ഗുര്വര്ഥോ ദീയതാമേവ യദി ഗാലവ മന്യസേ । ഇത്യേവമാഹ സക്രോധോ വിശ്വാമിത്രസ്തപോധനഃ
'ഗാലവാ, നീ ഉചിതമെന്നു കരുതുന്നുവെങ്കിൽ ഗുരുദക്ഷിണ നൽകുക,' എന്ന് തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ വിശ്വാമിത്രൻ കുറച്ച് കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു.
സോഽയം ശോകേന മഹതാ തപ്യമാനോ ദ്വിജര്ഷഭഃ । അശക്തഃ പ്രതികര്തും തദ്ഭവന്തം ശരണം ഗതഃ
വലിയ ദുഃഖത്തിൽ കിടക്കുന്ന ഈ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ, കടം തീർക്കാൻ കഴിയാതെ, രക്ഷയ്ക്കായി ഭവന്തെയാണു സമീപിച്ചത്.
പ്രതിഗൃഹ്യ നരവ്യാഘ്ര ത്വത്തോ ഭിക്ഷാം ഗതവ്യഥഃ । കൃത്വാഽഽപവര്ഗം ഗുരവേ ചരിഷ്യതി മഹത്തപഃ
മനുഷ്യസിംഹനായ രാജാവേ, ഭിക്ഷ സ്വീകരിച്ചാൽ, അവൻ ദുഃഖം വിട്ട്, ഗുരുവിന്റെ കടം തീർത്ത്, വലിയ തപസ്സിന് തയ്യാറാകും.
തപസഃ സംവിഭാഗേന ഭവന്തമപി യോക്ഷ്യതേ। സ്വേന രാജര്ഷിതപസാ പൂര്ണം ത്വാം പൂരയിഷ്യതി
അവൻ തന്റെ തപസ്സിന്റെ ഭാഗം പങ്കുവെച്ച് ഭവന്തെയും അനുഗ്രഹിക്കും; രാജർഷിയുടെ തപസ്സിന്റെ പൂർണഫലം ഭവന്തെയ്ക്ക് ലഭ്യമാക്കും.
യാവന്തി രോമാണി ഹയേ ഭവന്തീഹ നരേശ്വര । താവന്തോ വാജിനോ ലോകാന്പ്രാപ്നുവന്തി മഹീപതേ
രാജാവേ, ഒരു കുതിരയുടെ ശരീരത്തില് എത്ര മുടിയുണ്ടോ, അത്ര ലോകങ്ങള് ആ കുതിരയ്ക്ക് ലഭിക്കും, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ രാജാവേ.
പാത്രം പ്രതിഗ്രഹസ്യായം ദാതും പാത്രം തഥാ ഭവാന് । ശങ്ഖേ ക്ഷീരമിവാസക്തം ഭവത്വേതത്തഥോപമമ്
ഇവന് ഒരു ഉചിതമായ സ്വീകരകന് ആണ്, നിങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ഉചിതമായ ദാനിയുമാണ്; ശംഖില് പറ്റിയിരിക്കുന്ന പാല് പോലെ ഇതും ഉചിതമായ ഉപമയാകട്ടെ.
ഏവമുക്തഃ സുപര്ണേന തഥ്യം വചനമുത്തമമ് । വിമൃശ്യാവഹിതോ രാജാ നിശ്ചിത്യ ച പുനഃ പുനഃ
സുപര്ണന് ഇങ്ങനെ സത്യം നിറഞ്ഞ ഉത്തമമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞപ്പോള്, രാജാവ് ശ്രദ്ധയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു.
യഷ്ടാ ക്രതുസഹസ്രാണാം ദാതാ ദാനപതിഃ പ്രഭുഃ । യയാതിഃ സര്വകാശീശ ഇദം വചനമബ്രവീത്
ആയിരം യാഗങ്ങള് നടത്തിയവനും, മഹാദാനി, ശക്തനായവനും, കാശികളുടെ അധിപതിയായ യയാതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ട്വാ പ്രിയസഖം താര്ക്ഷ്യം ഗാലവം ച ദ്വിജര്ഷഭമ് । നിദര്ശനം ച തപസോ ഭിക്ഷാം ശ്ലാഘ്യാം ച കീര്തിതാമ്
പ്രിയസുഹൃത്ത് താര്ക്ഷ്യനെയും, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന് ഗാലവനെയും കണ്ടു, തപസ്സിന്റെ ഉദാഹരണവും, ഉത്തമമായ ഭിക്ഷയുടെ പ്രശംസയും ഓര്മ്മിച്ചു.
അതീത്യ ച നൃപാനന്യാനാദിത്യകുലസംഭവാന് । മത്സകാശമനുപ്രാപ്താവേതാം ബുദ്ധിമവേക്ഷ്യ ച
സൂര്യവംശത്തില് പിറന്ന മറ്റു രാജാക്കന്മാരെ വിട്ട്, എന്റെ അടുക്കല് വന്ന്, നിങ്ങള് ഈ തീരുമാനം എടുത്തിരിക്കുന്നു.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ താരിതം ചാദ്യ മേ കലമ് । അദ്യായം താരിതോ ദേശോ മമ താര്ക്ഷ്യ ത്വയാഽനഘ
ഇന്ന് എന്റെ ജനനം ഫലപ്രദമായി, ഇന്ന് എന്റെ കടം തീര്ന്നതുപോലെയാണ്; പാപമില്ലാത്ത താര്ക്ഷ്യാ, ഇന്ന് നീ എന്റെ ദേശത്തെ രക്ഷിച്ചു.
വക്തുമിച്ഛാമി തു സഖേ യഥാ ജാനാസി മാം പുരാ । ന തഥാ വിത്തവാനസ്മി ക്ഷീണം വിത്തം ച മേ സഖേ
സുഹൃത്തേ, മുന്പ് നീ എന്നെ അറിയുന്നതുപോലെ തന്നെ പറയാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു: ഇപ്പോള് എനിക്ക് അത്ര സമ്പത്ത് ഇല്ല, എന്റെ സമ്പത്ത് കുറവാണ് സുഹൃത്തേ.
ന ച ശക്തോഽസ്മി തേ കര്തും മോഘമാഗമനം ഖഗ। ന ചാശാമസ്യ വിപര്ഷേര്വിതഥീകര്തുമുത്സഹേ
പക്ഷീ, നിന്നെത്തിയതെന്തെങ്കിലും ഫലമില്ലാതെ പോകാന് ഞാന് സമ്മതിക്കില്ല; ഈ അഭ്യര്ത്ഥകന്റെ പ്രതീക്ഷ തകര്ക്കാനും എനിക്കാവില്ല.
പുത്രീം ദാസ്യാമി യത്കാര്യമിയം സംപാദയിഷ്യതി। അഭിഗമ്യ ഹതാശോ ഹി നിവൃത്തോ ദഹതേ കുലമ്
എന്റെ മകളെ ഞാന് നല്കാം; വേണ്ടതെന്താണെങ്കിലും അവള് ചെയ്യും. പ്രതീക്ഷയോടെ വന്നവന് നിരാശരായി മടങ്ങുമ്പോള് അവന്റെ കുടുംബം ദഹിപ്പിക്കും.
നാതഃ പരം വൈനതേയ കിംചിത്പാപിഷ്ഠമുച്യതേ । പ്രഥാശാനാശനം ലോകേ ദേഹി നാസ്തീതി വാ വചഃ
വൈനതേയാ, പ്രതീക്ഷയോടെ വന്നവന് 'നല്കാനൊന്നുമില്ല' എന്നത് പോലെ വലിയ പാപം മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഹതാശോ ഹ്യകൃതാര്ഥഃ സന്ഹതഃ സംഭാവിതോ നരഃ । ഹിനസ്തി തസ്യ പുത്രാംശ്ച പൌത്രാംശ്ചാകുര്വതോ ഹിതമ്
നിരാശരായി, ആവശ്യങ്ങള് നിറവേറ്റപ്പെടാതെ, ആദരിക്കപ്പെട്ടവന് സഹായം ലഭിക്കാതിരുന്നാല് അവന് ആ മനുഷ്യന്റെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും ദോഷം ചെയ്യും.
തസ്മാച്ചതുര്ണാം വംശാനാം സ്ഥാപയിത്രീ സുതാ മമ। `മാധവീ നാമ താര്ക്ഷ്യേയം സര്വധര്മപ്രദായിനീ
അതിനാല്, താര്ക്ഷ്യാ, എന്റെ മകള് മാധവിയാണ് നാലു വംശങ്ങള്ക്കും തുടർച്ച നല്കുന്നത്; അവള് എല്ലാ ധര്മങ്ങളും നല്കുന്നവളാണ്.
ഇയം സുരസുതപ്രഖ്യാ സര്വധര്മോപചായിനീ। സദാ ദേവമനുഷ്യണാമസുരാണാം ച ഗാലവ । കാങ്ക്ഷിതാ രൂപതോ ബാലാ സുതാ മേ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ്
ദേവികളുടെ മകളെപ്പോലെയാണ് ഇവള് പ്രശസ്തി നേടിയിരിക്കുന്നത്, എല്ലാ ധര്മങ്ങളിലും സ്ഥിരമായവളാണ്; ദേവന്മാര്ക്കും മനുഷ്യര്ക്കും അസുരന്മാര്ക്കും അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന് എപ്പോഴും ആഗ്രഹമുണ്ട്, ഗാലവാ, എന്റെ മകളെ നീ സ്വീകരിക്കണം.
അസ്യാഃ ശുല്കം പ്രദാസ്യന്തി നൃപാ രാജ്യമപി ധ്രവമ്। കിം പുനഃ ശ്യാമകര്ണാനാം ഹയാനാം ദ്വേ ചതുഃശതേ
രാജാക്കന്മാര് ഇവളുടെ കന്യാശുല്ക്കമായി രാജ്യം പോലും നല്കും; പിന്നെ രണ്ട് ഇരുണ്ട ചെവിയുള്ള കുതിരകളെ കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
സ ഭവാപ്രതിഗൃഹ്ണാതു മമൈതാം മാധവീം സുതാമ്। അഹം ദൌഹിത്രവാന്ത്സ്യാം വൈ വര ഏഷ മമ പ്രഭോ
അവന് എന്റെ മകള് മാധവിയെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; എനിക്ക് മുമ്മക്കള് ഉണ്ടാവും, ഇതാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം, പ്രഭോ.
സ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണഃ ശംസിതവ്രതഃ ।' പ്രതിഗൃഹ്യ ച താം കന്യാം ഗാലവഃ സഹ പക്ഷിണാ। പുനര്ദ്രക്ഷ്യാവ ഇത്യുക്ത്വാ പ്രതസ്ഥേ സഹ കന്യയാ
അവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ബ്രാഹ്മണന് ഗാലവന് ഉറച്ച വ്രതശുദ്ധിയോടെ ആ പെണ്കുട്ടിയെ പക്ഷിയോടൊപ്പം സ്വീകരിച്ചു, 'വീണ്ടും വരാം' എന്നു പറഞ്ഞ് അവളോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
ഉപലബ്ധമിദം ദ്വാരമശ്വാനാമിതി ചാണ്ഡജഃ। ഉക്ത്വാ ഗാലവമാപൃച്ഛ്യ ജഗാമ ഭവനം സ്വകമ്
കുതിരകള് നേടാനുള്ള വഴി കിട്ടിയെന്ന് വിചാരിച്ച്, വിനതയുടെ മകന് ഗാലവനോട് വിടപറഞ്ഞ് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗതേ പതഗരാജേ തു ഗാലവഃ സഹ കന്യയാ। ചിന്തയാനഃ ക്ഷമംദാനേ രാജാനം ശുല്കതോഽഗമത്
പക്ഷിരാജാവ് പോയതിനു ശേഷം, ഗാലവനും ആ പെൺകുട്ടിയും ചേർന്ന്, കന്യാദാനത്തിന് യോഗ്യനായ ഒരു രാജാവിനെ തേടി, ആ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.
സോഽഗച്ഛന്മനസേക്ഷ്വാകും ഹര്യശ്വം രാജസത്തമമ്। അയോധ്യായാം മഹാവീര്യം ചതുരങ്ഗബലാന്വിതമ്
അവൻ യാത്രയിലായിരിക്കെ, അയോധ്യയിൽ വസിക്കുന്ന, ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജനായ, മഹാശക്തിയുള്ള, നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള സൈന്യം കൈവശമുള്ള ഹര്യശ്വനെ കുറിച്ച് മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.
കോശധാന്യബലോപേതം പ്രിയപൌരം ദ്വിജപ്രിയമ് । പ്രജാഭികാമം ശാമ്യന്തം കുര്വാണം തപ ഉത്തമമ്
അവൻ ധനസമ്പത്തിലും ധാന്യത്തിലും ശക്തിയിലും സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രിയങ്കരൻ, ദ്വിജന്മാർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, സന്താനലാഭം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, സമാധാനപരനായും ഉത്തമമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടവനുമായിരിക്കുന്നു.
തമുപാഗമ്യ വിപ്രഃ സ ഹര്യശ്വം ഗാലവോഽബ്രവീത് । കന്യേയം മമ രാജേന്ദ്ര പ്രസവൈഃ കുലവര്ധിനീ
ആ രാജാവായ ഹര്യശ്വനോടു സമീപിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണനായ ഗാലവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജേന്ദ്രാ, ഈ എന്റെ മകൾ, പുത്രന്മാർ വഴി നിന്റെ വംശം വർദ്ധിപ്പിക്കും.'
ഇയം ശുല്കേന ഭാര്യാര്ഥം ഹര്യശ്വ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ് । ശുല്കം തേ കീര്തിയിഷ്യാമി തച്ഛ്രുത്വാ സംപ്രധാര്യതാമ്
‘ഹര്യശ്വാ, ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കാൻ ഈ പെൺകുട്ടിയെ നീ വരഹം നൽകി സ്വീകരിക്കണം; നിന്റെ ഈ ദാനം ഞാൻ ലോകത്ത് പ്രശംസിക്കും. ഇതു കേട്ടു നന്നായി ആലോചിക്കണം.’
മഹാവീര്യോ മഹീപാലഃ കാശീനാമീശ്വരഃ പ്രഭുഃ। ദിവോദാസ ഇതി ഖ്യാതോ ഭൈമസേനിര്നരാധിപഃ
കാശിയുടെ രാജാവായ മഹാശക്തിയുള്ള ദിവോദാസൻ എന്ന ഭൈമസേനിപുത്രൻ, മഹാബലശാലിയായ മനുഷ്യരുടെ അധിപനായിരുന്നു.
തത്ര ഗച്ഛാവഹേ ഭദ്രേ ശനൈരാഗച്ഛ മാ ശുചഃ । ധാര്മികഃ സംയമേ യുക്തഃ സത്യേ ചൈവ ജനേശ്വരഃ
‘പ്രിയേ, നമുക്ക് അവിടേക്ക് പോകാം; നീ ശാന്തമായി വരിക, വിഷമിക്കേണ്ട. അവൻ ധാർമ്മികനും ആത്മസംയമനമുള്ളവനും സത്യനിഷ്ഠനുമായ ജനാധിപതിയാണ്.’
തമുപാഗമ്യ സ മുനിര്ന്യായതസ്തേന സത്കൃതഃ। ഗാലവഃ പ്രസവസ്യാര്ഥേ തം നൃപം പ്രത്യചോദയത്
അവനെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ആ മുനി അവനാൽ യുക്തമായ ആദരവ് ലഭിച്ചു; ഗാലവൻ സന്താനലാഭത്തിനായി ആ രാജാവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു.