ന രൂപമനൃതസ്യാസ്തി നാനൃതസ്യാസ്തി സന്തതിഃ । നാനൃതസ്യാധിപത്യം ച കുത ഏവ ഗതിഃ ശുഭാ
കള്ളത്തിൽ സൗന്ദര്യമില്ല, കള്ളത്തിൽ സന്തതിയും ഇല്ല; കള്ളം പറഞ്ഞാൽ അധികാരവും കിട്ടില്ല; എങ്ങനെയാണ് നല്ല ഫലം ലഭിക്കുക?
കുതഃ കൃതഘ്നസ്യ യശഃ കുതഃ സ്ഥാനം കുതഃ സുഖമ്। അശ്രദ്ധേയഃ കൃതഘ്നോ ഹി കൃതഘ്നേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ
കൃതഘ്നനിൽ യശസ്സുണ്ടാകുമോ, സ്ഥാനമോ സന്തോഷമോ ഉണ്ടാകുമോ? കൃതഘ്നനിൽ വിശ്വാസം ഇല്ല, കൃതഘ്നനു പരിഹാരവും ഇല്ല.
ന ജീവത്യധനഃ പാപഃ കുതഃ പാപസ്യ തന്ത്രണമ്। പാപോ ധ്രുവമവാപ്നോതി വിനാശം നാശയന്കൃതമ്
ധനം ഇല്ലാത്ത ദുഷ്ടന് ജീവിക്കാനാവില്ല; എങ്കിൽ ദുഷ്ടന് എന്ത് മാർഗ്ഗം ഉണ്ടാകും? ദുഷ്ടൻ നിർബന്ധമായും നാശം നേരിടും, ചെയ്തതെല്ലാം നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
സോഽഹം പാപഃ കൃതഘ്നസ്യ കൃപണശ്ചാനൃതോഽപി ച । ഗുരോര്യഃ കൃതകാര്യഃ സംസ്തത്കരോമി ന ഭാഷിതമ്
ഞാൻ ദുഷ്ടനും, നന്ദിയില്ലാത്തവനും, ദുർഭാഗ്യനും, സത്യവിരുദ്ധനും ആകുന്നു; ഗുരുവിന് വേണ്ടി സേവനം ചെയ്തിട്ടും അതിനെ ഞാൻ പറയാറില്ല.
സോഽഹം പ്രാണാന്വിമോക്ഷ്യാമി കൃത്വാ യത്നമനുത്തമമ് । അര്ഥിതാ ന മയാ കാചിത്കൃതപൂര്വാ ദിവൌകസാമ്
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും, ഏറ്റവും വലിയ ശ്രമം ചെയ്തശേഷം; സ്വർഗ്ഗവാസികളോടൊരിക്കലും ഞാൻ ഒന്നും ചോദിച്ചിട്ടില്ല.
മാനയന്തി ച മാം സര്വേ ത്രിദശാ യജ്ഞസംസ്തരേ। അഹം തു വിബുധശ്രേഷ്ഠം ദേവം ത്രിഭുവനേശ്വരമ് । വിഷ്ണും ഗച്ഛാമ്യഹം കൃഷ്ണം ഗതിം ഗതിമതാം വരമ്
യജ്ഞസമയത്ത് എല്ലാ ദേവന്മാരും എന്നെ ആദരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഞാൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനായ കൃഷ്ണനായി, അഭയം തേടുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ വിഷ്ണുവിനോടാണ് പോകുന്നത്.
ഭോഗാ യസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠന്തേ വ്യാപ്യ സര്വാന്സുരാസുരാന്। പ്രണതോ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി കൃഷ്ണം യോഗിനമവ്യയമ്
സുഖങ്ങൾ ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ യോഗിയായ, അക്ഷരനായ കൃഷ്ണനെ ഭക്തിയോടെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
ഏവമുക്തേ സഖാ തസ്യ ഗരുഡോ വിനതാത്മജഃ । ദര്ശയാമാസ തം പ്രാഹ സംഹൃഷ്ടഃ പ്രിയകാമ്യയാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവന്റെ സുഹൃത്ത് വിനതയുടെ മകനായ ഗരുഡൻ പ്രത്യക്ഷമായി, സ്നേഹത്താൽ സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
സഹൃദ്ഭവാന്മമ മതഃ സുഹൃദാം ച മതഃ സുഹൃത്। ഈപ്സിതേനാഭിലാഷേണ യോക്തവ്യോ വിഭവേ സതി
സുഹൃത്ത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, സുഹൃത്തുക്കൾക്കും സുഹൃത്ത് എന്നാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്; ആഗ്രഹിച്ച ഇഷ്ടം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിൽ ചേർന്നിരിക്കണം.
വിഭവശ്ചാസ്തി മേ വിപ്ര വാസവാവരജോ ദ്വിജ । പൂര്വമുക്തസ്ത്വദര്ഥം ച കൃതഃ കാമശ്ച തേന മേ
എനിക്ക് സമ്പത്ത് ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, ഇന്ദ്രന്റെ ഇളയാനായ ദ്വിജാ; മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, നിന്റെ കാരണത്താൽ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടു.
സ ഭവാനേതു ഗച്ഛാവ നയിഷ്യേ ത്വാം യഥാസുഖമ് । ദേശം പാരം പൃഥിവ്യാ വാ ഗച്ഛ ഗാലവ മാ ചിരമ്
അപ്പോൾ നാം പോകാം, ഞാൻ നിന്നെ ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് സുഖത്തോടെ കൊണ്ടുപോകാം; ഭൂമിയുടെ അപ്പുറത്തേക്കോ ദൂരദേശത്തേക്കോ പോകൂ ഗാലവാ, വൈകാതെ.
അനുശിഷ്ടോഽസ്മി ദേവേന ഗാലവ ജ്ഞാനയോനിനാ। ബ്രൂഹി കാമം തു കാം യാമി ദ്രഷ്ടും പ്രഥമമോ ദിശമ്
ദൈവം എന്നെ ഉപദേശിച്ചു, ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടമായ ഗാലവാ; ആദ്യം ഏത് ദിക്കിലേക്കാണ് പോകേണ്ടതെന്ന് പറയൂ.
പൂര്വാം വാ ദക്ഷിണാം വാഹമഥവാ പശ്ചിമാം ദിശമ്। ഉത്തരാം വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കുതോ ഗച്ഛാമി ഗാലവ
കിഴക്കിലോ, തെക്കിലോ, പടിഞ്ഞാറോ പോകട്ടേ? അല്ലെങ്കിൽ വടക്കിലോ, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണാ? എങ്ങോട്ട് പോകണം, ഗാലവാ?
യസ്യാമുദയതേ പൂര്വം സര്വലോകപ്രഭാവനഃ । സവിതാ യത്ര സന്ധ്യായാം സാധ്യാനാം വര്തതേ തപഃ
എവിടെ സൂര്യൻ ആദ്യം ഉദയിക്കുന്നു, ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അവധിക്കാലത്ത് സാദ്ധ്യന്മാർ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന ദിക്കിലാണ്.
യസ്യാം പൂര്വം മതിര്ജാതാ യയാ വ്യാപ്തമിദം ജഗത്। ചക്ഷുഷീ യത്ര ധര്മസ്യ യത്ര ചൈഷ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
എവിടെ ആദ്യം ചിന്ത ഉദിച്ചുവന്നു, അതിലൂടെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു, ധർമ്മത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ അവിടെയുണ്ട്, അവിടെയാണ് അവൻ നിലകൊള്ളുന്നത്.
കൃതം യതോ ഹുതം ഹവ്യം സര്പതേ സര്വതോദിശമ് ।। ഏതദ്ദ്വാരം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ദിവസസ്യ തഥാഽധ്വനഃ
എവിടെ ഹോമം നടത്തുമ്പോൾ ഹവിസ്സുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഒഴുകുന്നു; അതാണ്, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണാ, ദിവസത്തിന്റെയും യാത്രയുടെയും വാതിൽപ്പടി.
അത്ര പൂര്വം പ്രസൂതാ വൈ ദാക്ഷായണ്യഃ പ്രജാഃ സ്ത്രിയഃ । യസ്യാം ദിശി പ്രവൃദ്ധാശ്ച കശ്യപസ്യാത്മസംഭവാഃ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ ആദ്യം ജനിച്ചത്; ഈ ദിക്കിലാണ് കശ്യപന്റെ സന്തതികൾ വളർന്നത്.
അദോമൂലാ സുരാണാം ശ്രീര്യത്ര ശക്രോഽഭ്യഷിച്യത। സുരരാജ്യേന വിപ്രര്ഷേ ദേവൈശ്ചാത്ര തപശ്ചിതമ്
ദേവന്മാരുടെ ഐശ്വര്യത്തിന് അടിസ്ഥാനം ഇവിടെയാണ്; ഇവിടെ തന്നെയാണ് ശക്രൻ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടത്, ദേവരാജ്യവും, ദേവന്മാർ തപസ്സ് ചെയ്തതും ഇവിടെയാണ്.
ഏതസ്മാത്കാരണാദ്ബ്രഹ്മന്പൂര്വേത്യേഷാ ദിഗുച്യതേ। യസ്മാത്പൂര്വതരേ കാലേ പൂര്വമേവാവൃതാസുരൈഃ
ഈ കാരണത്താലാണ്, ബ്രാഹ്മണാ, ഈ ദിക്കിനെ 'കിഴക്ക്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; കാരണം പഴയകാലത്ത് ദേവന്മാർ ആദ്യം ഇവിടെയാണ് വസിച്ചത്.
അത ഏവ ച സര്വേഷാം പൂര്വാമാശാം പ്രചക്ഷതേ । പൂര്വം സര്വാണി കാര്യാണി ദൈവാനി സുഖമീപ്സതാ
അതുകൊണ്ടാണ് എല്ലാവരും കിഴക്കിനെ പ്രധാന ദിക്കെന്ന് പറയുന്നത്; എല്ലാ ദൈവിക പ്രവർത്തികളും, സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ആദ്യം കിഴക്കിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു.
അത്ര വേദാഞ്ജഗൌ പൂര്വം ഭഗവാഁല്ലോകഭാവനഃ । അത്രൈവോക്താ സവിത്രാസീത്സാവിത്രീ ബ്രഹ്മവാദിഷു
ഇവിടെയാണ് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ മഹാത്മാവ് ആദ്യം വേദങ്ങൾ പാടിയത്. ഇവിടെയാണ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ സാവിത്രി ദേവി തന്നെ സാവിത്രി മന്ത്രം പ്രസംഗിച്ചത്.
അത്ര ദത്താനി സൂര്യേണ യജൂംഷി ദ്വിജസത്തമ । അത്ര ലബ്ധവരഃ സോമഃ സുരൈഃ ക്രതുഷു പീയതേ
ഇവിടെയാണ് സൂര്യദേവൻ യജുർമന്ത്രങ്ങൾ ദ്വിജന്മാർക്ക് നൽകിയതും, ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച സോമം യാഗങ്ങളിൽ പാനമാകുന്നതും.
അത്ര തൃപ്താ ഹുതവഹാഃ സ്വാം യോനിമുപഭുഞ്ജതേ । അത്ര പാതാലമാശ്രിത്യ വരുണഃ ശ്രിയമാപ ച
ഇവിടെയാണ് തൃപ്തരായ അഗ്നികൾ തങ്ങളുടെ സ്വസ്ഥലത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നത്. ഇവിടെയാണ് വരുണൻ പാതാളത്തിൽ അഭയം തേടി ഐശ്വര്യം നേടിയത്.
അത്ര പൂര്വം വസിഷ്ഠസ്യ പൌരാണസ്യ ദ്വിജര്ഷഭ । സൂതിശ്ചൈവ പ്രതിഷ്ഠാ ച നിധനം ച പ്രകാശതേ
ഇവിടെയാണ് പുരാതനനായ വസിഷ്ഠന്റെ ജനനം, സ്ഥാപനം, അവസാനവും വെളിപ്പെടുന്നത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ഓങ്കാരസ്യാത്ര ജായന്തേ സൃതയോ ദശതീര്ദശ । പിബന്തി മുനയോ യത്ര ഹവിര്ധൂമം സ്മ ധൂമപാഃ
ഇവിടെയാണ് ഓംകാരത്തിൽ നിന്ന് പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കായി പത്ത് പ്രവാഹങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഇവിടെയാണ് ധൂമം ഭക്ഷിക്കുന്ന മുനികൾ യാഗധൂമം കുടിക്കുന്നത്.
പ്രോക്ഷിതാ യത്ര ബഹവോ വരാഹാദ്യാ മൃഗാ വനേ। ശക്രേണ യജ്ഞഭാഗാര്ഥേ ദൈവതേഷു പ്രകല്പിതാഃ
ഇവിടെയാണ് വനത്തിലെ കാട്ടുപന്നികൾ മുതലായ അനേകം മൃഗങ്ങൾ, ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാർക്കുള്ള യാഗഭാഗത്തിനായി ശുദ്ധീകരിച്ചത്.
അത്രാഹിതാഃ കൃതഘ്നാശ്ച മാനുഷാശ്ചാസുരാശ്ച യേ। ഉദയംസ്താന്ഹി സര്വാന്വൈ ക്രോധാദ്ധന്തി വിഭാവസുഃ
ഇവിടെയാണ് കൃതഘ്നന്മാരും മനുഷ്യരും അസുരന്മാരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അഗ്നിദേവൻ കോപത്തോടെ അവരെല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഏതദ്ദ്വാരം ത്രിലോകസ്യ സ്വര്ഗസ്യ ച സുഖസ്യ ച। ഏഷ പൂര്വോ ദിശാം ഭാഗോ വിശാവോഽത്ര യദീച്ഛസി
ഇതാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലേക്കും സ്വർഗത്തിലേക്കും സുഖത്തിലേക്കും പോകുന്ന വാതായനം. വിശാവേ, നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഇതാണ് കിഴക്കൻ ദിക്കു.
പ്രിയം കാര്യം ഹി മേ തസ്യ യസ്യാസ്മി വചനേ സ്ഥിതഃ। ബ്രൂഹി ഗാലവ യാസ്യാമി ശൃണു ചാപ്യപരാം ദിശമ്
ഞാൻ ആരുടെ വചനത്തിൽ നില്ക്കുന്നു, അവന്റെ ഇഷ്ടം എനിക്കു നിർബന്ധമാണ്. പറയൂ ഗാലവ, ഞാൻ പോകാം; ഇനി അടുത്ത ദിശയെക്കുറിച്ചും കേൾക്കൂ.
ഇയം വിവസ്വദാ പൂര്വം ശ്രൌതേന വിധിനാ കില। ഗുരവേ ദക്ഷിണാ ദത്താ ദക്ഷിണേത്യുച്യതേ ച ദിക്
ഈ തെക്കൻ ദിശയെയാണ് വിവസ്വാൻ മുമ്പ് വേദവിധിപ്രകാരം ഗുരുവിന് ദക്ഷിണയായി നൽകിയതുകൊണ്ടു, ഇതിനെ 'ദക്ഷിണ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.