ഇയം ദിഗ്ദിയിതാ രാജ്ഞോ വരുണസ്യ തു ഗോപതേഃ । സദാ സലിലരാജസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ ചാദിരേവ ച
ഇത് ജലങ്ങളുടെ രാജാവായ വരുണന്റെ ദിശയാണ്; എപ്പോഴും ജലരാജാവിന്റെ അധികാരവും അടിസ്ഥാനവുമാണിത്.
അത്ര പശ്ചാദഹഃ സൂര്യോ വിസര്ജയതി ഗാഃ സ്വയമ് । പശ്ചിമേത്യഭിവിഖ്യാതാ ദിഗിയം ദ്വിജസത്തമ
ഇവിടെ, ദിവസാവസാനത്തിൽ സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങൾ പിന്വലിക്കുന്നു; ഈ ദിശ പടിഞ്ഞാറ് എന്ന പേരിലാണ് പ്രശസ്തം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
യാദസാമത്ര രാജ്യേന സലിലസ്യ ച ഗുപ്തയേ । കശ്യപോ ഭഗവാന്ദേവോ വരുണം സ്മാഭ്യഷേചയത്
ഇവിടെ, ജലജീവികളുടെ രാജ്യം കാത്തു രക്ഷിക്കാൻ, മഹർഷിയായ കശ്യപൻ വരുണനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
അത്ര പീത്വാ സമസ്താന്വൈ വരുണസ്യ രസാംസ്തു ഷട് । ജായതേ തരുണഃ സോമഃ ശുക്ലസ്യാദൌ തമിസ്രഹാ
ഇവിടെ, വരുണന്റെ ആറു നദികളിലെ ജലം കുടിച്ചശേഷം, പുതുമയുള്ള സോമൻ ശുക്ലപക്ഷാരംഭത്തിൽ ജനിച്ച് ഇരുട്ട് അകറ്റുന്നു.
അത്ര പഞ്ചാത്കൃതാ ദൈത്യാ വായുനാ സംയതാസ്തദാ । നിശ്ചസന്തോ മഹാവാതൈരര്ദിതാഃ സുഷുപുര്ദ്വിജ
ഇവിടെ, ദൈത്യന്മാർ അഞ്ചു വഴികളിൽ വായുവാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു; വലിയ കാറ്റ് അടിച്ചു അവരെ വീഴ്ത്തി ഉറക്കത്തിലാക്കി, ബ്രാഹ്മണാ.
അത്ര സൂര്യം പ്രണയിനം പ്രതിഗൃഹ്ണാതി പര്വതഃ । അസ്തോ നാമ യതഃ സന്ധ്യാ പശ്ചിമാ പ്രതിസര്യതി
ഇവിടെ, പർവതം പ്രിയനായ സൂര്യനെ സ്വീകരിക്കുന്നു; അസ്തം എന്നിടത്തിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ സന്ധ്യ ആരംഭിക്കുന്നു.
അതോ രാത്രിശ്ച നിദ്രാ ച നിര്ഗതാ ദിവസക്ഷയേ। ജായതേ ജീവലോകസ്യ ഹര്തുമര്ധമിവായുഷഃ
ഇവിടെ രാത്രിയും ഉറക്കവും, ദിവസത്തിന്റെ അവസാനം, ജീവികളുടെ ആയുസ്സിന്റെ പാതി പോലെ എടുത്തുപോകാൻ ഉദയമാവുന്നു.
അത്ര ദേവീം ദിതിം സുപ്താമാത്മപ്രസവധാരിണീമ് । വിഗര്ഭാമകരോച്ഛക്രോ യത്ര ജാതോ മരുദ്ഗണഃ
ഇവിടെ ദിതി എന്ന ദേവി, സ്വന്തം സന്താനത്തെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ അവളെ ഗർഭം ഇല്ലാത്തവളാക്കി; അതുവഴി മരുത് ദേവന്മാർ ജനിച്ചു.
അത്ര മൂലം ഹിമവതോ മന്ദരം യാതി ശാശ്വതമ് । അപി വര്ഷസഹസ്രേണ ന ചാസ്യാന്തോഽധിഗമ്യതേ
ഇവിടെ തന്നെ ഹിമവാൻ പർവതത്തിന്റെ ശാശ്വതമായ മന്ദര പാദം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ആയിരം വർഷം മഴ പെയ്യുമ്പോഴും അതിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.
അത്ര കാഞ്ചനശൈലസ്യ കാഞ്ചനാമ്ബുരുഹസ്യ ച। ഉദധേസ്തീരമാസാദ്യ സുരഭിഃ ക്ഷരതേ പയഃ
ഇവിടെ സ്വർണ്ണപർവതത്തിൻറെ സമീപത്തും സ്വർണ്ണതാമരയുടെ അരികിലും സമുദ്രത്തിൻറെ തീരത്ത്, സുരഭി തന്റെ പാലു ഒഴുക്കുന്നു.
അത്ര മധ്യേ സമുദ്രസ്യ കബന്ധഃ പ്രതിദൃശ്യതേ। സ്വര്ഭാനോഃ സൂര്യകല്പസ്യ സോമസൂര്യൌ ജിഘാംസതഃ
ഇവിടെ സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ കബന്ധൻ ദൃശ്യമാണ്; സ്വർഭാനു, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവരുമായി തുല്യമായ പ്രകാശം കാണിക്കുന്നു.
സുവര്ണശിരസോഽപ്യത്ര ഹരിരോമ്ണഃ പ്രഗായതഃ । അദൃശ്യസ്യാപ്രമേയസ്യ ശ്രൂയതേ വിപുലോ ധ്വനിഃ
ഇവിടെ തന്നെ, കാണാനാകാത്തതും അളക്കാനാവാത്തതുമായ സ്വർണ്ണതലയുള്ള ഹരിരോമൻ പാടുമ്പോൾ, അതിന്റെ മഹത്തായ ശബ്ദം കേൾക്കാം.
അത്ര ധ്വജവതീ നാമ കുമാരീ ഹരിമേധസഃ। ആകാശേ തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി തസ്ഥൌ സൂര്യസ്യ ശാസനാത്
ഇവിടെ ഹരിമേധസ്സിന്റെ മകൾ ധ്വജവതിയായ കന്യക, സൂര്യന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആകാശത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
അത്ര വായുസ്തഥാ വഹ്നിരാപഃ ഖം ചാപി ഗാലവ । ആഹ്നികം ചൈവ നൈശം ച ദുഃഖം സ്പര്ശം വിമുഞ്ചതി
ഇവിടെ, ഗാലവ, വായു, അഗ്നി, ജലം, ആകാശം, കൂടാതെ പകലും രാത്രിയും, അവരുടെ ദുഃഖകരമായ സ്പർശം വിട്ടുകളയുന്നു.
അതഃപ്രഭൃതി സൂര്യസ്യ തിര്യഗാവര്തതേ ഗതിഃ। അത്ര ജ്യോതീംഷി സര്വാണി വിശന്ത്യാദിത്യമണ്ഡലമ്
ഇവിടുതന്നെ സൂര്യന്റെ യാത്ര വക്രമായി തിരിയുന്നു; ഇവിടെ എല്ലാ പ്രകാശങ്ങളും സൂര്യന്റെ ചക്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
അഷ്ടാവിംശതിരാത്രം ച ക്രമ്യ സഹ ഭാനുനാ। നിഷ്പതന്തി പുനഃ സൂര്യാത്സോമസംയോഗയോഗതഃ
ഇവിടെ ഇരുപത്തിയെട്ട് രാത്രികൾ സൂര്യനോടൊപ്പം കടന്ന്, ചന്ദ്രനുമായി സംയുക്തം സംഭവിച്ചപ്പോൾ അവ വീണ്ടും സൂര്യനിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നു.
അത്ര നിത്യം സ്രവന്തീനാം പ്രഭവഃ സാഗരോദയഃ । അത്ര ലോകത്രയസ്യാപസ്തിഷ്ഠന്തി വരുണാലയേ
ഇവിടെ എപ്പോഴും ഒഴുകുന്ന നദികളുടെ ഉറവിടവും സമുദ്രത്തിൽ ഉയിര്പ്പും ഉണ്ട്; ലോകത്രയത്തിലെ ജലങ്ങൾ ഇവിടെ വരുണന്റെ ആലയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
അത്ര പന്നഗരാജസ്യാപ്യനന്തസ്യ നിവേശനമ് । അനാദിനിധനസ്യാത്ര വിഷ്ണോഃ സ്ഥാനമനുത്തമമ്
ഇവിടെ പന്നഗരാജാവായ അനന്തന്റെ വാസസ്ഥലവും, ആദി-അന്തമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ സ്ഥലവും ഉണ്ട്.
അത്രാനലസഖസ്യാപി പവനസ്യ നിവേശനമ്। മഹര്ഷേഃ കശ്യപസ്യാത്ര മാരീചസ്യ നിവേശനമ്
ഇവിടെ അഗ്നിയുടെ സുഹൃത്ത് വായുവിന്റെ വാസവും, മഹർഷിയായ മാരീചപുത്രൻ കശ്യപന്റെ വാസവും ഉണ്ട്.
ഏഷ തേ പശ്ചിമോ മാര്ഗോ ദിഗ്ദ്വാരേണ പ്രകീര്തിതഃ। ബ്രൂഹി ഗാലവ ഗച്ഛാവോ ബുദ്ധിഃ കാ ദ്വിജസത്തമ
ഇതാണു നിനക്കു പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലെ വഴി, ദിക്കുകളുടെ വാതിൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. പറയു ഗാലവ, നമുക്ക് പോകാമോ? നിന്റെ തീരുമാനം എന്താണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ?
യസ്മാദുത്താര്യതേ പാപാദ്യസ്മാന്നിശ്രേയസോഽശ്രുതേ । അസ്മാദുത്താരണബലാദുത്തരേത്യുച്യതേ ദ്വിജ ।। 1
പാപത്തിൽ നിന്ന്, പരമമായ ശുഭം അറിയാത്തതിൽ നിന്ന്, കടന്നുപോകാനുള്ള ശക്തിയാൽ ഒരുവൻ രക്ഷപ്പെടുന്നതിനാലാണ് ഇതിനെ 'ഉത്തര' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്, ദ്വിജൻ.
ഉത്തരസ്യ ഹിരണ്യസ്യ പരിവാപസ്യ ഗാലവ । മാര്ഗഃ പശ്ചിമപൂര്വാഭ്യാം ദിഗ്ഭ്യാം വൈ മധ്യമഃ സ്മൃതഃ
സ്വർണ്ണം ചുറ്റിയ പ്രദേശത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ഗാലവ, പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കുമുള്ള ദിശകളുടെ നടുവിലാണ് ഈ വഴി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
അസ്യാം ദിശി വരിഷ്ഠായാമുത്തരായാം ദ്വിജര്ഷഭ । നാസൌമ്യോ നാവിധേയാത്മാ നാധര്മോ വസതേ ജനഃ
ഈ ഉത്തമമായ വടക്കൻ ദിശയിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, ക്രൂരനും, നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനും, അധർമ്മിയായവനും ഇവിടെ വസിക്കാറില്ല.
അത്ര നാരായണഃ കൃഷ്ണോ ജിഷ്ണുശ്ചൈവ നരോത്തമഃ । ബദര്യാമാശ്രമപദേ തഥാ ബ്രഹ്മാ ച ശാശ്വതഃ
ഇവിടെ നാരായണനും കൃഷ്ണനും ജയശാലിയായ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനും ബദരിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്നു; ശാശ്വതനായ ബ്രഹ്മാവും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
അത്ര വൈ ഹിമവത്പൃഷ്ഠേ നിത്യമാസ്തേ മഹേശ്വരഃ। `പ്രകൃത്യാ പുരുഷഃ സാര്ധം യുഗാന്താഗ്നിസമപ്രഭഃ
ഇവിടെ, ഹിമവാന്റെ മുകളിലായി, മഹേശ്വരൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയോടും പുരുഷനോടും കൂടെ, യುಗാന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലെ പ്രകാശം പകരുന്നവനാണ് അദ്ദേഹം.
ന സ ദൃശ്യോ മുനിഗണൈസ്തഥാ ദേവൈഃ സവാസവൈഃ । ഗന്ധര്വയക്ഷസിദ്ധൈര്വാ നരനാരായണാദൃതേ
മുനിമാരുടെ കൂട്ടത്തിനും, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർക്കും, ഗന്ധർവന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും സിദ്ധന്മാർക്കും, നരനും നാരായണനും ഒഴികെ, അവനെ കാണാൻ കഴിയില്ല.
അത്ര വിഷ്ണുഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രചരണോഽവ്യയഃ । സഹസ്രശിരസഃ ശ്രീമാനേകഃ പശ്യതി മായയാ
ഇവിടെ, ആയിരം കണ്ണുകളും കാലുകളും തലകളും ഉള്ള, അക്ഷയനായ മഹത്വമുള്ള വിഷ്ണു, തന്റെ മായാവശേഷം എല്ലാം കാണുന്നു.
അത്ര രാജ്യേന വിപ്രാണാം ചന്ദ്രമാശ്ചാഭ്യഷിച്യത । അത്ര ഗങ്ഗാം മഹാദേവഃ പതന്തീം ഗഗനാച്ച്യുതാമ്
ഇവിടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ രാജാവായി ചന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീണ ഗംഗയെ മഹാദേവൻ ഇവിടെ സ്വീകരിച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ ദദൌ ലോകേ മാനുഷേ ബ്രഹ്മവിത്തമ । അത്ര ദേവ്യാ തപസ്തപ്തം മഹേശ്വരപരീപ്സയാ
അവളെ സ്വീകരിച്ച്, ലോകത്തെ മനുഷ്യർക്കായി അദ്ദേഹം ഗംഗയെ നൽകി, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ. മഹേശ്വരനെ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവി ഇവിടെ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
അത്ര കാമശ്ച രോഷശ്ച ശൈലശ്ചോമാ ച സംബഭുഃ । അത്ര രാക്ഷസയക്ഷാണാം ഗന്ധര്വാണാം ച ഗാലവ
ഇവിടെ, കാമവും കോപവും, ഈ മലയും ഉമയും ജനിച്ചു. ഗാലവാ, ഇവിടെ രാക്ഷസന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും ജനനം നടന്നു.