സര്വകാമദുഘാ നാമ ധേനുര്ധാരയതേ ദിശമ്। ഉത്തരാം മാതലേ ധര്മ്യാം തഥൈലവിലസംശ്രിതാമ്
ഉത്തര ദിക്കിൽ സര്വകാമദുഘാ എന്ന പശു നിലകൊള്ളുന്നു, മാതലി. ഈ ദിശ ധർമ്മപരമായതും എണ്ണകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.
ആസാം ത പയസാ മിശ്രം പയോ നിര്മഥ്യ സാഗരേ । മന്ഥാനം മന്ദരം കൃത്വാ ദേവൈരസുരസംഹിതൈഃ
ഈ പശുക്കളുടെ പാൽ ചേർത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്ന്, മന്ദരപർവതം കുലുക്കുവായി ഉപയോഗിച്ച്, സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പാൽ ചുരണ്ടി എടുത്തു.
അദ്ധൃതാ വാരുണീ ലക്ഷ്മീരമൃതം ചാപി മാതലേ। ഉച്ചൈഃശ്രവാശ്ചാശ്വരാജോ മണിരത്നം ച കൌസ്തുഭമ്
വാരുണി, ലക്ഷ്മി, അമൃതം എന്നിവയും, ഉച്ചൈശ്രവസ് എന്ന കുതിരരാജാവും, കൗസ്തുഭം എന്ന മനിമുത്തും ലഭിച്ചു, മാതലി.
സുധാഹാരേഷു ച സുധാം സ്വധാഭോജിഷു ച സ്വധാമ്। അമൃതം ചാമൃതാശേഷു സുരഭീ ക്ഷരതേ പയഃ
അമൃതധാരകളിൽ അമൃതം ഒഴുകുന്നു; സ്വധാ ഭക്ഷിക്കുന്നവരിൽ സ്വധാ ഒഴുകുന്നു; അമരന്മാരിൽ സൌരഭി പാൽ ഒഴുക്കുന്നു.
അത്ര ഗാഥാ പുരാ ഗീതാ രസാതലനിവാസിഭിഃ । പൌരാണീ ശ്രൂയതേ ലോകേ ഗീയതേ യാ മനീഷിഭിഃ
ഇവിടെ, പാതാളത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നവർ പുരാതനകാലത്ത് പാടിയ ഒരു ഗാഥയാണ് ലോകത്ത് പണ്ഡിതന്മാർ പാടുന്നത്, കേൾക്കപ്പെടുന്നത്.
ന നാഗലോകേ ന സ്വര്ഗേ ന വിമാനേ ത്രിവിഷ്ടപേ। പരിവാസഃ സുഖസ്താദൃക് രസാതലതലേ യഥാ
നാഗലോകത്തോ സ്വർഗ്ഗത്തോ ത്രിവിഷ്ടപം എന്ന ദിവ്യനഗരത്തിലോ പോലും, പാതാളതലത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെയുള്ള സുഖകരമായ വാസം മറ്റൊരിടത്തും ഇല്ല.
ഇയം ഭോഗവതീ നാമ പുരീ വാസുകിപാലിതാ। യാദൃശീ ദേവരാജസ്യ പുരീ വര്യാഽമരാവതീ
ഈ നഗരം ഭോഗവതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; വാസുകി കാവൽ നിൽക്കുന്ന ഈ നഗരം, ദേവരാജാവിന്റെ അമരാവതി എന്ന നഗരത്തോളം ഭംഗിയുള്ളതാണ്.
ഏഷ ശേഷഃ സ്ഥിതോ നാഗോ യേനേയം ധാര്യതേ സദാ। തപസാ ലോകമുഖ്യേന പ്രഭാവസഹിതാ മഹീ
ഇവൻ ശേഷനാണ്; ഈ ഭൂമി എപ്പോഴും താങ്ങി നിൽക്കുന്നത് ഇവൻ കൊണ്ടാണ്. വലിയ തപസ്സുകൊണ്ടും ശക്തിയോടും കൂടിയവൻ ലോകങ്ങളിൽ പ്രധാനിയാണ്.
ശ്വേതാചലനിഭാകാരോ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ । സഹസ്രം ധാരയന്മൂര്ധ്നാം ജ്വാലാജിഹ്വോ മഹാബലഃ
ഇവൻ വെള്ളപർവതംപോലെയുള്ള രൂപവും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അലങ്കാരമായതുമായവൻ. ആയിരം തലകളും ജ്വാലപോലുള്ള നാവുകളും അതിവിശാലമായ ശക്തിയും ഉണ്ട്.
ഇഹ നാനാവിധാകാരാ നാനാവിധവിഭൂഷണാഃ। സുരസായാഃ സുതാ നാഗാ നിവസന്തി ഗതവ്യഥാഃ
ഇവിടെ, സുറസയുടെ പുത്രന്മാരായ നാഗന്മാർ വിവിധ രൂപങ്ങളിലുമാണ്, വിവിധ അലങ്കാരങ്ങളാലും ഭംഗിയുള്ളവരും, ദു:ഖരഹിതരായും താമസിക്കുന്നു.
മണിസ്വസ്തികചക്രാങ്കാഃ കമണ്ഡലുകലക്ഷണാഃ। സഹസ്രസംഖ്യാ ബലിന സര്വേ രൌദ്രാഃ സ്വഭാവതഃ
മണികളും സ്വസ്തികയും ചക്രവും അടയാളങ്ങളുള്ളവരും, കമണ്ഡലു കൊണ്ടുള്ള ലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളവരും, ആയിരക്കണക്കിന് ശക്തിയുള്ളവരും സ്വഭാവത്തിൽ ഭയങ്കരരുമാണ്.
സഹസ്രശിരസഃ കേചിത്കേചിത്പഞ്ചശതാനനാഃ । ശതശീര്ഷാസ്തഥാ കേചിത്കേചിത്രിശിരസോഽപി ച
ചിലർക്കു ആയിരം തലകളുണ്ട്, ചിലർക്കു അഞ്ചുനൂറ് മുഖങ്ങളുണ്ട്, ചിലർക്കു നൂറ് തലകളും, ചിലർക്കു മൂന്നു തലകളും ഉണ്ട്.
ദ്വിപഞ്ചശിരസഃ കേചിത്കേചിത്സപ്തസുഖാസ്തഥാ। മഹാഭോഗാ മഹാകായാഃ പര്വതാഭോഗഭോഗിനഃ
ചിലർക്കു അമ്പതു തലകളും, ചിലർക്കു ഏഴു സന്തോഷമുള്ളവരും ഉണ്ട്. ഇവർക്ക് വലിയ ഫണകളും വലിയ ശരീരവും, പർവതങ്ങൾപോലെയുള്ള ചുരുളുകളും ഉണ്ട്.
ബഹൂനീഹ സഹസ്രാണി പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച। നാഗാനാമേകവംശാനാം യഥാശ്രേഷ്ഠം തു മേ ശ്രുണു
ഇവിടെ ഒരേ വംശത്തിൽ പെട്ട അനേകം ആയിരങ്ങൾ, ലക്ഷങ്ങൾ, കോടികൾ നാഗന്മാർ ഉണ്ട്. അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവരെ ഞാൻ പറയാം.
വാസുകിസ്തക്ഷകശ്ചൈവ കര്കോടകധനഞ്ജയൌ। കാലീയോ നഹുഷശ്ചൈവ കമ്ബലാശ്വതരാവുഭൌ
വാസുകി, തക്ഷക, കർക്കോട്ടക, ധനഞ്ജയൻ, കാലിയൻ, നഹുഷൻ, കംബലനും അശ്വതരനും ഇരുവരും.
ബാഹ്യകുണ്ഡോ മണിര്നാഗസ്തഥൈവാപൂരണഃ ഖഗഃ। വാമനശ്ചൈലപത്രശ്ച കുകുരഃ കുകുണസ്തഥാ
ബാഹ്യകുണ്ഡൻ, മണി, നാഗൻ, അപൂരണം, ഖഗൻ, വാമനൻ, ഐലപത്രൻ, കുകുരൻ, കുകുണൻ എന്നിവരും.
ആര്യകോ നന്ദകശ്ചൈവ തഥാ കലശപോതകൌ । കൈലാസകഃ പിഞ്ജരകോ നാഗശ്ചൈരാവതസ്തഥാ
ആര്യകനും നന്ദകനും കൂടാതെ കലശപോതനും കൈലാസകനും പിഞ്ചരകനും നാഗനും എയരാവതനും.
സുമനോമുഖോ ദധിമുഖഃ ശങ്ഖോ നന്ദോപനന്ദകൌ । ആപ്തഃ കോടരകശ്ചൈവ ശിഖീ നിഷ്ഠൂരികസ്തഥാ
സുമനോമുഖൻ, ദധിമുഖൻ, ശംഖൻ, നന്ദോപാനന്ദൻ, ആപ്തൻ, കോടരകൻ, ശിഖി, നിഷ്ഠൂരികൻ ഇവരും.
തിത്തിരിര്ഹസ്തിഭദ്രശ്ച കുമുദോ മാല്യപിണ്ഡകഃ। ദ്വൌ പദ്മൌ പുണ്ഡരീകശ്ച പുഷ്പോ മുദ്ഗരപര്ണകഃ
തിത്തിരി, ഹസ്തിഭദ്രൻ, കുമുദൻ, മാല്യപിണ്ഡകൻ, രണ്ട് പദ്മന്മാർ, പുണ്ഡരീകൻ, പുഷ്പൻ, മുദ്ഗരപർണകൻ.
കരവീരഃ പീഠരകഃ സംവൃത്തോ വൃത്ത ഏവ ച। പിണ്ഡാരോ ബില്വപത്രശ്ച മൂഷികാദഃ ശിരീഷകഃ
കരവീരൻ, പീഠരകൻ, സംവൃതൻ, വൃതൻ, പിണ്ഡാരൻ, ബില്വപത്രൻ, മൂഷികാദൻ, ശിരീഷകൻ.
ദിലീപഃ ശങ്ഖശീര്ഷശ്ച ജ്യോതിഷ്കോഽഥാപരാജിതഃ । കൌരവ്യോ ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച കുഹുരഃ കൃശകസ്തഥാ
ദിലീപൻ, ശംഖശീർഷൻ, ജ്യോതിഷ്കൻ, അപരാജിതൻ, കൗരവ്യൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, കുഹുരൻ, കൃഷകൻ.
വിരജാ ധാരണശ്ചൈവ സുബാഹുര്മുഖരോ ജയഃ । ബധിരാന്ധൌ വിശുണ്ഡിശ്ച വിരസഃ സുരസസ്തഥാ
വിരജ, ധാരണൻ, സുബാഹു, മുഖരൻ, ജയൻ, ബധിരൻ, അന്ധൻ, വിശുണ്ഡി, വിരസൻ, സുരസൻ.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ കശ്യപസ്യാത്മജാഃ സ്മൃതാഃ । മാതലേ പശ്യ യദ്യത്ര കശ്ചിത്തേ രോചതേ വരഃ
ഇവരും മറ്റു പലരും കശ്യപന്റെ പുത്രന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. മാതലി, ഇവരിൽ നിന്നു നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നവൻ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കു.
മാതലിസ്ത്വേകമവ്യഗ്രഃ സതതം സംനിരീക്ഷ്യ വൈ। പപ്രച്ഛ നാരദം തത്ര പ്രീതിമാനിവ ചാഭവത്
എല്ലാവരെയും ശ്രദ്ധയോടെ കണ്ട ശേഷം, മനസ്സിൽ സന്തോഷത്തോടെ മാതലി അവിടെ നാരദനോടു ചോദിച്ചു.
സ്ഥിതോ യ ഏഷ പുരതഃ കൌരവ്യസ്യാര്യകസ്യ തു। ദ്യുതിമാന്ദര്ശനീയശ്ച കസ്യൈഷ കുലനന്ദനഃ
ആര്യകനായ കൗരവന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കുന്ന ഈ പ്രകാശമുള്ള മനോഹരൻ ആരാണ്? ഇദ്ദേഹം ഏതു കുടുംബത്തിലെ സന്താനമാണ്?
കഃ പിതാ ജനനീ ചാസ്യ കതമസ്യൈഷ ഭോഗിനഃ। വംശസ്യ കസ്യൈഷ മഹാന്കേതുഭൂത ഇവ സ്ഥിതഃ
ഇവന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും ആരാണ്? ഈ പാമ്പുകളിൽ ഏതിനാണ് ഇദ്ദേഹം പെട്ടത്? വലിയ പതാകപോലെ നില്ക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം ഏതു വംശത്തിൽ പെട്ടവനാണ്?
പ്രണിധാനേന ധൈര്യേണ രൂപേണ വയസാ ച മേ। മനഃ പ്രവിഷ്ടോ ദേവര്ഷേ ഗുണകേശ്യാഃ പതിര്വരഃ
ഇവന്റെ ശ്രദ്ധ, ധൈര്യം, രൂപം, പ്രായം എന്നിവ കണ്ടു ദൈവമുനിയേ, എന്റെ മനസ്സ് ഗുണകേശിക്ക് ഭർത്താവായി ഇദ്ദേഹത്തോടാണ് ആകർഷണം.
മാതലിം പ്രീതമനസം ദൃഷ്ട്വാ സുമുഖദര്ശനാത്। നിവേദയാമാസ തദാ മാഹാത്മ്യം ജന്മ കര്മ ച
മാതലി സന്തോഷത്തോടെ ഹരശീതളമായ മുഖത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നാരദൻ അവന്റെ മഹത്വവും ജന്മവും പ്രവർത്തികളും വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഐരാവതകുലേ ജാതഃ സുമുഖോ നാമ നാഗരാട്। ആര്യകസ്യ മതഃ പൌത്രോ ദൌഹിത്രോ വാമനസ്യ ച
എയരാവത വംശത്തിൽ ജനിച്ച സുമുഖൻ എന്ന നാഗരാജാവാണ് ഈയാൾ. ഇദ്ദേഹം ആര്യകന്റെ മകനും വാമനന്റെ മകളുടെ മകനുമാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഏതസ്യ ഹി പിതാ നാഗശ്ചികുരോ നാമ മാതലേ। നചിരാദ്വൈതനേയേന പഞ്ചത്വമുപപാദിതഃ
ഇവന്റെ അച്ഛൻ ചികുരൻ എന്ന നാഗനാണ്, മാതലീ, കുറച്ചു കാലം മുമ്പ് ഗരുഡൻ അവനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.