരോഹ നൃപതിരസ്പൃശന്വസുധാതലമ് । യയാതിര്ദിവ്യസംസ്ഥാനോ ബഭൂവ വിഗതജ്വരഃ
അവരെല്ലാവരും യഥാർത്ഥത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മഹാനായ രാജാവ് ഭൂമിയെ തൊടാതെ ഉയർന്ന് കയറി. യയാതി ദൈവികരൂപം സ്വീകരിച്ച് സുഖമായി മാറി.
ദിവ്യമാല്യാമ്ബരധരോ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ। ദിവ്യഗന്ധഗുണോപേതോ ന പൃഥ്വീമസ്പൃശത്പദാ
ദൈവികമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ദൈവാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ദൈവസൗരഭ്യം നിറഞ്ഞ്, അവൻ കാലുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ തൊട്ടില്ല.
തതോ വസുമനാഃ പൂര്വമുച്ചൈരുച്ചാരയന്വചഃ ।। ഖ്യാതോ ദാനപതിര്ലോകേ വ്യാജഹാര നൃപം തദാ
അപ്പോൾ വസുമാനസ് മുമ്പുപോലെ ഉച്ചത്തിൽ പ്രസംഗിച്ചു. ലോകത്തിൽ ദാനശീലനായവനായി പ്രശസ്തനായ അവൻ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രാപ്തവാനസ്മി യല്ലോകേ സര്വവര്ണേഷ്വഗര്ഹയാ । തദപ്യഥ ച ദാസ്യാമി തേന സംയുജ്യതാം ഭവാന്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളിലും ഞാൻ അപമാനം കൂടാതെ നേടിയതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം; അതിനൊപ്പം നീയും ഐക്യപ്പെടണം.
യത്ഫലം ദാനശീലസ്യ ക്ഷമാശീലസ്യ യത്ഫലമ് । യച്ച മേ ഫലമാധാനേ തേന സംയുജ്യതാം ഭവാന്
ദാനത്തിന്റെയും ക്ഷമയുടെയും ഫലം എത്രയോ ഉണ്ടെങ്കിലുമത്, എന്റെ സമർപ്പണത്തിന്റെ ഫലവും കൂടെ, ആ സകലവും നിനക്കു ലഭിക്കട്ടെ.
തതഃ പ്രതര്ദനോഽപ്യാഹ വാക്യം ക്ഷത്രിയപുങ്ഗവഃ । യഥാ ധര്മരതിര്നിത്യം നിത്യം യുദ്ധപരായണഃ
അപ്പോൾ ക്ഷത്രിയരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രതർദനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: എനിക്കു എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടെന്നതുപോലെ തന്നെ, യുദ്ധത്തിലും എനിക്ക് സ്ഥിരമായ താത്പര്യമുണ്ട്.
പ്രാപ്തവാനസ്മി യല്ലോകേ ക്ഷത്രവംശോദ്ഭവം യശഃ । വീരശബ്ദഫലം ചൈവ തേന സംയുജ്യതാം ഭവാന് । യഥാ ധര്മേ രതിര്നിത്യം തേന സത്യേന ഖം വ്രജ
ഈ ലോകത്ത് ഞാൻ ക്ഷത്രിയ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രശസ്തിയും, വീരനെന്ന പേരിന്റെ ഫലവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ആ ഫലങ്ങൾ നിനക്കു ലഭിക്കട്ടെ. എനിക്ക് എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടെന്ന സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക.
ശിബിരൌശീനരോ ധീമാനുവാച മധുരാം ഗിരമ്। യഥാ ബാലേഷു നാരീഷു വൈവാഹ്യേഷു തഥൈവ ച
ഉഷീനര രാജാവായ ശിബി, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: എങ്ങനെയോ കുട്ടികളോടും സ്ത്രീകളോടും വിവാഹങ്ങളിൽ കാണുന്ന സത്യസന്ധതപോലെ—
സങ്ഗരേഷു നിപാതേഷു തഥാ തദ്വ്യസനേഷു ച । അനൃതം നോക്തപൂര്വം മേ തേന സത്യേന ഖം വ്രജ
പോരാട്ടങ്ങളിലും ദുരന്തങ്ങളിലും കഷ്ടതകളിലും ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യമായത് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക.
യഥാ പ്രാണാംശ്ച രാജ്യം ച രാജന്കാമസുഖാനി ച। ത്യജേയം ന പുനഃ സത്യം തേന സത്യേന ഖം വ്രജ
എനിക്ക് ജീവനും രാജ്യവും ഇഷ്ടസുഖങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും സത്യം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല. ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക.
യഥാ സത്യേന മേ ധര്മോ യഥാ സത്യേന പാവകഃ । പ്രീതഃ ശതക്രതുശ്ചൈവ തേന സത്യേന ഖം വ്രജ
എനിക്ക് ധർമ്മം നിലനിൽക്കുന്നത് സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ്. അഗ്നിയും ഇന്ദ്രനും സത്യത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു. ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക.
അഷ്ടകസ്ത്വഥ രാജര്ഷിഃ കൌശികോ മാധവീസുതഃ। അനേകശതയജ്വാനം നാഹുഷം പ്രാഹ ധര്മവിത്
മാധവിയുടെ മകനും കൗശിക വംശജനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ അഷ്ടകൻ, അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തിയ നാഹുഷനോടു പറഞ്ഞു:
ശതശഃ പുണ്ഡരീകാ മേ ഗോസവാശ്ചരിതാഃ പ്രഭോ । ക്രതവോ വാജപേയാശ്ച തേഷാം ഫലമവാപ്നുഹി
എനിക്ക് നൂറുകണക്കിന് കമലയാഗങ്ങളും പശുയാഗങ്ങളും, വാജപേയയാഗങ്ങളും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, പ്രഭോ. അവയുടെ ഫലം നിനക്കു ലഭിക്കട്ടെ.
ന മേ രത്നാനി ന ധനം ന തഥാഽന്യേ പരിച്ഛദാ । ക്രതുഷ്വനുപയുക്താനി തേന സത്യേന ഖം വ്രജ
എന്റെ യാഗങ്ങളിൽ രത്നങ്ങളോ ധനമോ മറ്റു വസ്തുക്കളോ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക.
യഥായഥാ ഹി ജല്പന്തി ദൌഹിത്രാസ്തം നരാധിപമ് । തഥതഥാ വസുമതീം ത്യക്ത്വാ രാജാ ദിവം യയൌ
മരുമക്കൾ അങ്ങനെ ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ രാജാവ് ഭൂമിയെ വിട്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ഏവം സര്വേ സമസ്തൈസ്തേ രാജാനഃ സുകൃതൈസ്തദാ । യയാതിം സ്വര്ഗതോ ഭ്രഷ്ടം താരയാമാസുരഞ്ജസാ
അങ്ങനെ ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്ന്, തങ്ങളുടെ സൽപ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട്, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണ യയാതിയെ വേഗത്തിൽ രക്ഷിച്ചു.
ദൌഹിത്രാഃ സ്വേന ധര്മേണ യജ്ഞദാനകൃതേന വൈ । ചതുര്ഷു രാജവംശേഷു സംഭൂതാഃ കുലവര്ധനാഃ। മാതാമഹം മഹാപ്രാജ്ഞം ദിവമാരോപയന്ത തേ
നാലു രാജവംശങ്ങളിൽ ജനിച്ച, കുടുംബത്തെ ഉയർത്തിയ, യാഗവും ദാനവും ചെയ്ത, സ്വന്തം ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച മരുമക്കൾ, മഹാപണ്ഡിതനായ തങ്ങളുടെ മുത്തശ്ശനെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.
രാജധര്മഗുണോപേതാഃ സര്വധര്മഗുണാന്വിതാഃ । ദൌഹിത്രാസ്തേ വയം രാജന്ദിവമാരോഹ പാര്ഥിവ
രാജധർമ്മത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളും എല്ലാ സൽഗുണങ്ങളും ഉള്ള ഞങ്ങൾ മരുമക്കൾ, രാജാവേ, സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
സദ്ഭിരാരോപിതഃ സ്വര്ഗം പാര്ഥിവൈര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ । അഭ്യനുജ്ഞായ ദൌഹിത്രാന്യയാതിര്ദിവമാസ്ഥിതഃ
സൽപ്രവൃത്തിയുള്ള, ധാരാളം ദാനം നൽകിയ രാജാക്കന്മാർ യയാതിയെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. മരുമക്കൾക്ക് അനുജ്ഞാനല്കിയ ശേഷം യയാതി സ്വർഗത്തിൽ സ്ഥാനം നേടി.
അഭിവൃഷ്ടശ്ച വര്ഷേണ നാനാപുഷ്പസുഗന്ധിനാ। പരിഷ്വക്തശ്ച പുണ്യേന വായുനാ പുണ്യഗന്ധിനാ
നാനാഭാവത്തിലുള്ള പൂക്കളുടെ സുഗന്ധമുള്ള മഴയിൽ അവൻ കുളിച്ചു. പുണ്യഗന്ധമുള്ള കാറ്റ് അവനെ സ്നേഹത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
അചലം സ്ഥാനമാസാദ്യ ദൌഹിത്രഫലനിര്ജിതമ് । കര്മഭിഃ സ്വൈരുപചിതോ ജജ്വാല പരയാ ശ്രിയാ
മരുമക്കളുടെ ഫലത്താൽ നേടിയ, സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളാൽ സമ്പാദിച്ച, അചഞ്ചലമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തി, അവൻ പരമമായ മഹിമയോടെ പ്രകാശിച്ചു.
ഉപഗീതോപനൃത്തശ്ച ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ഗണൈഃ । പ്രീത്യാ പ്രതിഗൃഹീതശ്ച സ്വര്ഗേ ദുന്ദുഭിനിഃസ്വനൈഃ
ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും ഗാനവും നൃത്തവും നടത്തി, സ്വർഗത്തിൽ ദുണ്ടുഭി മുഴങ്ങുമ്പോൾ അവനെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
അഭിഷ്ടുതശ്ച വിവിധൈര്ദേവരാജര്ഷിചാരണൈഃ । അര്ചിതശ്ചോത്തമാര്ഘേണ ദൈവതൈരഭിനന്ദിതഃ
വിവിധ ദേവന്മാരും രാജർഷിമാരും ഗന്ധർവാദികളും നിന്നെ വാഴ്ത്തി; ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാർ നിന്നെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
പ്രാപ്തഃ സ്വര്ഗഫലം ചൈവ തമുവാച പിതാമഹഃ । നിര്വൃതം ശാന്തമനസം വചോഭിസ്തര്പയന്നിവ
സ്വർഗ്ഫലം ലഭിച്ച ശേഷം, പിതാമഹൻ മനസ്സിൽ സമാധാനവും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞ നിന്നോട്, വാക്കുകൾകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചപോലെ സംസാരിച്ചു.
ചതുഷ്പാദസ്ത്വയാ ധര്മശ്രിതോ ലോക്യേന കര്മണാ । അക്ഷയസ്തവ ലോകോഽയം കീര്തിശ്ചൈവാക്ഷയാ ദിവി
നിന്റെ പ്രശസ്തമായ പ്രവർത്തികളാൽ നീ ചതുർവിധ ധർമ്മം പാലിച്ചു; നിന്റെ ലോകം അക്ഷയം, നിന്റെ കീർത്തിയും സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതമാണ്.
പുനസ്ത്വയൈവ രാജര്ഷേ സ്വകൃതേന വിഘാതിതമ്। ആവൃതം തമസാ ചേതഃ സര്വേഷാം സ്വര്ഗവാസിനാമ്
എന്നാൽ രാജർഷേ, നിന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തിയാൽ അതിന് വീണ്ടും തടസ്സം സംഭവിച്ചു; സ്വർഗ്ഗവാസികളുടെ മനസ്സുകൾ അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടു.