സാത്യകിശ്ച മഹാതേജാ യുയുത്സുശ്ച മഹാരഥഃ । കോ നു താന്വിപരീതാത്മാ യുദ്ധ്യേത ഭരതര്ഷഭ
മഹാശക്തിയുള്ള സാത്യകിയും മഹാരഥിയായ യുയുത്സുവും ഉണ്ട്. ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരെ എതിർത്ത് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആരാണ് മനസ്സില്ലാതെ തയ്യാറാകുക?
ലോകസ്യേശ്വരതാം ഭൂയഃ ശത്രുഭിശ്ചാപ്യധൃഷ്യതാമ്। പ്രാപ്സ്യസി ത്വമമിത്രഘ്ന സഹിതഃ കുരുപാണ്ഡവൈഃ
കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും ചേർന്ന് നിന്നാൽ, ശത്രുക്കൾക്ക് അജേയത്വവും ലോകത്തിന്റെ ആധിപത്യവും നീ നേടും, ശത്രുനാശകനേ.
തസ്യ തേ പൃഥിവീപാലാസ്ത്വത്സമാഃ പൃഥിവീപതേ । ശ്രേയാംസശ്ചൈവ രാജാനഃ സന്ധാസ്യന്തേ പരന്തപ
ഭൂമിപതിയായ രാജാവേ, നിനക്കു തുല്യരും അതിലും ശ്രേഷ്ഠരായ മറ്റു രാജാക്കന്മാർ സഖ്യതയ്ക്ക് വന്നു ചേരും, ശത്രുനാശകനേ.
സ ത്വം പുത്രൈശ്ച പൌത്രൈശ്ച പിതൃഭിര്ഭ്രാതൃഭിസ്തഥാ । സുഹൃദ്ഭിഃ സര്വതോ ഗുപ്തഃ സുഖം ശക്ഷ്യസി ജീവിതും
നിന്റെ പുത്രന്മാരും മക്കളും പിതാക്കളും സഹോദരന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും ചുറ്റും നിന്നാൽ, നീ എല്ലാ ദിശകളിലും സുരക്ഷിതനായി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാൻ കഴിയും.
ഏതാനേവ പുരോധായ യത്കൃത്യ ച യഥാ പുരാ। അഖിലാം ഭോക്ഷ്യസേ സര്വാം പൃഥിവീം പൃഥിവീപതേ
ഈ മഹാന്മാരെ മുൻപിൽ വെച്ച്, മുമ്പുപോലെ നീ മുഴുവൻ ഭൂമി ആസ്വദിക്കാം, ഭൂമിപതിയായ രാജാവേ.
ഏതൈര്ഹി സഹിതഃ സര്വൈഃ പാണ്ഡവൈഃ സ്വൈശ്ച ഭാരത । അന്യാന്വിജേഷ്യസേ ശത്രൂനേഷ സ്വാര്ഥസ്തവാഖിലഃ
ഭാരതപുത്രാ, പാണ്ഡവന്മാരും നിന്റെ കുടുംബവും കൂടെ നിന്നാൽ, നീ മറ്റു ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും; ഇതാണ് നിന്റെ മുഴുവൻ ലാഭം.
തൈരേവോപാര്ജിതാം ഭൂമിം ഭോക്ഷ്യസേ ച പരന്തപ । യദി സംപത്സ്യസേ പുത്രൈഃ സഹാമാത്യൈര്നരാധിപ
പുത്രന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ നീ ഐശ്വര്യത്തോടെ ജീവിച്ചാൽ, അവർ നേടിയ ഭൂമി നീ ആസ്വദിക്കും, ശത്രുനാശകനായ രാജാവേ.
സംയുഗേ വൈ മഹാരാജ ദൃശ്യതേ സുമഹാന്ക്ഷയഃ। ക്ഷയേ ചോഭയതോ രാജന്കം ധര്മമനുപശ്യസി
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വലിയ നാശം കാണാം. ഇങ്ങനെ ഇരുവശത്തും നാശം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, നീ എന്താണ് ധർമ്മം എന്ന് കരുതുന്നു?
പാണ്ഡവൈര്നിഹതൈഃ സങ്ഖ്യേ പുത്രൈര്വാപി മഹാബലൈഃ । യദ്വിന്ദേഥാഃ സുഖം രാജംസ്തദ്ബ്രൂഹി ഭരതര്ഷഭ
പാണ്ഡവന്മാരോ അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരോ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ നിന്നു സന്തോഷം ലഭിക്കുമോ, രാജാവേ? അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ അത് പറയൂ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ.
ശൂരാശ്ച ഹി കൃതാസ്ത്രാശ്ച സര്വേ യുദ്ധാഭികാങ്ക്ഷിണഃ। പാണ്ഡവാസ്താവകാശ്ചൈവ താന്രക്ഷ മഹതോ ഭയാത്
പാണ്ഡവരും നിന്റെവരും എല്ലാവരും ധൈര്യശാലികളും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ളവരുമാണ്. അവരെ വലിയ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണം.
ന പശ്യേമ കുരൂന്സര്വാന്പാണ്ഡവാംശ്ചൈവ സംയുഗേ। ക്ഷീണാനുഭയതഃ ശൂരാന്രാഥിനോ രഥിഭിര്ഹതാന്
യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാരായ കുരുക്കളെയും പാണ്ഡവന്മാരെയും, ഇരുവശത്തും രഥികളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരായി നാം കാണേണ്ടതില്ല.
സമവേതാഃ പൃഥിവ്യാം ഹി രാജാനോ രാജസത്തമ । അമര്ഷവശമാപന്നാ നാശയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയിൽ ഒന്നിച്ചു കൂടിയ രാജാക്കന്മാർ കോപത്തിന്റെ അധീനരായാൽ, ഈ ജനങ്ങളെ അവർ നശിപ്പിക്കും.
ത്രാഹി രാജന്നിമം ലോകം ന നശ്യേയുരിമാഃ പ്രജാഃ। ത്വയി പ്രകൃതിമാപന്നേ ശേഷഃ സ്യാത്കുരുനന്ദന
രാജാവേ, ഈ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കണം, ജനങ്ങൾ നശിക്കാതിരിക്കാൻ. നീ സമാധാനത്തോടു മുഖം തിരിച്ചാൽ, കുറെയെങ്കിലും പേർ ശേഷിക്കും, കുരുനന്ദനാ.
ശുക്ലാ വാദന്യാ ഹ്രീമന്ത ആര്യാഃ പുണ്യാഭിജാതയഃ ।। അന്യോന്യസചിവാ രാജംസ്താന്പാഹി മഹതോ ഭയാത്
അവർ ശുദ്ധരും ദാനശീലികളും ലജ്ജാശീലികളും ഉന്നതരായവരും പുണ്യവംശജന്മാരുമാണ്. പരസ്പരം സഖ്യമായിരിക്കുന്ന ഈ രാജാക്കന്മാരെ വലിയ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് നീ രക്ഷിക്കണം.
ശിവേനേമേ ഭൂമിപാലാഃ സമാഗമ്യ പരസ്പരമ്। സഹ ഭുക്ത്വാ ച പീത്വാ ച പ്രതിയാന്തു യഥാഗൃഹമ്
ഭൂമിയുടെ രാജാക്കന്മാർ സമാധാനത്തോടെ തമ്മിൽ കൂടിയാൽ, ഒരുമിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് പാനം ചെയ്തു, മുമ്പുപോലെ സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങട്ടെ.
സുവാസസഃ സ്രഗ്വിണശ്ച സത്കൃതാ ഭരതര്ഷഭ । അമര്ഷം ച നിരാകൃത്യ വൈരാണി ച പരന്തപ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, മനോഹര വസ്ത്രം ധരിച്ചും പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞും ആദരിക്കപ്പെട്ടും, ശത്രുനാശകനേ, അവർ കോപവും വൈരവും ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
ഹാര്ദം യത്പാണ്ഡവേഷ്വാസീത്പ്രാപ്തോഽസ്മിന്നായുഷഃ ക്ഷയേ । തദേവ തേ ഭവത്വദ്യ സന്ധത്സ്വ ഭരതര്ഷഭ
പാണ്ഡവന്മാരോടുള്ള കരുണയും സ്നേഹവും അവരുടെ ജീവന് അപകടത്തിലായിരുന്നപ്പോള് നിന്റെ ഹൃദയത്തില് ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ, അതേ മനോഭാവം ഇന്നും നിനക്കുണ്ടാകട്ടെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ബാലാ വിഹീനാഃ പിത്രാ തേ ത്വയൈവ പരിവര്ധിതാഃ । താന്പാലയ യഥാന്യായം പുത്രാംശ്ച ഭരതര്ഷഭ
അവരെ പിതാവിനാല് വിട്ടുപോയ ബാല്യത്തില് നീയായിരുന്നു വളര്ത്തിയത്; അതിനാല് നീ അവരെ നീയെന്നതുപോലെ നീതിയനുസരിച്ച് സംരക്ഷിക്കണം, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഭവതൈവ ഹി രക്ഷ്യാസ്തേ വ്യസനേഷു വിശേഷതഃ। മാ തേ ധര്മസ്തഥൈവാര്ഥോ നശ്യേത ഭരതര്ഷഭ
പ്രത്യേകിച്ച് കഷ്ടകാലങ്ങളില് അവരെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നിനക്കാണ്; നിന്റെ നീതിയും സമ്പത്തും നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ആഹുസ്ത്വാം പാണ്ഡവാ രാജന്നഭിവാദ്യ പ്രസാദ്യ ച। ഭവതഃ ശാസനാദ്ദുഃഖസമുഭൂതം സഹാനുഗൈഃ
രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാര് നിന്നെ വണങ്ങി, നിന്റെ അനുഗ്രഹം തേടി, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം തങ്ങളുടേയും അനുചരന്മാരുടേയും കൂടെ ദു:ഖം സഹിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദ്വാദശേമാനി വര്ഷാണി വനേ നിര്വ്യുഷിതാനി നഃ। ത്രയോദശം തഥാഽജ്ഞാതൈഃ സജനേ പരിവത്സരമ്
പന്ത്രണ്ടുവര്ഷം ഞങ്ങള് കാട്ടില് താമസിച്ചു; പതിമൂന്നാം വര്ഷം ജനങ്ങള്ക്കിടയില് മറഞ്ഞ് കഴിയുകയും ചെയ്തു; അങ്ങനെ മുഴുവന് കാലവും പൂര്ത്തിയാക്കി.
സ്ഥാതാ നഃ സമയേ തസ്മിന്പിതേതി കൃതനിശ്ചയാഃ । നാഹാസ്മ സമയം താത തച്ച നോ ബ്രാഹ്മണാ വിദുഃ
അച്ഛനേ, ആ ഉടമ്പടി ഞങ്ങള് പാലിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്; ഞങ്ങള് ഒരിക്കലും അതു ലംഘിച്ചിട്ടില്ല; ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കും ഇതറിയാം.
തസ്മിന്നഃ സമയേ തിഷ്ഠ സ്ഥിതാനാം ഭരതര്ഷഭ । നിത്യം സംക്ലേശിതാ രാജന്സ്വരാജ്യാംശം ലഭേമഹി
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങള് പാലിച്ച ആ ഉടമ്പടിയില് നീയും ഉറച്ചുനില്ക്കണം; രാജാവേ, ഞങ്ങള് എപ്പോഴും കഷ്ടം അനുഭവിച്ചിട്ടാണ്; ഞങ്ങള്ക്ക് നമ്മുടെ രാജ്യം ലഭിക്കട്ടെ.
ത്വം ധര്മമര്ഥം സംജാനന്സമ്യങ്വസ്ത്രാതുമര്ഹസി ।। ഗുരുത്വം ഭവതി പ്രേക്ഷ്യ ബഹൂന്ക്ലേശാംസ്തിതിക്ഷ്മഹേ
നീ നീതിയും സമ്പത്തും അറിയുന്നവനല്ലേ, അതിനാല് നീ ശരിയായി ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം; നിന്റെ മഹത്വം കണ്ടുകൊണ്ട് ഞങ്ങള് അനേകം കഷ്ടങ്ങള് സഹിക്കുന്നു.
സ ഭവാന്മാതൃപിതൃവ്രദസ്മാസു പ്രതിപദ്യതാമ് ।। ഗുരോര്ഗരീയസീ വൃത്തിര്യാ ച ശിഷ്യസ്യ ഭാരത
നിന്റെ പെരുമാറ്റം ഞങ്ങളോടു അമ്മയുടേയും അച്ഛനുടേയും പോലെ ആകട്ടെ; ഗുരുവിന്റെ പെരുമാറ്റം ശിഷ്യനേക്കാള് വലിയതാണല്ലോ, ഭാരതവംശത്തിലെവനേ.
വര്താമഹേ ത്വയി ച താം ത്വം ച വര്തസ്വ നസ്തഥാ ।। പിത്രാ സ്ഥാപയിതവ്യാ ഹി വയമുത്പഥമാസ്ഥിതാഃ
ഞങ്ങള് നിന്നോടു അങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു; നീയും ഞങ്ങളോടു അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറണം; ഞങ്ങള് തെറ്റുവഴിയിലായാല് അച്ഛനാണ് ശരിവഴി കാണിക്കേണ്ടത്.
സംസ്ഥാപയ പഥിപ്വസ്മാംസ്തിഷ്ഠ ധര്മേ സുവര്ത്മനി ।। ആഹുശ്ചേമാം പരിഷദം പുത്രാസ്തേ ഭരതര്ഷഭ
ഞങ്ങളെ ശരിവഴിയില് നിർത്തി നീയും നീതിവഴിയില് ഉറച്ചുനില്ക്കണം; ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ സഭയില് നിന്റെ മക്കളാണ് ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞത്.
ധര്മജ്ഞേഷു സഭാസത്സു നേഹ യുക്തമസാംപ്രതമ് ।। യത്ര ധര്മോ ഹ്യധര്മേണ സത്യം യത്രാനൃതേന ച
നീതിജ്ഞന്മാരുടെ സഭയില് വ്യത്യസ്തമായി പെരുമാറുന്നത് യോജിച്ചതല്ല; അവിടെ നീതി അനീതിയാല് തോറ്റുപോകുമ്പോഴും സത്യം അസത്യത്താല് തോറ്റുപോകുമ്പോഴും—
ഹന്യതേ പ്രേക്ഷമാണാനാം ഹതാസ്തത്ര സഭാസദഃ ।। വിദ്ധോ ധര്മോ ഹ്യധര്മേണ സഭാം യത്ര പ്രപദ്യതേ
—അവിടെ മറ്റുള്ളവര് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് നീതി കൊല്ലപ്പെടുന്നു; അത്തരം സഭയിലെ അംഗങ്ങള് നശിച്ചുപോകുന്നു; നീതി അനീതിയാല് വെട്ടേറ്റു സഭയില് പ്രവേശിക്കുമ്പോള്—
നചാസ്യ ശല്യം കൃന്തന്തി വിദ്ധാസ്തത്ര സഭാസദഃ ।। ധര്മ ഏതാനാരുജതി യഥാ നദ്യനുകൂലജാന്
—അതിനുള്ള വ്രണം ആരും മാറ്റുന്നില്ലെങ്കില് ആ സഭയിലെ അംഗങ്ങള് നശിച്ചുപോകുന്നു; നീതി അവരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, നദീതീരത്ത് ജനിച്ചവരെപ്പോലെ വെള്ളം അവരെ വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ.